ปิยังคุน. ประยงค์. (ป.).
ปิโยรสน. ลูกที่รัก. (ป., ส. ปิย + โอรส).
ปิลันธน์[ปิลัน] น. เครื่องประดับ. (ป.).
ปิ๋ว ๑ก. ชักไว้เสีย, เป็นคําใช้ในวิธีเล่นโยนหลุม เมื่อโยนกันจนเหลือ
๑ สตางค์ ก็ชักเอาเสียไม่ต้องโยนอีก เรียกว่า ปิ๋ว; ชวด, พลาดจาก
ที่หวัง เช่น เขาปิ๋วเงินรางวัลก้อนใหญ่. (ปาก) ว. ริบ เช่น ถูกปิ๋ว
เงินประกัน.
ปิ๋ว ๒ว. มักใช้ประกอบคํา เล็ก หมายความว่า เล็กมาก.
ปิศาจน. ผี, ลักษณนามว่า ตน, ปีศาจ ก็ว่า. (ส.; ป. ปิสาจ).
ปิศาจบดี [ปิสาจะบอดี] น. นายผี คือ พระศิวะ.
ปิสัง(ถิ่น-อีสาน) ว. อะไร, พิสัง ก็ว่า.
ปิไสน. โล่หวาย.
ปิหกะ[-หะกะ] น. ม้าม. (โบราณนิยมแปลว่า ไต).
ปิหลั่น[-หฺลั่น] น. ค่ายที่ทําให้ขยับรุกเข้าไปหาข้าศึกทีละน้อย ๆ,
วิหลั่น ก็ว่า.
ปีน. เวลาชั่วโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ครั้งหนึ่งราว ๓๖๕ วัน; เวลา
๑๒ เดือนตามสุริยคติ.
ปีกลาย น. ปีที่แล้ว.
ปีการศึกษา น. ช่วงเวลาที่สถานศึกษาทําการสอนในรอบ ๑ ปี.
ปีงบประมาณ (กฎ) น. ระยะเวลาตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคมของปีหนึ่ง
ถึงวันที่ ๓๐ กันยายนของปีถัดไป โดยให้ปี พ.ศ. ที่ถัดไปนั้นเป็นชื่อ
สําหรับปีงบประมาณนั้น.
ปีปฏิทิน น. ระยะเวลาตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคมถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม;
(กฎ) กําหนดระยะเวลา ๑๒ เดือน เริ่มแต่วันที่ ๑ มกราคม และสิ้นสุด
ในวันที่ ๓๑ ธันวาคม.
ปีมะโว้ (ปาก) น. เวลานานมาแล้วจนไม่รู้ว่าตั้งแต่เมื่อใด.
ปีแสง น. หน่วยวัดระยะซึ่งใช้ในวิชาดาราศาสตร์ โดยกําหนดว่า
ระยะ ๑ ปีแสง คือ ระยะที่แสงเคลื่อนที่ไปได้ในเวลา ๑ ปี ซึ่งเป็น
ระยะ ๕.๘๗๘๔๘ x ๑๐๑๒ ไมล์ หรือ ๙.๔๖๐๕ x ๑๐๑๒ กิโลเมตร.
ปีหน้าฟ้าใหม่ น. ปีหน้า, เวลาข้างหน้า.
ปี่น. เครื่องดนตรีประเภทเป่าลมอย่างหนึ่งที่ใช้ลิ้น ตัวปี่หรือเลาปี่
มักทำด้วยไม้แก่น เช่น ไม้ชิงชัน ไม้พะยูง มีลักษณะค่อนข้างยาว
ป่องตรงกลาง หัวท้ายบานออกเล็กน้อย ภายในเลาปี่เจาะรูกลวง
ตลอดตั้งแต่หัวจดท้าย มีหลายชนิด เช่น ปี่นอก ปี่ใน ปี่ไฉน ปี่ชวา,
ลักษณนามว่า เลา เช่น ปี่ ๒ เลา.
ปี่กลาง น. ปี่ชนิดหนึ่งที่ใช้ในวงปี่พาทย์ รูปร่างคล้ายปี่นอก ยาวราว
๓๗ เซนติเมตร กว้างราว ๔ เซนติเมตร.
ปี่แก้ว ๑ น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง ที่แยกเป็นปี่แก้วน้อย.
ปี่ไฉน [-ฉะไหฺน] น. ชื่อปี่ชนิดหนึ่งขนาดเล็กมาก ยาวราว ๑๙
เซนติเมตร นิยมทำด้วยไม้หรืองา แบ่งออกเป็น ๒ ท่อน ถอดออก
จากกันได้ ท่อนบนเรียกว่า เลาปี่ ท่อนล่างเรียกว่า ลำโพง มีลิ้น
ทำด้วยใบตาลผูกติดกับปลายท่อลมเล็กที่เรียกว่า กำพวด.
ปี่ชวา [-ชะวา] น. ชื่อปี่ชนิดหนึ่งที่ได้แบบมาจากชวา รูปร่างลักษณะ
ทุกอย่างคล้ายปี่ไฉน แต่มีขนาดยาวกว่า.
ปี่นอก น. ปี่ที่เล็กที่สุดในบรรดาปี่ ๔ ชนิดที่ใช้ในวงปี่พาทย์ คือ
ปี่นอก ปี่นอกต่ำ ปี่กลาง และปี่ใน ยาวราว ๓๑ เซนติเมตร หัวท้าย
กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร.
ปี่นอกต่ำ น. ปี่ชนิดหนึ่งที่ใช้ในวงปี่พาทย์ มีรูปร่างคล้ายปี่นอก
ยาวราว ๓๔ เซนติเมตร กว้างราว ๓.๕ เซนติเมตร.
ปี่ใน น. ปี่ชนิดหนึ่งที่ใช้ในวงปี่พาทย์ รูปร่างคล้ายปี่นอก เป็นปี่
ขนาดใหญ่ที่สุด ยาวราว ๔๑-๔๒ เซนติเมตร กว้างราว ๔.๕
เซนติเมตร เป็นปี่ที่ใช้กันมากที่สุด.
ปี่พาทย์ น. ชื่อเรียกวงดนตรีไทยที่มีปี่ ฆ้อง กลอง ตะโพน ผสมกัน
มีขนาดวงอยู่ ๓ ขนาด คือ ปี่พาทย์เครื่อง ๕ ปี่พาทย์เครื่องคู่ ปี่พาทย์
เครื่องใหญ่, พิณพาทย์ ก็เรียก.
ปี่พาทย์เครื่องคู่ น. วงปี่พาทย์ที่ประกอบด้วยปี่ใน ปี่นอก ระนาดเอก
ระนาดทุ้ม ฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็ก ตะโพน กลองทัด และฉิ่ง,
พิณพาทย์เครื่องคู่ ก็เรียก.
ปี่พาทย์เครื่องห้า น. วงปี่พาทย์ที่ประกอบด้วยปี่ใน ระนาดเอก
ฆ้องวงใหญ่ ตะโพน กลองทัด และฉิ่ง, พิณพาทย์เครื่องห้า ก็เรียก.
ปี่พาทย์เครื่องใหญ่ น. วงปี่พาทย์ที่ประกอบด้วยปี่ใน ปี่นอก
ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ระนาดเอกเหล็ก ระนาดทุ้มเหล็ก ฆ้องวงใหญ่
ฆ้องวงเล็ก กลองทัด และฉิ่ง, แต่บางทีก็มีฉาบเล็ก ฉาบใหญ่ และ
ฆ้องโหม่งผสมด้วย, พิณพาทย์เครื่องใหญ่ ก็เรียก.
ปี่อ้อ น. ปี่ที่ลำตัวหรือเลาทำด้วยไม้รวกปล้องเดียวไม่มีข้อ ยาวราว
๒๔ เซนติเมตร ตามลำตัวนิยมใช้ไฟหรือตะกั่วร้อน ๆ ลนให้เป็น
ลวดลายต่าง ๆ ตอนหัวและท้ายของเลาปี่มักใช้ทองเหลืองหรือ
เงินเลี่ยมไว้เพื่อกันแตกและให้ดูงาม.
ปี้ ๑(โบ) น. กระเบื้องถ้วยหรือทองเหลืองหรือแก้วทําเป็นเครื่องหมาย
สําหรับใช้แทนเงินในบ่อนเบี้ย; ครั่งประทับตราที่ผูกข้อมือจีนครั้ง
ก่อนเป็นสําคัญว่าได้เสียเงินค่าราชการแล้ว; โดยปริยายหมายความว่า
ความดี ความชอบ.
ปี้ ๒ก. ร่วมเพศเพื่อสืบพันธุ์ (ใช้แก่ นก เป็ด ไก่ เป็นต้น).
ปี๋ ๑น. การเล่นพนันงวดหนึ่ง คือ เฉ่งเงินกันเมื่อหมดเบี้ยครั้งหนึ่ง
(มักใช้แก่การเล่นไพ่ไทย).
ปี๋ ๒ว. มักใช้ประกอบคําอื่น หมายความว่า ยิ่งกว่าปรกติ เช่น ดําปี๋
เค็มปี๋ แน่นปี๋.
ปีกน. อวัยวะสําหรับบินของนกหรือแมลงเป็นต้น, อวัยวะเช่นนั้น
ของสัตว์บางชนิด แต่ใช้บินไม่ได้, ส่วนของสิ่งต่าง ๆ ที่มีลักษณะ
เช่นนั้น เช่น ปีกตะไล ปีกเครื่องบิน; โดยปริยายหมายถึงต้นแขน
ทั้ง ๒ ข้างในบางลักษณะ เช่น เข้าปีก ตีปีก พยุงปีก หิ้วปีก; ข้าง
เช่น ปีกซ้าย ปีกขวา.
ปีกกล้าขาแข็ง ก. พึ่งตัวเองได้, เป็นคําที่ผู้ใหญ่มักใช้กล่าวเชิงตําหนิ
ติเตียนผู้น้อย.
ปีกกา น. รูปกองทัพที่ตั้งมีกองขวากองซ้ายคล้ายปีกกา; เครื่องหมาย
รูปดังนี้ { } สําหรับควงข้อความเข้าด้วยกัน เรียกว่า วงเล็บปีกกา.
ปีกค้างคาว น. ชื่อร่มผ้าชนิดหนึ่งซี่เป็นเหล็ก.
ปีกตะไล น. แผ่นไม้ไผ่บาง ๆ ที่ขดปิดหัวท้ายกระบอกตะไลเป็น
รูปวงกลม.
ปีกนก น. ส่วนของหลังคาที่อยู่ใต้จั่ว.
ปีกไม้ น. ปีกทั้ง ๔ ข้างของซุงที่เลื่อยเปิดออก.
ปีกหมวก น. ส่วนที่ยื่นออกมาโดยรอบของหมวกบางชนิด
ดัดขึ้นลงได้.
ปีกหัก (ปาก) ว. ที่ประสบความผิดหวังหรือพลาดพลั้งอย่างรุนแรง
จนหมดกําลัง.
ปีกไก่ดู เนื้ออ่อน.
ปี่แก้ว ๑ดูใน ปี่.
ปี่แก้ว ๒น. ชื่องูขนาดเล็กในสกุล Oligodon วงศ์ Colubridae หัวหลิมเล็ก
คอโต หางสั้น อาศัยอยู่ตามซอกหินซอกดิน หากินตามพื้นดิน
ไม่ขึ้นต้นไม้มีหลายชนิด เช่น ปี่แก้วใหญ่ (O. joysoni) งอด
(O. taeniatus) ไม่มีพิษ.
ปีฐะ, ปีฐกะ[-ถะกะ] น. ตั่ง, ที่นั่ง, เก้าอี้, ม้า. (ป., ส.).
ปี๊ดว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปีติน. ความปลาบปลื้มใจ, ความอิ่มใจ. (ป.; ส. ปฺรีติ).
ปีน ๑ก. ไต่โดยใช้มือและเท้าเกาะยึดขึ้นไป เช่น ปีนต้นไม้ ปีนเขา, ใช้ใน
อาการที่ไต่ลงก็มี เช่น ปีนลงทางหน้าต่าง; โดยปริยายหมายความว่า
ออกนอกที่นอกทาง เช่น ปีนทาง.
ปีนเกลียว ว. มีความเห็นไม่ลงรอยกัน, ขัดแย้งกัน, แตกพวกหรือ
ไม่ถูกกัน.
ปีนป่าย ก. ปีนหรือตะกายขึ้นไปด้วยความยากลำบาก, ป่ายปีน ก็ว่า.
ปีน ๒น. ชื่อเพลงที่ขึ้นต้นด้วยคํา ปีน เช่น ปีนตลิ่งนอก ปีนตลิ่งใน.
ปีบ ๑น. ชื่อไม้ต้นชนิด Millingtonia hortensis L.f. ในวงศ์ Bignoniaceae
ใบเป็นใบประกอบ ดอกยาว สีขาว กลิ่นหอม ดอกแห้งใช้ประสม
ยาสูบ, พายัพเรียก กาซะลอง, อีสานเรียก กางของ.
ปีบ ๒น. ภาชนะทําด้วยสังกะสีเป็นต้น รูปสี่เหลี่ยม สําหรับบรรจุสิ่งของ,
ปี๊บ ก็ว่า.
ปี๊บ ๑น. ปีบ. (ดู ปีบ ๒); ชื่อลูกโป่งที่ทําด้วยยาง.
ปี๊บ ๒ว. เสียงอย่างเสียงเสือร้อง.
ปีศาจน. ผี, ลักษณนามว่า ตน, ปิศาจ ก็ว่า. (ส.; ป. ปิสาจ).
ปีฬกะ[-ละกะ] น. ฝี, ต่อม, ไฝ. (ป. ปีฬกา; ส. ปีฑกา).
ปีฬะ, ปีฬาก. บีฑา. (ป.; ส. ปีฑา).
ปึกน. สิ่งที่จับเกาะรวมกันแน่น, ลักษณนามเรียกสิ่งที่จับเกาะรวมกัน
แน่นเช่นนั้นว่า ปึก เช่น นํ้าตาล ๓ ปึก. ว. แน่นทึบ เช่น เนื้อแน่นปึก.
ปึกแผ่น ว. ที่ตั้งอยู่ด้วยความมั่นคง, มีหลักฐานมั่นคง.
ปึงว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปึงปัง ว. เสียงดังเอ็ดอึง.
ปึ่ง ๑ว. ทําท่าไว้ยศไม่อยากพูดจาด้วย; ทําทีเฉยแสดงอาการคล้าย
กับโกรธ, ปึ่งชา ก็ว่า.
ปึ่งชา ว. ทําทีเฉยแสดงอาการคล้ายกับโกรธ, ปึ่ง ก็ว่า; วางท่าเฉยเมย
อย่างไว้ยศ เช่น เมียเจ้ารูปทองสิบสองหนัก ยศศักดิ์ปึ่งชาหาน้อยไม่.
(สังข์ทอง).
ปึ่ง ๒ดู บึ่ง ๑.
ปึ๋งว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปึ้ดว. ใช้ประกอบคํา ดํา ว่า ดําปึ้ด หมายความว่า ดํามาก.
ปึมปื้อดู กระดาดดํา ที่ กระดาด, กระดาดขาว.
ปืดปึงว. เสียงตีตะโพน.
ปืนน. อาวุธสําหรับยิงให้ลูกออกจากลํากล้องด้วยกําลังดินระเบิดหรือ
แรงอัดดันด้วยลมเป็นต้น. (ศร หน้าไม้ เกาทัณฑ์ โบราณเรียกว่า
ปืน; ปืนที่ใช้กําลังไฟ เรียกว่า ปืนไฟ).
ปืนกล น. ปืนที่มีกลไกยิงได้เร็วมาก.
ปืนครก น. ปืนใหญ่ที่มีลำกล้องสั้นลักษณะคล้ายครก.
ปืนพก น. ปืนขนาดเล็ก สำหรับพกพาติดตัวไปได้.
ปืนยา น. ศรหรือหน้าไม้ที่มีลูกอาบด้วยยาพิษ.
ปืนยาว น. ชื่อปืนชนิดหนึ่ง ลำกล้องยาวตั้งแต่ ๒๐ นิ้ว
ขึ้นไป มีแหนบสำหรับบรรจุกระสุน มักใช้ล่าสัตว์.
ปืนลม น. ชื่อปืนชนิดหนึ่ง ใช้แรงอัดดันด้วยลม.
ปืนเล็ก น. ปืนที่มีปากลำกล้องกว้างต่ำกว่า ๒๐ มิลลิเมตร ลงมา.
ปืนเล็กยาว น. ปืนเล็กที่มีลำกล้องยาวติดดาบปลายปืนได้.
ปืนสั้น น. ชื่อปืนชนิดหนึ่ง ลำกล้องยาว ๒-๖ นิ้ว มีแหนบหรือ
ลูกโม่สำหรับบรรจุกระสุน.
ปืนใหญ่ น. ปืนที่มีปากลำกล้องกว้างตั้งแต่ ๒๐ มิลลิเมตร ขึ้นไป.
ปื้นว. อาการที่ผิวหนังเห่อขึ้นเป็นแผ่นหรือเป็นผื่นเป็นแนวหนา เช่น
ลมพิษขึ้นเป็นปื้น, โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น
คอเสื้อดําเป็นปื้น. น. ลักษณนามใช้กับเลื่อย เช่น เลื่อยปื้นหนึ่ง
เลื่อย ๒ ปื้น.
ปือว. เต็ม, มาก.
ปื้อว. ดํามืด, มักใช้ประกอบคํา ปึ้ด เป็น ปึ้ดปื้อ.
ปื๋อว. จัด, มักใช้ประกอบสีดําสีเขียวว่า ดําปื๋อ เขียวปื๋อ.
ปุ ๑ว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปุ ๒ก. ปะ เช่น เอาไม้ไปปุฝาเรือน.
ปุ๊ว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปุก ๑ว. เรียกเท้าที่พิการมีรูปดังกําปั้นว่า เท้าปุก.
ปุก ๒ว. เสียงดังเช่นนั้นอย่างเสียงตําข้าว.
ปุกปุยว. มีขนหรือใยฟูรุงรัง.
ปุคละ[ปุกคะ-] (แบบ) น. บุคคล. (ป. ปุคฺคล).
ปุ้งกี๋น. เครื่องสานรูปคล้ายเปลือกหอยแครง สําหรับใช้โกยดินเป็นต้น,
บุ้งกี๋ ก็ว่า. (จ.).
ปุงคพ, ปุงควะ[ปุงคบ, ปุงคะ-] น. โคผู้, หมายความว่า ผู้เลิศ, ผู้ประเสริฐ, หัวหน้า,
เช่น ศากยปุงควะ ว่า ผู้ประเสริฐในศากยตระกูล. (ป. ปุงฺคว).
ปุงลิงค์, ปุงลึงค์(ไว) น. เพศของคําที่เป็นเพศชาย เช่น ปู่ ตา พ่อ ภิกษุ, ปุลลิงค์
หรือ ปุลลึงค์ ก็ว่า. (ป. ปุํลิงฺค).
ปุจฉา[ปุดฉา] ก. ถาม เช่น ขอปุจฉาพระคุณเจ้า. (ป.).
ปุฏะ(แบบ) น. ห่อ; หม้อ, ขวด, โอ่ง, ไห; กระจาด. (ป.).
ปุณฑริก[ปุนดะริก, ปุนทะริก] (แบบ) น. บุณฑริก. (ป., ส. ปุณฺฑรีก).
ปุด ๑น. เรียกการเย็บผ้าทีหนึ่งว่าปุดหนึ่ง. ก. อาการที่นํ้าหรือของเหลว
ผุดขึ้นน้อย ๆ. ว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปุด ๒น. ชื่อไม้ล้มลุกมีเหง้าชนิด Etlingera megalocheilos Griff.
ในวงศ์ Zingiberaceae ลําต้นกินได้.
ปุดกะลา (ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ต้นกะลา. (ดู กะลา ๒).
ปุตตะ(แบบ) น. บุตร. (ป.; ส. ปุตฺร).
ปุถุชนน. คนที่ยังมีกิเลสหนา, สามัญชน, ผู้ที่มิได้เป็นพระอริยบุคคล.
(ป. ปุถุชฺชน; ส. ปฺฤถคฺชน).
ปุนนาคน. ต้นบุนนาค. (ป.).
ปุนภพ[ปุนะพบ] น. ภพใหม่, การเกิดใหม่. (ป. ปุนพฺภว); สมัยเกิดใหม่
ได้แก่ตอนเริ่มต้นยุคปัจจุบันหลังยุคกลาง.
ปุนัพพสู, ปุนัพสุ[ปุนับพะสู, ปุนับพะสุ] น. ดาวฤกษ์ที่ ๗ มี ๓ ดวง เห็นเป็นรูปเรือชัย
หรือหัวสําเภา, ดาวหัวสําเภา ดาวสําเภาทอง ดาวสะเภา ดาวยามเกา
หรือ ดาวตาเรือชัย ก็เรียก. (ป. ปุนพฺพสุ).
ปุบว. อาการที่เป็นไปอย่างฉับไว, ทันทีทันใด, เช่น ฉวยปุบ,
มักใช้เข้าคู่กับคำ ปับ เป็น ปุบปับ.
ปุ๊บว. อาการที่เป็นไปอย่างฉับไว, ทันทีทันใด, เช่น วางปุ๊บ เปิดปุ๊บ,
มักใช้เข้าคู่กับคำ ปั๊บ เป็น ปุ๊บปั๊บ.
ปุบปับ, ปุ๊บปั๊บว. เสียงซึ่งเกิดจากอาการรีบร้อนลุกลนหรือเสียงที่แสดงอาการเช่นนั้น;
อาการที่ทำโดยรีบร้อนทันทีทันใด, อาการที่เป็นไปโดยกะทันหัน เช่น
ปุบปับก็ตาย.
ปุปผะ[ปุบผะ] น. บุปผะ, ดอกไม้. (ป.; ส. บุษฺป).
ปุปะก. ปะหลายแห่ง.
ปุพพ-, ปุพพะ[ปุบพะ] ว. บุพ, บุพพะ. (ป.).
ปุพพผลคุนี, ปุรพผลคุนี, บุรพผลคุนี [-, ปุระพะ-, บุบพะ-, บุระพะ-]
น. ดาวฤกษ์ที่ ๑๑ มี ๒ ดวง เห็นเป็นรูปแรดตัวผู้หรือเพดานตอนหน้า,
ดาววัวตัวผู้ หรือ ดาวงูเมีย ก็เรียก.
ปุพพะภัททะ, บุรพภัทรบท [-พัดทะ, บุบพะพัดทฺระบด, บุระพะพัดทฺระบด]
น. ดาวฤกษ์ที่ ๒๕ มี ๒ ดวง เห็นเป็นรูปราชสีห์ตัวผู้หรือเพดานตอนหน้า,
ดาวโปฐบท ดาวแรดตัวผู้ หรือ ดาวหัวเนื้อทราย ก็เรียก.
ปุม-, ปุมา[ปุมะ-] ว. เพศชาย. (ป.).
ปุ่มน. ปม, ของที่นูนขึ้นจากพื้นเดิม เช่น ปุ่มฆ้อง.
ปุ่มป่ำ ว. นูนขึ้นเป็นปม ๆ, เป็นปุ่มเป็นปมขรุขระ
อย่างผิวมะกรูด, ตะปุ่มตะป่ำ ก็ว่า.
ปุ้มน. ยอดที่นูนกลม.
ปุ๋มว. เสียงดังเช่นนั้น.
ปุ่มปลาน. ผักปุ่มปลา. (ดู ปอด ๒).
ปุ้มเป้งดู เป้ง ๑.
ปุ่มเปือก, ปุ้มเปือกน. ต่อมนํ้าที่เกิดในเลนในตม.
ปุย ๑น. ของที่เป็นใยฟูอย่างสําลีหรือขนสัตว์บางชนิด เช่น ปุยฝ้าย
ปุยสำลี สุนัขขนเป็นปุย.
ปุยฝ้าย น. ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์บุษยะ มี ๕ ดวง, ดาวพวงดอกไม้
ดาวดอกบัว ดาวโลง ดาวปู ดาวสมอสําเภา ดาวสิธยะ ดาวบุษย์
ดาวปุษยะ หรือ ดาวปุสสะ ก็เรียก; ชื่อขนมชนิดหนึ่ง มีลักษณะ
คล้ายขนมถ้วยฟู แต่เนื้อละเอียดและนุ่มกว่า.
ปุย ๒, ปุยกระโดน, ปุยขาวดู กระโดน.
ปุ้ยน. ลักษณะแก้มที่ตุ่ยออกมาเช่นในเวลากินอาหาร; (ถิ่น-ปักษ์ใต้)
ของลับหญิง.
ปุ๋ย ๑น. สิ่งที่ใส่ลงไปในดินหรือให้ธาตุอาหารพืชหนึ่งหรือหลายธาตุ.
ปุ๋ยคอก น. ปุ๋ยที่ได้จากมูลสัตว์และเศษซากพืชรองคอก.
ปุ๋ยเคมี น. ปุ๋ยที่ผลิตขึ้นโดยกระบวนการทางเคมีให้มีธาตุอาหาร
หลักเพียงธาตุเดียวหรือหลายธาตุ; (ปาก) ปุ๋ยวิทยาศาสตร์.
ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ (ปาก) น. ปุ๋ยเคมี.
ปุ๋ยหมัก น. ปุ๋ยที่ได้จากนำเศษอินทรียวัสดุมากองสุมไว้ รดน้ำ
ให้ชื้นและทิ้งไว้ให้เกิดการสลายตัวโดยการกระทำของจุลินทรีย์
อาจผสมสารเคมีเข้าไปด้วยเพื่อให้มีธาตุอาหารเพิ่มขึ้นหรือให้
อินทรียวัสดุสลายตัวเร็วขึ้น.
ปุ๋ยอินทรีย์ [-อินซี] น. ปุ๋ยที่ได้จากพืชและซากสัตว์.
ปุ๋ย ๒ว. อาการที่เชือกขาดไปโดยง่ายดาย เช่น ขาดปุ๋ย; อาการที่หลับ
ง่ายดายอย่างสบาย เช่น หลับปุ๋ย.
ปุรณะ[ปุระนะ] ก. บูรณะ. (ส. ปูรณ).
ปุรพ-[ปุระพะ-] ว. บุพ, บุพพะ. (ส. ปูรฺว).
ปุรพผลคุนี, ปุพพผลคุนี, บุรพผลคุนี [-, ปุบพะ-, บุบพะ-, บุระพะ-]
น. ดาวฤกษ์ที่ ๑๑ มี ๒ ดวง เห็นเป็นรูปแรดตัวผู้หรือเพดาน
ตอนหน้า, ดาววัวตัวผู้ หรือ ดาวงูเมีย ก็เรียก.
ปุรพษาฒ, บุรพอาษาฒ, บุพพาสาฬหะ [-สาด, บุบพะอาสาด,
บุระพะอาสาด, บุบพาสานหะ] น. ดาวฤกษ์ที่ ๒๐ มี ๓ ดวง
เห็นเป็นรูปปากนกหรือช้างพลาย, ดาวสัปคับช้าง หรือ
ดาวราชสีห์ตัวผู้ ก็เรียก.
ปุระน. บุระ. (ป.).
ปุราณว. บุราณ, โบราณ. (ป., ส.).
ปุราณะน. ชื่อคัมภีร์ในศาสนาฮินดู.
ปุริมพรรษา[ปุริมมะพันสา, ปุริมพันสา] ดู บุริมพรรษา.
ปุเรจาริกว. เป็นเครื่องนําหน้า, เป็นอารมณ์, เป็นหัวหน้า. (ป., ส.).
ปุโรหิตน. พราหมณ์ที่ปรึกษาของพระมหากษัตริย์ในทางนิติ คือ
ขนบธรรมเนียมจารีตประเพณี. (ป., ส.).
ปุลลิงค์, ปุลลึงค์ดู ปุงลิงค์, ปุงลึงค์.
ปุลินท์น. ชาวป่าชาวเขา. (ส.).
ปุลูน. ขวานปูลู, ขวานโยน.
ปุโลปุเล(ปาก) ก. พูดหรือทําพอให้เสร็จ ๆ ไปโดยไม่ต้องการรายละเอียด,
ประโลประเล ก็ว่า.
ปุษยะ, ปุสสะ, บุษย์, บุษยะ[ปุดสะยะ, ปุดสะ, บุด, บุดสะยะ] น. ดาวฤกษ์ที่ ๘ มี ๕ ดวง เห็น
เป็นรูปปุยฝ้าย พวงดอกไม้ ดอกบัว หรือโลง, ดาวปุยฝ้าย
ดาวพวงดอกไม้ ดาวดอกบัว ดาวโลง ดาวปู ดาวสมอสําเภา หรือ
ดาวสิธยะ ก็เรียก. (ส. ปุษฺย; ป. ปุสฺส).
ปุฬวะ[-ละวะ] น. หนอน. (ป.).
ปู ๑น. ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในชั้น Crustacea มีรยางค์ขา ๕ คู่
คู่แรกเป็นก้าม รยางค์ที่ปล้องท้องไม่ใช้ในการว่ายนํ้า มีหลายวงศ์
เช่น ปูดําหรือปูทะเล ปูม้า ปูแสม; ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์บุษยะ มี
๕ ดวง, ดาวปุยฝ้าย ดาวพวงดอกไม้ ดาวดอกบัว ดาวโลง ดาวสิธยะ
ดาวสมอสําเภา ดาวบุษย์ ดาวปุษยะ หรือ ดาวปุสสะ ก็เรียก.
ปูจ๋า น. ชื่อกับข้าวอย่างหนึ่ง เอาเนื้อปูผสมเครื่องกับไข่แล้ว
ใส่กระดองปูนึ่งหรือทอด.
ปู ๒ก. วางทอดลงเป็นพื้น เช่น ปูกระดาน ปูหินอ่อน, วางแผ่ลง
กับพื้น เช่น ปูเสื่อ ปูผ้า.
ปู่น. พ่อของพ่อ, ผัวของย่า, ญาติผู้ชายหรือชายที่นับถือชั้นปู่.
ปู่ครู น. ตําแหน่งสมณศักดิ์ครั้งกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี.
ปู่เจ้า น. ผู้เฒ่าที่คนเคารพนับถือ, เจ้าปู่ ก็ว่า; เทพารักษ์
เช่น เขาใส่สมญาเรา ปู่เจ้า. (ลอ).
ปู่ทวด น. พ่อของปู่หรือของย่า.
ปู่น้อย น. น้องชายของปู่.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒