| กะปลกกะเปลี้ย | [-ปฺลก-เปฺลี้ย] ว. อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย, ไม่แข็งแรง. |
|
|
| กะปวกกะเปียก | ว. อ่อนกําลังจนแทบไม่อาจทรงตัวได้ตามลําพัง, ปวกเปียก ก็ว่า. |
|
|
| กะปอม | (ถิ่น-อีสาน) น. กิ้งก่า. (ดู กิ้งก่า). |
|
|
| กะปอมขาง | ดู ปอมข่าง. |
|
|
| กะปะ | น. ชื่องูพิษชนิด Calloselasma rhodostoma |
| ในวงศ์ Viperidae ตัวยาว ๕๐-๘๐ เซนติเมตร |
| ลายสีน้ำตาลเข้ม บนหลังมีลายรูปสามเหลี่ยมสีน้ำตาลแก่ |
| เรียงสลับเยื้องกันเป็นคู่ ๆ จมูกงอน ริมฝีปากเหลือง และ |
| มีแนวสีเหลืองพาดบนลูกตาถึงมุมปาก, ตัวที่มีสีคล้ำเรียก งูปะบุก. |
|
|
| กะปั่น | (โบ) น. กําปั่น. (ตํานานอักษรไทย ของเซเดส์). |
|
|
| กะป้ำกะเป๋อ | ว. เลอะ ๆ เทอะ ๆ, หลง ๆ ลืม ๆ, ป้ำเป๋อ หรือ ป้ำ ๆ เป๋อ ๆ ก็ว่า. |
|
|
| กะปิ | น. ของเค็มทําด้วยเคยกับเกลือโขลกและหมักไว้ใช้ปรุงอาหาร, |
| เยื่อเคย ก็ว่า. (พม่า ว่า งาปิ). |
|
|
| กะปู | (ปาก) น. ตะปู. |
|
|
| กะปูด | น. ชื่อนกในวงศ์ Centropodidae ขนปีกสีน้ำตาลแดง ลําตัวสีดํา |
| ร้องเสียง ''ปูด ๆ'' เดินหรือวิ่งหากินตามพื้นป่าโปร่ง บินได้ |
| ในระยะทางสั้น ๆ มี ๓ ชนิด คือ กะปูดใหญ่ (Centropus sinensis) |
| กะปูดเล็ก (C. bengalensis) และกะปูดนิ้วสั้น (C. rectunguis), ปูด |
| ก็เรียก, พายัพเรียก ก้นปูด. |
|
|
| กะปูดหลูด | ก. บวมไปทั้งตัว. (ปาเลกัว). |
|
|
| กะเปะ | (ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ภาชนะชนิดหนึ่ง สําหรับตักน้ำขึ้นมาจากบ่อ. |
|
|
| กะเปิ๊บกะป๊าบ | (ปาก) ว. พูดเสียงดังเอะอะและไม่ระมัดระวังวาจาหรือท่าทาง, |
| มีกิริยาท่าทางหรือแต่งตัวรุงรังไม่เรียบร้อย. |
|
|
| กะเปียด | น. ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Premna tomentosa Willd. |
| ในวงศ์ Labiatae ลักษณะคล้ายต้นสัก แต่ใบเล็กกว่า รูปไข่หรือรี |
| ปลายแหลมก้านยาว เนื้อไม้ละเอียด ใช้ทําประโยชน์ได้, พายัพเรียก |
| สักขี้ไก่. |
|
|
| กะแป้น | น. เรือหางแมงป่องขนาดเล็ก มีใช้มากตามลําน้ำปิง. |
|
|
| กะแปะ | น. เงินปลีกโบราณ เช่น กะแปะทองแดง กะแปะดีบุก, อีแปะ ก็เรียก. |
|
|
| กะโปรง | [-โปฺรง] น. ผ้านุ่งผู้หญิงแบบสากล; ฝาครอบเครื่องรถยนต์หรือ |
| ฝาครอบที่เก็บของข้างหน้าและข้างหลังรถยนต์; กระบุงรูปกลมสูง |
| ปากผายมาก พื้นก้นเป็นสี่เหลี่ยมเล็กสอบลง ลักษณะคล้าย |
| กระโปรงบาน สำหรับขนข้าวเปลือกหรือมะพร้าวเป็นต้น; ภาชนะ |
| เย็บด้วยกาบหมากหรือใบไม้สำหรับใส่ของต่าง ๆ; กระโปรง ก็ใช้. |
|
|
| กะโปโล | ว. ไม่ได้เรื่องราว; มอมแมม เช่น เด็กกะโปโล. |
|
|
| กะผลุบกะโผล่ | [-ผฺลุบ-โผฺล่] ว. ผลุบ ๆ โผล่ ๆ. |
|
|
| กะเผ่น | (กลอน) ว. เผ่น, ลอย, เช่น ชมบรรพตเสลาสูงกะเผ่น. (พงศ. เหนือ). |
|
|
| กะเผลก | [-เผฺลก] ก. อาการเดินไม่ปรกติ เอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง. |
|
|
| กะโผลกกะเผลก | [-โผฺลก-เผฺลก] ว. อาการเดินไม่ปรกติ คือ ยกขาข้างหนึ่งไม่ได้ระดับ |
| กับอีกข้างหนึ่งอย่างคนขาพิการเดิน, อาการที่เดินไปด้วยความ |
| ลําบากหรือเคลื่อนไปบนพื้นที่ที่ขรุขระ ลุ่ม ๆ ดอน ๆ, โขยกเขยก |
| ก็ว่า. |
|
|
| กะพง ๑ | น. ชื่อปลาหลายชนิดในหลายวงศ์ ลำตัวหนา แบนข้างเล็กน้อย |
| หัวโตลาดลงมาจากด้านหลัง ตาค่อนข้างโต ปากกว้าง เช่น |
| กะพงแดง (Lutjanus malabaricus) ในวงศ์ Lutjanidae, |
| กะพงขาว (Lates calcarifer) ในวงศ์ Centropomidae, |
| กะพงลาย (Datnioides quadrifasciatus) ในวงศ์ Lobotidae. |
|
|
| กะพง ๒ | น. ชื่อหอยทะเลกาบคู่ชนิด Musculista senhousia ในวงศ์ Mytilidae |
| เปลือกบางยาวรีสีเขียว มีลายเป็นเส้นสีน้ำตาล อาศัยอยู่ตามพื้น |
| ท้องทะเลที่เป็นเลนปนทราย โดยยึดติดกันเองเป็นกระจุกหรือ |
| แผ่เป็นแผ่นใหญ่. |
|
|
| กะพง ๓ | ดู สมพง. |
|
|
| กะพรวดกะพราด | [-พฺรวด-พฺราด] ว. พรวด ๆ พราด ๆ, ลุกลน, ลนลาน. |
|
|
| กะพร่องกะแพร่ง | [-พฺร่อง-แพฺร่ง] ว. ขาด ๆ วิ่น ๆ, มีบ้างขาดบ้าง, ไม่สม่ำเสมอ; |
| ไม่เต็มที่, ไม่ครบถ้วน, ไม่พอเพียง, (ตามที่คาดหมายไว้). |
|
|
| กะพริบ | [-พฺริบ] ก. ปิดและเปิดหนังตาโดยเร็ว, โดยปริยายหมายถึงอาการที่ |
| คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ไฟกะพริบ. |
|
|
| กะพรุน | [-พฺรุน] น. แมงกะพรุน. |
|
|
| กะพรูดกะพราด | [-พฺรูด-พฺราด] ว. มีเสียงดังพรูดพราด. |
|
|
| กะพล้อ, กะพ้อ ๑ | น. กระบอกตักน้ำ ปากแฉลบอย่างปากพวยกา. |
|
|
| กะพ้อ ๒ | น. ชื่อปาล์มขนาดย่อมในสกุล Licuala วงศ์ Palmae มีหลายชนิด |
| เช่น ชนิด L. spinosa Thunb. มักขึ้นเป็นกออยู่ริมทะเล หรือในที่ซึ่ง |
| น้ำเค็มขึ้นถึง ลําต้นสูงถึง ๔ เมตร ใบกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง |
| ๖๐-๑๑๐ เซนติเมตร แตกเป็นแฉกลึก ก้านใบยาว ขอบก้านมีหนาม, |
| ชนิด L. peltata Roxb. ขึ้นตามป่าดอนในที่ชุ่มชื้นและที่แฉะ |
| ลักษณะคล้ายชนิดแรก แต่ก้านใบล้ำอยู่ใต้โคนใบ ทั้ง ๒ ชนิด |
| ใบใช้ห่อทําไต้ ห่อของ เย็บเป็นร่ม มุงหลังคาชั่วคราว ใบอ่อน |
| ใช้มวนบุหรี่, กะชิง ก็เรียก, ปักษ์ใต้เรียก ชิง หรือ ชิ่ง, ปาล์มพวกนี้ |
| เรียก พ้อ ก็มี เช่น ใบพ้อพันห่อหุ้ม กฤษณา. (โลกนิติ). |
|
|
| กะพ้อ ๓ | น. ชื่อนกชนิดหนึ่ง. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| กะพอง | น. ส่วนที่นูนเป็นปุ่ม ๒ ข้างศีรษะช้าง, กระพอง ตระพอง |
| หรือ ตะพอง ก็ว่า. |
|
|
| กะเพรา | [-เพฺรา] น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Ocimum tenuiflorum L. |
| ในวงศ์ Labiatae กลิ่นฉุน ใช้ปรุงอาหาร พันธุ์ที่กิ่งและก้านใบสีเขียว |
| อมแดงเรียก กะเพราแดง ใช้ทํายาได้, พายัพเรียก กอมก้อ. |
|
|
| กะเพียด, กะเพียดช้าง, กะเพียดหนู | ดู หนอนตายหยาก (๑). |
|
|
| กะมง, กะม่ง | ดู ม่ง ๑. |
|
|
| กะเม็ง | น. ชื่อไม้ล้มลุกขนาดเล็กชนิด Eclipta prostrata L. |
| ในวงศ์ Compositae ขึ้นอยู่ทั่วไป ลําต้นสีม่วงคล้ำ ใบเขียวมีขนคาย |
| ดอกสีขาว ใช้ทํายาได้, กะเม็งตัวเมีย หรือ คัดเม็ง ก็เรียก. |
| กะเม็งตัวผู้ น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Wedelia chinensis (Osbeck) Merr. |
| ในวงศ์ Compositae ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะ ทอดลําต้นและ |
| ออกรากตอนโคน ใบคาย ดอกสีเหลือง ใช้ทํายาได้. |
|
|
| กะเมีย | น. ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Uncaria gambier Roxb. |
| ในวงศ์ Rubiaceae ใบและกิ่งหมักแล้วนําไปสกัดได้สารที่เรียกว่า |
| สีเสียด ใช้ทํายาได้. |
|
|
| กะยุ | (โบ) ก. ยก, ย่าง, เยื้อง, เช่น กะยุบาทไคลคลา. (เสือโค), |
| กะยุบาทเบื้องปลายตีน. (พิชัยสงคราม). |
|
|
| กะร่องกะแร่ง | ว. ร่องแร่ง, ติดห้อยอยู่นิด ๆ หน่อย ๆ, |
| ไม่เป็นชิ้นเป็นอัน, ไม่สมบูรณ์. |
|
|
| กะระตะ | (กลอน) ก. ขับม้าให้วิ่ง เช่น กะระตะอาชาชิงชัย. (อิเหนา). |
| (ช. g้rtak). |
|
|
| กะระหนะ | น. ชื่อเพลงไทยของเก่า เป็นเพลงเครื่องสายประสมปี่พาทย์ |
| ทําตอนชมสวนหรือเล่นสนุก เช่น ในเรื่องอิเหนาตอนอุณากรรณ |
| เล่นมโหรีกับพวกในสวนดอกไม้เมืองกาหลัง. |
|
|
| กะรัง ๑ | น. ปะการัง. (ดู ปะการัง). |
|
|
| กะรัง ๒ | น. ชื่อปลาทะเลขนาดกลางและขนาดใหญ่หลายชนิดในสกุล |
| Epinephelus, Cephalopholis และ Plectopomus วงศ์ Serranidae |
| รูปร่างยาวป้อม แบนข้างเล็กน้อย เกล็ดเล็ก สีตามตัวและครีบเป็น |
| ดอกดวง แต้ม หรือบั้ง ฉูดฉาดหรือคล้ำทึบแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับ |
| ชนิดและขนาด พบอาศัยอยู่ตามบริเวณหมู่ปะการัง โขดหินใกล้ฝั่ง |
| หรือเกาะ. |
|
|
| กะรัต | [-หฺรัด] น. หน่วยมาตราชั่งเพชรพลอย ๑ กะรัต เท่ากับ ๒๐ เซนติกรัม |
| หรือ ๓.๐๘๖๕ เกรน, ปริมาณทองคําแท้ที่ประสมอยู่กับธาตุอื่น |
| โดยกําหนดทองคําและโลหะที่ประสมกันนั้นรวมเป็น ๒๔ ส่วน |
| เช่น ทองคํา ๑๔ กะรัต หมายความว่า มีเนื้อทองคํา ๑๔ ส่วน |
| นอกนั้นอีก ๑๐ ส่วนเป็นธาตุอื่นประสม. (อ. carat). |
| กะรัตหลวง น. มาตราน้ำหนักตามวิธีประเพณี |
| ใช้สําหรับชั่งเพชรพลอยเท่านั้น เป็นเมตริกกะรัต |
| เท่ากับ ๒๐ เซนติกรัม, อักษรย่อว่า กต. |
|
|
| กะราง, กะลาง | น. ชื่อนกในวงศ์ Timaliidae ตัวขนาดนกเอี้ยง หากินเป็นฝูงตามพื้นดิน |
| มีหลายชนิด เช่น กะรางหัวหงอก (Garrulax leucolophus) |
| กะรางคอดํา (G. chinensis). (ในรําพันนามพฤกษา ฯลฯ ว่ากะราง, |
| ในพระลอ ว่า กะลาง). |
|
|
| กะรางหัวขวาน | น. ชื่อนกชนิด Upupa epops ในวงศ์ Upupidae |
| ปากยาวแหลมโค้งสีดํา หงอนสีส้มขอบดํา ลักษณะหงอน |
| เหมือนหมวกของอินเดียนแดง ขนตามลําตัวสีน้ำตาลแดง |
| มีแถบดําขาวสลับกัน, การางหัวขวาน ก็เรียก. |
|
|
| กะริง | น. บ่วงหวายสําหรับดักสัตว์ที่กระโดด เช่นเนื้อและกวาง. |
| (ประพาสมลายู), กระหริ่ง ก็ใช้. |
|
|
| กะริงกะเรียด | (โบ) ว. คําพ้อชนิดหนึ่งว่าทําเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย |
| คล้ายทําก้อร่อก้อติก เช่น เป็นหญิงเจ้าแม่อา อย่าทํากะริงกะเรียด |
| ตัวเจ้ายังน้อยสักเท่าเขียด เจ้ามาวอนแม่จะมีผัว. (มโนห์รา). |
|
|
| กะรุงกะรัง | ว. อาการที่ห้อยหรือแขวนเครื่องประดับเป็นต้น จนดูรุงรัง. |
|
|
| กะรุ่งกะริ่ง | ว. ขาดออกเป็นริ้ว ๆ, เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย. |
|
|
| กะรุน | น. แร่ชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยธาตุอะลูมิเนียมกับออกซิเจน |
| แต่มักมีสิ่งอื่นผสมอยู่ทําให้มีสีต่าง ๆ เช่น ถ้าเป็นสีแดง เรียกว่า |
| ทับทิม ถ้าเป็นสีน้ำเงิน เรียกว่า พลอยสีน้ำเงิน ถ้าเป็นสีเขียว |
| เรียกว่า เขียวส่อง หรือ เขียวมรกต, อินเดีย เรียก คอรุน. |
| (อ. corundum). |
|
|
| กะเร | (ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ต้นต้นตายใบเป็น. (ดู ต้นตายใบเป็น). |
|
|
| กะเรกะร่อน | น. ชื่อกล้วยไม้หลายชนิดในสกุล Cymbidium |
| วงศ์ Orchidaceae อิงอาศัยตามต้นไม้ ใบเขียวหนา |
| ยาว ๒๐-๖๐ เซนติเมตร เช่น กะเรกะร่อนด้ามข้าว |
| (C. bicolor Lindl.) ดอกสีขาว กะเรกะร่อนปากเป็ด |
| (C. finlaysonianum Lindl.) ดอกสีเหลือง ปากสีแดงคล้ำ. |
|
|
| กะเร่กะร่อน | ก. เร่ร่อนเรื่อยไป, ไม่อยู่ประจําที่. |
|
|
| กะเร่อ | (ถิ่น-ปักษ์ใต้) ว. เซ่อ, เซอะ. |
| กะเร่อกะร่า อาการที่แต่งกายรุ่มร่ามเกินพอดี |
| เช่น เขาแต่งตัวกะเร่อกะร่าผิดกาลเทศะ, ซุ่มซ่าม |
| เช่น เขาเดินกะเร่อกะร่าออกไปกลางถนนเลยถูกรถชน, |
| เซ่อซ่า เช่น เขากะเร่อกะร่าเข้าไปอยู่กับพวกเล่นการพนัน |
| เลยถูกจับไปด้วย, เก้งก้าง เช่น เขาเป็นคนท่าทางกะเร่อกะร่า |
| อย่างนั้นเอง, กะเล่อกะล่า เร่อร่า หรือ เล่อล่า ก็ว่า. |
|
|
| กะเรี่ยกะราด | ว. เรี่ยราย, กระจัดกระจาย, หกเรี่ยราด; วางหน้าไม่สนิท. |
|
|
| กะโรกะเร | ก. ง่อนแง่น, จวนจะล้ม. (ปาเลกัว). |
|
|
| กะลวย | น. เรียกขนหางไก่ตัวผู้ที่ยื่นยาวกว่าเส้นอื่นว่า หางกะลวย. |
|
|
| กะลอ | (ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ชื่อไม้ต้นขนาดย่อมหลายชนิดในสกุล Macaranga |
| วงศ์ Euphorbiaceae มักขึ้นในป่าใสในที่ชุ่มชื้น ก้านใบล้ำอยู่ใต้โคนใบ |
| เช่น ชนิด M. tanarius Muell. Arg. |
|
|
| กะล่อกะแล่ | ว. ทีเล่นทีจริง. (ปาเลกัว). |
|
|
| กะลอจี๊ | น. ชื่อขนมของจีนชนิดหนึ่ง ทําด้วยแป้งข้าวเหนียวทอดไฟอ่อน ๆ |
| เวลากินคลุกงาผสมน้ำตาลทรายขาว. |
|
|
| กะล่อน ๑ | น. ชื่อมะม่วงชนิด Mangifera caloneura Kurz |
| ในวงศ์ Anacardiaceae ผลเล็ก เนื้อไม่มีเสี้ยน |
| เมื่อสุกมีกลิ่นหอมแรง, ขี้ไต้ ก็เรียก. |
|
|
| กะล่อน ๒ | ว. พูดคล่อง แต่ไม่จริงเป็นส่วนมาก. |
|
|
| กะล่อมกะแล่ม | ก. เคี้ยวไม่ทันแหลกแล้วรีบกลืน, เคี้ยวไม่ถนัด; |
| พูดอ้อมแอ้มพอให้ผ่านไป, พูดไม่สู้ชัดความเพื่อให้เสร็จไป; |
| กล้อมแกล้ม ก็ว่า. |
|
|
| กะล่อยกะหลิบ | ว. คล่องแคล่วว่องไวในการใช้มืออย่างแนบเนียนน่าดู; |
| ดูเหมือนเมื่อเร็ว ๆ นี้เอง, ดูเหมือนไม่นาน, เช่น ดูกะล่อยกะหลิบ |
| เมื่อไม่นานมานี่เอง ล่วงเข้ามาหลายเดือนแล้ว. |
|
|
| กะละปังหา | น. ชื่อสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลัง แต่ละตัวเล็กมาก |
| รูปร่างทรงกระบอกหรือรูปถ้วย สร้างเปลือกเป็นโครงร่างแข็ง |
| หุ้มลําตัว มีช่องเปิดให้ตัวโผล่ออกมา อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม |
| โครงซากทับถมกันจนมีรูปร่างคล้ายกิ่งไม้ มีสีต่างกันแล้วแต่ชนิด |
| บางชนิดมีขนาดใหญ่และแข็งมาก นิยมนํามาทําเป็นลูกปัด |
| เครื่องประดับ พวกที่อยู่ในอันดับ Gorgonacea มีสีแดง เหลือง ส้ม |
| ม่วง พวกที่อยู่ในอันดับ Antipatharia มีสีดํา, กัลปังหา ก็เรียก. |
| (เทียบมลายู kalam pangha). |
|
|
| กะละมัง | น. เรียกชามที่ทําด้วยโลหะเคลือบว่า ชามกะละมัง. |
|
|
| กะละแม | น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทําด้วยข้าวเหนียว กะทิ และ น้ำตาล |
| กวนจนเหนียวเป็นสีดํา. |
|
|
| กะละออม | น. ภาชนะสานด้วยไม้ไผ่ ยาชัน รูปคล้ายกระบุง ไม่มีคอ |
| ใช้ใส่น้ำ, กระออม กะออม หรือ กัลออม ก็ว่า. (ทมิฬ กะละยัม |
| แผลงมาจาก ส. กลศ). |
|
|
| กะลังตังไก่ | ดู ตําแย ๑. |
|
|
| กะลัน | น. ลัน, เครื่องดักปลาไหล ทําด้วยกระบอกไม้ไผ่ มีงาแซง. |
|
|
| กะลันทา | ดู คนทา. |
|
|
| กะลา ๑ | น. ส่วนแข็งที่หุ้มเนื้อมะพร้าว ถ้าผ่าซีก ซีกที่มีตา |
| เรียกว่า กะลาตัวผู้ ซีกที่ตัน เรียกว่า กะลาตัวเมีย; |
| เรียกถ้วยชามชนิดเลวเนื้อหยาบหนาว่า ชามกะลา; |
| เรียกผมที่ตัดเป็นรูปกะลาครอบว่า ผมทรงกะลาครอบ; |
| เรียกหมวกที่มีรูปคล้ายกะลาครอบว่า หมวกกะลา หรือ |
| หมวกกะลาครอบ; (ปาก) กะโหลก เป็นคําไม่สุภาพ เช่น |
| ไม่เจียมกะลาหัว คุ้มกะลาหัว. (สํา) ว. ไม่มีค่า เช่น เก่ากะลา. |
| กะลาซอ (ปาก) ว. คล้ายกะลาที่ทําซอ, เรียกผมที่ตัดแล้ว |
| เป็นรูปอย่างนั้น. |
|
|
| กะลา ๒ | น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Etlingera elatior (Jack) R.M. Smith |
| ในวงศ์ Zingiberaceae ต้นคล้ายข่า สูง ๓-๔ เมตร ช่อดอกคล้าย |
| บัวตูมแต่กลีบแข็ง สีชมพูหรือแดง มีดอกเล็ก ๆ แน่นเป็นกระจุก |
| อยู่ภายใน ก้านช่อดอกผุดขึ้นจากดินและยาวได้ถึง ๑ เมตร |
| หน่อและดอกอ่อนใช้เป็นอาหาร, กาหลา ก็เรียก, |
| ปักษ์ใต้เรียก ปุดกะลา. |
|
|
| กะลาสี | น. ลูกเรือ. ว. อย่างเครื่องแต่งกายกะลาสีสมัยโบราณหรือ |
| พลทหารเรือปัจจุบัน เช่น หมวกกะลาสี เงื่อนกะลาสี คอเสื้อกะลาสี. |
| (มลายู กะลาสิ จากคำอิหร่าน ขะลาสิ). |
|
|
| กะลำพอ | น. ต้นหลุมพอ เช่น โพกพายโพกะลําพอ. |
| (ประชุมเชิญขวัญ). (ดู หลุมพอ). |
|
|
| กะลิง | น. ชื่อนกปากงุ้มเป็นขอชนิด Psittacula finschii |
| ในวงศ์ Psittacidae หัวสีเทา ตัวสีเขียวปากแดง หางยาว. |
|
|
| กะลิงปลิง | น. ชื่อนกชนิดหนึ่ง. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| กะลิ้มกะเหลี่ย | ว. แสดงอาการให้รู้ว่าอยากได้. |
|
|
| กะลิอ่อง | (ถิ่น-พายัพ) น. กล้วยน้ำว้า. (ดู น้าว้า). |
|
|
| กะลุมพี | น. ชื่อปาล์มชนิด Eleiodoxa conferta (Griff.) Burr. ในวงศ์ Palmae |
| ขึ้นเป็นกอในป่าพรุและที่ชื้นแฉะทางภาคใต้ ผลเป็นช่อใหญ่และแน่น |
| ปลายผลตัด ผิวเหลืองเกลี้ยงเป็นมัน ไม่มีหนาม เยื่อหุ้มเมล็ดขาว |
| รสเปรี้ยว ๆ ฝาด ๆ กินได้ ยางในลําต้นเหนียวใช้ติดกระดาษแทน |
| กาวได้, ลุมพี ก็เรียก, ปักษ์ใต้เรียก หลุมพี. (มลายู ว่า กะลุมปี). |
|
|
| กะเล็ง | น. แขกกลิงค์. |
|
|
| กะเล่อกะล่า | ว. อาการที่แต่งกายรุ่มร่ามเกินพอดี เช่น |
| เขาแต่งตัวกะเล่อกะล่าผิดกาลเทศะ, ซุ่มซ่าม |
| เช่น เขาเดินกะเล่อกะล่าออกไปกลางถนนเลยถูกรถชน, |
| เซ่อซ่า เช่น เขากะเล่อกะล่าเข้าไปอยู่กับพวกเล่นการพนันเลย |
| ถูกจับไปด้วย, เก้งก้าง เช่น เขาเป็นคนท่าทางกะเล่อกะล่า |
| อย่างนั้นเอง, กะเร่อกะร่า เร่อร่า หรือ เล่อล่า ก็ว่า. |
|
|
| กะเลิด | น. ยานชนิดหนึ่งไม่มีล้อ ใช้ลากไปตามท้องนาและหมู่บ้าน |
| สําหรับบรรทุกฟ่อนข้าวเป็นต้น, เลื่อน ก็เรียก. |
|
|
| กะเลียว | น. สีของม้าชนิดหนึ่ง ลักษณะเขียวอมดํา, |
| เรียกม้าที่มีสีเช่นนั้นว่า ม้ากะเลียว หรือ ม้าสีกะเลียว. |
|
|
| กะแล ๑ | (ถิ่น-พายัพ) น. กาแล, ชื่อไม้เครื่องเรือนที่ต่อจากปั้นลมทั้ง ๒ ด้าน |
| ไปไขว้กัน อยู่ตอนบนสุดของหลังคาที่ยื่นจากหน้าจั่ว อาจสลักลวดลาย |
| ตามแต่จะเห็นงาม, บางถิ่นเรียกว่า แกแล. |
|
|
| กะแล ๒ | ดู แกแล ๒. |
|
|
| กะโล่ | น. ภาชนะสานของโบราณ ทารัก รูปแป้น ปากคลุ่ม |
| ใช้ใส่ของมีเครื่องตัดผมเป็นต้น; ภาชนะสานคล้ายกระด้ง |
| มีหลายขนาด แต่ชนิดที่ทาชันเพื่อไม่ให้น้ารั่วออก |
| สําหรับหมักขี้ไต้นั้น มีขนาดใหญ่กว่ากระด้งมาก; |
| เรียกสีหน้าที่แสดงความดีใจหรือภาคภูมิใจมากว่า |
| หน้าบานเป็นกะโล่; ชื่อหมวกกันแดดชนิดหนึ่ง ทรงคลุ่ม |
| มีปีกแข็งโดยรอบ โครงทําด้วยไม้ฉําฉาหรือไม้ก๊อกเป็นต้น |
| แล้วหุ้มผ้าหรือทําด้วยใบลาน เรียกว่า หมวกกะโล่. |
| (รูปภาพ กะโล่) |
| กะโล่ยาชัน น. อาการที่หน้าบานเพราะถูกใจหรือบวมมาก |
| เพราะถูกตบเป็นต้น เรียกว่า หน้าบานเป็นกะโล่ยาชัน หรือ |
| หน้าบวมเป็นกะโล่ยาชัน. |
|
|
| กะโลง | (ถิ่น-อีสาน) น. ลังไม้ฉําฉา, หีบไม้; (ถิ่น-พายัพ) โคลง. |
|
|
| กะวอกกะแวก | ว. อาการหลุกหลิกอย่างลิง. |
|
|
| กะวะ ๑ | น. เครื่องมือจับสัตว์น้ำชนิดหนึ่ง สําหรับรุนกุ้งรุนเคยตามชายฝั่งแม่น้ำ |
| ลําคลอง หรือทะเล รูปคล้ายสวิง มีถุงตาข่ายอย่างตาละเอียดแขวนอยู่ |
| ใช้ไสตามริมฝั่งเพื่อจับกุ้งเล็ก ๆ หรือเคย. |
|
|
| กะวะ ๒ | น. ชื่อนกเงือกชนิด Buceros bicornis ในวงศ์ Bucerotidae |
| โคนปากด้านบนมีลักษณะโหนกคล้ายกล่องขนาดใหญ่ คอสีขาว |
| ปีกสีดําพาดเหลือง ปลายปีกขาว หางสีขาวพาดดํา, กก หรือ |
| กาฮัง ก็เรียก. |
|
|
| กะส้มชื่น | (ถิ่น-พายัพ) น. ต้นว่านน้ำ. (ดู ว่านน้ำที่ ว่าน). |
|
|
| กะสัง | (ถิ่น-อีสาน) น. ต้นมะสัง. (ดู มะสัง). |
|
|
| กะส้าหอย | น. เปลือกซากหอยต่าง ๆ ที่ทับถมกันอยู่ ใช้ทําปูนขาวที่เรียกว่า |
| ปูนหอย. (ไกลบ้าน), กะซ้าหอย ก็ว่า. |
|
|
| กะหนอกะแหน | [-หฺนอ-แหฺน] ว. เสียงพูดอย่างน่าเอ็นดูเหมือนเสียงเด็กพูด. |
|
|
| กะหน็องกะแหน็ง | ว. แปร่ง, ไม่ชัด, ฟังไม่ออก, (ใช้แก่การพูด), หน็องแหน็ง หรือ |
| อีหน็องอีแหน็ง ก็ว่า. |
|
|
| กะหนะ | น. ทางของต้นจากที่ใช้กรุฝา. |
|
|
| กะหนุงกะหนิง | ว. เสียงพูดจู๋จี๋ระหว่างคู่รักเป็นต้น. |
|
|
| กะหมอก | [-หฺมอก] น. ไฟ. (ดิกชนารีไทย). |
|
|
| กะหร่อง | (ปาก) ว. ผอมเกร็ง. |
|
|
| กะหรอด | [-หฺรอด] น. นกกรอด. (ดู ปรอด). |
|
|
| กะหร็อมกะแหร็ม | ว. มีเล็กน้อย, มีห่าง ๆ ไม่เป็นพวกเป็นหมู่, เช่น ผมขึ้น |
| กะหร็อมกะแหร็ม, หร็อมเเหร็ม หรือหย็อมเเหย็ม ก็ว่า. |
|
|
| กะหราน | (ปาก) ว. อร่าม, ใช้ประกอบกับแดงหรือเหลือง |
| เช่น แดงกะหราน เหลืองกะหราน. |
|
|
| กะหรี่ | น. แกงชนิดหนึ่ง สีเหลือง ปรุงด้วยเครื่องแกงกะหรี่; |
| เรียกเครื่องแกงกะหรี่ซึ่งประกอบด้วยขมิ้นและเครื่องเทศอื่น ๆ |
| บดเป็นผงว่า ผงกะหรี่. (มลายู มาจากทมิฬว่า ผัด; อ. curry). |
|
|
| กะหรี่ปั๊บ | น. ชื่อของกินชนิดหนึ่ง ใช้แป้งสาลีห่อไส้ผสมผงกะหรี่ |
| แล้วจับจีบคล้ายหอยแครง ทอดน้ำมัน. |
|
|
| กะหลาป๋า ๑ | น. ชื่อเมืองในเกาะชวาสมัยโบราณ ต่อมาเรียก ปัตตาเวีย, |
| ปัจจุบันชื่อ จาการ์ตา; เรียกหมวกชนิดหนึ่งสานด้วยไม้ไผ่ |
| อย่างละเอียด รูปทรงสูง ผู้หญิงนิยมใช้ในเวลาแข่งเรือ |
| มีดอกไม้จีนเสียบ เป็นของเก่าในสมัยต้นรัชกาลที่ ๕ ขึ้นไปว่า |
| หมวกกะหลาป๋า; เรียกขวดแก้วสำหรับใช้ใส่น้ำอบ |
| ทรงกระบอกแปดเหลี่ยม มีสีต่าง ๆ มีจุกแก้ว เถาหนึ่งมี ๓ ใบ |
| ว่า ขวดกะหลาป๋า. |
|
|
| กะหลาป๋า ๒ | น. ชื่อชมพู่พันธุ์หนึ่งของชนิด Syzygium samalangense (Blume) |
| Merr. et L.M. Perry ผลสีเขียว รสหวาน เรียกว่า ชมพู่กะหลาป๋า |
| เป็นพรรณไม้ชวา. |
|
|
| กะหล่ำ | น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Brassica oleracea L. ในวงศ์ Cruciferae |
| มีหลายพันธุ์ เช่น กะหล่าปลี หรือ กะหล่าใบ (B. oleracea L. |
| var. capitata L.) กะหล่าดอก หรือ กะหล่าต้น (B. oleracea L. |
| var. botrytis L.) กะหล่าดาว หรือ กะหล่าหัวลําต้น |
| [B. oleracea L. var. gemmifera (DC.) Thell.] |
| และ กะหล่าปม (B. oleracea L. var. gongylodes L.). |
|
|
| กะหลีกะหลอ | ก. แสดงกิริยาท่าทางหรือพูดจาประจบประแจงเกินงาม. |
|
|
| กะหลี่กัญชา | น. ใบและช่อดอกเพศเมียของกัญชาที่แห้ง ใช้สูบปนกับยาสูบ. |
|
|
| กะหลุกกะหลิก | ก. หลุก ๆ หลิก ๆ. |
|
|
| กะหำ | น. ไข่หํา, ลูกอัณฑะ. |
|
|
| กะหำแพะ | น. ชื่อมะเขือพันธุ์หนึ่งของชนิด Solanum melongena L. |
|
|
| กะหือ | ว. เสียงครวญคราง. |
|
|
| กะหูด | (ถิ่น) น. เครื่องมือจับสัตว์น้ำชนิดหนึ่ง ใช้ในท้องที่จังหวัดจันทบุรี |
| รูปร่างคล้ายกรวย ทําด้วยไม้ไผ่. |
|
|
| กะเหรี่ยง | น. ชื่อชนชาวเขาเผ่าหนึ่ง ปรกติอาศัยอยู่ทางพรมแดนทิศตะวันตก |
| ของประเทศไทย, โซ่ ก็เรียก, (โบ) เรียกว่า กั้ง ก็มี. |
|
|
| กะเหลาะเปาะ | ว. กลมน่าดู, ตะเหลาะเปาะ ก็ว่า. |
|
|
| กะแหยก | [-แหฺยก] ดู แสยก ๒. |
|
|
| กะแหะ | ก. แหะ ๆ. |
|
|
| กะโหลก | [-โหฺลก] น. ส่วนแข็งที่หุ้มเนื้อมะพร้าวหรือตาลเป็นต้น |
| เรียกว่า กะโหลกมะพร้าว กะโหลกตาล, ภาชนะที่ทําด้วยกะโหลก |
| มะพร้าวโดยตัดทางตาออกพอเป็นช่องกว้างเพื่อใช้ตักน้ำ; กระดูกที่ |
| หุ้มมันสมอง; โดยปริยายหมายความถึงวัตถุที่มีลักษณะเช่นนั้น |
| เช่น กะโหลกหุ่นหัวโขน; เรียกพรรณไม้บางชนิด เช่น ลําไย ลิ้นจี่ |
| ที่มีผลโต เนื้อหนากว่าปรกติ เช่น ลําไยกะโหลก ลิ้นจี่กะโหลก. |
|
|
| กะโหล้ง | [-โล่ง] (ถิ่น-พายัพ) น. กะโหลก. |
|
|
| กะไหล่ | น. กรรมวิธีเคลือบสิ่งที่เป็นโลหะด้วยเงินหรือทองเป็นต้น |
| โดยใช้ปรอทละลายเงินหรือทองให้เป็นของเหลว แล้วทาลงบน |
| โลหะที่ต้องการเคลือบ จากนั้นไล่ปรอทออกโดยใช้ความร้อน, |
| กาไหล่ ก็ว่า. ว. เรียกของเช่นพานเป็นต้นที่เคลือบเงินหรือทอง |
| ด้วยกรรมวิธีเช่นนั้นว่า พานกะไหล่เงิน พานกะไหล่ทอง. |
| (เทียบทมิฬ กะลายิ). |
|
|
| กะอวม | (ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Acronychia pedunculata |
| (L.) Miq. ในวงศ์ Rutaceae ผลเล็ก สีเขียวอ่อนหรือสีนวล กินได้, |
| เปล้าขลิบทอง ไพรสามกอ มะงัน หรือ กระเบื้องถ้วย ก็เรียก. |
|
|
| กะออม | น. ภาชนะสานด้วยไม้ไผ่ ยาชัน รูปคล้ายกระบุง ไม่มีคอ ใช้ใส่น้ำ, |
| กระออม กัลออม หรือ กะละออม ก็ว่า. |
|
|
| กะอาน | ดู กระอาน. |
|
|
| กะอาม | น. กะอวม เช่น กะอามลั่นทมชวน ใจรื่น รมย์นา. (พงศ. เหนือ). |
|
|
| กะอิด | ดู ไก่ไห้ (๑). |
|
|
| กะอูบ | (ถิ่น-พายัพ) น. ผอบ เช่น จึงแก้เอาเสื้อและผ้าคาดศีรษะ |
| ใส่ในกระอูบคำ. (ประชุมพงศ. ๑๐). |
|
|
| กะเอว | น. เอว เช่น ถวัดเท้าท่าเตะมวย ตึงเมื่อย หายฮา แก้กะเอวขดค้อม |
| เข่าคู้โขยกโขยง. (จารึกวัดโพธิ์), สะเอว ก็ว่า. |
|
|
| กะแอ ๑ | น. เครื่องบังแดดมีคันปักดิน หมุนได้ตามต้องการ. |
|
|
| กะแอ ๒ | ว. อ่อน, เล็ก, เรียกลูกควายตัวเล็ก ๆ ตามเสียงที่มันร้องว่า |
| ลูกกะแอ, ลูกแหง่ ก็ว่า. |
|
|
| กะแอน | (ถิ่น-พายัพ) น. ต้นกระชาย. (ดู กระชาย). |
|
|
| กัก | ก. ไม่ให้ล่วงพ้นเขตที่กําหนดไว้, กำหนดเขตให้อยู่, เช่น กักตัว, |
| กักกัน ก็ว่า; ยึดไว้, ไม่ปล่อยไป, เช่น กักรถ กักน้ำ. |
| ว. หยุดชะงัก เช่น หยุดกัก. |
| กักกัน ก. กําหนดเขตให้อยู่, กัก ก็ว่า. (กฎ) น. วิธีการเพื่อ |
| ความปลอดภัยอย่างหนึ่งที่ศาลใช้ในกรณีที่ให้ควบคุมผู้กระทํา |
| ความผิดติดนิสัยไว้ภายในเขตกําหนด เพื่อป้องกันการกระทําความผิด |
| เพื่อดัดนิสัย และเพื่อฝึกหัดอาชีพ. |
| กักขัง ก. บังคับให้อยู่ในสถานที่อันจํากัด, เก็บตัวไว้ในสถานที่ |
| อันจํากัด. (กฎ) น. โทษทางอาญาสถานหนึ่ง ที่ให้กักตัวผู้ต้องโทษ |
| ไว้ในสถานที่ซึ่งกําหนดไว้อันมิใช่เรือนจํา. |
| กักคุม ก. บังคับให้อยู่ในอารักขา. |
| กักด่าน ก. กักกุมไว้เพื่อตรวจตรา เช่นตรวจโรคติดต่อ. |
| กักตัว ก. ยึดไว้, ไม่ปล่อยไป. |
| กักตุน ก. เก็บสินค้าไว้เป็นจํานวนมากเพื่อเก็งกําไร, ตุน ก็ว่า. |
| (กฎ) น. มีโภคภัณฑ์ไว้ในครอบครองเกินปริมาณที่จําเป็นสําหรับ |
| ใช้จ่ายส่วนตัว และไม่นําออกจําหน่ายตามวิถีทางการค้าปรกติ. |
| กักบริเวณ ก. บังคับให้อยู่ในบริเวณที่กําหนดไว้. |
|
|
| กั๊ก | น. เรียกทางสี่แยกว่า สี่กั๊ก; ส่วน ๑ ใน ๔ ของเหล้าเทหนึ่ง, |
| ส่วน ๑ ใน ๔ ของเหล้าขวดใหญ่ขนาด ๗๕๐ ซีซี., ส่วน ๑ ใน ๔ |
| ของน้ำแข็งซองหนึ่ง แบ่งออกได้เป็น ๔ มือ; เสื้อชนิดหนึ่ง |
| ตัวสั้นเสมอเอว ไม่มีแขน ไม่มีปก ผ่าอกตลอด ติดกระดุมหรือไม่ติด |
| ก็ได้ มักใช้สวมทับเสื้อเชิ้ต เรียกว่า เสื้อกั๊ก; วิธีแทงโปวิธีหนึ่ง |
| ถ้าลูกค้าแทงกั๊ก ๒ ประตูใด โปออกประตูใดประตูหนึ่งใน |
| ๒ ประตูนั้น เจ้ามือจ่าย ๑ ต่อ ถ้าโปออกประตูอื่นนอกจาก ๒ ประตู |
| ที่แทงไว้ เจ้ามือกิน. (ถิ่น-พายัพ) ก. พูดติดอ่าง. |
|
|
| กักกรา | [-กฺรา] น. โกฐกักกรา. (ดู โกฐกักกรา ที่ โกฐ). |
|
|
| กักการุ | (แบบ) น. ดอกฟัก เช่น อิกกักการุดิเรกอเนกดิบุษปวัน |
| อ้อยลำแลใหญ่ครัน คือหมาก. (สมุทรโฆษ). (ป.). |
|
|
| กักขฬะ | [กักขะหฺละ] ว. หยาบคายมาก. (ป.; ส. กกฺขฏ). |
|
|
| กัง | น. ชื่อลิงชนิด Macaca nemestrina ในวงศ์ Cercopithecidae |
| ขนสีน้ำตาลอมเทา หางสั้นงอโค้งขึ้นไปทางด้านหลัง ทางปักษ์ใต้ |
| ใช้เก็บมะพร้าว, กะบุด ก็เรียก. |
|
|
| กั้ง ๑ | น. ชื่อสัตว์น้ำไม่มีกระดูกสันหลังในชั้น Crustacea อันดับ |
| Stomatopoda มีหลายวงศ์ ส่วนใหญ่อยู่ในวงศ์ Squillidae |
| หายใจด้วยเหงือก ลําตัวแบนหรือกลม แบ่งเป็นปล้อง ๆ เปลือก |
| ที่หุ้มท่อนหัวและอกคลุมมาถึงอกปล้องที่ ๕ แต่ไม่ถึงปล้องที่ ๘ กรี |
| มีลักษณะแบนราบ มี ๖ ขา, กั้งตั๊กแตน ก็เรียก. |
|
|
| กั้ง ๒ | (กลอน) ก. กั้น. |
|
|
| กั้ง ๓ | (โบ) น. กะเหรี่ยง. (อนันตวิภาค). |
|
|
| กั้งกระดาน | ดู กระดาน ๒. |
|
|
| กังกะ | (แบบ) น. เหยี่ยว เช่น เกิดเป็นภักษแก่กังกโกรญจคฤธรกา |
| บินมาวว่อนร่อน ก็ร้อง. (สมุทรโฆษ). |
|
|
| กังก้า | ว. จังก้า, ลักษณะยืนถ่างขาตั้งท่าเตรียมสู้ เช่น ถกเขมรกังก้าเรียก |
| ข้าไทย. (ขุนช้างขุนแผน-แจ้ง). |
|
|
| กังเกียง | ดู กางเกียง. |
|
|
| กังขา | น. ความเคลือบแคลง, ความสงสัย. (ป.). |
|
|
| กังฉิน | ว. คดโกง, ไม่ซื่อตรง. (จ. กังฉิน ว่า อำมาตย์ทุจริต, อำมาตย์ทรยศ). |
|
|
| กั้งตั๊กแตน | ดู กั้ง ๑. |
|
|
| กังฟู | น. ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวแบบหนึ่งของจีน เน้นหนักไป |
| ในทางฝึกสมาธิและความแข็งแกร่งว่องไวของร่างกาย. |
|
|
| กังวล | ก. ห่วงใย, มีใจพะวงอยู่. (ข.). |
|
|
| กังวาน | ว. ก้องอยู่ได้นาน เช่น เสียงระฆังกังวาน, |
| มีกระแสเสียงก้องและแจ่มใส. |
|
|
| กังเวียน | น. ขอบผ้าปกกระพองช้าง เช่น จัดพาดกังเวียนวาง ห่อได้. |
| (ตําราช้างคําโคลง-วชิรญาณ เล่ม ๒๑). |
|
|
| กังสดาล | [-สะดาน] น. ระฆังวงเดือน เช่น |
| แว่วสําเนียงเสียงระฆังกังสดาล. (อิเหนา). |
|
|
| กังสะ | (แบบ) น. สัมฤทธิ์ เช่น ดั่งดามพะกังสกล่อมเกลา. (สมุทรโฆษ). (ป.). |
|
|
| กังไส | น. เครื่องถ้วยปั้นที่ทํามาจากแคว้นเกียงสีในประเทศจีน. |
|
|
| กังหัน | น. สิ่งที่ประกอบด้วยใบพัดหมุนได้ด้วยกําลังลม, จังหัน ก็ว่า, |
| โดยปริยายเรียกเครื่องหมุนบางชนิดมีรูปทํานองกังหัน |
| ทําให้เกิดกําลังงาน เช่น กังหันน้ำ คือเครื่องหมุนด้วยกําลังน้ำ, |
| กังหันลม คือเครื่องหมุนด้วยกําลังลม, กังหันไอน้ำ คือเครื่องหมุน |
| ด้วยกําลังไอน้ำ; (วิทยา) ใช้เรียกเครื่องจักรที่หมุนอย่างกังหัน; |
| ชื่อดอกไม้ไฟชนิดที่จุดแล้วหมุนอย่างกังหัน, ลักษณนามว่าต้น. |
| (ข. กงฺหาร). |
| กังหันใบพัด น. เครื่องยนต์ซึ่งใช้กังหันขับใบพัด. |
| กังหันไอพ่น น. เครื่องยนต์ซึ่งใช้กังหันขับเครื่องอัดอากาศ, |
| เครื่องยนต์ไอพ่น ก็ว่า. |
|
|
| กัจฉปะ | [กัดฉะปะ] (แบบ) น. เต่า เช่น หมู่มัจฉกัจฉปะทุกสิ่งสรรพ์. |
| (ม. ร่ายยาว จุลพน). (ป., ส.). |
|
|
| กัจฉะ | [กัดฉะ] (ราชา) น. รักแร้, ใช้ว่า พระกัจฉะ. (ป.; ส. กกฺษ). |
|
|
| กัจฉา | [กัดฉา] (แบบ) น. สายรัดท้องช้าง. (ป.; ส. กกฺษา, กกฺษฺยา). |
|
|
| กัญ | (แบบ) น. กันย์, ชื่อราศีหนึ่งใน ๑๒ ราศี เช่น อีกกัญเป็นชื่อราศี. |
| (ไวพจน์ประพันธ์). (ป. กญฺ?า). |
|
|
| กัญจุก, กัญจุการา | (แบบ) น. เสื้อ. (ป., ส.). |
|
|
| กัญชา | [กัน-] น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Cannabis sativa L. |
| ในวงศ์ Cannabidaceae ใบมนแฉกลึกเข้าไปทางก้านหลายแฉก |
| ดอกสีเขียว ช่อดอกเพศผู้และช่อดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน |
| ใบและช่อดอกเพศเมียที่แห้งเรียก กะหลี่กัญชา ใช้สูบปนกับยาสูบ |
| มีสรรพคุณทําให้มึนเมา เปลือกลําต้นใช้ทําเชือกป่าน และทอผ้า. |
|
|
| กัญญา ๑ | [กันยา] น. สาวรุ่น, สาวน้อย. (ป.; ส. กนฺยา). |
|
|
| กัญญา ๒ | [กันยา] น. เครื่องบังแดดรูปหลังคา ใช้สําหรับแคร่หามหรือเรือยาว |
| เพื่อเป็นเกียรติยศ, เรียกแคร่หามหรือเรือยาวที่มีกัญญาว่า |
| แคร่กัญญา เรือกัญญา. |
|
|
| กัญญา ๓ | [กันยา] น. เรียกข้าวเหนียวดําพันธุ์หนึ่งที่เมล็ดดําเป็นมันว่า |
| ข้าวกัญญา. |
|
|
| กัฐ | (แบบ) น. ไม้ฟืน; ไม้วัด (คือใช้ในมาตราวัด). (ป., ส. กฏฺ?; ส. กาษฺ?). |
|
|
| กัณฏกะ, กัณฐกะ | [กันตะกะ, กันถะกะ] (แบบ) น. หนาม. (ป., ส. กณฺฏก). |
|
|
| กัณฐ-, กัณฐา | [กันถะ-] (แบบ) น. คอ. (ป.). |
| กัณฐชะ (ไว) น. อักษรในภาษาบาลีและสันสกฤต |
| ที่มีเสียงเกิดจากเพดานอ่อน ได้แก่ พยัญชนะวรรค กคือ ก ข ค ฆ ง |
| และอักษรที่มีเสียงเกิดจากเส้นเสียงในลำคอ ได้แก่ ห และ สระ อะ อา. |
| (ป.; ส. กณฺ?วฺย). |
|
|
| กัณฐกะ | [-ถะกะ] น. เครื่องประดับคอ เช่น คางเพลาคือ กลวิมลกัณ- |
| ฐกก่องคือแสงสรวล. (สมุทรโฆษ). (ป., ส.). |
|
|
| กัณฐัศ, กัณฐัศว์ | [กันถัด] น. ชื่อม้าตระกูลหนึ่ง, ในบทกลอนใช้เรียกม้าทั่วไป. |
|
|
| กัณฐี | [กันถี] (แบบ) น. เครื่องประดับคอ เช่น |
| แก้วกัณฐีถนิมมาศนั้น. (ม. คําหลวง มหาราช). |
|
|
| กัณฑ์ | [กัน] น. ข้อความที่แต่งเป็นคําเทศน์เรื่องหนึ่ง ๆ |
| ที่จบลงคราวหนึ่ง ๆ, ตอนหนึ่ง ๆ ของคําเทศน์ที่เป็นเรื่องยาว |
| เช่น มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์ทศพร กัณฑ์หิมพานต์, |
| ลักษณนามของเทศน์ เช่น เทศน์กัณฑ์หนึ่ง เทศน์ ๒ กัณฑ์; |
| เรื่องหรือหมวด, ตอน, ส่วนของเรื่อง. (ป.). |
| กัณฑ์เทศน์ น. เครื่องไทยธรรมถวายพระผู้แสดงพระธรรมเทศนา, |
| สิ่งของสําหรับถวายพระผู้แสดงพระธรรมเทศนา, เครื่องกัณฑ์ ก็ว่า; |
| เรียกการเอาเงินติดเทียนบูชากัณฑ์เทศน์หรือเรียกการเอาเงินหรือ |
| สิ่งของบูชาธรรมเนื่องในการเทศน์ว่า ติดกัณฑ์เทศน์. |
|
|
| กัณณ์ | (แบบ) น. หู. (ป.; ส. กรฺณ). |
|
|
| กัณห- | [กันหะ-] ว. ดํา, มักใช้เป็นส่วนหน้าของสมาส. (ป.; ส. กฺฤษฺณ). |
| กัณหธรรม น. ธรรมฝ่ายดํา คือ อกุศล. |
| กัณหปักษ์ น. ฝ่ายดํา คือ ข้างแรม. |
|
|
| กัด ๑ | ก. เอาฟันกดไว้โดยแรง เพื่อไม่ให้สิ่งที่กดไว้หลุดไป เช่น กัดไว้ให้อยู่ |
| กัดไว้ให้แน่น หรือเพื่อให้เข้าไปให้ทะลุ ให้ฉีกขาดเป็นต้น |
| เช่น สุนัขกัดเป็นแผลลึกเข้าไป หนูกัดผ้าเป็นรู ปากคันกัดเสียจนไม่มี |
| ชิ้นดี, โดยปริยายหมายความว่า ทําให้หมดไปสิ้นไป เช่น |
| สนิมกัดเหล็กจนกร่อน กัดสิวกัดฝ้าออกให้หมด, ทําให้เปื่อยเป็นแผล |
| เช่น ปูนกัดปาก; (ปาก) คอยหาเรื่อง เช่น เขากัดฉันไม่เลิก, |
| ทะเลาะวิวาท เช่น ๒ คนนี้กัดกันอยู่เสมอ. |
| น. เครื่องมือจับปลาทะเลชนิดอวน. |
| กัดติด, กัดไม่ปล่อย ก. ติดตามอย่างไม่ละวาง, |
| ทำงานเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างจริงจัง เช่น เขาทำงานแบบ |
| กัดไม่ปล่อย. |
| กัดฟัน ก. เอาฟันต่อฟันกดกันไว้แน่น เป็นอาการแสดงถึง |
| ความอดกลั้น, โดยปริยายหมายความว่า มานะ; ขบฟันใน |
| เวลานอนหลับ. |
| กัดลาก น. เครื่องมือจับสัตว์น้ำชนิดหนึ่ง. (ดู อวนลาก). |
| กัดวาง น. เครื่องมือจับสัตว์น้ำชนิดหนึ่ง. (ดู อวนลอย). |
| กัดหางตัวเอง (สํา) ว. พูดวนไปวนมา. |
|
|
| กัด ๒ | น. ชื่อปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิด Betta splendens |
| ในวงศ์ Anabantidae ทํารังเป็นหวอดที่ผิวน้ำ ตัวผู้ใหญ่กว่าตัวเมีย |
| มีสีสวยงาม สามารถกางครีบและแผ่นปิดเหงือก เปล่งสีลำตัว |
| ให้เข้มขึ้น ในขณะต่อสู้มักกัดกัน จึงเรียกว่า ปลากัด. |
| กัดป่า ดู กริม. |
|
|
| กัด ๓ | (โบ) น. พิกัด. ก. กะ เช่น ซ้นนกัดค่าพระราชกุมาร. |
| (ม. คําหลวง กุมาร). |
|
|
| กัด ๔ | น. คํากํากับชื่อปีในวิธีนับศักราชของไทยเหนือ ตรงกับเลข ๖. |
|
|
| กัตติกมาส | [กัดติกะมาด] น. เดือนอันมีพระจันทร์เพ็ญเสวยฤกษ์กัตติกา คือ |
| เดือน ๑๒ ตามจันทรคติ ตกในราวเดือนพฤศจิกายน. (ป.). |
|
|
| กัตติกา | [กัด-] น. ดาวฤกษ์ที่ ๓ มี ๘ ดวง เห็นเป็นรูปธงสามเหลี่ยม |
| มีหางเรียวยาว, ดาวธงสามเหลี่ยม หรือ ดาวลูกไก่ ก็เรียก, |
| (โบ) เขียนเป็น กฤติกา ก็มี. (ป. กตฺติกา; ส. กฺฤตฺติกา). |
|
|
| กัตติเกยา | น. การตามเพลิงในพิธีพราหมณ์. |
|
|
| กัตรทัณฑ์ | [กัดตฺระ-] (แบบ) น. ไม้เท้าคนแก่ เช่น แล้วทรงธารพระกรกัตรทัณฑ์. |
| (ม. ร่ายยาว วนปเวสน์). (ป. กตฺตร = คนแก่ + ทณฺฑ = ไม้เท้า; |
| ส. กรฺตฺร + ทณฺฑ). |
|
|
| กัตรา | [กัดตฺรา] น. เรือผีหลอก. |
|
|
| กัทลี | [กัดทะลี] (แบบ) น. กล้วย เช่น คิดพ่างผลกัทลี ฆ่ากล้วย. (โลกนิติ). |
| (ป., ส. กทลี). |
|
|
| กัน ๑ | (ปาก) ส. คําใช้แทนตัวผู้พูด เพศชาย พูดกับผู้เสมอกันหรือผู้น้อย |
| ในทํานองกันเอง, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๑. |
| กันและกัน ส. คําใช้แทนชื่อในลักษณะที่มีการกระทําร่วมกัน |
| หรือต่อกันโดยมีบุรพบทประกอบหน้า เช่น รักซึ่งกันและกัน |
| เพื่อประโยชน์ของกันและกัน. |
|
|
| กัน ๒ | ว. คําประกอบท้ายกริยาของผู้กระทําตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไป |
| แสดงการกระทําร่วมกัน อย่างเดียวกันหรือต่อกัน |
| เช่น คิดกัน หารือกัน. |
| กันเขากันเรา (ปาก) ว. พวกเขาพวกเรา. |
| กันเอง ว. เป็นพวกเดียวกัน, สนิทสนมกัน, เช่น ราคากันเอง. |
|
|
| กัน ๓ | ก. กีดขวางไว้ไม่ให้เข้ามาหรือออกไป หรือไม่ให้เกิดมีขึ้น เช่น |
| กันฝน กันสนิม กันภัย, แยกไว้ เช่น กันเงินไว้ ๕๐๐ บาทเพื่อจ่าย |
| ในสิ่งที่จําเป็น กันเอาไว้เป็นพยาน. น. ชื่อช้างศึกพวกหนึ่ง มีหน้าที่ |
| ป้องกันและล้อมทัพ, ช้างดั้ง ก็เรียก, เรียกเรือซึ่งกำหนดให้เข้ากระบวน |
| เสด็จทางชลมารค ทำหน้าที่ถวายอารักขา มีหลายลำ |
| ตั้งเป็นแถวขนาบกระบวนเรือพระที่นั่งทั้ง ๒ ข้าง |
| และกันอยู่ท้ายกระบวนระหว่างเรือของเจ้านายที่ตามเสด็จ |
| ว่า เรือกัน. |
| กันกง ก. ล้อมวง, กันรอบ. |
| กันชน น. เครื่องป้องกันการกระทบกระแทกด้านหน้าและ |
| ด้านหลังรถยนต์, เรียกประเทศที่กั้นอยู่ระหว่างดินแดนของ ๒ ประเทศ |
| เพื่อมิให้พิพาทกันในเรื่องดินแดนและผลประโยชน์ว่า ประเทศกันชน. |
| กันชีพ น. สายห้อยใช้สะพายเฉวียงบ่า ๒ ข้าง หรือข้างเดียว. |
| กันแซง ๑ น. กองทําหน้าที่แซงในพยุหยาตรา, คู่กันกับ กันแทรก |
| คือ กองทําหน้าที่แทรกทั้งนี้เพื่อป้องกันจอมทัพ. |
| กันแดด น. ชื่อหมวกชนิดหนึ่ง ทรงคลุ่ม มีปีกแข็งโดยรอบ |
| โครงทำด้วยไม้ก๊อกหรือไม้ฉำฉาหรือไม้โสน หุ้มด้วยผ้า, หมวกกะโล่ |
| ก็เรียก. ว. ที่ลดความเข้มของแสง เช่น แว่นกันแดด หมวกกันแดด. |
| กันตัว ก. ป้องกันตัว, รักษาตัว. |
| กันท่า (ปาก) ก. แสดงกิริยาอาการขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นกระทําการ |
| อย่างใดอย่างหนึ่งได้สะดวก. |
| กันแทรก [-แซก] น. กองทําหน้าที่แทรก เพื่อป้องกันจอมทัพ, |
| คู่กันกับ กันแซง. |
| กันพิรุณ น. กรรภิรมย์. |
| กันสาด น. เพิงที่ต่อชายคาสําหรับกันฝน, บังสาด ก็เรียก. |
|
|
| กัน ๔ | ก. โกนให้เป็นเขตเสมอ เช่น กันคิ้ว กันคอ กันหน้า. (ข. กาล่). |
|
|
| กั่น ๑ | น. ส่วนที่ถัดจากโคนอาวุธหรือเครื่องมือเป็นต้น |
| สําหรับหยั่งลงไปในด้าม. |
|
|
| กั่น ๒ | (ถิ่น-พายัพ) ก. ดุ. |
|
|
| กั้น | ก. กีดขวางหรือทําสิ่งกีดขวางเพื่อบัง คั่น หรือกันไว้ไม่ให้เข้ามา |
| เช่น กั้นกลด ภูเขากั้นเขตแดน กั้นถนน. |
| กั้นกาง ก. กางแขนออกขวางทางไว้, โดยปริยายหมายถึง |
| ทําอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นการขัดขวางเพื่อไม่ให้ไปดังประสงค์. |
|
|
| กันเกรา | [-เกฺรา] น. ชื่อไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ชนิด Fagraea fragrans |
| Roxb. ในวงศ์ Gentianaceae ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะทั่วไปในป่าดิบ |
| ใบสีเขียวแก่ ค่อนข้างหนา ยาวราว ๕-๗ เซนติเมตร ดอกดก |
| สีขาวแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง หอมมาก ออกเป็นช่อคล้ายช่อดอกเข็ม |
| ผลเท่าเมล็ดถั่วลันเตา เมื่อสุกสีแดง เนื้อไม้สีเหลืองละเอียด แน่น |
| เป็นมัน แข็งและทนทาน นิยมใช้ในการก่อสร้างต่าง ๆ, ตําเสา |
| หรือ มันปลา ก็เรียก. |
|
|
| กันไกร, กันไตร | [-ไกฺร,-ไตฺร] ดู กรรไตร. |
|
|
| กันฉิ่ง | ดู กรรชิง. |
|
|
| กันชิง | น. กรรชิง. |
|
|
| กันเชอ | น. ภาชนะสานคล้ายกระจาดขนาดเล็ก แต่สูงกว่า ก้นสอบ |
| ปากกว้าง ใช้กระเดียด, กระเชอ ก็เรียก. |
|
|
| กั้นซู่ | (โบ) น. เครื่องจับปลาชนิดหนึ่ง กล่าวกันว่ามีลักษณะเหมือนถุง |
| อย่างเดียวกับโพงพาง หรือเป็นไม้ซึ่งปักเป็นปีกของเครื่องมือประจําที่ |
| ซึ่งเรียก กั้นซู่รั้วไซมาน หรือ ซู่กั้นรั้วไซมาน. |
|
|
| กันแซง ๑ | ดูใน กัน ๓. |
|
|
| กันแซง ๒ | น. กระแชง เช่น หลังคากันแซง. (พงศ. ร. ๓/๘). |
|
|
| กันดอง | (โบ) น. ถ่องแถว เช่น เทเพนทรพฤกษนุกันดอง. (กล่อมช้างของเก่า). |
|
|
| กันดาร | [-ดาน] ว. อัตคัด, ฝืดเคือง, เช่น กันดารข้าว กันดารน้ำ, ลําบาก, |
| แห้งแล้ง, คํานี้มักใช้แก่เวลา ท้องที่ หรือถิ่นที่มีลักษณะเช่นนั้น |
| เช่น คราวกันดาร ทางกันดาร ที่กันดาร. น. ป่าดง, ทางลําบาก. |
| (ป. กนฺตาร). |
|
|
| กันดาล | [-ดาน] น. กลาง, ท่ามกลาง, เช่น ในกันดาลท้าวทงงหลายผู้ก่อนน้นน. |
| (ม. คําหลวง ทศพร). (ข. กณฺฎาล). |
|
|
| กันได | น. หลักฐานที่ยึดถือ เช่น กรมธรรม์กันได. (กฎหมาย เล่ม ๒). |
|
|
| กันต์ | ก. ตัด, โกน, เช่น เกศากันต์ (ตัดผม, โกนผม); ยินดี, พอใจ, |
| เช่น สุนทรกันต์ มุทุกันต์. ว. น่าใคร่, น่าพอใจ, งดงาม, |
| เช่น กันตาภิรมย์ หมายถึง ยินดียิ่งในสิ่งที่น่าพอใจ. |
|
|
| กันตัง | น. ชื่อไม้ต้นมีใบคัน. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| กันไตร | [-ไตฺร] น. กรรไตร. |
|
|
| กันทร | [-ทอน] (แบบ) น. ถ้า, ซอกเขา (ที่เป็นเองหรือช่างทําขึ้น). (ป., ส.). |
|
|
| กันทรากร | [-ทะรากอน] (แบบ) น. ภูเขา. (ป., ส.). |
|
|
| กันทะ | (โบ) น. กระทะ เช่น จึ่งตั้งโลหะกันทะโดยตบะบนเส้าโขมดผี |
| ให้ประโคมแล้วโหมอัคคี มาลีธูปเทียนบูชา. (รามเกียรติ์ ร. ๒ |
| ตอนศึกไมยราพณ์). |
|
|
| กั้นบัง | น. ว่านกั้นบัง. (ดู กําบัง ๓). |
|
|
| กันภัย, กันภัยมหิดล | น. ชื่อไม้เถาชนิด Afgekia mahidolae Burtt et Chermsir. |
| ในวงศ์ Leguminosae พบทางจังหวัดกาญจนบุรี ใบเป็นใบประกอบ |
| ช่อหนึ่งมีใบย่อยหลายใบ ด้านล่างของใบมีขนสีน้ำตาล ดอกเป็นช่อตั้ง |
| สีขาวปนม่วง ฝักสั้นป้อมแบน ๆ ตั้งชื่อวิทยาศาสตร์เพื่อเฉลิม |
| พระเกียรติแด่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี. |
|
|
| กันภิรมย์ | ดู กรรภิรมย์. |
|
|
| กันเมียง | น. เด็ก, โบราณเขียนเป็น กันมยง เช่น แลเด็กหญิงถ่าวชาววยงก็ดี |
| อันกันมยงทักแท่ให้แต่งแง่ดูงาม. (ม. คําหลวง ทศพร). |
| (ข. เกฺมง = เด็ก). |
|
|
| กันย์ | น. สาวรุ่น, สาวน้อย; ชื่อกลุ่มดาวรูปหญิงสาว เรียกว่า ราศีกันย์ |
| เป็นราศีที่ ๕ ในจักรราศี. |
|
|
| กันยา | น. สาวรุ่น, สาวน้อย. (ส.; ป. ก?ฺ?า). |
| กันยายน น. ชื่อเดือนที่ ๙ ตามสุริยคติ ซึ่งเริ่มด้วยเดือนมกราคม |
| มี ๓๐ วัน, (เลิก) ชื่อเดือนที่ ๖ ตามสุริยคติซึ่งเริ่มด้วยเดือนเมษายน. |
| (ส. กนฺยา = นางงาม, นางสาวน้อย + อายน = มา = เดือนที่อาทิตย์ |
| มาสู่ราศีกันย์). |
|
|
| กันลง, กันลอง ๑ | น. แมลงภู่ เช่น กันลงกันลึงคลึงคนธ์. (ม. คําหลวง จุลพน). (ข. กนฺลง่); |
| ของที่เหลือ, มูลฝอย; การกบฏ, การบุกรุก. |
|
|
| กันลอง ๒ | ก. กระโดด, ข้าม, ผ่าน. ว. เลิศ, ยิ่ง; ล่วง, พ้น, |
| เช่น มหาโพยมกันลอง. (กล่อมช้างของเก่า). (ข. กนฺลง). |
|
|
| กันลึง | (โบ) ก. จับ เช่น กันลงกันลึงคลึงคนธ์. (ม. คําหลวง จุลพน). |
|
|
| กันแสง | (ราชา) ก. ร้องไห้, ราชาศัพท์ใช้ว่า ทรงพระกันแสง หรือ |
| ทรงกันแสง. (ข. กนฺแสง ว่า ผ้าเช็ดปาก, ผ้าเช็ดมือ, ผ้าเช็ดหน้า). |
|
|
| กั้นหยั่น | น. มีดปลายแหลม มีคม ๒ ข้าง ส่วนของใบมีดตั้งแต่กั่นถึงปลาย |
| ใหญ่เท่ากัน เป็นอาวุธ ใช้เหน็บเอว, จีนใช้เป็นเครื่องหมายกันจัญไร |
| เช่นในรูปสิงโตคาบกั้นหยั่น. |
|
|
| กันเอา | ว. กรรเอา, กลมกล่อม, เช่น สรวญเสียงกันเอาเอา |
| มโนเทพรังรักษ์. (อนิรุทธ์). |
|
|
| กับ ๑ | น. เครื่องดักสัตว์ชนิดหนึ่ง มีลิ้นหรือไก เมื่อไปกระทบเข้าก็จะปิด |
| หรืองับทันที, โดยปริยายหมายถึงอุบายที่ใช้ล่อให้หลงเชื่อ. |
| กับระเบิด น. วัตถุระเบิดที่วางดักไว้ เมื่อไปเหยียบหรือกระทบเข้า |
| ก็จะระเบิดทันที. |
|
|
| กับ ๒ | เป็นคําที่เชื่อมคําหรือความเข้าด้วยกัน มีความหมายว่า รวมกันหรือ |
| เกี่ยวข้องกัน เช่น ฟ้ากับดิน กินกับนอน หายวับไปกับตา. |
|
|
| กับ ๓ | ลักษณนามเรียกใบลานซึ่งจัดเข้าแบบสําหรับ |
| จารหนังสือประมาณ ๘๐๐ ใบ. |
|
|
| กับ ๔, กับข้าว | น. อาหารซึ่งปรกติใช้กินพร้อมข้าว. |
|
|
| กับแก้ ๑ | (ถิ่น-พายัพ) น. ชื่อไม้ล้มลุกไร้ดอกชนิด Selaginella argentea |
| (Wall. ex Hook. et Grev.) Spring ในวงศ์ Selaginellaceae |
| ใช้ทำยาได้ ใบอ่อนใช้เป็นผัก, พ่อค้าตีเมีย ก็เรียก. |
|
|
| กับแก้ ๒ | (ถิ่น-อีสาน) น. ตุ๊กแก. (ดู ตุ๊กแก ๑). |
|
|
| กับแกล้ม | [-แกฺล้ม] น. ของกินกับเหล้า, แกล้ม ก็ว่า. |
|
|
| กับบุเรศ | [-เรด] (แบบ; กลอน) น. การบูร เช่น กับบุเรศสมุลแว้งก็มี. |
| (ม. คําหลวง มหาพน). (ป. กปฺปุร). |
|
|
| กัป | [กับ] น. อายุของโลกตั้งแต่เมื่อพระพรหมสร้างเสร็จ |
| จนถึงเวลาที่ไฟประลัยกัลป์มาล้างโลก, บางทีใช้เข้าคู่กับคํา กัลป์ |
| เช่น ชั่วกัปชั่วกัลป์ นานนับกัปกัลป์พุทธันดร. (ป. กปฺป; ส. กลฺป). |
| (ดู กัลป-, กัลป์). |
|
|
| กัปตัน | น. นายเรือ. (อ. captain). |
|
|
| กัปนก | [กับปะหฺนก] (แบบ) ว. กําพร้า, น่าสงสาร, |
| เช่น อันว่าพราหมณชรา ชีณกัปนก. (ม. คําหลวง ชูชก). |
| (ป. กปณก). |
|
|
| กัปบาสิก, กัปปาสิก | (แบบ) ว. อันทอด้วยฝ้าย. (ดู กรรบาสิก). |
|
|
| กัปปิย- , กัปปิยะ | [กับปิยะ] ว. สมควร. (ป.). |
| กัปปิยการก [-การก] น. ผู้ปฏิบัติภิกษุในเรื่องปัจจัย ๔ คือ |
| จีวร อาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค. |
| กัปปิยภัณฑ์ น. สิ่งของที่ควรแก่ภิกษุ ได้แก่ ปัจจัย ๔ คือ |
| จีวร อาหาร ที่อยู่อาศัย ยารักษาโรค และสิ่งอื่น ๆ เช่น ร่ม รองเท้า. |
| กัปปิยโวหาร น. โวหารที่ควรแก่ภิกษุ เช่น เรียกเงินตรา ว่า |
| กัปปิยภัณฑ์, ถ้อยคําสํานวนที่เหมาะแก่กาลเทศะ. |
|
|
| กัปปีย์ | [กับปี] (ปาก) น. กับข้าว (ใช้เฉพาะภิกษุสามเณร), |
| มักใช้เข้าคู่กับ จังหัน ว่า กัปปีย์จังหัน. |
|
|
| กัมบน | [กําบน] (แบบ) ก. หวั่นไหว, กําบน ก็ว่า. (ป. กมฺปน). |
| (ม. คําหลวง กุมาร, หิมพานต์). |
|
|
| กัมป- , กัมปน- | [กําปะ-, กําปะนะ-] น. การหวั่นไหว, แผ่นดินไหว. (ป., ส.). |
| กัมปนาการ น. อาการคือการหวั่นไหว. (ป.). |
| กัมปนาท น. เสียงสนั่นหวั่นไหว. (ป. กมฺป + นาท). |
|
|
| กัมประโด | น. ผู้ทําหน้าที่หาลูกค้าให้บริษัทหรือธนาคาร. (โปรตุเกส). |
|
|
| กัมปี | (แบบ) ก. ไหว เช่น อันว่ามหาปรัตพีผืนผไทแท่น |
| แผ่นผเทศมณฑล สกลกัมปี ดุจครวีไหวหว่นนป่นนไปมาเมื่อน้นน. |
| (ม. คําหลวง ฉกษัตริย์). (ป., ส. กมฺป) |
|
|
| กัมพล | [กํา-] (แบบ) น. ผ้าทอด้วยขนสัตว์. (ป.). |
|
|
| กัมพุช ๑, กัมพุช- | [กําพุด, กําพุดชะ-] น. แคว้นเขมร, (โบ) ชื่อแคว้นหนึ่งทาง |
| ตอนเหนือของอินเดีย, กัมโพช ก็ใช้. |
| กัมพุชพากย์ น. ภาษาเขมร. |
|
|
| กัมพุช ๒ | น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| กัมพู | (แบบ) น. หอยสังข์; ทอง เช่น กัมพูหุ้มพู่พรรณจามรี. (บุณโณวาท), |
| ทองสุคนธ์ปนสุวรรณ์กัมพู. (รามเกียรติ์ ร. ๒), (โบ) เขียนเป็น กําพู |
| กําภู ก็มี. (ป., ส. กมฺพุ). |
|
|
| กัมพูชา | น. ชื่อประเทศเขมร. |
|
|
| กัมโพช | [กําโพด] น. แคว้นเขมร, (โบ) ชื่อแคว้นหนึ่งทางตอนเหนือของอินเดีย, |
| กัมพุช ก็ใช้. |
|
|
| กัมมัชวาต | [กํามัดชะวาด] (แบบ) น. กรรมชวาต, ลมเบ่ง. (ป.). |
|
|
| กัมมัฏฐาน | ดู กรรมฐาน. |
|
|
| กัมมันตภาพรังสี | [กํามันตะ-] น. การเสื่อมสลายโดยตัวเองของนิวเคลียสของอะตอม |
| ที่ไม่เสถียร เป็นผลให้ได้อนุภาคแอลฟา อนุภาคบีตา รังสีแกมมา |
| ซึ่งเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีช่วงคลื่นสั้นมากและมีพลังงานสูง |
| ทั้งหมดนี้พุ่งออกมาด้วยความเร็วสูงมาก ในบางกรณีอาจมี |
| พลังงานความร้อนและพลังงานแสงเกิดตามมาด้วย เช่น |
| การเสื่อมสลายของนิวเคลียสของธาตุเรเดียมไปเป็นธาตุเรดอน. |
| (อ. radioactivity). |
|
|