โกเมน	น. พลอยสีแดงเข้ม. (ส. โกเมท ว่า พลอยซึ่งได้มาจากเทือกเขาหิมาลัย
	และแม่น้ำสินธุ มีลักษณะ ๔ ประเภท คือ สีขาว สีเหลืองซีด
	สีแดง สีน้ำเงิน).
โกเมศ	น. ดอกบัว, บัว. (เลือนมาจาก โกมุท).
โกย	ก. อาการที่ใช้มือหรือสิ่งอื่นคุ้ยหรือกวาดสิ่งต่าง ๆ เช่น
	ข้าว ถ่าน มาทีละมาก ๆ, ขนหรือรวบเอาไปเป็นจํานวนมาก;
	(ปาก) วิ่งหนีไปโดยเร็ว.
	โกยท้อง ก. ฝืนท้อง, ใช้มือทั้ง ๒ ช้อนท้องเพื่อให้
	หายแน่นท้องเป็นต้น.
โกร้	ว. ค้า, เช่น ยืนโกร้.
โกรก	[โกฺรก] ก. เทให้ไหลเรื่อยไปยังที่หมาย เช่น โกรกน้ำ,
	เทให้ไหลลงไป เช่น เอาน้ำโกรกหัว; เลื่อยกระดานไปตามยาว
	หรือตามแนวที่กําหนด เช่น โกรกไม้; พัดอยู่เรื่อย ๆ เช่น
	ลมโกรก. น. ซอกลึกของเขา, โตรก ก็ว่า.
	โกรกไกร น. โตรกไตร, โกรก หรือ โตรก ก็ว่า.
	โกรกธาร น. หุบผาลึกชันและแคบมาก มีหน้าผาชัน ๒ ข้าง
	มักมีลําธารอยู่เบื้องล่าง.
	โกรกหวัด ก. โกรกหัวโดยใช้น้ำต้มกับหัวหอมและ
	ใบมะขามเพื่อแก้หวัด.
โกรกกราก	[โกฺรกกฺราก] น. ชื่อเครื่องมือสําหรับไชไม้; กระบอกไม้ไผ่
	มีหลักปักอยู่กลางเติ่งสําหรับทอดดวด.
	(รูปภาพ โกรกกราก)
โกรง	[โกฺรง] ว. เสียงกระแทกดังโครม ๆ เช่น
	กระทุ้งเส้ากราวโกรง. (สุบิน).
โกร่ง ๑	[โกฺร่ง] น. เครื่องบดยารูปคล้ายครกหรือถ้วย
	มีสากสําหรับบดให้ละเอียด, ลักษณนามว่า ใบ;
	ภาชนะรูปอย่างกล่องมีลิ้น ใช้ตามบ่อนเบี้ยสําหรับใส่อีแปะ.
โกร่ง ๒	[โกฺร่ง] น. โลหะรูปโค้งที่ด้ามกระบี่หรือดาบบางชนิด สําหรับ
	ป้องกันไม่ให้อาวุธถูกมือ; ส่วนที่เป็นรูปโค้งเหนือคอระฆัง.
โกร่ง ๓	[โกฺร่ง] น. เรียกจิ้งหรีดชนิด Brachytrypes portentosus
	ว่า อ้ายโกร่ง, จิ้งโกร่ง หรือ หัวตะกั่ว ก็เรียก. (ดู จิ้งโกร่ง).
โกร่ง ๔	[โกฺร่ง] น. เกราะยาว เช่น พิณพาทย์ฆ้องกลองดังทั้งเกราะโกร่ง.
	(อิเหนา).
โกร่งกร่าง	[โกฺร่งกฺร่าง] ว. โครมคราม เช่น นางอมิตดาก็โกรธโกร่งกร่าง
	กระทืบเท้า. (ม. ร่ายยาว ชูชก).
โกรงเกรง	[โกฺรงเกฺรง] ว. จวนพัง เช่น ศาลาโกรงเกรง.
โกร๋งเกร๋ง	[โกฺร๋งเกฺร๋ง] ว. โหรงเหรง, ไม่หนาแน่น.
โกรญจ	[โกฺรนจะ] (กลอน) น. โกญจ, นกกระเรียน, เช่น
	กาโกรญจโกกิล. (สมุทรโฆษ).
โกรด	[โกฺรด] (โบ) ว. ว่องไว, แข็งแรง; เต็มที่, เต็มกําลัง, เช่น
	ผอมเหมือนกวางโกรกโกรด. (มโนห์รา); เปลี่ยว, คะนอง,
	เช่น ควายโกรด; โดดเดี่ยว; โตรด ก็ใช้.
โกรต๋น	[โกฺร-] ดู โกสน.
โกรธ	[โกฺรด] ก. ขุ่นเคืองใจอย่างแรง, ไม่พอใจอย่างรุนแรง,
	ราชาศัพท์ว่า ''ทรงพระโกรธ'' ก็ใช้ เช่น ก็จะทรงพระโกรธ
	ดั่งเพลิงกาล. (อิเหนา). (ส. โกฺรธ).
	โกรธเกรี้ยว ก. โกรธจัด, เกรี้ยวโกรธ ก็ว่า.
	โกรธขึ้ง ก. โกรธเอาจริงเอาจัง, โกรธมาก, ขึ้งโกรธ ก็ว่า.
โกรธา	[โกฺร-] (กลอน) ก. โกรธ.
โกร๋น	[โกฺร๋น] ว. ร่วงโรยเกือบหมด, มีอยู่น้อย, มีห่าง ๆ,
	เช่น ต้นไม้ใบโกร๋น, มีผมน้อย ในคำว่า หัวโกร๋น.
	โกร๋นเกร๋น (ปาก) ว. โกร๋น.
โกรม	[โกฺรม] (แบบ) ว. ใต้, ต่า, ล่าง, ใต้ฟ้า เช่น อนนสองดไนยหน่อเหน้า
	เหง้ากรุงโกรมกษัตริย. (ม. คําหลวง ฉกษัตริย์). (ข.).
	โกรมธาตุ (โบ) น. ธาตุใต้ฟ้า คือแผ่นดิน เช่น ปางน้นนไกรโกรมธาตุ.
	(ม. คําหลวง ทานกัณฑ์).
โกรย	[โกฺรย] น. หลัง เช่น โจนบหลยวโกรยเกรง ท่านข้า. (ยวนพ่าย),
	อกกระอุกรยมโกรย กระด้าง. (ทวาทศมาส). (ข.).
โกรศ	[โกฺรด] น. เสียงร้อง; มาตราวัด เท่ากับ ๕๐๐ คันธนู. (ส.).
โกโรโกเต	(ปาก) ว. ไม่แน่นหนา, จวนพัง.
โกโรโกโรก	(ปาก) ว. แบบบาง, ไม่มั่นคง; ผอมแห้ง, ขี้โรค.
โกโรโกโส	(ปาก) ว. โกรงเกรง, ไม่มั่นคง, เช่น กระท่อมโกโรโกโส;
	ต่ำต้อย เช่น คนโกโรโกโส.
โกลง	[โกฺลง] (โบ) ว. โคลง เช่น โกลงกลึงถึงสถานเปรียบแป้น.
	(ปฏิสังขรณ์วัดป่าโมก).
โกลน	[โกฺลน] น. ห่วงที่ห้อยลงมาจากอานม้า ๒ ข้างสําหรับสอดเท้ายัน
	ในเวลาขึ้นหรือขี่; ไม้ท่อนกลม ๆ ที่วางเป็นระยะ ๆ เพื่อลากของที่หนัก
	มาบนนั้น. ก. เกลาไว้, ทําเป็นรูปเลา ๆ ไว้, เช่น โกลนไม้ โกลนเรือ;
	เรียกเรือที่ทําจากซุงเพียงเปิดปีกเจียนหัวเจียนท้ายเป็นเลา ๆ พอให้มี
	ลักษณะคล้ายเรือ แต่ยังไม่ได้ขุด ว่า เรือโกลน.
	(รูปภาพ โกลน)
โกลาหล	[-หน] น. เสียงกึกก้อง. ว. อื้ออึง, เอิกเกริก, วุ่นวาย, (โบ; กลอน)
	ใช้เป็น โกลา โกลี ก็มี เช่น เสียงโห่โกลาเกรียงไกร. (คําพากย์),
	พระกุมารโกรธใจเป็นโกลี. (ไชยเชฐ). (ป., ส.).
โกไล	น. กุ้ง. (อนันตวิภาค).
โกวิท	[-วิด] (แบบ) ว. ฉลาด, ชํานิชํานาญ, รอบรู้ในการอันใดอันหนึ่ง,
	เช่น อัศวโกวิท ว่า ผู้มีความชํานาญในเรื่องม้า. (ป., ส.).
โกวิฬาร	[-ลาระ] (แบบ) น. ไม้ทองหลาง. (ป.).
โกศ ๑	[โกด] น. ที่ใส่ศพนั่ง เป็นรูปกลมทรงกระบอก ฝาครอบมียอด,
	ที่ใส่กระดูกผี มีขนาดต่าง ๆ ฝาครอบมียอด; คลัง. (ส.).
โกศ ๒	[โกด] น. ฝัก, กระพุ้ง; ดอกไม้ตูม เช่น
	ชมช่อไม้เหมือนแก้ม โกศเกลา. (ทวาทศมาส).
โกศล	[-สน] ว. ฉลาด. (ส.).
โกษ ๑	[โกด] (โบ) น. โกศ. (ดู โกศ ๑).
โกษ ๒	[โกด] (โบ; กลอน) น. โลก เช่น อันว่าโกลาหลแต่ผืนแผ่น
	ดลเท้าแท่นพรหมโกษ. (ม. คําหลวง กุมาร). (ส. โกฺษณิ).
โกษม	[กะโสม] น. ผ้าใยไม้ (ผ้าลินิน), ผ้าขาว, ผ้าป่าน, เช่น
	อีกโกษมสวัสดิวรรณึก. (ม. คําหลวง ทานกัณฑ์). (ส. เกฺษามฺ).
โกษย	[โกไส] (โบ) น. โกไสย เช่น ผ้าแพรทองโกษย.
	(ม. คําหลวง นครกัณฑ์).
โกษีย์	(โบ) น. โกสีย์ เช่น สมเด็จท้าวโกษีย์. (ม. คําหลวง หิมพานต์).
โกส	[โกด] (โบ) น. ผอบ เช่น ในโกสทอง. (จารึกสยาม).
โกสน	น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Codiaeum variegatum (L.) Blume
	ในวงศ์ Euphorbiaceae ถิ่นกําเนิดในแหลมมลายูและแปซิฟิก
	มีหลายพันธุ์ ใบมีรูปร่างและสีต่าง ๆ กัน นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ,
	โกรต๋น ก็เรียก.
โกสัช	[-สัด] (แบบ) น. ความเกียจคร้าน. (ป. โกสชฺช).
โกสินทร์	[-สิน] น. พระอินทร์. (ตัดมาจาก ป. โกสิย + ส. อินฺทฺร).
โกสีย์	น. พระอินทร์ เช่น ล้าเลอศกรุงโกสีย์ หยาดหล้า. (ทวาทศมาส).
	(ป. โกสิย).
โกสุม	น. ดอกไม้. (ป. กุสุม; ส. เกาสุม).
โกไสย	[-ไส] น. ผ้าทําด้วยไหม เช่น โกไสยวัตถาภรณ์.
	(ม. ร่ายยาว นครกัณฑ์). (ป. โกเสยฺย).
โกหก	ก. จงใจกล่าวคําที่ไม่จริง, พูดปด, พูดเท็จ, (มักใช้ในที่ไม่สุภาพ).
	(ป., ส. กุหก).
โกหวา	[-หฺวา] น. เรียกแพรชนิดหนึ่ง. (พงศ. ร. ๓).
ใกล้	[ไกฺล้] ว. จวน, เกือบ, เคียง, ไม่ห่าง.
	ใกล้เกลือกินด่าง (สํา) ก. มองข้ามหรือไม่รู้ค่าของดี
	ที่อยู่ใกล้ตัวซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่ตนกลับไปแสวงหา
	สิ่งอื่นที่ด้อยกว่า, อยู่ใกล้ผู้ใหญ่แต่กลับไม่ได้ดี.
ไก ๑	น. ที่สําหรับเหนี่ยวให้ลูกกระสุนเป็นต้นลั่นออกไป
	เช่น ไกปืน ไกหน้าไม้.
ไก ๒	น. ผักไก. (ดู เทา ๒).
ไก่	น. ชื่อสัตว์ปีกจําพวกนก มีหลายวงศ์ บินได้ในระยะสั้น
	หากินตามพื้นดิน ตกไข่ก่อนแล้วจึงฟักเป็นตัว ตัวผู้
	หงอนใหญ่และเดือยยาว เช่น ไก่แจ้ ไก่อู ไก่ตะเภา.
	ไก่กอและ (ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง
	ทำด้วยไก่ที่ถอดกระดูก ชุบเครื่องปรุงรส ปิ้งให้สุก.
	ไก่แก่แม่ปลาช่อน (สํา) น. หญิงค่อนข้างมีอายุที่มีมารยา
	และเล่ห์เหลี่ยมมาก และมีกิริยาจัดจ้าน.
	ไก่แก้ว น. ชื่อไก่ชนิดหนึ่ง เช่น ไก่แก้วขันไจ้ไจ้. (ลอ).
	ไก่เขี่ย ว. หวัด, ยุ่งจนเกือบอ่านไม่ออก, (มักใช้แก่ลายมือ).
	ไก่ชน น. ชื่อไก่อูชนิดหนึ่งที่เลี้ยงไว้ตีกัน.
	ไก่ต่อ น. ไก่ตัวเมียที่เลี้ยงไว้เพื่อนำไปต่อไก่ป่า.
	ไก่เถื่อน น. ไก่ป่า.
	ไก่บ้าน น. ชื่อไก่ชนิด Gallus gallus ในวงศ์ Phasianidae
	เป็นไก่ที่มีสายพันธุ์มาจากไก่ป่า แตกต่างจากไก่ป่าที่ขนลำตัวมี
	สีต่าง ๆ กัน เช่น สีดำ ขาว น้ำตาลอมแดง มีแข้งสีแตกต่างกัน เช่น
	สีเหลือง ขาว โดยที่ไก่ป่ามีสีเทาเข้ม การคัดและผสมพันธุ์ทำให้มี
	สายพันธุ์แตกต่างกันมาก เลี้ยงไว้ตามบ้านเพื่อเป็นอาหาร.
	ไก่บินไม่ตกดิน (สำ) น. บริเวณที่มีอาคารบ้านเรือนหนาแน่นแออัด.
	ไก่ป่า น. ชื่อไก่ชนิด Gallus gallus ในวงศ์ Phasianidae
	ตัวผู้สีเข้มสดใสและหลากสีกว่าตัวเมีย เช่น สีเขียว ดำ แดง
	ตัวเมียสีน้ำตาลอมเหลือง ทั้งตัวผู้และตัวเมียขาสีเทาเข้ม
	โคนหางสีขาวอาศัยในป่าโปร่ง เช่น ป่าไผ่ ในประเทศไทย
	มี ๒ ชนิดย่อย คือ ไก่ป่าติ่งหูขาว (G. g. gallus) และไก่ป่าติ่งหูแดง
	(G. g. spadiceus) ไก่ชนิดนี้เป็นต้นตระกูลของไก่บ้าน.
	ไก่รองบ่อน (สํา) น. ผู้ที่อยู่ในฐานะตัวสํารอง
	ซึ่งจะเรียกมาใช้เมื่อไรก็ได้.
	ไก่สามอย่าง น. เครื่องกินแกล้มเหล้า มีกุ้งแห้ง ถั่วลิสง
	และตะไคร้ เป็นหลัก อาจเพิ่ม ขิง หัวหอม
	หรือพริกขี้หนูเข้าด้วยก็ได้.
	ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ (สํา) ว. ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับ
	ของกันและกัน.
	ไก่โห่ (ปาก) น. เวลารุ่งสาง, ก่อนเวลา, เช่นพูดว่า มาตั้งแต่ไก่โห่.
	ไก่อ่อน, ไก่อ่อนสอนขัน (สํา) น. ผู้มีประสบการณ์น้อยยัง
	ไม่รู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของคน.
ไก้	(ถิ่น-พายัพ) น. กระจง. (ดู กระจง).
ไก๊ ๑	น. ปีกุน. (ไทยเหนือ).
ไก๊ ๒	ดู ตะเคียนเผือก.
ไก๋ ๑	(ปาก) ว. ไถลทําเป็นไม่รู้.
ไก๋ ๒	(ถิ่น-พายัพ) น. ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Ternstroemia
	gymnanthera Bedd. ในวงศ์ Theaceae ขึ้นตามป่าโปร่งและ
	ป่าเขาสูง ดอกคล้ายสารภีป่า ผลสีแดง เปลือกมีน้ำเมือกเหนียว ๆ
	ใช้ผสมปูนโบก, ไก๋แดง ก็เรียก.
ไก่กอม	(ถิ่น-พายัพ) น. ชื่อไม้ต้นขนาดกลาง ๒ ชนิดในสกุล Ehretia
	วงศ์ Ehretiaceae คือ ชนิด E. acuminata R. Br. ขอบใบจักถี่
	ผลกลมเล็ก กินได้ และชนิด E. timorensis Decne. ดอกเล็กมาก
	สีขาว ออกเป็นช่อแยกแขนง มีกลิ่นหอม.
ไก๋แดง	ดู ไก๋ ๒.
ไก่เตี้ย	น. ชื่อไม้เถาชนิด Canavalia maritima (Aubl.) Thouars
	ในวงศ์ Leguminosae ขึ้นตามหาดทรายชายทะเล ดอกสีชมพู
	ขาว หรือม่วง, กําพร้า หรือ ถั่วคร้า ก็เรียก.
ไก่นา	น. ชื่อนกคุ่มสีชนิด Coturnix chinensis และนกหลายชนิด
	ในวงศ์ Rallidae เช่น กวัก (Amaurornis phoenicurus)
	อีล้า (Gallinula chloropus) อีโก้ง (Porphyrio porphyrio).
	(ปาก) ว. โง่, เซ่อ.
ไกพัล	[ไกพัน] (กลอน) น. ไกวัล, ชั้นสวรรค์, เช่น ขอพรพระบาทเจ้า
	ไกพัล ตรีเนตรสังหารสวรรค์ ใฝ่ให้. (เฉลิมพระเกียรติพระนารายณ์).
ไก่ฟ้า	น. ชื่อนกขนาดกลางในวงศ์ Phasianidae ตัวโตขนาดไก่บ้าน
	ขาและปากแข็งแรงมาก ตัวผู้มีหางยาว สีสันสวยงามกว่าตัวเมีย
	บินเก่งแต่ในระยะทางสั้น ๆ ทํารังบนพื้นดิน กินเมล็ดพืช ผลไม้สุก
	และแมลง มีหลายชนิด เช่น ไก่ฟ้าหลังขาว (Lophura nycthemera)
	พญาลอ หรือ ไก่ฟ้าพญาลอ (L. diardi).
	ไก่ฟ้าพญาลอ ดู พญาลอ.
ไกร ๑	[ไกฺร] น. ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ในสกุล Ficus วงศ์ Moraceae
	ลักษณะคล้ายต้นไทร มี ๒ ชนิด คือ ชนิด F. concinna Miq.
	เปลือกสีเทาค่อนข้างเรียบ ใบเล็ก ช่อดอกรูปคล้ายผล ออกเป็น
	คู่ตามง่ามใบ ผลสีชมพู มีกระสีจาง ๆ, ไฮฮี ก็เรียก และชนิด
	F. superba Miq. เปลือกสีเทาเรียบ ใบใหญ่ ช่อดอกคล้ายชนิดแรก
	ผลสีชมพู, ไทรเลียบ ก็เรียก.
ไกร ๒	[ไกฺร] ว. ยิ่ง เช่น เหนหาญหื่นแหลมหลัก ไกรกว่า ตนนา. (ยวนพ่าย),
	ใหญ่, มาก, เกิน; กล้า, เก่ง.
ไกรพ	[-รบ] น. บัวสาย เช่น ไกรพแกมสโรช. (ม. คําหลวง มัทรี).
	(ส. ไกรว).
ไกรลาส, ไกลาส	[ไกฺรลาด, ไกลาด] น. ชื่อภูเขาในเทือกเขาหิมาลัย
	เชื่อว่าเป็นที่สถิตของพระอิศวรในศาสนาพราหมณ์.
	ว. สีขาวเหมือนเงินยวง. (ส. ไกลาส).
ไกรศร, ไกรสร	[ไกฺรสอน] (กลอน) น. สิงโต เช่น เสือคร่งเสือแผ้วเอน
	กาไลยไกรสรสีหส่งเสียงแขง. (ม. ร่ายยาว มหาพน).
	(แผลงมาจาก เกสรี).
ไกรศรี ๑	[ไกฺรสี] ว. ผู้ยิ่งด้วยสิริ. (ไกร + ศรี).
ไกรศรี ๒, ไกรสรี	[ไกฺรสี] (แบบ) น. สิงโต. (แผลงมาจาก เกสรี).
ไกรสิทธิ	[ไกฺรสิด] (โบ; กลอน) น. ราชสีห์ เช่น
	สูจงนฤมิตรเป็นราชไกรสิทธิ. (ม. คําหลวง มัทรี).
ไกล	[ไกฺล] ว. ห่าง, ยืดยาว, นาน.
	ไกลปืนเที่ยง (สํา) ว. ไม่รู้อะไรเพราะอยู่ห่างไกลความเจริญ.
ไกล่	[ไกฺล่] ก. ทา, ไล้.
	ไกล่เกลี่ย ก. พูดจาให้ปรองดองกัน, พูดจาให้ตกลงกัน; ลูบไล้;
	ทําให้เรียบร้อย, ทําให้มีส่วนเสมอกัน, เกลี่ยไกล่ ก็ว่า.
ไกว	[ไกฺว] ก. ทําสิ่งที่ห้อยอยู่ให้แกว่งไปมา.
ไกวัล ๑	[ไกวัน] ว. ทั่วไป. (ป., ส. เกวล).
ไกวัล ๒	[ไกวัน] น. ชั้นสวรรค์ เช่น พิราลัยก็ไคลยังนภมน-
	ทิรทิพยไกวัล. (สมุทรโฆษ).
ไก่ไห้	น. (๑) ชื่อไม้พุ่มชนิด Capparis flavicans Kurz
	ในวงศ์ Capparidaceae ขึ้นในป่าเบญจพรรณทั่วไป ลําต้นมีหนาม,
	กะอิด ตะลุ่มอิด งวงช้าง หรือ งัวเลีย ก็เรียก. (๒) ชื่อไม้พุ่มหรือ
	ไม้ต้นขนาดเล็กชนิด Opuntia ficusindica (L.) Miller
	ในวงศ์ Cactaceae กิ่งแบนอวบ สีเขียว ไม่มีหนาม เป็นไม้ต่างประเทศ
	ปลูกกันเป็นไม้ประดับ, ว่านไก่ไห้ ก็เรียก.