| น ๑ | พยัญชนะตัวที่ ๒๕ เป็นพวกอักษรตํ่า ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กน. |
|
|
| น ๒ | น. ชื่อคณะฉันท์ มีลหุล้วน เรียกว่า น คณะ, ย่อจากคําว่า นภ (ฟ้า). |
|
|
| นก ๑ | น. ชื่อสัตว์มีกระดูกสันหลังเลือดอุ่น มี ๒ เท้า ๒ ปีก และมีขนปกคลุม |
| ร่างกาย ออกลูกเป็นไข่ก่อนแล้วจึงฟักเป็นตัว. |
| นกกระจอก ๑ น. ดอกไม้ไฟชนิดหนึ่ง จุดแล้วจะพุ่งออกจากรังไปได้ไกล |
| เรียกเต็มว่า นกกระจอกออกจากรัง; ชื่อไพ่จีนชนิดหนึ่งมี ๑๑๔ |
| ตัว; เรียกปากที่มีแผลเปื่อยที่มุมปากว่า ปากนกกระจอก. |
| นกกระจอกทอง น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. (บทดอกสร้อย). |
| นกกะปูด (ปาก) น. คนที่ทนเก็บความลับไว้ไม่ได้, คนที่ชอบพูดเปิดเผย |
| ความลับของผู้อื่น. |
| นกกางปีก น. กลอักษรชนิดหนึ่ง ตัวอย่างว่า แสนรักร้อน (ร้อนรัก) |
| หนักอกเอ๋ยฉันใดจะได้ชมชิด (ชิดชม) เชย ไม่ลืมเลย (เลยลืม) ปลื้มอาลัย. |
| นกเขา ๑ น. ชื่อเหยี่ยวในวงศ์ Accipitridae สีเทานํ้าตาลมีลายตลอดตัว |
| อกสีนํ้าตาลลายกระขาว มักเกาะซ่อนตัวบนต้นไม้เพื่อคอยโฉบล่าเหยื่อ |
| อยู่ตามลําพัง มีหลายชนิด เช่น เหยี่ยวนกเขาหงอน (Accipiter trivirgatus) |
| เหยี่ยวนกเขาชิครา (A. badiusA. gularis). |
| นกจาก น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. (เงาะป่า; ดึกดําบรรพ์). |
| นกต่อ (สํา) น. คนที่ทําหน้าที่ติดต่อหรือชักจูงหลอกล่อคนอื่นให้หลง |
| เชื่อ (ใช้ในทางไม่ดี). |
| นกยูง น. ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์อนุราธา มี ๔ ดวง, ดาวประจําฉัตร |
| ดาวอนุราธ หรือ ดาวอนุราธะ ก็เรียก. |
| นกรู้ (สํา) น. ผู้ที่มีไหวพริบรู้เท่าทันเหตุการณ์หรือภัยที่จะมาถึงตน. |
| นกสองหัว (สํา) น. คนที่ทําตัวฝักใฝ่เข้าด้วยทั้ง ๒ ฝ่ายที่ไม่เป็นมิตรกัน |
| โดยหวังประโยชน์เพื่อตน. |
| นกหก น. นกต่าง ๆ. |
| นกหวีด น. เครื่องสําหรับใช้เป่าให้มีเสียงดังหวีด. |
| นกอยู่ในปล่อง น. ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์อาศเลษา มี ๕ ดวง, ดาวเรือน |
| หรือ ดาวอสิเลสะ ก็เรียก. |
|
|
| นก ๒ | น. เครื่องสับแก๊ปปืนให้ลั่น. |
| นกคุ่ม น. ชื่อปืนชนิดหนึ่ง. (ตะเลงพ่าย). |
|
|
| นกกระจอก ๑ | ดูใน นก ๑. |
|
|
| นกกระจอก ๒ | น. ชื่อปลาทะเลในสกุล Parexocoetus และ Cypselurus วงศ์ Exocoetidae |
| ลําตัวยาวเพรียว แต่เป็นเหลี่ยมเกือบกลม ปากเล็กอยู่ปลายสุดของหัว |
| แต่เชิดขึ้นเล็กน้อย ตาโต ครีบหลังและครีบก้นอยู่ค่อนไปทางหางซึ่ง |
| เป็นแฉกลึกโดยแฉกล่างยาวกว่าแฉกบน ที่สําคัญคือ ครีบอกซึ่งขยาย |
| ใหญ่มากคล้ายปีกนกใช้ช่วยในการร่อนถลาไปเหนือผิวนํ้า ครีบบนของ |
| ลําตัวสีเขียว หรือนํ้าเงินหม่น ข้างท้องสีขาวเงิน อาศัยอยู่บริเวณผิวนํ้า |
| ห่างฝั่ง ขนาดยาวประมาณ ๓๐ เซนติเมตร, ปลาบิน ก็เรียก. |
|
|
| นกกระทุง | ดู เหนียงนกกระทุง (๒). |
|
|
| นกเขา ๑ | ดูใน นก ๑. |
|
|
| นกเขา ๒ | ดู ขี้ขม. |
|
|
| นกปล่อย | ดูใน กินสี่ถ้วย. |
|
|
| นกุล | [นะกุน] (แบบ) น. พังพอน. (ป., ส.). |
|
|
| นข, นขะ | [นะขะ] (แบบ) น. เล็บ, เล็บมือ, เล็บเท้า. (ป., ส.). |
| นขทารณ์ น. เหยี่ยว. (ส.). |
| นขลิขิต น. เครื่องหมายวงเล็บ รูปดังนี้ ( ). |
| นขเลขา น. การขีดด้วยเล็บ; การทาเล็บ. (ส.). |
| นขา [นะขา] (กลอน) น. เล็บ. |
|
|
| นขา | ดู นข, นขะ. |
|
|
| นค, นคะ | [นะคะ] (แบบ) น. ภูเขา. (ป., ส.). |
| นคินทร, นคินทร์ (กลอน) น. เขาใหญ่ เช่น นคินทรราชวงกต. |
| (ม. ร่ายยาว ชูชก). |
| นเคนทร์, นเคศวร น. เจ้าเขา, เขาหิมพานต์, เขาไกรลาส. (ส.). |
| นโคทร น. เวิ้งเขา, หุบเขา. (ส.). |
|
|
| นคร, นคร | [นะคอน, นะคะระ] น. เมืองใหญ่, กรุง. (ป., ส.). |
| นครบาล [นะคอนบาน] น. (เลิก) ผู้มีหน้าที่ในการปกครองนครหลวง; |
| ชื่อทบวงการเมืองระดับกระทรวงในสมัยก่อน คือ กระทรวงนครบาล |
| ซึ่งมีหน้าที่ปกครองเขตนครหลวง; เรียกตำรวจที่มีหน้าที่ระวังและระงับ |
| เหตุการณ์ทางอาญาในกรุงเทพมหานครว่า ตำรวจนครบาล. |
| นครบาลจังหวัด (เลิก) น. ผู้ว่าราชการจังหวัดในเขตนครหลวง. |
| นครรัฐ [นะคอนรัด] น. เมืองที่ปกครองตนเองเป็นอิสระ. (อ. city state). |
| นครวาสี [นะคะระ] น. ชาวนคร. (ป.). |
| นครโสภิณี, หญิงนครโสภิณี [นะคอน, หฺยิงนะคอน] (แบบ) |
| ดู นครโสเภณี, หญิงนครโสเภณี. (ป.). |
| นครโสเภณี, หญิงนครโสเภณี [นะคอน, หฺยิงนะคอน] น. หญิงที่หา |
| เลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี, โสเภณี หญิงโสเภณี หญิงงามเมือง หรือ |
| หญิงหากิน ก็ว่า, (แบบ) นครโสภิณี, หญิงนครโสภิณี. |
| นคราทร [นะคะราทอน] (เลิก) น. ชื่อกรมมีหน้าที่ทําความสะอาด |
| ให้แก่พระนคร. |
| นครินทร์ [นะคะ] น. จอมนคร, เจ้าเมือง, เมืองใหญ่. (ส. นคร + อินฺทฺร). |
| นคเรศ [นะคะเรด] (กลอน) น. เมือง. |
|
|
| นคราทร | ดู นคร, นคร. |
|
|
| นครินทร์ | ดู นคร, นคร. |
|
|
| นคเรศ | ดู นคร, นคร. |
|
|
| นคินทร, นคินทร์ | ดู นค, นคะ. |
|
|
| นเคนทร์, นเคศวร | ดู นค, นคะ. |
|
|
| นโคทร | ดู นค, นคะ. |
|
|
| นง | น. นาง (ใช้นําหน้าคําอื่น). |
| นงคราญ น. นางงาม, นางสาว. |
| นงนุช น. นางน้อง. |
| นงพะงา น. นางงาม. |
| นงพาล น. นางรุ่นสาว, นางสาวเด็ก. |
| นงพุธ, นงโพธ น. นางงามเมื่อแรกรุ่น. |
| นงเยาว์ น. นางสาว. |
| นงราม น. นางงาม. |
| นงลักษณ์ น. นางผู้มีลักษณะดี, นางผู้มีขวัญดี. |
|
|
| นงคุฐ | (แบบ) น. หาง. (ป. นงฺคุฏฺ?). |
|
|
| นท | [นด] (แบบ) น. ผู้บันลือ, ผู้ร้อง, ผู้ลั่น; แม่นํ้า, ลํานํ้า, เช่น ชมพูนท |
| (แปลว่าเกิดในแม่น้ำชมพูนที คือ ทองคำบริสุทธิ์). (ป., ส.). |
|
|
| นที | [นะ] (แบบ) น. แม่นํ้า. (ป.). |
| นทีรัย น. กระแสนํ้า. (ส.). |
|
|
| นนตรา | [นนตฺรา] น. ต้นกระถิน. (ช.). |
|
|
| นนท์, นันทน์ | (แบบ) น. ความสนุก, ความยินดี, ความรื่นเริง. (ป., ส.). |
|
|
| นนทรี ๑ | [นนซี] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Peltophorum pterocarpum Backer ex Heyne |
| ในวงศ์ Leguminosae ดอกสีเหลืองออกเป็นช่อตรงปลายกิ่ง ฝักแบน |
| สีนํ้าตาลแกมแดง. |
|
|
| นนทรี ๒ | [นนซี] น. ชื่อปลานํ้าเค็มชนิดหนึ่ง. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| นนทลี | [นนทะลี] น. แม่ เช่น สี่ไทธิเบศร์วรดิลก ชนกแลนนทลี. (สมุทรโฆษ). |
|
|
| นนทิ | [นนทิ] น. ผู้มีความยินดี, มักใช้ประกอบหน้าศัพท์อื่น เช่น นนทิกร |
| นนทิการ; วัว. (ส.). |
|
|
| นบ | (กลอน) ก. ไหว้, นอบน้อม. |
| นบนอบ ก. น้อมกายลงไหว้, นอบนบ ก็ว่า. |
|
|
| นปุงสกลิงค์, นปุงสกลึงค์ | [นะปุงสะกะ] (ไว) น. เพศของคําที่ไม่เป็นเพศชายและเพศหญิง เช่น |
| ภูเขา บ้าน โต๊ะ เก้าอี้ ดิน นํ้า. (ป., ส. นปุ?สก = กะเทย + ลิงฺค = เพศ). |
|
|
| นพ, นพ | [นบ, นบพะ] ว. เก้า (ใช้ประกอบหน้าศัพท์อื่น). (ป. นว; ส. นวนฺ). |
| นพเก้า [นบพะ] น. ชื่อแหวนฝังพลอย ๙ อย่าง ทําเป็นยอดก็มี ฝัง |
| รอบวงแหวนก็มี สําหรับสวมในการมงคล; ชื่อแกงชนิดหนึ่งมี |
| ลักษณะคล้ายแกงส้ม ปรุงด้วยผักหลายชนิด เช่น ผักกระเฉด ผักบุ้ง |
| ประสมปลาร้า, แกงซั้ว ก็เรียก. |
| นพคุณ [นบพะ] น. ทองคําเนื้อเก้า เป็นทองบริสุทธิ์ โบราณกําหนด |
| ราคาตามคุณภาพของเนื้อ หนัก ๑ บาท เป็นราคาเงิน ๙ บาท เรียกว่า |
| ทองเนื้อเก้า หรือ ทองนพคุณเก้านํ้า, เรียกสั้น ๆ ว่า ทองนพคุณ. |
| นพเคราะห์ [นบพะเคฺราะ] (โหร) น. ดาวพระเคราะห์ทั้ง ๙ คือ อาทิตย์ |
| จันทร์ อังคาร พุธ เสาร์ พฤหัสบดี ราหู ศุกร์ เกตุ. |
| นพปฎล [นบพะปะดน] ว. มีเพดาน ๙ ชั้น หมายถึง เศวตฉัตร. |
| (ป. นว + ปฏล). |
| นพพล, นพพวง, นพพัน [นบพน, นบพวง, นบพัน] น. วิธีฝึกหัด |
| เลขโบราณอย่างหนึ่ง. |
| นพรัตน์ [นบพะ] น. แก้ว ๙ อย่าง คือ เพชร ทับทิม มรกต บุษราคัม |
| โกเมน นิล มุกดา เพทาย ไพฑูรย์, นวรัตน์ หรือ เนาวรัตน์ ก็ว่า. (ส.). |
| นพศก [นบพะ] น. เรียกปีจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข ๙ เช่น ปีเถาะ |
| นพศกจุลศักราช ๑๓๔๙. |
| นพศูล, นภศูล [นบพะสูน] น. เครื่องประดับยอดปรางค์ ทําเป็นรูป |
| หอก มีกิ่งเป็นรูปดาบแตกสาขาออกไป ๔ ทิศ, แง่งขิง ฝักเพกาลําภุขัน |
| หรือ สลัดได ก็เรียก. |
|
|
| นพกะ | [นบพะ] น. ผู้ใหม่. (ป. นวก). |
|
|
| นพนิต | [นบพะนิด] น. เนยข้นชนิดหนึ่ง. (ป. นวนีต). |
|
|
| นภ | [นะพะ, นบพะ] น. ฟ้า, หาว, อากาศ. (ป., ส. นภ, นภสฺ). |
| นภจร [ [นบพะจอน] น. ผู้ไปในฟ้า. (ส. นภสฺจร). |
| นภดล [ [นบพะดน] น. พื้นฟ้า. (ส. นภสฺตล). |
| นภมณฑล[ [นบพะมนทน] น. ท้องฟ้า. (ส. นโภมณฺฑล). |
| นภวิถี [ [นะพะ] น. ทางฟ้า คือ วิถีโคจรแห่งตะวัน. (ส. นโภวิถี). |
| นภศูล, นพศูล [[นบพะสูน] น. เครื่องประดับยอดปรางค์ ทําเป็นรูป |
| หอก มีกิ่งเป็นรูปดาบแตกสาขาออกไป ๔ ทิศ, แง่งขิง ฝักเพกา |
| ลําภุขัน หรือ สลัดได ก็เรียก. |
| นภสินธุ์ [ [นบพะ] น. แม่นํ้าคงคา, แม่นํ้าในฟ้า คือ ทางช้างเผือกในตํารา |
| ดาว. (ส. นภสินฺธุ). |
| นภา [ (กลอน) น. ฟ้า. |
| นภาลัย [ น. ฟากฟ้า, กลางหาว. (ป.). |
|
|
| นภา | ดู นภ. |
|
|
| นภาลัย | ดู นภ |
|
|
| นม ๑ | น. ส่วนของร่างกาย อยู่บริเวณหน้าอก มี ๒ เต้า, ของผู้หญิงมีต่อม |
| สำหรับผลิตน้ำนมเป็นอาหารสำหรับลูกอ่อน ส่วนของผู้ชายมีขนาด |
| เล็กและไม่มีน้ำนม, นมของสัตว์บางชนิด เช่น ลิง ค่าง ก็มี ๒ เต้า |
| เช่นเดียวกับคน ส่วนของสัตว์บางชนิด เช่น สุนัข วัว ควาย มีหลาย |
| เต้าเรียงอยู่ที่ท้องเป็น ๒ แถว; แม่นม, ราชาศัพท์ว่า พระนม; น้ำนม |
| เช่น เลี้ยงลูกด้วยนม; ชื่อสิ่งที่เป็นเต้าเป็นปุ่มคล้ายนม เช่น นมทอง |
| หลาง นมจะเข้; เรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นปุยขาวห่อหุ้มต้นผักกระเฉด |
| ว่า นมผักกระเฉด,เรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นปุยขาวห้อยติดอยู่ตามข้อ |
| พังพวยว่า นมพังพวย. |
| นมข้น น. นมที่มีลักษณะข้นและมีรสหวานจัด ได้จากการทําให้นํ้า |
| บางส่วนในนํ้านมวัวระเหยไปแล้วเติมนํ้าตาล. |
| นมตาบอด, นมบอด น. นมที่หัวบุ๋มเข้าไป. |
| นมตาสะแก น. นมที่หัวยื่นออกมาเหมือนตาไม้สะแก. |
| นมนาง ๑ น. เครื่องหมายวิสรรชนีย์รูปดังนี้ ะ. |
| นมบกอกพร่อง (กฎ; โบ) น. ลักษณะของหญิงที่ชายทําให้เสียความ |
| บริสุทธิ์แล้วทอดทิ้งไป เช่น แลมันทําชู้แล้วมันทอดหญิงนั้นเสีย ท่าน |
| ว่ามันทําให้ลูกหลานท่านนมบกอกพร่อง ให้ไหมชายผู้เลมิดพ่อแม่ |
| ผู้เถ้าผู้แก่นั้นโดยขนาฎ. (สามดวง), มักใช้เพี้ยนไปเป็น นมตกอกพร่อง. |
| นมผง น. สิ่งที่มีลักษณะเป็นผง ได้จากการนํานํ้านมวัวไปผ่านกรรมวิธี |
| ซึ่งทําให้ส่วนที่เป็นนํ้าระเหยออกไปหมด อาจเติมสารเคมีที่มีประโยชน์ |
| ต่อร่างกายลงไปด้วยก็ได้. |
| นมผา น. หินงอกหรือหินย้อยซึ่งเกิดจากคราบหินปูนที่ย้อยลงมาจาก |
| เพดานถํ้า มีสีนวลอ่อนคล้ายนํ้านม เมื่อต้องแสงจะมีประกายแวววาว |
| นมพวง น. ชื่อนมที่มีฐานใหญ่ตั้งชิดกันทั้งคู่ ไม่ยานไม่งอน. |
| นมไม้ น. ไม้ทําเป็นรูปนม ๒ เต้า สําหรับหนุนหลังแก้เมื่อยเป็นต้น. |
| นมสาว ๑ น. ชื่อขนมชนิดหนึ่งทําด้วยแป้งถั่วหรือแป้งเท้ายายม่อม |
| กวนจนใส ไส้ทําด้วยถั่วเขียวกวนปั้นเป็นก้อนกลม ห่อด้วยใบตองสด |
| รูปอย่างขนมเทียน เรียกว่า ขนมเทียนนมสาว. |
| นมหนู น. ส่วนของปืนที่สวมแก๊ปเพื่อให้ประกายเข้าไปเผาดินปืน |
| ข้างใน; ส่วนของเครื่องใช้เป็นปุ่มมีรูเพื่อให้ฉีดนํ้ามันออกมา เช่น |
| นมหนูตะเกียง นมหนูเครื่องยนต์. |
|
|
| นม ๒, นมะ | [นะมะ] น. การนอบน้อม, การเคารพ, การไหว้. (ป.; ส. นมสฺ). |
| นมักการ [นะมักกาน] (แบบ), |
| นมัสการ [นะมัดสะกาน] น. การแสดงความอ่อนน้อมด้วยการกราบ |
| ไหว้; คําที่ใช้ขึ้นต้นและลงท้ายจดหมายที่มีไปถึงพระภิกษุสามเณร. |
| (ป. นมกฺการ; ส. นมสฺการ). |
|
|
| นมกระแชง | น. ต้นไม้เถาชนิดหนึ่ง ใช้ทํายาได้. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| นมควาย | น. ชื่อไม้เถาชนิด Uvaria hahnii J. Sinclair ในวงศ์ Annonaceae ดอก |
| สีแดงเข้ม. |
|
|
| นมชะนี | น. ชื่อไม้เถาชนิด Artabotrys burmanicus A. DC. ในวงศ์ Annonaceae |
| ดอกสีเขียวอมขาว. |
|
|
| นมช้าง | น. ชื่อไม้เถาชนิด Uvaria cordata Alston ในวงศ์ Annonaceae ดอกสี |
| แดงเข้ม. |
|
|
| นมตำเรีย, นมตำเลีย | ดู นมพิจิตร (๑). |
|
|
| นมนาง ๑ | ดูใน นม ๑. |
|
|
| นมนาง ๒ | น. ชื่อหอยทะเลกาบเดี่ยวชนิด Trochus niloticus ในวงศ์ Trochidae |
| ขนาดใหญ่กว่าหอยนมสาว เปลือกเป็นรูปกรวยแหลม พื้นผิวขรุขระ |
| และเวียนเป็นวงขึ้นไปยังปลายยอด อาศัยอยู่ตามโขดหินและแนว |
| ปะการัง เมื่อขัดผิวเปลือกออกจะเห็นเป็นมุก ใช้ทำเป็นเครื่องประดับ. |
|
|
| นมนาง ๓ | น. ชื่อไม้ต้นชนิด Pouteria cambodiana Baehni ในวงศ์ Sapotaceae |
| ลําต้นมีหนามแข็ง. |
|
|
| นมนาน | ว. นานมาก, นานนม ก็ว่า. |
|
|
| นมพิจิตร | น. (๑) ชื่อพืชอิงอาศัยชนิด Hoya parasitica Wall. ในวงศ์ Asclepiadaceae |
| ใบรี หนา ดอกสีขาวกลางดอกสีม่วง กลิ่นหอม ทุกส่วนมียางขาวคล้าย |
| น้ำนม, นมตำเรีย หรือ นมตำเลีย ก็เรียก. (๒) ชื่อไม้เถาชนิด Trichosanthes |
| cucumerina L. ในวงศ์ Cucurbitaceae ผลมีรสขมใช้ทํายาได้, บวบขม |
| ก็เรียก. |
|
|
| นมแมว | น. ชื่อไม้พุ่มรอเลื้อยชนิด Rauwenhoffia siamensis Scheff. ในวงศ์ |
| Annonaceae ดอกสีนํ้าตาลอ่อนเกือบนวล ออกเดี่ยว ๆ ตามง่ามใบ |
| บานเวลาเย็น กลิ่นหอม ผลสุกกินได้. |
|
|
| นมวัว | น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Anomianthus dulcis J. Sinclair ในวงศ์ Annonaceae |
| ผลสุกสีแดงอมส้ม รสเปรี้ยว ๆ หวาน ๆ. |
|
|
| นมสวรรค์ | น. ชื่อไม้พุ่มขนาดเล็กชนิด Clerodendrum paniculatum L. ในวงศ์ |
| Labiatae ขึ้นตามที่ชุ่มชื้น ที่โคนใบมีต่อมนูนหลายต่อม ดอกสีแดง |
| อมส้ม ออกเป็นช่อตามยอด ผลเล็กมี ๔ พู ใช้ทํายาได้, พนมสวรรค์ |
| ก็เรียก. |
|
|
| นมสาว ๑ | ดูใน นม ๑. |
|
|
| นมสาว ๒ | น. ชื่อหอยทะเลกาบเดี่ยวชนิด Trochus maculatus ในวงศ์ Trochidae |
| เปลือกม้วนเป็นวง ฐานเปลือกใหญ่ ปลายแหลม ขนาดเล็กกว่าหอย |
| นมนาง เมื่อขัดผิวเปลือกออกจะเห็นเป็นมุก ใช้ทําเป็นเครื่องประดับ. |
|
|
| นมักการ, นมัสการ | ดู นม ๒, นมะ. |
|
|
| นมาซ | น. พิธีกรรมเกี่ยวกับการนมัสการในศาสนาอิสลาม เพื่อชำระจิตใจ |
| ให้บริสุทธิ์ ปฏิบัติวันละ ๕ เวลา, ละหมาด ก็เรียก. |
|
|
| นย, นยะ | [นะยะ] น. เค้าความที่ส่อให้เข้าใจเอาเอง. (ป., ส.). |
| นโยบาย น. หลักและวิธีปฏิบัติซึ่งถือเป็นแนวดําเนินการ. (ป. นย + |
| อุปาย). |
|
|
| นยนะ, นยนา | [นะยะ] น. ดวงตา. (ป., ส.). |
|
|
| นยักษ์ | [นะยัก] (แบบ) ว. ตํ่าต้อย, เลว. (ส.). |
|
|
| นโยบาย | ดู นย, นยะ. |
|
|
| นร | [นอระ] น. คน, ชาย, เพศหญิงใช้ว่า นรี หรือ นารี, นิยมใช้เป็นคําหน้า |
| สมาส เช่น นรเทพ นรสิงห์. (ป., ส.). |
| นรชาติ น. คน, หมู่คน. |
| นรเทพ, นรนาถ, นรนายก, นรบดี, นรบาล, นรราช [นอระ] |
| น. พระราชา. (ป., ส.). |
| นรพยัคฆ์ [นอระ] น. สมิงมิ่งชาย คือ คนเก่งกาจราวกับเสือ. (ป.). |
| นรเศรษฐ์ [นอระ] น. คนประเสริฐ; พระราชา. (ส.). |
| นรสิงห์, นรสีห์ [นอระ] น. คนปานสิงห์, นักรบผู้มหาโยธิน. (ส., ป.). |
| นรา (กลอน) น. คน. |
| นรากร น. คน, หมู่คน. |
| นราธิเบนทร์, นราธิเบศร์ น. พระมหากษัตริย์. (ส. นร + อธิป + อินฺทฺร; |
| ป. นร + อธิป + อิสฺสร). |
| นราธิป [นะราทิบ] (แบบ) น. พระราชา. (นร + อธิป). |
| นรินทร์, นริศ, นริศร, นริศวร [นะริน, นะริด, นะริดสวน] (แบบ) |
| น. พระราชา. (ส. นร + อินฺทฺร, นร + อีศ, นร + อีศฺร, นร + อีศฺวร). |
| นเรนทรสูร, นเรศ, นเรศวร, นเรศูร [นะเรนทฺระสูน, นะเรด, นะเรสวน, |
| นะเรสูน] (แบบ) น. พระราชา. (ส. นร + อินฺทฺร + สูร, นร + อีศ, |
| นร + อีศฺวร). |
| นโรดม (แบบ) น. พระราชา. (ส. นโรตฺตม; ป. นรุตฺตม). |
|
|
| นรก | [นะ] น. แดนหรือภูมิที่เชื่อกันว่าผู้ทําบาปจะต้องไปเกิดและถูกลงโทษ, |
| โดยปริยายหมายถึงแดนที่มีแต่ความทุกข์ทรมาน. (ป., ส.). |
| นรกานต์ [นะระ] น. นรก. (ป. นรก + อนฺต). |
| นรกจกเปรต น. คนที่เหี้ยมโหด คล้ายกับเปรตมาจากนรก. |
|
|
| นรกานต์ | ดู นรก. |
|
|
| นรการ | [นอระกาน, นะระกาน] น. ช้างสีดอ, ช้างตัวผู้ มีงาสั้น. |
|
|
| นรา | ดู นร. |
|
|
| นรากร | ดู นร. |
|
|
| นราธิเบนทร์, นราธิเบศร์ | ดู นร. |
|
|
| นราธิป | ดู นร. |
|
|
| นรินทร์, นริศ, นริศร, นริศวร | ดู นร. |
|
|
| นรี | [นะรี] (แบบ) น. นาง. (ส.). |
| นรีเวชวิทยา [เวดวิดทะยา] น. วิชาว่าด้วยโรคเกี่ยวกับระบบการ |
| สืบพันธุ์ของสตรี. |
|
|
| นเรนทรสูร, นเรศ, นเรศวร, นเรศูร | ดู นร. |
|
|
| นเรศวร์ชนช้าง | [นะเรด] น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| นโรดม | ดู นร. |
|
|
| นฤ ๑ | [นะรึ] น. คน (ใช้นําหน้าคำอื่น). (ส.). |
| นฤดม ว. เลิศชายหรือแข็งแรงที่สุด. (ส.). |
| นฤเทพ, นฤบดี น. พระราชา. (ส.). |
| นฤบาล น. พระราชา. (ส.). |
| นฤเบศ น. พระราชา. |
| นฤปนีติ [ปะนีติ] น. พระราโชบาย. (ส.). |
| นฤปเวศม์ [ปะเวด] น. ราชสํานัก; ศาล. (ส.). |
| นฤปะ น. ผู้ปกครอง, พระราชา. |
| นฤปัตนี [ปัดตะนี] น. พระราชินี. (ส.). |
|
|
| นฤ ๒ | [นะรึ] ว. ไม่มี, ออก, มักใช้นําหน้าศัพท์อื่น เช่น นฤมล ว่า ไม่มีมลทิน, |
| นฤโฆษ ว่า ดังออก. (คํานี้เขียนแผลงมาจาก นิ ในบาลี ซึ่งสันสกฤต เป็น |
| นิสฺ). |
| นฤคหิต [นะรึคะหิด] (โบ) น. ชื่อเครื่องหมายรูปดังนี้ ?, นิคหิต หรือ |
| หยาดนํ้าค้าง ก็เรียก. (ส. นิคฺฤหีต; ป. นิคฺคหีต). (ดู นิคหิต). |
| นฤโฆษ [นะรึโคด] (แบบ) ก. ดังออก, กึกก้อง. (ส.). |
| นฤนาท [นะรึนาด] (แบบ) น. ความกึกก้อง; การบันลือ. |
| นฤมล [นะรึมน] ว. ไม่มีมลทิน. น. นาง. |
|
|
| นฤตย, นฤตย์ | [นะริดตะยะ, นะริด] น. การระบํา, การฟ้อนรํา, การเต้นรํา. (ส.). |
| นฤตยศาลา น. ห้องเต้นรํา. (ส.). |
| นฤตยศาสตร์ น. วิทยาหรือศิลปะแห่งการระบํา. (ส.). |
| นฤตยสถาน น. ที่สําหรับการระบํา. (ส.). |
|
|
| นฤพาน | [นะรึ] น. ความดับกิเลสและกองทุกข์. (โบ) ก. ตาย (ใช้แก่ |
| พระมหากษัตริย์) เช่น ครั้งนั้นสมเด็จพระรามาธิบดีเจ้าเสด็จ |
| นฤพาน. (พงศ. กรุงเก่า). (ส. นิรฺวาณ; ป. นิพฺพาน). |
|
|
| นฤมาณ | [นะรึ] (แบบ) น. การสร้าง, การแปลง, การทํา, การวัดส่วน. |
| (ส. นิรฺมาณ). |
|
|
| นฤมิต | [นะรึ] ก. สร้าง, แปลง, ทํา. (ส. นิรฺมิต; ป. นิมฺมิต). |
|
|
| นลาฏ | [นะลาด] (ราชา) น. หน้าผาก. (ป.; ส. ลลาฏ). |
|
|
| นลิน | [นะลิน] (แบบ) น. ดอกบัว. (ป., ส.). |
| นลินี [นะ] (แบบ) น. หมู่บัว, สระบัว. (ป., ส.). |
|
|
| นลินี | ดู นลิน. |
|
|
| นว ๑ | [นะวะ] ว. ใหม่ (ใช้เป็นคําหน้าสมาส). (ป., ส.). |
| นวกรรม, นวการ, นวกิจ น. การก่อสร้าง. |
| นวกรรมิก น. ผู้ดูแลการก่อสร้าง. (ส.; ป. นวกมฺมิก). |
| นวชาต ว. ใหม่. (ส.). |
| นวนิต น. นพนิต, เนยข้นชนิดหนึ่ง. (ชาวอินเดียเรียกว่า ghee). (ป., ส.). |
| นวนิยาย น. บันเทิงคดีร้อยแก้วขนาดยาวรูปแบบหนึ่ง มีตัวละคร โครง |
| เรื่อง เหตุการณ์ในเรื่อง และสถานที่ ที่ทำให้เนื้อเรื่องมีความสมจริง เช่น |
| เรื่องหญิงคนชั่ว ของ ก. สุรางคนางค์ เรื่องผู้ชนะสิบทิศ ของ ยาขอบ เรื่อง |
| สี่แผ่นดิน ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เรื่องเรือมนุษย์ ของ กฤษณา |
| อโศกสิน, ถ้ามีขนาดสั้น เรียกว่า นวนิยายขนาดสั้น เช่น เรื่องดรรชนีนาง. |
| นวพธู น. ลูกสะใภ้. (ส.). |
|
|
| นว ๒ | [นะวะ] ว. เก้า, จํานวน ๙, (ใช้เป็นคําหน้าสมาส). (ป.; ส. นวนฺ). |
| นวครหะ, นวเคราะห์ [คฺระหะ, เคฺราะ] น. นพเคราะห์, ดาวพระเคราะห์ |
| ทั้ง ๙ คือ อาทิตย์ จันทร์ อังคาร พุธ เสาร์ พฤหัสบดี ราหู ศุกร์ เกตุ. (ส.). |
| นวคุณ น. นพคุณ. (ป.). |
| นวทวาร น. ช่องทั้ง ๙ แห่งร่างกาย คือ ตา ๒ หู ๒ จมูก ๒ ปาก ๑ |
| ทวารเบา ๑ ทวารหนัก ๑; ร่างกาย. (ส.). |
| นวปฎล [นะวะปะดน] ว. นพปฎล, มีเพดาน ๙ ชั้น หมายความถึง |
| เศวตฉัตร. (ป.). |
| นวมุข น. นวทวาร. (ส.). |
| นวรัตน์ น. นพรัตน์, แก้ว ๙ อย่าง คือ เพชร ทับทิม มรกต บุษราคัม |
| โกเมน นิล มุกดา เพทาย ไพฑูรย์, เนาวรัตน์ ก็ว่า. (ส.). |
| นวโลหะ น. โลหะ ๙ ชนิด คือ เหล็ก ๑ ปรอท ๑ ทองแดง ๑ เงิน ๑ |
| และทองคํา ๑ เพียงนี้เรียกว่า เบญจโลหะ, ถ้าเติมอีก ๒ ชนิด คือ เจ้า ๑ |
| (เป็นคําตัดมาจาก ''เจ้านํ้าเงินว่า เป็นแร่ชนิดหนึ่ง สีเขียวเป็นสีนํ้าเงิน) |
| และสังกะสี ๑ เรียกว่า สัตโลหะ, ถ้าเติมอีก ๒ ชนิด คือ ชิน ๑ และ |
| บริสุทธิ์ ๑ (คือทองแดงบริสุทธิ์) เรียกว่า นวโลหะ. (ตําราสร้าง |
| พระพุทธรูป). |
| นววิธ [วิด] ว. ๙ ประการ, ๙ อย่าง. (ป.). |
| นวอรหาทิคุณ, นวารหาทิคุณ [นะวะอะระหาทิคุน, นะวาระหาทิคุน] |
| น. คุณพระพุทธเจ้า ๙ ประการ มีบท อรหํ เป็นต้น. (พูดเลือนมาเป็น |
| นวหรคุณ). |
| นวังคสัตถุศาสน์ [นะวังคะสัดถุสาด] น. คําสอนของพระศาสดา คือ |
| พระพุทธเจ้ามีองค์ ๙ คือ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน |
| อิติวุตตกะ ชาดก อัพภูตธรรม เวทัลละ. (ป.). |
|
|
| นวก ๑, นวกะ | [นะวะกะ] น. ผู้ใหม่, ผู้อ่อน. (ป.). ว. ใหม่, อ่อน, เช่น พระนวกะ |
| นวกภูมิ. |
| นวกภูมิ [นะวะกะพูม] น. ขั้นหรือชั้นแห่งผู้ใหม่, ในคณะสงฆ์หมายถึง |
| ภิกษุที่มีพรรษาต่ำกว่า ๕, ภิกษุจัดเป็น ๓ ชั้น ชั้นต้น คือ นวกภูมิ |
| (ชั้นใหม่), ชั้นกลาง คือ มัชฌิมภูมิมีพรรษาตั้งแต่ ๕ ถึง ๙, และ ชั้นสูง |
| คือ เถรภูมิ (ชั้นพระเถระ) มีพรรษาตั้งแต่ ๑๐ ขึ้นไป. (ป.). |
| นวโกวาท [นะวะโกวาด] น. โอวาทเพื่อผู้บวชใหม่. (ป.). |
|
|
| นวก ๒ | [นะวะกะ] น. หมวด ๙ หมายความว่า วัตถุอันมีจํานวน ๙ ทุกอย่าง |
| เช่น รัตนะ ๙ คําสอนของพระศาสดา ๙ พุทธคุณ ๙ เอามารวมไว้ใน |
| หมวดนั้น เรียกว่า นวก เช่น นวกนิบาต. (ป.). |
|
|
| นวโกวาท | ดู นวก ๑, นวกะ. |
|
|
| นวด | ก. ใช้มือบีบหรือกดเพื่อให้คลายจากความปวดเมื่อยหรือเมื่อยขบ. |
| นวดข้าว ก. ใช้วัวควายหรือคนยํ่ารวงข้าวให้เมล็ดหลุดจากรวง. |
| นวดแป้ง ก. ขยําแป้งให้เข้ากัน. |
| นวดฟั้น ก. บีบขยําให้หายปวดเมื่อยหรือเมื่อยขบ. |
|
|
| นวม ๑ | น. สิ่งที่มีของอ่อนนุ่มอยู่ข้างใน เพื่อให้ความอบอุ่นหรือเพื่อป้องกันการ |
| เสียดสี การกดดัน การกระทบกระทั่งเป็นต้น เช่น เสื้อนวม เกราะนวม |
| นวมคอ, เรียกผ้าห่มนอนที่มีลักษณะเช่นนั้นว่า ผ้านวม, เรียกกานํ้าที่มี |
| นวมหุ้มเพื่อเก็บความร้อนไว้ได้นานว่า กานวม, เรียกปี่พาทย์ที่ตีด้วย |
| ไม้พันด้วยนวมว่า ปี่พาทย์ไม้นวม. |
|
|
| นวม ๒ | [นะวะมะ] (แบบ) ว. ที่ ๙ เช่น นวมสุรทิน = วันที่ ๙. (ป.). |
| นวมี [นะวะมี] (แบบ) ว. ที่ ๙ เช่น นวมีดิถี = วัน ๙ คํ่า. (ป.). |
|
|
| น่วม | ว. อ่อนนุ่มจนเกือบเหลว เช่น บีบเสียจนน่วม. |
|
|
| นวมี | ดู นวม ๒. |
|
|
| นวย | ก. เยื้องกราย, กรีดกราย; น้อม เช่น คิดคิ้วคํานวณนวย คือธนูอันก่งยง. |
| (สมุทรโฆษ). |
| นวยนาด ก. เยื้องกราย, กรีดกราย; ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. (เงาะป่า). |
|
|
| นวล | ว. สีขาวปนเหลืองเล็กน้อย; ผ่องเป็นยองใย, งามผุดผ่อง, เช่น ผิวนวล. |
| น. ผงแป้งที่โรยบนก้อนแป้งเวลานวดหรือปั้นเพื่อไม่ให้ติดมือติดภาชนะ |
| เป็นต้น; ละอองสีขาวบนผิวผลไม้หรือใบไม้บางชนิดแสดงว่าแก่จัด |
| เช่น นวลมะม่วง นวลแตง นวลใบตอง. |
| นวลระหง ว. มีรูปทรงงาม. |
| นวลลออ ว. ผุดผ่อง, งามดี. |
| นวลละออง ว. ผุดผ่องเป็นยองใย. |
| นวลหง [นวนละหง] ว. มีสีเนื้อนวลงาม. |
|
|
| นวลจันทร์ | น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Cirrhinus microlepis ในวงศ์ Cyprinidae ลําตัว |
| ยาวเรียว แบนข้างเล็กน้อย ตาเล็ก ปากเล็กอยู่ตํ่าที่ปลายหัว ไม่มีหนวด |
| เกล็ดเล็ก เฉพาะในแนวเส้นข้างตัวมีประมาณ ๖๐ เกล็ด ลําตัวด้านหลัง |
| สีนํ้าตาลเทา ข้างท้องสีขาว ปลายครีบหลังและครีบท้องสีชมพู อาศัย |
| ตามลํานํ้าในเขตที่ลุ่มภาคกลางไปจนถึงแม่นํ้าโขง ขนาดยาวได้ถึง ๖๕ |
| เซนติเมตร. |
|
|
| นวลจันทร์ทะเล | น. ชื่อปลาทะเลหรือน้ำกร่อยชนิด Chanos chanos ในวงศ์ Chanidae |
| ลำตัวยาวเพรียว แบนข้างเล็กน้อย หัวหลิม ตาโต ครีบหลังมีครีบเดียว |
| ตั้งอยู่ในแนวกลางตัว ครีบหางเป็นแฉกลึก เกล็ดทั่วตัวมีสีเงิน ขนาด |
| ยาวได้ถึง ๑.๕ เมตร อยู่ในน้ำจืดได้, ชะลิน หรือทูน้ำจืด ก็เรียก. |
|
|
| นวลน้อย | น. ชื่อหญ้าชนิด Zoysia matrella (L.) Merr. ในวงศ์ Gramineae ใช้เป็น |
| หญ้าสนาม. |
|
|
| นวังคสัตถุศาสน์ | ดู นว ๒. |
|
|
| นวัตกรรม | น. สิ่งที่ทำขึ้นใหม่หรือแปลกจากเดิมซึ่งอาจจะเป็นความคิด วิธีการ |
| หรืออุปกรณ์ เป็นต้น. (ป. นวต + ส. กรฺม; อ. innovation). |
|
|