| ท ๑ | พยัญชนะตัวที่ ๒๓ เป็นพวกอักษรตํ่า ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กด |
| ในคําที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นต้น เช่น ประมาท บท |
| ธาตุบิสมัท. |
|
|
| ท ๒ | ใช้ประสมกับตัว ร อ่านเป็นเสียง ซ ในคําบางคํา เช่น ทราบ แทรก |
| ทรง และในคําบางคําที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต เช่น ทรัพย์ |
| อินทรีย์ มัทรี, ที่อ่านเป็นเสียงเดิมคือ ทร (ไม่ใช่ ซ) ก็มี เช่น ภัทรบิฐ. |
|
|
| ท ๓ | [ทะ] ใช้เป็นคํานําหน้านาม แปลว่า คน, ผู้, เช่น ทนาย ทแกล้ว. |
|
|
| ทก ๑ | (โบ) ว. ทุก เช่น ทกพวก ทกพาย. |
|
|
| ทก ๒ | (แบบ) น. นํ้า. (ป., ส.). |
|
|
| ทกล้า, ทแกล้ว | [ทะกฺล้า, ทะแกฺล้ว] น. ผู้กล้า, ทหาร. |
|
|
| ท่ง | (กลอน) น. ทุ่ง. |
|
|
| ทงัน | [ทะงัน] (กลอน) ว. ตระหง่าน, กว้างใหญ่, สูงใหญ่. |
|
|
| ทชี | [ทะชี] น. นักบวช. (กร่อนมาจาก ท่านชี). |
|
|
| ทด | ก. กันไว้, กั้นไว้, ทําให้นํ้าท่วมท้นขึ้นมาด้วยทํานบเป็นต้น เช่น |
| ทดนํ้า; แทน, เป็นคําใช้เข้าคู่กันว่า ทดแทน เนื้อความกลายเป็น |
| ตอบแทน, บางทีใช้ ทด คําเดียว เช่น ทดข้าวทดปลา; เพิ่ม. |
| น. สิ่งที่ใช้กั้นนํ้า. |
| ทดแทน ก. ตอบแทน, ชดใช้หรือชดเชยสิ่งที่เสียไป. |
| ทดรอง ก. ออกเงินหรือทรัพย์รองจ่ายไปก่อน. |
| ทดลอง ก. ลองทํา, ลองให้ทํา, ทดสอบข้อสมมุติฐานเป็นต้น. |
| ทดเลข ก. ยกจํานวนเลขครบสิบไปไว้เพื่อบวกกับผลของหลักหน้า. |
| ทดสอบ ก. ตรวจสอบเพื่อความถูกต้องแน่นอน เช่น ทดสอบ |
| เครื่องยนต์; (การศึกษา) สอบเพื่อวัดความรู้ความสามารถเป็นต้น |
| เช่น ทดสอบความรู้ของนักเรียนด้วยการให้ลองปฏิบัติ. |
|
|
| ทดโทร่ห | [-โทฺร่] (แบบ) ก. การคิดประทุษร้าย, ใช้เข้าคู่กับคํา กบฏ เป็น |
| กบฏทดโทร่ห, ทดโท่ ก็ว่า. |
|
|
| ทท | [ทด, ทะทะ] น. ผู้ให้, มักใช้ประกอบท้ายศัพท์ เช่น กามทท = |
| ผู้ให้สิ่งที่น่าปรารถนา. (ป., ส.). |
|
|
| ทธิ | [ทะทิ] (แบบ) น. นมส้ม คือนมที่ขึ้นฝาแปรสภาพเป็นนมเปรี้ยว |
| อยู่ในจําพวกเบญจโครส. (ป., ส.). |
|
|
| ทน | ก. อดกลั้นได้, ทานอยู่ได้, เช่น ทนด่า ทนทุกข์ ทนหนาว, ไม่แตกหัก |
| หรือบุบสลายง่าย เช่น ของดีใช้ทน ไม้สักทนกว่าไม้ยาง. ว. แข็งแรง, |
| มั่นคง, เช่น ฟันทน, อึด เช่น วิ่งทน ดํานํ้าทน. |
| ทนทาน ว. มั่นคง, ไม่เสียหายง่าย. |
|
|
| ท้น | ก. เอ่อสูงขึ้นจนเปี่ยมพร้อมจะไหลล้นหรือไหลทวนกลับขึ้นไป เช่น |
| นํ้าท้นฝั่ง, อาการที่เนื้อล้นออกมาจนเห็นเป็นรอยนอกเสื้อ เช่น สวม |
| เสื้อคับจนเนื้อท้น. |
|
|
| ทนดี ๑ | ดู ตองแตก. |
|
|
| ทนดี ๒ | (แบบ) น. ช้าง. (ป. ทนฺตี; ส. ทนฺตินฺ ว่า สัตว์มีงา). |
|
|
| ทนต-, ทนต์ | [ทนตะ-, ทน] (แบบ) น. ฟัน, งาช้าง. (ป., ส. ทนฺต). |
| ทนตกาษฐ์ [-กาด] น. ไม้สีฟัน คือท่อนไม้เล็ก ๆ สําหรับถูฟัน |
| ให้สะอาด ทําจากต้นไม้ต่าง ๆ เช่น ไม้คนทา. (ส. ทนฺต + กาษฺ?). |
|
|
| ทนโท่ | ว. ปรากฏชัดแก่ตา, จะแจ้ง, เช่น เห็นอยู่ทนโท่, โทนโท่ ก็ว่า. |
|
|
| ทนม | [ทะนม] (กลอน) น. การข่มใจ, การทรมาน, การฝึกสอนตน. |
| (ป., ส. ทมน). |
|
|
| ทนาย | [ทะ-] น. ผู้รับใช้, ผู้แทนนาย, (ใช้แก่ผู้มีอํานาจ); คำเรียกทนายความ |
| อย่างสั้น ๆ. |
| ทนายความ น. ผู้ที่ได้รับใบอนุญาตให้ว่าต่างแก้ต่างคู่ความในเรื่อง |
| อรรถคดี, เรียกสั้น ๆ ว่า ทนาย; (กฎ) ผู้ที่สภาทนายความได้รับ |
| จดทะเบียนและออกใบอนุญาตให้เป็นทนายความ; (ปาก) |
| หมอความ; (โบ) ผู้พากย์หนัง. |
| ทนายแผ่นดิน (กฎ) ดู อัยการ. |
| ทนายเรือน (โบ) น. พนักงานฝ่ายในมีหน้าที่ติดต่อกับสถานที่ |
| ต่าง ๆ ในพระราชวัง. |
| ทนายเลือก (โบ) น. นักมวยสําหรับป้องกันพระเจ้าแผ่นดิน; |
| ชื่อกรมกรมหนึ่งมีหน้าที่กํากับมวย. |
| ทนายหน้าหอ (ปาก) น. หัวหน้าคนรับใช้ที่ใช้ออกหน้าออกตา, |
| ผู้รับหน้าแทนนาย. |
|
|
| ทบ ๑ | ก. พับเข้ามา เช่น ทบผ้า ทบเชือก, เพิ่มเข้า เช่น เอาเชือกมาทบ |
| เข้าอีกเส้นหนึ่ง, ลักษณนามเรียกสิ่งที่พับเข้ามาหรือเพิ่มเข้ามา |
| เช่น ผ้าทบหนึ่ง ผ้า ๒ ทบ. |
| ทบทวน ก. ย้อนกลับทําซํ้าอีกเพื่อให้แม่นยํา เช่น ทบทวนตํารา, |
| ทวนทบ ก็ว่า; พิจารณาอีกครั้งหนึ่ง เช่น ทบทวนนโยบาย. |
|
|
| ทบ ๒ | (กลอน) ก. กระทบ เช่น ของ้าวทบทะกัน. (ตะเลงพ่าย). |
| ทบท่าว ก. ทรุดลง, ล้มลง, เช่น เอนพระองค์ลงทบ ท่าวดิ้น. |
| (ตะเลงพ่าย). |
|
|
| ทบวง | [ทะ-] (กฎ) น. ส่วนราชการในราชการบริหารส่วนกลาง ซึ่งโดย |
| สภาพและปริมาณของงานไม่เหมาะสมที่จะตั้งเป็นกระทรวง |
| อาจสังกัดหรือไม่สังกัดสํานักนายกรัฐมนตรีหรือกระทรวงก็ได้; |
| ส่วนราชการในราชการบริหารส่วนกลางที่มีฐานะเทียบเท่า |
| กระทรวง แต่เรียกชื่อว่า ทบวง เช่น ทบวงมหาวิทยาลัย. |
| ทบวงการ น. องค์การทางราชการ. |
| ทบวงการเมือง (กฎ) น. ส่วนราชการและองค์การบริหารส่วน |
| ท้องถิ่นที่มีสภาพเป็นนิติบุคคล และมีอํานาจหน้าที่ในทาง |
| ปกครอง เช่น กระทรวง ทบวง กรมเทศบาล. |
|
|
| ทมก | [ทะมก, ทะมะกะ] (แบบ) น. ผู้ทรมาน, ผู้ฝึกตน. (ป.). |
|
|
| ทมนะ | [ทะมะนะ] (แบบ) น. การทรมาน, การข่ม, การฝึกสอนตน, |
| การปราบ. (ป., ส.). |
|
|
| ทมบ | [ทะมบ] น. ผีผู้หญิงที่ตายในป่าและสิงอยู่ในบริเวณที่ตาย มีรูป |
| เห็นเป็นเงา ๆ แต่ไม่ทําอันตรายใคร, ฉมบ หรือ ชมบ ก็ว่า. |
| (ข. ฉฺมบ ว่า หมอตําแย). |
|
|
| ทมอ | [ทะมอ] ว. สีมอ, สีนกกระเรียน. |
|
|
| ทมะ | [ทะ-] (แบบ) น. การข่มใจ, การทรมาน, การฝึกตน; อาชญา, |
| การปรับไหม. (ป., ส.). |
|
|
| ทมิฬ | [ทะมิน] น. ชนพื้นเมืองอินเดียเผ่าหนึ่ง ปัจจุบันมีอยู่มากทางอินเดีย |
| แถบใต้และเกาะลังกาแถบเหนือ, ชื่อภาษาของชนเผ่านั้น. ว. ดุร้าย, |
| ร้ายกาจ, เช่น ใจทมิฬ ยุคทมิฬ, บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ หินชาติ เป็น |
| ใจทมิฬหินชาติ. (ป.). |
|
|
| ทเมิน | [ทะ-] น. พวก, ทหาร, เหล่า, พรานป่า. (ข. เถฺมิร). |
|
|
| ทโมน | [ทะ-] ว. ใหญ่และมีกําลังมาก (มักใช้แก่สัตว์ตัวผู้ที่เป็นจ่าฝูง) |
| เช่น ลิงทโมน. |
|
|
| ทยอย ๑ | [ทะ-] ว. หย่อย ๆ กันไปไม่ขาดระยะ, อาการที่ไปหรือมาทีละน้อย. |
|
|
| ทยอย ๒ | [ทะ-] น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง มีชนิดย่อยเป็น ทยอยนอก |
| ทยอยใน ทยอยโอด. |
|
|
| ทยา ๑ | [ทะ-] (แบบ) น. ความเอ็นดู, ความกรุณา, มักใช้เป็นส่วนหน้าสมาส |
| เช่น ทยาทิคุณ. (ป., ส.). |
| ทยาลุ, ทยาลุก (แบบ) ว. มีความเอ็นดู, มีความสงสาร. (ป., ส.). |
|
|
| ทยา ๒ | [ทะ-] ว. ดี, สําคัญ, ต้องการ, เช่น ของทยาของเจ้าตะเภาทอง. |
| (ไกรทอง), กูจะให้ขนมเข่งของทยา กินอร่อยหนักหนาประสาจน. |
| (สังข์ทอง), ทายา ก็ใช้. |
|
|
| ทแยง | [ทะ-] ว. เฉียง, เฉลียง. |
| ทแยงมุม ว. เฉียงจากมุมหนึ่งไปยังมุมตรงข้าม. |
|
|
| ทร- | [ทอระ-] คําอุปสรรค แปลว่า ชั่ว, ยาก, ลําบาก, น้อย, ไม่มี, เช่น |
| ทรชน ทรลักษณ์ ทรพล. (ป. ทุ, ทุรฺ; ส. ทุสฺ). |
| ทรกรรม น. การทําให้ลําบาก. |
| ทรชน น. คนชั่วร้าย, ทุรชน ก็ว่า. |
| ทรชาติ น. ชาติชั่ว. |
| ทรธึก ว. ชั่วยิ่ง, ใช้เรียกวันในตําราหมอดูว่า วันทรธึก หมายความ |
| ว่า วันชั่วยิ่ง ห้ามทําการมงคลต่าง ๆ. |
| ทรพล ว. มีกําลังน้อย, อ่อนแอ, ท้อแท้; เลวทราม. |
| ทรพิษ น. ชื่อโรคระบาด มักขึ้นตามตัว เป็นเม็ดเล็ก ๆ ดาษทั่วไป |
| เรียกว่า ไข้ทรพิษ, ฝีดาษ ก็ว่า. |
| ทรภิกษ์ น. การขาดแคลนอาหาร, ข้าวยากหมากแพง. |
| ทรยศ ก. คิดร้ายต่อผู้มีอุปการะ, กบฏ. |
| ทรยุค น. ยุคชั่ว. |
| ทรราช น. ผู้ปกครองบ้านเมืองที่ใช้อํานาจตามอําเภอใจ ทําความ |
| เดือดร้อนทารุณให้แก่ผู้อยู่ใต้การปกครองของตน. (อ. tyrant), |
| เรียกลัทธิเช่นนั้นว่า ทรราชย์ หรือ ระบบทรราชย์. (อ. tyranny). |
| ทรลักษณ์ ว. มีลักษณะที่ถือว่าไม่ดี. |
|
|
| ทรง | [ซง] น. รูปร่าง เช่น ทรงกระบอก ทรงปั้นหยา ทรงกระสอบ |
| ทรงกระทาย (ลักษณะชามหรือถ้วยมีรูปคล้ายกระทาย), แบบ |
| เช่น ทรงผม. ก. ตั้งอยู่ได้ เช่น ทรงตัว; จํา เช่น ทรงพระไตรปิฎก; |
| รองรับ เช่น ธรรมย่อมทรงผู้ประพฤติธรรมไม่ให้ตกไปในที่ชั่ว; |
| มี เช่น ทรงคุณวุฒิ; คงอยู่ เช่น ไข้ยังทรงอยู่ นํ้าทรง; ในราชาศัพท์ |
| มีความหมายว่า ขี่ หรือ ถือ เป็นต้น ตามเนื้อความของคําที่ตาม |
| หลัง เช่น ทรงม้า ว่า ขี่ม้า ทรงช้าง ว่า ขี่ช้าง ทรงศร ว่า ถือศร |
| ทรงศีล ว่า รับศีล ทรงธรรม ว่า ฟังเทศน์ ทรงบาตร ว่า ตักบาตร |
| ทรงราชย์ ว่า ครองราชสมบัติ; ถ้าประกอบหน้านามบางคํา เช่น |
| ชัย ภพ ศรี ศักดิ์ ธรรม เป็น พระทรงชัย พระทรงภพ พระทรงศรี |
| พระทรงศักดิ์ พระทรงธรรม หมายถึง กษัตริย์; ถ้าประกอบหน้า |
| นามที่เป็นพาหนะหรืออาวุธเป็นต้นของพระเป็นเจ้า หมายถึง |
| พระเป็นเจ้านั้น ๆ เช่น พระทรงโค หมายถึง พระอิศวร พระทรง |
| ครุฑ พระทรงศร พระทรงสังข์ หมายถึง พระนารายณ์ พระทรงหงส์ |
| หมายถึง พระพรหม; ใช้นําหน้าคํากริยาสามัญให้เป็นราชาศัพท์ |
| เช่น ทรงทราบ ทรงยินดี ทรงขอบใจ; ใช้นําหน้าคํานามราชาศัพท์ |
| ให้เป็นกริยาราชาศัพท์ เช่น ทรงพระสรวล ทรงพระเมตตา ทรงพระ |
| ประชวร, ในลักษณะนี้จะหมายความว่า มี ก็ได้ เช่น ทรงพระปรีชา |
| สามารถ ทรงพระคุณ ทรงพระนาม, เมื่อกริยาเป็นราชาศัพท์อยู่แล้ว |
| ไม่นิยมใช้คําว่า ทรง นําหน้าซ้อนลงไปอีก เช่นไม่ใช้ว่า ทรงตรัส |
| ทรงประทับ ทรงพระราชทาน. (ราชา) ว. เรียกช้าง ม้า ที่ขึ้นระวาง |
| แล้วว่า ช้างทรง ม้าทรง. |
| ทรงกลด ว. มีแสงสีรุ้งเป็นวงกลมล้อมรอบดวงอาทิตย์หรือ |
| ดวงจันทร์. |
| ทรงข้าวบิณฑ์ ดู พุ่มทรงข้าวบิณฑ์. |
| ทรงเครื่อง ก. แต่งตัวมีเครื่องประดับ เช่น พระพุทธรูปทรงเครื่อง, |
| มีเครื่องปรุงพิเศษกว่าปรกติ เช่น กระท้อนทรงเครื่อง, ประดิด |
| ประดอยให้งดงามเป็นพิเศษ เช่น ตัวหนังสือทรงเครื่อง; (ราชา) |
| ตัดผม (ใช้แก่เจ้านาย). |
| ทรงเครื่องใหญ่, ทรงพระเครื่องใหญ่ (ราชา) ก. ตัดผม (ใช้แก่ |
| พระเจ้าแผ่นดิน). |
| ทรงเจ้า ก. ทําพิธีเชิญเจ้าเข้าสิงคนทรง. น. เรียกคนสําหรับทรงเจ้า |
| ว่า คนทรงเจ้า. |
| ทรงเจ้าเข้าผี ก. เข้าผี, ลงผี. |
| ทรงตัก (ราชา) น. กระบวยสําหรับตักนํ้าอบ. |
| ทรงประพาส น. ชื่อฉลองพระองค์ มีรูปเป็นเสื้อกั๊กมีชาย, คู่กับ |
| พระกรน้อย เป็นเสื้อชั้นใน ที่แขนต่อแถบรัด มีสายรัดกับเสื้อ |
| ทรงประพาส, ชื่อเสื้อยศผู้ว่าราชการเมืองครั้งก่อน; ชื่อหมวก |
| เครื่องยศรูปเป็นกลีบ ๆ มีชายปกข้างและหลัง. |
| ทรงมัณฑ์ [ซงมัน] ว. มีรูปทรงกลมหรือเหลี่ยมซ้อนกันเป็นชั้น ๆ |
| เรียวขึ้นไปอย่างหัวเม็ดเสาเกย. (สันนิษฐานกันว่า คําว่า มัณฑ์ |
| น่าจะตัดมาจากคํา มณฑป). |
| ทรงลังกา ว. เรียกเจดีย์รูปทรงกลม มีฐานล่างเป็นฐานบัวลูกแก้ว |
| องค์ครรภธาตุมีรูปทรงคล้ายระฆังควํ่า ตอนบนเป็นที่ตั้งของ |
| รัตนบัลลังก์ มียอดประดับด้วยปล้องไฉน. |
| ทรงหม้อตาล น. เรียกหมวกที่มีรูปทรงคล้ายหม้อตาลอย่างหมวก |
| ที่พลทหารเรือและจ่าทหารเรือเป็นต้นสวมว่า หมวกทรงหม้อตาล. |
|
|
| ทรงกระเทียม | [ซง-] น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Eleocharis dulcis (Burm.f.) Hensch. |
| var. dulcis ในวงศ์ Cyperaceae ลําต้นกลม มีกาบบาง ๆ หุ้มที่โคน |
| ดอกเป็นกระจุก มีหัวกินได้. |
|
|
| ทรงบาดาล | [ซง-] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Senna surattensis (Burm.f.) Irwin et |
| Barneby ในวงศ์ Leguminosae ดอกสีเหลือง ออกเป็นช่อสั้น ๆ |
| ตามง่ามใบใกล้ยอด ใบอ่อนกินได้ เปลือกและใบใช้ทํายา. |
|
|
| ทรทึง ๑ | [ทฺระ-] (กลอน) ก. คอยท่า, ห่วงใย, ทรรทึง ก็ใช้. (ข.). |
|
|
| ทรทึง ๒ | [ทฺระ-] (กลอน) ก. บ่น, บ่นถึง, ทรรทึง ก็ใช้. |
|
|
| ทรนาว, ทระนาว | [ทอระ-] ว. ระนาว, มากมาย, เช่น พบโพหนึ่งในไพรสณฑ์ |
| สาขานฤมล แลลำทรนาวสาวสาร. (สมุทรโฆษ), งั่วนาวทรนาวเนก |
| กรูดฉุรเฉกจรุงธาร. (ม. คำหลวง จุลพน). |
|
|
| ทรพี ๑ | [ทอระ-] น. เครื่องตักข้าวและแกงมีรูปร่างคล้ายช้อน แต่ใหญ่กว่า |
| ทําด้วยทองเหลืองเป็นต้น, ทัพพี ก็ว่า. (ส. ทรฺวี; ป. ทพฺพิ). |
|
|
| ทรพี ๒ | [ทอระ-] น. เรียกลูกที่ไม่รู้คุณพ่อแม่ว่า ลูกทรพี. ว. เนรคุณถึง |
| ประทุษร้ายพ่อแม่. |
|
|
| ทรมาทรกรรม | [ทอระมาทอระกํา] (ปาก) ก. ทําให้ทนทุกข์ทรมานไม่รู้จักจบจักสิ้น, |
| ทําให้ทนทุกข์ทรมานอย่างยืดเยื้อ. |
|
|
| ทรมาน | [ทอระมาน] ก. ทําให้ลําบาก, ทําทารุณ เช่น ทรมานตัว ทรมานสัตว์, |
| ทําให้ละพยศหรือลดทิฐิมานะลง. น. ชื่อปางพระพุทธรูปที่ขึ้นต้น |
| ด้วยคํานี้ เช่นว่า ปางทรมานช้างนาฬาคิรี ปางทรมานพญานาค. |
| (ป., ส. ทมน). |
|
|
| ทรมุก | [ทอระ-] น. กรักขี เช่น ทรมุกพรรณดวงจาวก็มี. |
| (ม. คําหลวง มหาพน). |
|
|
| ทรรทึง ๑ | [ทัน-] (กลอน) ก. คอยท่า, ห่วงใย, ทรทึง ก็ใช้. (ข.). |
|
|
| ทรรทึง ๒ | [ทัน-] (กลอน) ก. บ่น, บ่นถึง, ทรทึง ก็ใช้. |
|
|
| ทรรป | [ทับ] น. ความโง่, ความเซ่อ; ความโอ้อวด, ความจองหอง, |
| ความเย่อหยิ่ง, เช่น แลมาให้แก่บาคค่อมขวลทรรป. |
| (ม. คำหลวง ชูชก), ทัป ก็ว่า. (ส. ทรฺป; ป. ทปฺป). |
|
|
| ทรรปณ์, ทรรปณะ | [ทับ, ทับปะนะ] (แบบ) น. แว่นส่องหน้า, ทัปนะ ก็ใช้. |
| (ส. ทรฺปณ; ป. ทปฺปน). |
|
|
| ทรรศนะ | [ทัดสะนะ] น. ความเห็น, การเห็น, เครื่องรู้เห็น, สิ่งที่เห็น, |
| การแสดง, ทัศนะ ก็ใช้. (ส. ทรฺศน; ป. ทสฺสน). |
| ทรรศนาการ น. อาการดู. |
|
|
| ทรรศนาการ | ดู ทรรศนะ. |
|
|
| ทรรศนีย์ | [ทัดสะนี] ว. น่าดู, งาม, ทัศนีย์ ก็ใช้. (ส. ทรฺศนีย; ป. ทสฺสนีย). |
|
|
| ทรเล่ห์ | [ทอระ-] ก. เฉียดหลังนํ้า เช่น ทุงทองทรเล่ห์สระทรหวล. |
| (ม. คําหลวง มหาพน). |
|
|
| ทรวง | [ซวง] น. อก, ใจ, มักใช้เข้าคู่กับคำ อก เป็น ทรวงอก, โดยมาก |
| ใช้ในบทกลอน, ที่ใช้เป็นสามัญก็มีบ้าง เช่น เย็นทรวง. (ข. ทฺรูง). |
|
|
| ทรวด | [ซวด] (โบ) ก. นูนขึ้น เช่น อันว่าสวภาพท้องบมิทรวดเสมออก. |
| (ม. คําหลวง ทศพร). |
|
|
| ทรวดทรง | [ซวดซง] น. รูปร่าง, สัณฐาน, (โบ) ซวดทรง. |
|
|
| ทรวาร | [ทอระวาน] (กลอน) น. ประตู เช่น ตื่นนอนใครแลมาเทงทรวาร. |
| (ม. คําหลวง กุมาร). |
|
|
| ทรสองทรสุม | [ทอระสองทอระสุม] (กลอน) ก. ซ่องสุม, ประชุมกัน, เช่น |
| ดูทรสองทรสุมผกา. (ม. คําหลวง มหาพน). |
|
|
| ทรสาย | [ทอระ-] (กลอน) น. พุ่มไม้. ว. สยาย, รุงรัง, เช่น ทรสายกิ่งชื้อชัฏ. |
| (ม. คําหลวง จุลพน), ใช้เข้าคู่กับคำ ทรสุม เป็น ทรสายทรสุม ก็มี |
| เช่น กิ่งทรสายทรสุมผกา. (ม. คําหลวง มหาพน). |
|
|
| ทรสุม | [ทอระ-] (กลอน) ว. ซึ่งสุมกัน, เป็นกลุ่ม, เป็นพุ่ม, เป็นช่อ, เช่น |
| ไม้ทรสุมสมกิ่งวันนี้. (ม. คําหลวง กุมาร), ใช้เข้าคู่กับคำ ทรสาย |
| เป็น ทรสุมทรสาย ก็มี เช่น ใบทรสุมทรสายศาล. (ม. คําหลวง จุลพน). |
|
|
| ทรหด | [ทอระ-] ว. อดทน, บึกบึน, ไม่ย่อท้อ, (มักใช้แก่กริยาสู้). |
|
|
| ทรหน | [ทอระ-] (กลอน) น. ทางลําบาก, ทางกันดาร. |
|
|
| ทรหวล | [ทอระ-] (กลอน) ว. พัดหอบเอาไป. |
|
|
| ทรหึง | [ทอระ-] (กลอน) ว. นาน; เสียงเอ็ดอึง. |
|
|
| ทรหึงทรหวล | [ทอระหึงทอระหวน] (กลอน) ว. เสียงดังปั่นป่วน เช่น |
| ทรหึงทรหวลพะ พานพัด หาวแฮ. (ตะเลงพ่าย). |
|
|
| ทรหู, ทรฮู | [ทอระ-] (กลอน) ก. ดิ้นรนอยากรู้, ร้องดัง, เช่น ในเมื่อกูไห้ |
| ทรหูรํ่าร้อง. (ม. คําหลวง ชูชก). |
|
|
| ทรเหล | [ทอระเหน] (กลอน) น. ความลําบากในการเดินทางไป เช่น |
| เขาก็บอกความทุกข์ทรเหล. (ม. คําหลวง วนปเวสน์). |
|
|
| ทรอ | [ซอ] (โบ) น. ซอ เช่น เสียงสารสังคีตขับทรอท่อ. (ม. คําหลวง |
| ทานกัณฑ์). |
|
|
| ทรอมโบน | [ทฺรอม-] น. ชื่อแตรประเภทหนึ่ง มีท่อลมสวมซ้อนกันและ |
| บังคับเสียงโดยวิธีชักท่อลมเลื่อนเข้าออก, ลักษณนามว่า ตัว. |
| (อ. trombone). |
|
|
| ทรอึง | [ทอระ-] (กลอน) ก. ถือตัว. (คําฤษดี). |
|
|
| ทรอุ้ม | [ทอระ-] (กลอน) ว. ชรอุ่ม, มืด, มืดมัว. |
|
|
| ทระนง | [ทอระ-] (กลอน) ก. ทะนง. |
|
|
| ทรัพย-, ทรัพย์ | [ซับพะยะ-, ซับ] น. เงินตรา เช่น ไม่มีทรัพย์ติดตัว, สมบัติพัสถาน |
| เช่น เขาเป็นคนมีทรัพย์; (กฎ) วัตถุมีรูปร่าง; โดยปริยายหมายถึง |
| สิ่งที่ถือว่ามีค่าอาจไม่มีรูปร่างก็ได้ เช่น มีปัญญาเป็นทรัพย์ |
| อริยทรัพย์. (ส. ทฺรวฺย). |
| ทรัพย์นอกพาณิชย์ (กฎ) น. ทรัพย์ที่ไม่สามารถถือเอาได้ และ |
| ทรัพย์ที่โอนแก่กันมิได้โดยชอบด้วยกฎหมาย. |
| ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ (สํา) น. สิ่งที่มีอยู่หรือเกิดตามธรรมชาติ |
| อันอาจนํามาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้. |
| ทรัพย์มรดก (กฎ) ดู มรดก. |
| ทรัพย์สมบัติ น. ทรัพย์สินที่อยู่ในครอบครองอันอาจใช้สอย |
| แจกจ่ายได้. |
| ทรัพยสิทธิ [ซับพะยะสิด] (กฎ) น. สิทธิเหนือทรัพย์ที่จะก่อตั้งขึ้น |
| ได้แต่ด้วยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย เช่น สิทธิ |
| ครอบครอง กรรมสิทธิ์. |
| ทรัพย์สิน (กฎ) น. วัตถุทั้งที่มีรูปร่างและไม่มีรูปร่าง ซึ่งอาจมีราคา |
| และอาจถือเอาได้ เช่น บ้าน ที่ดิน เป็นวัตถุมีรูปร่าง ลิขสิทธิ์ |
| สิทธิบัตร เป็นวัตถุไม่มีรูปร่าง. |
| ทรัพย์สินของแผ่นดิน (กฎ) น. ทรัพย์สินทุกชนิดของรัฐ. |
| ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (กฎ) น. ทรัพย์สินในพระมหากษัตริย์ |
| นอกจากทรัพย์สินส่วนพระองค์และทรัพย์สินส่วนสาธารณสมบัติ |
| ของแผ่นดิน. |
| ทรัพย์สินส่วนพระองค์ (กฎ) น. ทรัพย์สินที่เป็นของพระมหากษัตริย์ |
| อยู่แล้วก่อนเสด็จขึ้นครองราชสมบัติ หรือทรัพย์สินที่รัฐทูลเกล้าฯ |
| ถวาย หรือทรัพย์สินที่ทรงได้มาไม่ว่าในทางใดและเวลาใด นอกจาก |
| ที่ทรงได้มาในฐานะที่ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ ทั้งนี้ รวมทั้งดอกผล |
| ที่เกิดจากบรรดาทรัพย์สินเช่นว่านั้น. |
| ทรัพย์สินส่วนสาธารณสมบัติของแผ่นดิน (กฎ) น. ทรัพย์สินใน |
| พระมหากษัตริย์ ซึ่งใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ |
| เป็นต้นว่า พระราชวัง. |
| ทรัพยากร [ซับพะยากอน] น. สิ่งทั้งปวงอันเป็นทรัพย์. |
| ทรัพยากรธรณี น. ทรัพย์อันอยู่ใต้แผ่นดิน เช่น แร่ธาตุ นํ้ามัน. |
| ทรัพยากรธรรมชาติ น. ทรัพย์อันเกิดขึ้นเองหรือมีอยู่ตามธรรมชาติ. |
|
|
| ทรัพยากร | ดู ทรัพย-, ทรัพย์. |
|
|
| ทรัพยากรธรณี | ดู ทรัพย-, ทรัพย์. |
|
|
| ทรัพยากรธรรมชาติ | ดู ทรัพย-, ทรัพย์. |
|
|
| ทรัมเป็ต | [ทฺรํา-] น. ชื่อแตรประเภทหนึ่ง มีเสียงแหลม, ลักษณนามว่า |
| ตัว. (อ. trumpet). |
|
|
| ทรานซิสเตอร์ | [ทฺราน-] น. อุปกรณ์ขนาดเล็กมาก ประกอบด้วยผลึกของสาร |
| กึ่งตัวนํา มีขั้วไฟฟ้า ๓ ขั้วสําหรับต่อเข้ากับวงจรไฟฟ้าภายนอก |
| ใช้สําหรับควบคุมและขยายกระแสไฟฟ้า คือกระแสไฟฟ้าที่ |
| เคลื่อนที่ระหว่างขั้วไฟฟ้าคู่หนึ่งควบคุมกระแสไฟฟ้าที่ถูกขยาย |
| ซึ่งเคลื่อนที่ระหว่างขั้วไฟฟ้าอีกคู่หนึ่ง โดยขั้วไฟฟ้า ๒ คู่นี้มี |
| ขั้วหนึ่งเป็นขั้วร่วมกัน, ลักษณนามว่า ตัว. (อ. transistor). |
|
|
| ทราบ | [ซาบ] ก. รู้ (ใช้ในความสุภาพ) เช่น ทราบข่าวได้รับทราบแล้ว |
| เรียนมาเพื่อทราบ. |
| ทราบเกล้าทราบกระหม่อม (ราชา) ก. รู้ (ใช้กราบทูลเจ้านาย |
| ตั้งแต่ชั้นพระองค์เจ้าขึ้นไป), ใช้ย่อว่า ทราบเกล้าฯ. |
| ทราบฝ่าพระบาท (ราชา) ก. รู้ (ใช้กราบทูลพระอนุวงศ์ชั้น |
| พระวรวงศ์เธอที่ทรงกรมขึ้นไปจนถึงสมเด็จเจ้าฟ้า). |
| ทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท (ราชา) ก. รู้ (ใช้กราบทูลพระบาท |
| สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถ). |
| ทราบฝ่าละอองพระบาท (ราชา) ก. รู้ (ใช้กราบทูลสมเด็จพระ |
| บรมราชินี สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระยุพราช สมเด็จ |
| พระบรมโอรสาธิราชและสมเด็จพระบรมราชกุมารี). |
|
|
| ทราม | [ซาม] ว. เลว เช่น ใจทราม, เสื่อม เช่น ปัญญาทราม จิตทราม; ไหลอาบ |
| เป็นแห่ง ๆ เช่น เลือดไหลทรามลงตามขา. |
|
|
| ทรามชม, ทรามเชย | [ซาม-] น. หญิงงามน่ารัก, นางงามผู้เป็นที่รัก. |
|
|
| ทรามวัย | [ซาม-] น. หญิงสาววัยรุ่น. |
|
|
| ทรามสงวน, ทรามสวาท | [ซาม-] น. หญิงงามน่ารัก, นางงามผู้เป็นที่รัก. |
|
|
| ทราย ๑ | [ซาย] น. วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก มีลักษณะซุยร่วนไม่เกาะกัน |
| มีหลายชนิด เช่น ทรายขี้เป็ด ทรายหยาบ ทรายละเอียด, ใช้เรียก |
| สิ่งอื่นที่มีลักษณะอย่างทราย เช่น เนื้อแตงโมเป็นทราย |
| นํ้าตาลทราย กระดาษทราย. |
| ทรายแก้ว น. แร่ควอตซ์ที่มีขนาดเล็กเท่าเม็ดทราย มีลักษณะเป็น |
| สีขาวใสใช้ในอุตสาหกรรมทําแก้ว. |
| ทรายแป้ง น. ทรายที่มีขนาดละเอียดยิบ. (อ. silt). |
|
|
| ทราย ๒ | [ซาย] ดู เนื้อทราย ที่ เนื้อ ๒. |
|
|
| ทราย ๓ | [ซาย] น. ชื่อหอยนํ้าจืดกาบคู่ชนิด Ensidens ingallsianus |
| ในวงศ์ Unionidae อาศัยอยู่ในทราย. |
|
|
| ทราย ๔ | [ซาย] ดู ซ่อนทราย (๑). |
|
|
| ทรายขาว | [ซาย-] น. ชื่อปลาทะเลในสกุล Scolopsis วงศ์ Nemipteridae |
| ลำตัวสั้น รูปไข่ แบนข้าง ปากเล็ก ไม่มีฟันเขี้ยว มีหนามแหลม |
| อยู่บริเวณใต้ตา ปลายชี้ไปทางด้านหลัง เช่น ชนิด S. cancellatus, |
| S. dubiosus. |
|
|
| ทริทร | [ทะริด] (แบบ) ว. ยากจน, เข็ญใจ. (ส.; ป. ทลิทฺท). |
|
|
| ทรุด | [ซุด] ก. จมลงหรือลดลงกว่าระดับเดิมเพราะสิ่งรองรับมีกําลัง |
| ต้านทานไม่พอ เช่น กําแพงทรุด สะพานทรุด, ยุบลง เช่น |
| ดั้งจมูกทรุด, มีฐานะตกตํ่ากว่าเดิม เช่น ฐานะทางเศรษฐกิจกําลัง |
| ทรุดหนัก, เรียกอาการไข้ที่หนักลงไปกว่าเดิมว่า ไข้ทรุด. |
| ทรุดโทรม ว. เสื่อมไปเพราะร่วงโรย ครํ่าคร่า หรือตรากตรําเกินไป. |
| ทรุดนั่ง ก. ลดตัวลงนั่ง. |
|
|
| ทรุม | [ทฺรุม, ทฺรุมะ] (แบบ) น. ต้นไม้. (ส.; ป. ทุม). |
|
|
| ทรู่ | [ซู่] (กลอน) ก. ลากไป, คร่าไป. |
|
|
| ทฤฆ- | [ทฺรึคะ-] ว. ยาว, ยืนยาว, เช่น ทฤฆชนม์ ทฤฆชาติ ทฤฆายุ. |
| (แผลงมาจาก ส. ทีรฺฆ; ป. ทีฆ). |
|
|
| ทฤษฎี | [ทฺริดสะดี] น. ความเห็น; การเห็น, การเห็นด้วยใจ; ลักษณะที่คิดคาด |
| เอาตามหลักวิชา เพื่อเสริมเหตุผลและรากฐานให้แก่ปรากฏการณ์ |
| หรือข้อมูลในภาคปฏิบัติ ซึ่งเกิดขึ้นมาอย่างมีระเบียบ. (ส.; ป. ทิฏฺ??). |
| (อ. theory). |
| ทฤษฎีบท น. ข้อความที่พิสูจน์แล้วว่าเป็นจริง และใช้ในการอ้างอิง |
| เพื่อพิสูจน์ข้อความอื่นได้. (อ. theorem). |
|
|
| ทล | [ทน] (แบบ) น. ใบไม้, กลีบดอกไม้. (ป., ส.). |
|
|
| ทลบม | [ทนละบม] (กลอน) ก. ประพรม, ลูบไล้, ฉาบทา, เช่น ทลบมด้วย |
| รัตจันทน์. |
|
|
| ทลอึง | [ทนละ-] (กลอน) ก. ตั้งมั่น, มั่นคง. |
|
|