พยัญชนะตัวที่ ๒๙ นับเป็นพวกอักษรสูง.
ฝน ๑น. นํ้าที่ตกลงมาจากเมฆเป็นเม็ด ๆ; ลักษณนามใช้นับอายุ หมายความว่า
รอบปี, ขวบปี, เช่นควาย ๓ ฝน คือ ควายที่มีอายุ ๓ ปี เขาผ่านร้อน
ผ่านหนาวมา ๑๘ ฝน.
ฝนชะช่อมะม่วง น. ฝนที่ตกเล็กน้อยประปรายในเดือนมกราคมถึง
เดือนมีนาคม ซึ่งเป็นระยะที่มะม่วงออกช่อพอดี, ฝนชะลาน ก็เรียก.
ฝนชะลาน น. ฝนชะช่อมะม่วง ชาวนาเรียกว่า ฝนชะลาน เพราะมักตก
ในระยะเวลาที่ยังนวดข้าวไม่เสร็จ.
ฝนซู่ น. ฝนเม็ดใหญ่ที่ตกลงมาซู่ใหญ่เพียงครู่เดียวแล้วหยุด, ฝนไล่ช้าง
ก็เรียก.
ฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า (สํา) การทําอะไร ๆ จะให้ถูกใจคนทั้งหมด
นั้นเป็นไปไม่ได้. ว. ทําอย่างไร ๆ ก็ไม่ถูกใจสักอย่าง.
ฝนตกขี้หมูไหล (สํา) ก. พลอยเหลวไหลไปด้วยกัน, มักใช้เข้าคู่กับ
คนจัญไรมาพบกัน ว่า ฝนตกขี้หมูไหล คนจัญไรมาพบกัน.
ฝนตกไม่ทั่วฟ้า (สํา) ก. ให้หรือแจกจ่ายอะไรไม่ทั่วถึงกัน.
ฝนตกไม่มีเค้า (สํา) น. เรื่องที่เกิดขึ้นโดยไม่มีวี่แววหรือไม่ได้คาดคิด
ไว้ก่อน.
ฝนตกอย่าเชื่อดาว (สํา) ก. อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป, มักใช้
เข้าคู่กับ มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย ว่า ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อ
แม่ยาย.
ฝนทอง น. เครื่องหมายรูปสระ เป็นรูปรอยขีดเดียวดังนี้ ? สําหรับเขียน
บนพินทุ อิ เป็นสระ อี; ชื่อขนมชนิดหนึ่ง.
ฝนเทียม น. ฝนที่เกิดจากกรรมวิธีทางวิทยาศาสตร์ เช่นโดยการโปรย
นํ้าแข็งแห้งในอากาศ.
ฝนไล่ช้าง น. ฝนเม็ดใหญ่ที่ตกลงมาซู่ใหญ่เพียงครู่เดียวแล้วหยุด, ฝนซู่
ก็เรียก.
ฝนสั่งฟ้า (ปาก) น. ฝนที่ตกหนักตอนปลายฤดูฝน.
ฝนสั่งฟ้า ปลาสั่งหนอง (สํา) สั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย, ทําการอันใดที่เป็น
สิ่งสําคัญเพื่อไว้อาลัยก่อนจากไป, นํ้าสั่งฟ้า ปลาสั่งฝน ก็ว่า.
ฝนหลวง น. ฝนเทียมที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณา
โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ทำขึ้นเพื่อบรรเทาความแห้งแล้ง.
ฝนห่าแก้ว (ถิ่น–ปักษ์ใต้) น. ฝนลูกเห็บขนาดเล็ก เช่น ฝนห่าแก้วตก
แล้วพ้นไป ฝนห่าใหญ่เทลงเทลง.
ฝน ๒ก. ถู เช่น ฝนยา; ลับ เช่น ฝนมีด.
ฝนทั่งให้เป็นเข็ม (สํา) ก. เพียรพยายามสุดความสามารถจนกว่าจะ
สําเร็จผล.
ฝนแสนห่า ๑น. วิธีเขียนหนังสืออย่างหนึ่งใช้ตัวเลขแทนตัวหนังสือ; ชื่อดอกไม้ไฟ
ชนิดหนึ่งมีประกายไฟพุ่งออกมาคล้ายไฟพะเนียง แต่หมุนรอบตัว.
(รูปภาพ ฝนแสนห่า)
ฝนแสนห่า ๒น. (๑) ชื่อไม้เถาชนิด Argyreia capitiformis (Poir.) Ooststr. ในวงศ์
Convolvulaceae เถามียางขาว ใบออกสลับกัน โคนใบเว้าเป็นรูปหัวใจ
ดอกใหญ่ สีม่วงแดงหรือสีชมพู ลักษณะคล้ายดอกผักบุ้ง. (๒) ชื่อไม้เถา
ชนิด Myxopyrum smilacifolium Blume ในวงศ์ Oleaceae เถาไม่มียาง
ใบออกตรงข้ามกัน ดอกเล็กมาก สีเหลืองอ่อน เนื้อไม้ใช้ทํายาได้. (๓)
ดู อบเชย.
ฝรั่ง ๑[ฝะหฺรั่ง] น. ชนชาติผิวขาว; คําประกอบชื่อสิ่งของบางอย่างที่มาจาก
ต่างประเทศ ซึ่งมีลักษณะคล้ายของไทย เช่น ขนมฝรั่ง ละมุดฝรั่ง
มันฝรั่ง ตะขบฝรั่ง ผักบุ้งฝรั่ง แตรฝรั่ง.
ฝรั่งกังไส น. เครื่องลายครามซึ่งมีลายที่ฝรั่งทําเอาแบบอย่างจีน,
โดยปริยายหมายถึงคนที่วางท่าเป็นฝรั่ง.
ฝรั่งมังค่า (ปาก) น. ชนชาติผิวขาว.
ฝรั่ง ๒[ฝะหฺรั่ง] น. ชื่อเพลงไทยจำพวกหนึ่ง มีชื่อขึ้นต้นด้วยคำว่า ฝรั่ง เช่น
ฝรั่งควง ฝรั่งกลายฝรั่งจรกา.
ฝรั่ง ๓[ฝะหรั่ง] น. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางชนิด Psidium guajava L.
ในวงศ์ Myrtaceae ผลกินได้ มีหลายพันธุ์ เช่น ฝรั่งขี้นก.
ฝรั่งขี้นกน. ชื่อฝรั่งพันธุ์หนึ่ง ผลเล็ก ไส้แดง, โดยปริยายหมายถึงคนที่วางท่า
เป็นฝรั่ง.
ฝรั่งเศสน. ชาวยุโรป มีประเทศตั้งอยู่ทิศตะวันตกภาคพื้นยุโรป, ชื่อภาษาของชนชาตินั้น.
(ฝ. Fran?aise).
ฝ่อ ๑ ก. เหี่ยวยุบ, เหี่ยวแฟบ, เช่น หัวหอมฝ่อ หัวกระเทียมฝ่อ ไข่เหาฝ่อ,
โดยปริยายหมายความว่า ตกใจ, ใจหาย, เสียขวัญ, เช่น ใจฝ่อ ดีฝ่อ.
ฝ่อ ๒น. มะฝ่อ.
ฝอย
ฝอยทอง ๑ดูใน ฝอย.
ฝอยทอง ๒น. ชื่อพืชเบียนล้มลุกชนิด Cuscuta chinensis Lam. ในวงศ์ Convolvulaceae
ไม่มีใบ ต้นเป็นเส้นเล็ก ๆ สีเหลือง เมล็ดใช้ทํายาได้.
ฝักน. ซอง, สิ่งหุ้มเมล็ดของพืชบางอย่างเช่นถั่ว โดยมากรูปยาว ๆ กลม
บ้าง แบนบ้าง, สิ่งที่ใช้สวมหอกดาบเป็นต้น มีรูปคล้ายตัวหอกดาบที่
อยู่ข้างใน มักทําด้วยหนัง ไม้ทองเหลือง; ลูกอัณฑะ.
ฝักแค น. กระดาษห่อดินปืน ทําเป็นสายยาวแบน ๆ คล้ายฝักของ
ต้นแค ใช้เป็นชนวน; ชื่อตะเข็บผ้าชนิดหนึ่งรูปเหมือนฝักของต้นแค.
ฝักถั่ว (ปาก) น. การแสดงความอ่อนน้อม อ้อนวอน หรือขอร้องโดย
วิธียกมือไหว้ เช่น มืออ่อนเป็นฝักถั่ว, การพลอยยกมือแสดงความ
เห็นชอบตามเขาไป มักใช้พูดตําหนิ นักการเมืองในเวลาลงคะแนนเสียง.
ฝักบัว ๑ น. ชื่อฝีชนิดหนึ่ง ขึ้นตามหลังและต้นคอ มีลักษณะเหมือน
ฝักบัว มีหัวหลายหัว; ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทําด้วยแป้งผสมเชื้อ มีลักษณะ
เหมือนฝักบัว; ที่สําหรับโปรยนํ้า ให้เป็นฝอย มีลักษณะเหมือนฝักบัว
ติดอยู่ที่ท่อประปาสำหรับอาบน้ำหรือติดที่กระป๋อง รดน้ำต้นไม้.
ฝักเพกา น. เครื่องประดับยอดปรางค์ ทําเป็นรูปหอก มีกิ่งเป็น
รูปดาบแตกสาขาออกไป ๔ ทิศ, แง่งขิง ลําภุขัน สลัดได นพศูล
หรือ นภศูล ก็เรียก.
ฝักมะขาม น. ไม้สําหรับตีหัวคน ยาวราวศอกเศษ รูปแบนคล้าย
ฝักมะขาม เรียก ไม้ฝักมะขาม; ส่วนย่อยที่ต่อกันเป็นกงเกวียน.
ฝักบัว ๑ดูใน ฝัก.
ฝักบัว ๒น. ชื่อนกชนิดหนึ่ง. (พจน. ๒๔๙๓).
ฝักฝ่ายน. พวก, ข้าง. ก. เข้าพวก, เข้าข้าง.
ฝักใฝ่ก. เอาใจใส่, ผูกพัน.
ฝักพร้า ๑น. ถั่วฝักพร้า. (ดู ถั่วพร้า ที่ ถั่ว ๑).
ฝักพร้า ๒ดู ดาบลาว และ ท้องพลุ.
ฝักยาวน. ถั่วฝักยาว. (ดู ถั่วฝักยาว ที่ ถั่ว ๑).
ฝังก. จมหรือทําให้จมลงไปจากระดับพื้นจนมิดทั้งหมดหรือมิดแต่
บางส่วน เช่น ฝังศพ ฝังทรัพย์ ฝังเสา, ทําให้จมติดแน่นอยู่ในสิ่งต่าง ๆ
เช่น ฝังเพชร ฝังลาย, โดยปริยายหมายถึงลักษณะอาการคล้ายคลึง
เช่นนั้น เช่น ฝังใจ ฝังหัว.
ฝังเข็ม ก. เอาเข็มที่ทำเป็นพิเศษชะโลมน้ำมันมนตร์ วางบนแขน
ให้ปลายจิ้มลงในเนื้อ แล้วเสกให้ค่อย ๆ เข้าไปในแขนโดยเชื่อว่า
เพื่อให้อยู่ยงคงกระพัน; วิธีการรักษาโรคแบบหนึ่งตามตำราแพทย์
จีนโดยใช้เข็มปักลงตามตำแหน่งจุดต่าง ๆ เพื่อรักษาโรคหรือ ไม่ให้
รู้สึกเจ็บเวลาผ่าตัด.
ฝังใจ ก. ติดตรึงใจ, จําได้แม่นยํา.''
ฝังรกฝังราก, ฝังรกราก ก. ตั้งถิ่นฐานประจํา.
ฝังรอย น. วิธีทําคุณอย่างหนึ่ง โดยเอารอยตีนของอมิตรมาเสก
คาถาอาคม แล้วนําไปฝังที่ใต้บันไดเรือน ป่าช้า หรือทางสามแพร่ง,
มักใช้เข้าคู่กับคำ ฝังรูป เป็น ฝังรูปฝังรอย.
ฝังรูป น. วิธีทําคุณอย่างหนึ่ง โดยปั้นรูปสมมุติของอมิตรขึ้นด้วย
ขี้ผึ้งหรือดินเหนียวจากป่าช้า เสกคาถาอาคม แล้วนําไปฝังที่ใต้บันได
เรือน ป่าช้า หรือทางสามแพร่ง, มักใช้เข้าคู่กับคำ ฝังรอย เป็น ฝังรูปฝังรอย.
ฝังหัว ก. เชื่ออย่างแน่นแฟ้น.
ฝั่งน. ที่ดินริมนํ้าเป็นขอบเขตทะเล แม่นํ้า ลําคลอง เป็นต้น.
ฝั่งฝา น. ปึกแผ่น, หลักฐาน, (มักใช้แก่ผู้ที่มีครอบครัว).
ฝัดก. อาการที่แยกของเบาออกจากของหนักโดยกระดกภาชนะเช่น
กระด้งขึ้น ๆ ลง ๆ ค่อนข้างเร็ว เพื่อสะบัดแกลบ รำ หรือผงออก
จากข้าวเป็นต้น. ว. เรียกกุ้งแห้งที่เอาเปลือกออกแล้วว่า กุ้งฝัด,
กุ้งฟัด ก็ว่า.
ฝันน. การเห็นเป็นเรื่องราวเมื่อหลับ, โดยปริยายหมายถึงการนึกเห็นใน
ขณะที่ตื่นอยู่ ซึ่งไม่อาจจะเป็นจริงได้. ก. เห็นเป็นเรื่องราวเมื่อหลับ,
นึกเห็น, นึกเห็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้.
ฝันกลางวัน (ปาก) ก. นึกฝันถึงสิ่งที่ไม่อาจเป็นจริงได้.
ฝันเปียก น. การหลั่งนํ้ากามในขณะนอนหลับและฝัน.
ฝันเฟื่อง ก. คิดฟุ้งซ่านไปตามอารมณ์.
ฝาน. เครื่องปิดภาชนะต่าง ๆ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น
เช่น ฝาหม้อ ฝาโอ่งฝาท่อ; ฝ้าหรือเยื่อที่จับอยู่ข้างบนของเหลวเช่น
นํ้านมเป็นต้น; เครื่องกั้นด้านนอกหรือเครื่องกั้นแบ่งห้องของตัวเรือน
โรงเป็นต้น เช่น ฝาบ้าน ฝาเรือน ฝาห้อง; ส่วนที่ปิดปากหอยหรือ
หุ้มตัวหอยซึ่งเปิดได้, ใช้เป็นลักษณนาม เช่น ขนมถ้วยฝาหนึ่ง
ขนมถ้วย ๒ ฝา.
ฝากระดาน น. เรียกเรือนไทยแบบเก่าที่สร้างด้วยไม้จริงว่า เรือน
ฝากระดาน.
ฝาชี น. เครื่องสานชนิดหนึ่ง รูปคล้ายกรวย สําหรับครอบสํารับ
คาวหวานเป็นต้น.
ฝาแฝด ว. มี ๒ ฝาติดกัน, หมายความถึงผลไม้หรือสิ่งอื่นที่ออกมา
ติดกันผิดธรรมดา เรียกว่า ฝาแฝด, ถ้าเป็นคนเมื่อคลอดออกมาจะ
ติดกันหรือไม่ติดกัน ก็เรียกว่า ฝาแฝด.
ฝาละมี น. สิ่งที่ปิดปากหม้อดินที่เป็นหม้อข้าวหม้อแกง; เรียกส่วน
พระเจดีย์ที่เป็นฐานรองรับปล้องไฉนของเจดีย์ทรงกลมหรือทรงลังกา
คล้ายฝาละมี ว่า บัวฝาละมี.
ฝาสายบัว น. ฝาไม้กระดานตีตามแนวยืนและทับแนวด้วยไม้เส้น
เล็ก ๆ ทุกรอยต่อของแผ่นฝามองดูคล้ายก้านบัว.
ฝาสำหรวด น. ฝาเรือนเครื่องสับแบบหนึ่ง มีโครงไม้คร่าวยืนเป็น
หลักซึ่งวางห่างกัน ๑ ฝ่ามือ ระหว่างไม้คร่าวแต่ละช่อง ขัดไม้แผ่น
เล็ก ๆ ที่เรียกว่า ไม้เซ็น หรือลูกเซ็น วางตามขวาง ด้านหลังไม้เซ็น
กรุใบจากอ่อนเป็นต้นแล้วขัดด้วยเข็มไม้ไผ่อีกชั้นหนึ่ง.
ฝาเสี้ยว น. แผงฝาที่ประกอบขึ้นเพื่อใช้ปิดด้านสกัดของเรือนพะไล
โดยเฉพาะ.
ฝาหอยโข่ง น. ฝาเรือนเครื่องผูกแบบหนึ่ง มีโครงไม้ไผ่ยืนเป็นหลัก
ซึ่งวางห่างกัน ๑ ฝ่ามือ ด้านในของโครงยืนจะมีไม้ไผ่ผ่าซีกหรือ
แผ่นไม้เล็ก ๆ ที่เรียกว่า ไม้เซ็นหรือลูกเซ็น วางตามขวาง ด้านหลัง
ไม้เซ็นกรุใบจากอ่อนเป็นต้นแล้วขัดด้วยเข็มไม้ไผ่อีกชั้นหนึ่ง.
ฝาหุ้มกลอง น. ฝาด้านสกัดของเรือนฝากระดาน.
ฝาไหล น. แผ่นไม้กระดานวางตามแนวยืน แต่ละแผ่นเว้นช่องว่าง
เท่าความกว้างของไม้แผ่นหนึ่งตลอดทั้งแผง ฝาชนิดนี้ประกอบด้วย
แผงดังกล่าววางชิดและซ้อนขนานกันในรางซึ่งเลื่อนเปิดปิดได้.
ฝ่า ๑น. พื้นของมือและเท้า, มักพูดเข้าคู่กันว่า ฝ่ามือฝ่าเท้า.
ฝ่าพระบาท ส. ท่าน (ใช้แก่เจ้านาย), เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒.
ฝ่า ๒ก. กล้าผ่าน (เข้าไปหรือออกมา) หรือฝืนอยู่ในที่อันตราย, ทนรับ,
ทนสู้, เช่น ฝ่าอุปสรรค ฝ่าอันตราย; ทวน เช่น ฝ่ากระแสคลื่น.
ฝ่าคมหอกคมดาบ (สํา) ก. เสี่ยงภัยในสงคราม, เสี่ยงอันตรายจาก
อาวุธนานาชนิด.
ฝ่าฝืน ก. ขัดขืน, ล่วง, ละเมิด.
ฝ่าฟัน ก. ต่อสู้กับความยากลําบาก.
ฝ่ามรสุม ก. ต่อสู้ฟันฝ่าอุปสรรคชีวิตมามาก.
ฝ้าน. อนุภาคเล็ก ๆ ที่รวมตัวกัน มีลักษณะเป็นแผ่นบาง ลอยอยู่บนผิวนํ้า
หรือติดอยู่ที่แผลเป็นต้น; แผ่นที่ดาดกรุหลังคา เพดาน หรือปิดใต้ตง.
ว. ขุ่นมัวไม่ผ่องใส (ใช้แก่ผิว) เช่น กระจกฝ้า เพชรเป็นฝ้า, เรียกหน้า
ที่มีลักษณะเป็นจุดหรือรอยผื่นสีคลํ้า ๆ ว่า หน้าเป็นฝ้า.
ฝ้าฟาง ว. ขุ่นมัว ทำให้เห็นไม่ถนัด เช่น นัยน์ตาฝ้าฟาง.
ฝากก. มอบให้ไว้เป็นต้นว่าเพื่อให้ช่วยดูแลคุ้มครองหรือพิทักษ์รักษา เช่น
ฝากตัว ฝากบ้าน, ให้ปรากฏเป็นเกียรติ เช่น ฝากชื่อเสียง ฝากฝีมือ,
ให้นําไปหรือให้ทําแทนตัว เช่น ฝากจดหมาย ฝากหน้าที่.
ฝากกอง ก. ผสมเข้ากับเขาด้วย.
ฝากกาย ก. ฝากตน, ฝากตัว, ฝากเนื้อฝากตัว.
ฝากไข้ ก. มอบหมายให้รักษาพยาบาลเมื่อเจ็บไข้.
ฝากครรภ์ ก. ฝากตัวให้อยู่ในความดูแลของแพทย์หรือผดุงครรภ์
ในระหว่างตั้งครรภ์, ฝากท้อง ก็ว่า.
ฝากตน, ฝากตัว, ฝากเนื้อฝากตัว ก. มอบตัวให้อยู่ในความดูแลหรือ
อุปการะของผู้อื่น, ฝากกาย ก็ว่า.
ฝากทรัพย์ (กฎ) น. ชื่อสัญญาซึ่งบุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า ผู้ฝาก ส่ง
มอบทรัพย์สินให้แก่บุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่า ผู้รับฝากและผู้รับฝาก
ตกลงว่าจะเก็บรักษาทรัพย์สินนั้นไว้ในอารักขาแห่งตน แล้วจะคืนให้.
ฝากท้อง (ปาก) ก. อาศัยกินด้วย, ขอกินด้วย; ฝากครรภ์.
ฝากเนื้อไว้กับเสือ (สํา) ก. ฝากสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้กับคนที่ชอบสิ่งนั้น
ย่อมสูญหายได้ง่าย, ไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้วางใจ.
ฝากบำเรอ (โบ) น. ประเพณีที่หญิงชายได้เสียกันเองในเวลาที่ผู้ชาย
ยังอยู่ในระหว่างฝากตัวรับใช้พ่อแม่ผู้หญิง.
ฝากประจำ ก. ฝากเงินไว้กับธนาคารโดยจะได้รับดอกเบี้ยเมื่อฝาก
ครบตามเวลาที่กําหนดไว้.
ฝากปลาไว้กับแมว (สํา) ก. ฝากสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้กับคนที่ชอบสิ่งนั้น
ย่อมสูญหายได้ง่าย, ไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้วางใจ.
ฝากผี ก. มอบหมายให้ช่วยทําศพให้ เช่น จะฝากผีลูกรักเมื่อตักษัย.
(สังข์ทอง).
ฝากผีฝากไข้ ก. ขอยึดเป็นที่พึ่งจนวันตาย.
ฝากเผื่อเรียก ก. ฝากเงินไว้กับธนาคารโดยจะเรียกให้จ่ายเมื่อใดก็ได้.
ฝากฝัง ก. มอบหมายให้ช่วยอุปการะ.
ฝากโรงเรียน ก. นําเด็กไปสมัครเข้าเป็นนักเรียนในโรงเรียน.
ฝากไว้ก่อน (ปาก) ก. ผูกใจเจ็บ, ตั้งใจจะแก้แค้นภายหลัง.
ฝากสู่ (ถิ่น–อีสาน) ก. อนุญาตให้ชายสมสู่อยู่กินกับหญิงฉันผัวเมีย
กันได้ตั้งแต่วันสู่ขอแล้วทําพิธีแต่งงานในภายหลัง.
ฝางน. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กชนิด Caesalpinia sappan L. ในวงศ์ Leguminosae
ต้นมีหนามดอกสีเหลือง เนื้อไม้สีแดงใช้ย้อมผ้าและทํายาได้; สีแดงสด.
ฝาด ๑น. ชื่อไม้ต้นในสกุล Lumnitzera วงศ์ Combretaceae ขึ้นตามป่าชายเลน
ใช้ทําฟืน เปลือกใช้ฟอกหนัง มี ๒ ชนิด คือ ฝาดขาว (L. racemosa
Willd.) ดอกสีขาว และ ฝาดแดง (L. littorea Voigt) ดอกสีแดง.
ฝาด ๒ว. รสชนิดหนึ่งอย่างรสหมากดิบทําให้ฝืดคอ กลืนไม่ลง นํ้าลายแห้ง.
ฝานก. ตัด เฉือน แฉลบให้เป็นแผ่นหรือเป็นชิ้นเป็นอัน เช่น ฝานกล้วย
ฝานบวบ ฝานมะม่วง.
ฝายน. ที่กั้นนํ้าเพื่อการชลประทาน.
ฝ่ายน. ข้าง, พวก, ส่วน.
ฝ่ายขวา (การเมือง) น. กลุ่มที่มีอุดมคติทางการเมืองการเศรษฐกิจ
เป็นต้นโน้มไปทางอนุรักษนิยม.
ฝ่ายค้าน น. ฝ่ายที่แสดงความเห็นโต้แย้งความเห็นของฝ่ายเสนอ
ในการโต้วาที, ตรงข้ามกับ ฝ่ายเสนอ, สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
ของพรรคที่ไม่ได้ร่วมเป็นรัฐบาล ซึ่งทําหน้าที่ค้านรัฐบาลในรัฐสภา,
โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีความเห็นโต้แย้งกับผู้อื่น เช่น เรื่องนี้แม้ใคร
จะเห็นด้วยก็ตาม แต่ฉันขอเป็นฝ่ายค้าน.
ฝ่ายซ้าย (การเมือง) น. กลุ่มที่มีอุดมคติทางการเมืองการเศรษฐกิจ
เป็นต้น นิยมการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและรุนแรง, โดยทั่วไป
ใช้หมายถึงกลุ่มที่นิยมลัทธิสังคมนิยมและคอมมิวนิสต์.
ฝ่ายใน น. เจ้านายและข้าราชการเป็นต้นที่เป็นสตรีสังกัดอยู่ภายใน
พระราชฐานชั้นใน.
ฝ่ายเป็นกลาง (การเมือง) น. กลุ่มที่มีอุดมคติทางการเมืองการเศรษฐกิจ
เป็นต้นไม่ฝักใฝ่หนักไปทางฝ่ายซ้ายหรือฝ่ายขวา.
ฝ่ายเสนอ น. ฝ่ายที่แสดงความเห็นให้ฝ่ายค้านโต้แย้งตามญัตติใน
การโต้วาที, ตรงข้ามกับ ฝ่ายค้าน.
ฝ่ายหน้า น. เจ้านายและข้าราชการซึ่งไม่ใช่ฝ่ายใน.
ฝ้ายน. ชื่อไม้พุ่มหลายชนิดในสกุล Gossypium วงศ์ Malvaceae เมล็ด
ให้นํ้ามัน ปุยหุ้มเมล็ดใช้ทอผ้า เปลือกรากใช้ทํายาได้ ที่ปลูกกัน
มากคือ ชนิด G. hirsutum L.
ฝ้ายคำดู สุพรรณิการ์.
ฝ้ายผีดู ชะมดต้น.
ฝิ่นน. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Papaver somniferum L. ในวงศ์ Papaveraceae
ยางซึ่งกรีดจากผลนํามาเคี่ยวให้เหนียวเป็นยาเสพติด ใช้ทํายาได้.
ฝิ่นต้นดู กระโดงแดง (๒).
ฝี ๑น. โรคจําพวกหนึ่ง เป็นต่อมบวมขึ้นกลัดหนองข้างใน เรียกชื่อ
ต่าง ๆ กันหลายชนิด เช่น ฝีคัณฑมาลา ฝีดาษ ฝีประคําร้อย,
ราชาศัพท์ว่า พระยอด.
ฝีกาฬ น. ฝีพิษร้ายที่ทําให้ปวดร้อน กระสับกระส่าย มีสีดํา เป็นแล้ว
มักตาย.
ฝีคัณฑมาลา น. ชื่อฝีชนิดหนึ่งที่ขึ้นเป็นแถวตามคอ.
ฝีคัณฑสูตร น. ชื่อฝีชนิดหนึ่ง มักเป็นที่บริเวณขอบทวารหนัก.
ฝีดาษ น. ชื่อโรคระบาดชนิดหนึ่ง เกิดจากเชื้อไวรัส มีอาการไข้สูง
แล้วมีผื่นขึ้นดาษตามใบหน้าและลำตัว ต่อมาผื่นจะกลายเป็นตุ่ม
ตุ่มใส ตุ่มหนอง และตกสะเก็ด ตามลำดับ เมื่อหายแล้วมีแผลเป็น
เป็นรอยบุ๋ม, ไข้ทรพิษ ก็เรียก, โบราณเรียก ไข้หัว. (อ. smallpox,
variola).
ฝีดิบ น. ฝีที่เป็นแก่คนอยู่ไฟเมื่อคลอดลูก เป็นฝีหัวเดียว มักขึ้น
แถวท้อง.
ฝีในท้อง น. วัณโรคที่เกิดในทรวงอกหรือในช่องท้อง.
ฝีประคำร้อย น. ชื่อฝีชนิดหนึ่ง เกิดขึ้นบริเวณลำคอ เป็นเม็ดเรียงกัน
รอบคอ.
ฝีฝักบัว น. ชื่อฝีชนิดหนึ่ง ขึ้นตามหลังและต้นคอ มีลักษณะเหมือน
ฝักบัว มีหัวหลายหัว.
ฝีมะม่วง น. ชื่อฝีที่โคนขาหนีบเกิดจากต่อมนํ้าเหลืองได้รับการติด
เชื้อกามโรคชนิด Lymphogranuloma venereum.
ฝีหัวขาด น. ชื่อฝีชนิดหนึ่ง เมื่อแรกขึ้นเป็นตุ่มเล็ก ๆ แล้วจึงเป็นฝี.
ฝี ๒ใช้นําหน้าคําอื่น หมายความว่า การกระทําหรือการแสดงออกมาใน
บางลักษณะ.
ฝีจักร น. ฝีเข็มของจักรเย็บผ้าที่ถี่หรือห่าง, ความเร็วของเรือที่ใช้
เครื่องยนต์.
ฝีตีน น. ฝีเท้า.
ฝีเท้า น. ความสามารถในการเดิน วิ่ง ช้าหรือเร็ว หนักหรือเบา เป็นต้น
เช่น ม้าฝีเท้าดีม้าฝีเท้าจัด คนฝีเท้าหนัก, ฝีตีน ก็ว่า.
ฝีปาก น. คารมของผู้กล่าว, ราชาศัพท์ว่า ฝีพระโอษฐ์.
ฝีพาย น. คนที่มีความสามารถในการพายเรือ โดยเฉพาะในการ
พายเรือพระที่นั่งหรือเรือแข่งเป็นต้น.
ฝีมือ น. ความเชี่ยวชาญในการใช้มืออย่างมีศิลปะ เช่น มีฝีมือในการ
เย็บปักถักร้อย มีฝีมือในการปรุงอาหาร, เรียกการช่างทำด้วยมืออย่างมี
ศิลปะ ว่า การช่างฝีมือ, ราชาศัพท์ว่า ฝีพระหัตถ์; โดยปริยายหมายถึง
ความสามารถหรือทักษะและชั้นเชิงในการปฏิบัติการใด ๆ เช่น เขามี
ฝีมือในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ให้สำเร็จลุล่วงไปได้โดยรวดเร็ว.
ฝีไม้ลายมือ น. ความสามารถในวิชาความรู้.
ฝีเย็บ น. บริเวณระหว่างอวัยวะเพศกับทวารหนัก สําหรับหญิงมัก
ฉีกขาดได้ง่ายเนื่องจากการคลอดบุตร.
ฝี่ก. ซ้อนกันเป็นชั้น.
ฝีกก. แฝง, เร้น, ซ่อน.
ฝีจักน. ขวัญที่แสกหน้า ถือว่าเป็นลักษณะไม่ดีสําหรับหญิง ๑ ใน ๓ อย่าง
คือ ฝีจัก ยักหล่มถ่มร้าย, สีจัก ก็ว่า.
ฝีหมอบดู พญารากดํา.
ฝึกก. ทํา (เช่นบอก แสดง หรือปฏิบัติ เป็นต้น) เพื่อให้เกิดความรู้ความ
เข้าใจจนเป็นหรือมีความชํานาญ เช่น ฝึกทหาร ฝึกกายบริหาร ฝึกงาน.
ฝึกงาน ก. สอนให้ทํางานจนทําเป็น.
ฝึกปรือ ก. ฝึกให้ทําจนเป็น, หัดให้ทําจนดี, เช่น ฝึกปรือช้างม้า.
ฝึกฝน ก. เพียรฝึก, พยายามฝึก, เช่นฝึกฝนตนเองให้ชำนาญในการ
เย็บปักถักร้อย.
ฝึกสอน ก. ฝึกหัดการสอนในโรงเรียนตามหลักสูตรวิชาการศึกษา;
สอนให้ทําจนเป็น, สอนให้เป็นคนดี, เช่น เฝ้าฝึกสอน.
ฝึกหัด ก. ฝึกให้ชํานาญ, หัดให้ทําจนชํานาญ, เช่น ฝึกหัดทำเลข ฝึกหัด
ทำการบ้าน.
ฝืดว. เคลื่อนไหวไม่สะดวกไม่คล่องเพราะแรงต้านทานมีการเสียดสี
เป็นต้น เช่น ประตูฝืด กินข้าวฝืดคอ, โดยปริยายหมายถึงอาการ
คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น การค้าฝืด; เรียกภาวะทางเศรษฐกิจที่ปริมาณ
เงินหมุนเวียนในประเทศมีน้อยไป การใช้จ่ายลดน้อยลงทำให้ราคา
สินค้าตก ว่า เงินฝืด.
ฝืดเคือง ก. มีไม่สู้จะพอใช้พอสอย.
ฝืนก. ต้องจําใจทําสิ่งที่ไม่อยากจะทํา เช่น ฝืนกิน ฝืนทํา; ขัด, ไม่ทําตาม,
เช่น ฝืนระเบียบ; ขืน, ขืนไว้, เหนี่ยวรั้ง, เช่น ฝืนใจ.
ฝืนท้อง ก. อาการที่หมอตําแยโกยลูกที่อยู่ในท้องซึ่งเลื่อนลงไป
ข้างล่างให้กลับมาอยู่ที่เดิม, โกยท้อง.
ฝุ่นน. ดินแห้งหรือสิ่งอื่นที่ละเอียดเป็นผง เช่น ฝุ่นละออง ฝุ่นชอล์ก;
ผงขาว ๆ คล้ายแป้งใช้ผัดหน้าหรือทาสิ่งของต่าง ๆ เช่น ฝุ่นผัดหน้า.
ฝุ่นเมือง (โบ) น. พลเมือง, ราษฎร.
ฝูงน. พวก, หมู่, (ใช้แก่คนสามัญทั่ว ๆ ไป) เช่น ฝูงคน ฝูงชน, ใช้แก่
อมนุษย์สามัญทั่ว ๆ ไป เช่น ฝูงเทวดา ฝูงยักษ์, ใช้แก่สัตว์
(นอกจากช้าง) เช่น ฝูงสัตว์ ฝูงวัว ฝูงควาย ฝูงมด.
ฝูงบิน น. ขบวนบิน โดยปรกติมีเครื่องบิน ๖ เครื่องขึ้นไป.''
เฝ้าก. ระวังดูแล, รักษา, เช่น เฝ้าไข้ เฝ้าขโมย เฝ้าบ้าน; มุ่งทำแต่สิ่งใด
สิ่งหนึ่ง เช่น เฝ้าถาม เฝ้าแต่ร้องไห้; จ้องดู, คอยดู, เช่น นั่งเฝ้า
โทรทัศน์ตลอดวัน; (ราชา) ไปพบ, ไปหา, เช่น เฝ้าเจ้านาย.
เฝ้าไข้ ก. คอยดูแล ปรนนิบัติ พยาบาลผู้ป่วยไข้.
เฝ้าคอย ก. รอคอย, คอยด้วยใจจดใจจ่อ.
เฝ้ายาม ก. เฝ้าสถานที่หรือระวังเหตุการณ์ตามกำหนดเวลา.
เฝ้าศพ ก. อยู่เป็นเพื่อนเจ้าภาพในงานศพ.
เฝ้าแหน [–แหนฺ] ก. เฝ้าระวังเหตุการณ์, เฝ้าเจ้านายตามตําแหน่ง.
เฝือ ๑น. ที่นา ๒๕ ตารางวา หรือ ๑๐๐ ตารางเมตร เรียกว่า เฝือหนึ่ง; ชื่อ
เครื่องมือค้นด้ายในการทอผ้า.
เฝือ ๒ว. รก, ยุ่ง, เรื้อ; เคลือบคลุม, ไม่แจ่มแจ้ง, เช่น ข้อความยังเฝืออยู่,
หมดความสำคัญ เช่น มากเสียจนเฝือ, บ่อย ๆ หรือซ้ำ ๆ ซาก ๆ
จนทำให้หมดความสำคัญหรือหมดความสนใจ เช่น เรื่องนี้พูดกัน
จนเฝือ.
เฝือก ๑น. ของทําเป็นซี่ ถักให้ติดกันเป็นผืน สําหรับกั้นนํ้า ดักปลา หรือห่อศพ.
เฝือก ๒น. อุปกรณ์ที่ใช้ดามกระดูกและข้อ มีหลายชนิดตามวัสดุที่ใช้ ปัจจุบัน
นิยมทําด้วยปูนปลาสเตอร์ เรียกว่า เฝือกปูน.
เฝืองน. ใช้เข้าคู่กับคํา ฝา เป็น ฝาเฝือง หมายความว่า ฝา.
เฝื่อนว. รสที่เจือฝาดและขื่นอย่างรสดีเกลือ; วางหน้าไม่สนิทเหมือนกิน
ของมีรสเฝื่อน.
แฝก, แฝกหอมน. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Vetiveria zizanioides (L.) Nash ในวงศ์ Gramineae
ใบใช้มุงหลังคา รากใช้ทํายาได้.
แฝงก. หลบ แอบ ซ่อน เร้น โดยอาศัยสิ่งกําบัง. ว. เคลือบคลุม, ที่ซ่อนเร้น
เช่น ความร้อนแฝง.
แฝด ๑ว. เป็นคู่ (ใช้เรียกลูกที่เกิดจากท้องแม่เดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกัน
หรือใกล้กัน) เช่น มีลูกแฝด, โดยอนุโลมเรียกลูกที่เกิดจากท้องแม่
คนเดียวกันแม้เกินกว่า ๒ คนก็ได้ เช่น แฝด ๓ แฝด ๖, ติดกันเป็นคู่
เช่น มะม่วงแฝด ผลไม้แฝด.
แฝดน้ำ น. ภาวะการตั้งครรภ์ที่มีปริมาณนํ้าครํ่ามากกว่าปรกติ.
แฝดเลือด น. ภาวะที่เลือดออกมากทางช่องคลอดก่อนคลอดลูก.
แฝด ๒น. เรียกยาหรือสิ่งที่ผู้หญิงให้ผัวกินเพื่อให้หลงรักตัวคนเดียวว่า
ยาแฝด.
ใฝ่ก. มุ่ง, หวัง, ใคร่, ผูกพัน.
ใฝ่ใจ ก. เอาใจผูกพันอยู่.
ใฝ่ต่ำ ก. นิยมไปในทางเลว.
ใฝ่ฝัน ก. คิดอยากได้, มุ่งหวัง, เช่น ใฝ่ฝันอยากไปเมืองนอก.
ใฝ่ร้อนจะนอนเย็น ใฝ่เย็นจะดิ้นตาย (สํา) ก. มุ่งหวังจะสบายต้อง
ทํางาน ถ้าเกียจคร้านจะลําบากยากจน.
ใฝ่สูง ก. ทะเยอทะยานเกินตัว.
ใฝ่สูงจนเกินศักดิ์, ใฝ่สูงให้เกินศักดิ์ (สํา) ก. หวังสิ่งที่เกินฐานะของตน
(มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น อย่าใฝ่สูงจนเกินศักดิ์ อย่าใฝ่สูงให้เกินศักดิ์.
ไฝน. จุด หรือตุ่มนูนที่มีสีดําหรือแดงขึ้นอยู่คงที่ตามตัว แต่ขนาดอาจ
เปลี่ยนได้.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒