พราหมณ์ ๑[พฺราม] น. คนในวรรณะที่ ๑ แห่งสังคมฮินดู ซึ่งมี ๔ วรรณะ ได้แก่
พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร, ผู้ที่ถือเพศไว้ผม นุ่งขาวห่มขาว
เช่น พราหมณ์ปุโรหิต พราหมณ์พฤฒิบาศ. (ป., ส.).
พราหมณัศบดี [พฺรามมะนัดสะบอดี] น. ชื่อหนึ่งของพระเพลิง.
พราหมณ์ ๒[พฺราม] น. ชื่อเพลงไทยจําพวกหนึ่ง มีชื่อขึ้นต้นด้วยคําว่า พราหมณ์
เช่น พราหมณ์เข้าโบสถ์พราหมณ์เก็บหัวแหวน พราหมณ์ดีดน้ำเต้า.
พราหมณ์ ๓[พฺราม] น. ชื่อปลาชนิดหนึ่ง เรียกว่า ปลาพราหมณ์. (พจน. ๒๔๙๓).
พราหมณ์ขายเมีย[พฺราม] น. ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica L.
พราหมณะ[พฺรามมะนะ] น. ชื่อคัมภีร์ศาสนาประเภทหนึ่งในยุคพระเวทของ
อินเดียโบราณ มีหลายคัมภีร์ด้วยกัน ส่วนใหญ่แต่งร้อยแก้ว ว่าด้วย
การประกอบพิธีกรรม มีเรื่องราวของเทพต่าง ๆ ประกอบ.
(ส. พฺราหฺมณ).
พราหมณัศบดีดู พราหมณ์ ๑.
พราหมณี[พฺรามมะนี] น. นางพราหมณ์. (ป., ส.).
พราหมี[พฺรามมี] น. ชื่อหนึ่งของพระสรัสวดี; ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์โรหิณี
มี ๗ ดวง, ดาวคางหมูหรือ ดาวปลาตะเพียน ก็เรียก.
พรำ, พรำ ๆ[พฺรํา] ก. ตกน้อย ๆ เรื่อยไป (ใช้แก่ฝน) ในคําว่า ฝนพรํา. ว. อาการ
ที่ฝนตกน้อย ๆ เรื่อยไป ใช้ว่า ฝนตกพรํา ฝนตกพรํา ๆ.
พร่ำ[พฺรํ่า] ว. รํ่าไป, ซํ้า ๆ ซาก ๆ, บ่อย ๆ, เช่น พร่ำบ่น พร่ำเพ้อรำพัน
พร่ำสาธยายมนตร์.
พร่ำพลอด ก. พูดออดอ้อนออเซาะ.
พร่ำเพรื่อ ว. เกินขอบเขต, บ่อย ๆ ไม่เป็นกิจจะลักษณะ, เช่น พูด
พร่ำเพรื่อ, เพรื่อ ก็ว่า.
พร่ำเพ้อ ก. รําพัน.
พร้ำ[พฺรํ้า] ว. พร้อม.
พริก ๑[พฺริก] น. ชื่อไม้ล้มลุกในสกุล Capsicum วงศ์ Solanaceae ผลมีรส
เผ็ด มีหลายชนิด เช่น พริกขี้หนู (C. frutescens L.), พริกหยวก
พริกชี้ฟ้า (C. annuum L.).
พริกกะเกลือ น. กับข้าวชนิดหนึ่งเอามะพร้าวตําจนมีนํ้ามันออกมา
ใส่เกลือกับนํ้าตาลมีรสหวานเค็ม, เครื่องจิ้มผลไม้เปรี้ยวเป็นต้น
ทำด้วยพริก เกลือ และน้ำตาล.
พริกแกว ดู ขี้หนู ๑ (๑).
พริกขิง น. ชื่อผัดชนิดหนึ่ง ใช้เครื่องปรุงคล้ายแกงเผ็ด แต่ไม่ใส่
เครื่องเทศ ผัดกับนํ้ามัน, เครื่องปรุงแกงเผ็ด เรียกว่า เครื่องพริกขิง.
พริกดอง น. พริกหั่นหรือตําละเอียดแช่ในนํ้าส้มใช้เป็นเครื่องปรุง
รสอาหาร, พริกนํ้าส้ม ก็เรียก.
พริกเทศ น. พริกแห้งเม็ดยาวมาจากต่างประเทศ.
พริกน้ำส้ม น. พริกดอง.
พริกเหลือง ดู เดือยไก่.
พริก ๒[พฺริก] น. ชื่อนกชนิด Metopidius indicus ในวงศ์ Jacanidae ตัวสี
นํ้าตาลเป็นมันวาว หางตาขาว ปากเหลือง นิ้วตีนยาวมากสําหรับ
ใช้เดินบนพืชนํ้า บินไม่เก่ง กินพืชนํ้าและแมลง.
พริก ๓[พฺริก] น. ชื่องูพิษขนาดเล็กในสกุล Maticora วงศ์ Elapidae ตัวขนาด
ดินสอดําแต่ยาวมาก สีสวย ในประเทศไทยมี ๒ ชนิด คือ พริกท้องแดง
(M. bivirgata) และ พริกสีนํ้าตาล (M. intestinalis).
พริกกระต่ายดู การบูรป่า.
พริกไทยน. ชื่อไม้เถาชนิด Piper nigrum L. ในวงศ์ Piperaceae ผลมีรสเผ็ด
ร้อน ใช้ปรุงอาหาร และทํายา, ถ้ามีเปลือกหุ้มอยู่เรียกว่า พริกไทยดํา,
ถ้าเอาเปลือกออก เรียกว่า พริกไทยล่อน หรือ พริกไทยขาว.
พริกหอมดู มะแข่น.
พริ้ง[พฺริ้ง] ว. งามงอน, สะสวยมาก, ชอบแต่งตัวให้งดงามและทันสมัย
อยู่เสมอ, เช่น สวยพริ้ง แต่งตัวงามพริ้ง.
พริ้งพราย ว. งามลออ.
พริ้งเพรา ว. สวยงาม, เพราพริ้ง หรือ เพราเพริศ ก็ว่า.
พริ้งเพริศ ว. งามเฉิดฉาย, เพริศพริ้ง ก็ว่า.
พริบก. กะพริบ ในคำว่า พริบตา. ว. ฉับพลัน, ทันทีทันใด, ในความว่า
ชั่วพริบตาเดียว ในพริบตาเดียว.
พริบตาเดียว ว. เร็วมาก, ทันที.
พริบไหวน. ความรู้เท่าในกิจการ, ความรู้ทันท่วงที, โดยมากมักใช้ว่า ไหวพริบ.
พริ้มว. งามอย่างยิ้มแย้ม, มีหน้าตาอิ่มเอิบและดูยิ้มละไมอยู่ในหน้า, เช่น
พระพุทธรูปมีพระพักตร์พริ้ม นอนหลับตาพริ้ม.
พริ้มพราย ว. ยิ้มแย้มดูงาม.
พริ้มเพรา ว. งามแฉล้ม.
พรึงน. ไม้กระดานหน้าใหญ่ตั้งอยู่บนหัวรอด รัดรอบเสาทั้ง ๔ ด้าน.
พรึ่ดว. ครืด, ดาษไป, เช่น แดงพรึ่ด, พรืด ก็ว่า.
พรึนว. เป็นผื่น.
พรึบ, พรึ่บว. กิริยาที่ทําพร้อม ๆ กันในทันทีทันใด เช่น ทหารเดินแถวตบเท้าพรึบ
ดอกไม้บานพร้อมกันพรึ่บ.
พรืด ๑ว. ครืด, ดาษไป, เช่น ดอกไม้เต็มพรืด, พรึ่ด ก็ว่า.
พรืด ๒ว. เสียงดังเช่นนั้น เช่น เบรกรถดังพรืด.
พรุน. ที่ลุ่มสนุ่น, บริเวณที่ลุ่มชื้นแฉะ มีสนุ่น คือ ซากผุพังของพืชพรรณ
ทับถมอยู่มาก.
พรุกน. วันพรุ่งนี้, รุ่งขึ้น.
พรุ่ง, พรุ่งนี้น. วันถัดจากวันนี้ไปวันหนึ่ง.
พรุนว. ลักษณะที่เป็นรูเว้าหวําชอนไชไปทั่วแทบไม่มีชิ้นดี เช่น ผ้าถูก
แมลงกัดกินพรุนไปหมด.
พรูว. อาการที่เคลื่อนไหวมาพร้อม ๆ กันเป็นจํานวนมาก เช่น วิ่งพรูกัน
เข้ามา, ร่วงลงมาพร้อมกันมาก ๆ เช่น ดอกพิกุลร่วงพรู.
พรูดว. เสียงดังเช่นนั้น.
พฤกษ, พฤกษ์ ๑[พฺรึกสะ, พฺรึก] น. ต้นไม้. (ส. วฺฤกฺษ; ป. รุกฺข).
พฤกษชาติ น. ต้นไม้, จําพวกต้นไม้.
พฤกษทล น. ใบไม้. (ส.).
พฤกษเทวดา น. เทวดาที่สิงอยู่ที่ต้นไม้. (ส.).
พฤกษราช น. ต้นปาริชาต. (ส.).
พฤกษศาสตร์ น. วิชาว่าด้วยต้นไม้.
พฤกษา [พฺรึกสา] น. ต้นไม้.
พฤกษ์ ๒[พฺรึก] ดู จามจุรี ๒.
พฤกษาดู พฤกษ, พฤกษ์ ๑.
พฤฒ, พฤฒา[พฺรึด, พฺรึดทา] ว. เจริญ, แข็งแรง, ใหญ่; แก่, เฒ่า, พฤทธ์ ก็ว่า. (ส.).
พฤฒาจารย์ น. อาจารย์ผู้เฒ่า, พราหมณ์ผู้เฒ่า.
พฤฒิ, พฤฒิ[พฺรึดทิ] น. ความเจริญ, ความมั่งคั่ง, ความสมบูรณ์, ความอวบ, พฤทธิ์
ก็ว่า. (ส.).
พฤฒิบาศ น. ชื่อพราหมณ์พวกหนึ่ง มีหน้าที่ทําพิธีเกี่ยวกับช้างและ
ปัดเสนียดจัญไร.
พฤต[พฺรึด] น. คําฉันท์. ก. หมุน, เวียน; เกิดขึ้น. ว. กลม. (ส. วฺฤตฺต).
พฤติ, พฤติ[พฺรึด, พฺรึดติ] น. ความประพฤติ, กิจการ, ความเป็นไป; ลักษณะ
ความเป็นอยู่, อาชีวะ; คําฉันท์. (ส. วฺฤตฺติ; ป. วุตฺติ).
พฤติกรรม น. การกระทําหรืออาการที่แสดงออกทางกล้ามเนื้อ
ความคิด และความรู้สึก เพื่อตอบสนองสิ่งเร้า.
พฤติการณ์ น. เหตุการณ์ที่เป็นมาหรือที่จะเป็นไป, ความเป็นไป
ในเวลากระทำการ เช่น พฤติการณ์ของเขาแสดงว่ามีเมตตากรุณา
พฤติการณ์ของเขาแสดงถึงความทารุณโหดร้าย.
พฤตินัย (กฎ) น. ความหมายตามข้อเท็จจริง (ล. de facto), ต่างกับ
นิตินัย คือ ความหมายตามกฎหมาย (ล. de jure).
พฤทธ์[พฺรึด] น. ผู้ใหญ่. ว. เจริญ, แข็งแรง, ใหญ่; แก่, เฒ่า, (ตรงข้ามกับ
ยุว); ฉลาด, ชํานาญ; เจนจบ, พฤฒ ก็ใช้. (ส. วฺฤทฺธ).
พฤทธิ์[พฺรึด] น. ความเจริญ, ความมั่งคั่ง, ความสมบูรณ์, ความอวบ, พฤฒิ
ก็ใช้; ในไวยากรณ์หมายถึงเสียงยาวที่สุดของสระต่าง ๆ คือ ในบาลี
และสันสกฤตได้แก่ อา เป็นพฤทธิ์ของ อะ เป็นต้น. ก. กระทําสระ
ให้ยาวเช่นนั้น. (ส. วฺฤทฺธิ).
พฤนต์[พฺรึน] น. ก้าน, ขั้ว. (ส. วฺฤนฺต; ป. วณฺฏ).
พฤนท์[พฺรึน ถ้าสัมผัสกับ อิ อ่านเป็น พฺริน] น. กอง, หมู่, จํานวนมาก.
(ส. วฺฤนฺท); สังขยาจํานวนสูงเท่ากับโกฏิยกกําลัง ๗ หรือ ๑ มีศูนย์
๔๙ ตัว. (ส. วฺฤนฺท; ป. พินฺทุ).
พฤภูษณะ[พฺรึพูสะนะ] น. วิภูษณะ.
พฤภูษิต[พฺรึพูสิด] ก. วิภูษิต.
พฤศจิก[พฺรึดสะจิก] น. แมงป่อง; ชื่อกลุ่มดาวรูปแมงป่อง เรียกว่า ราศีพฤศจิก
เป็นราศีที่ ๗ ในจักรราศี, ราศีพิจิก ก็ว่า. (ส. วฺฤศฺจิก; ป. วิจฺฉิก).
พฤศจิกายน น. ชื่อเดือนที่ ๑๑ ตามสุริยคติ ซึ่งเริ่มด้วยเดือนมกราคม
มี ๓๐ วัน; (เลิก) ชื่อเดือนที่ ๘ ตามสุริยคติ ซึ่งเริ่มด้วยเดือนเมษายน.
(ส. วฺฤศฺจิก + อายน).
พฤศจิกายนดู พฤศจิก.
พฤษภ[พฺรึสบ, พฺรึดสบ] น. วัว; ชื่อกลุ่มดาวรูปวัวเรียกว่า ราศีพฤษภ เป็น
ราศีที่ ๑ ในจักรราศี. (ส.วฺฤษฺภ; ป. อุสภ).
พฤษภาคม [พฺรึดสะพาคม] น. ชื่อเดือนที่ ๕ ตามสุริยคติ ซึ่งเริ่มด้วย
เดือนมกราคม มี ๓๑ วัน; (เลิก) ชื่อเดือนที่ ๒ ตามสุริยคติ ซึ่งเริ่มด้วย
เดือนเมษายน. (ส. วฺฤษฺภ + อายน).
พฤษภาคมดู พฤษภ.
พฤหัสบดี[พฺรึหัดสะบอดี, พะรึหัดสะบอดี] น. (โหร) เทพที่เป็นครูของเทวดา
ทั้งหลาย; (ดารา) ชื่อดาวเคราะห์ดวงที่ ๕ และเป็นดวงที่ใหญ่ที่สุด
ในระบบสุริยะ อยู่ห่างดวงอาทิตย์ประมาณ ๗๗๘ ล้านกิโลเมตร มี
เส้นผ่าศูนย์กลางในแนวที่ผ่านเส้นศูนย์สูตร ๑๔๒,๘๐๐ กิโลเมตร;
ชื่อวันที่ ๕ ของสัปดาห์. (ส. วฺฤหสฺปติ; ป. วิหปฺปติ).
พฤหัสบดีจักร น. ระยะเวลา ๖๐ ปี คือ เวลาที่ดาวพฤหัสบดีเดินรอบ
ดวงอาทิตย์ ๕ รอบ, มหาจักร ก็ว่า. (ส.).
พฤหัสปติวารน. วันพฤหัสบดี, คุรุวาร หรือ ชีววาร ก็ว่า.
พล, พล[พน, พนละ, พะละ] น. กําลัง, มักใช้ประกอบคําอื่น เช่น พระทศพล
อันเป็นพระนามพระพุทธเจ้า หมายความว่า ทรงมีพระญาณอันเป็น
กำลัง ๑๐ ประการ มี ฐานาฐานญาณ คือ ปรีชาหยั่งรู้ฐานะและสิ่งที่มิใช่
ฐานะเป็นต้น; ทหาร เช่น กองพล ตรวจพล ยกพลขึ้นบก; สามัญ,
ธรรมดา ๆ, พื้น ๆ, เช่น ของพล ๆ; ยศทหารและตํารวจสัญญาบัตร
รองจากจอมพล (เดิมใช้ว่า นายพล). (ป., ส.).
พลกาย [พนละ] (กลอน) น. กองทัพ. (ป., ส.).
พลการ [พะละกาน] น. การกระทำโดยใช้กำลังหรืออำนาจเป็นต้น
อย่างไม่ยอมฟังเสียงใคร, อําเภอใจ, เช่น ทําโดยพลการ. (ป. พลกฺการ;
ส. พลาตฺการ).
พลขันธ์ [พนละ] น. กองทัพ.
พลขับ [พนละ] น. ทหารที่ทำหน้าที่ขับยานพาหนะ.
พลความ [พนละ] น. ข้อความที่ไม่ใช่ส่วนสำคัญของเรื่อง, ตรงข้าม
กับ ใจความ.
พลตระเวน [พน] (โบ) น. พลตํารวจพระนครบาลผู้ตรวจตรา
เหตุการณ์.
พลเทพ [พนละ] น. ชื่อตําแหน่งจตุสดมภ์ตําแหน่งหนึ่ง คือ เสนาบดี
ฝ่ายเกษตร.
พลเมือง [พนละ] น. ประชาชน, ราษฎร, ชาวประเทศ.
พลรบ [พนละ] น. ทหารที่ทำหน้าที่ฝ่ายรบ.
พลร่ม [พน] น. หน่วยทหารหรือตำรวจที่ได้รับการฝึกให้กระโดด
ร่มชูชีพจากเครื่องบิน หรือเฮลิคอปเตอร์.
พลเรือน [พนละ] น. ผู้ซึ่งไม่ใช่ทหาร. ว. ที่ไม่ใช่ทหาร เช่น
ข้าราชการพลเรือน.
พลโลก [พนละ] น. ชาวโลก, พลเมืองของโลก.
พลศึกษา [พะละ] น. การศึกษาที่จะนำไปสู่ความเจริญงอกงามและ
พัฒนาการทางร่างกาย.
พลสิงห์ [พนละ] น. พนักบันไดอิฐ.
พละ [พะละ] น. กําลัง, มักใช้เข้าคู่กันเป็น พละกําลัง.
พลากร [พะลากอน] น. กองทหารเป็นจํานวนมาก. (ป. พล + อากร).
พลาดิศัย ว. มีกําลังยิ่ง. (ส. พล + อติศย).
พลาธิการ น. หน่วยงานของทหารและตํารวจ มีหน้าที่ควบคุมการ
จัดที่พัก จัดเครื่องใช้ จัดอาหาร ฯลฯ; (โบ) หัวหน้ากรมในกองทัพบก
ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการนี้.
พลานามัย น. ภาวะของร่างกายที่แข็งแรง และไม่เป็นโรค; วิชาว่าด้วย
การรักษาสุขภาพของร่างกายและจิตใจ.
พลานึก น. ทหาร, นักรบที่ต้องใช้กําลังกาย. (ป., ส. พลานีก).
พลบ[พฺลบ] น. เวลายํ่าคํ่า, เวลาโพล้เพล้, เวลาเข้าไต้เข้าไฟ, เช่น ตะวัน
ชิงพลบ, พลบค่ำ ก็ว่า, ในบทกลอนแผลงเป็น พระลบ ก็มี.
พลบค่ำ น. เวลาย่ำค่ำ, เวลาโพล้เพล้, เวลาเข้าไต้เข้าไฟ, พลบ ก็ว่า.
พลว[พะละวะ] ว. มีกําลัง, แข็งแรง, มักใช้เป็นส่วนหน้าสมาส เช่น
พลวเหตุ คือ เหตุแข็งแรง เหตุที่มีกําลังกล้า. (ป.).
พลวก[พฺลวก] ก. อาการที่ข้าวทะลักออกมาจากหม้อพร้อมกับน้ำข้าวใน
เวลาเช็ดหม้อข้าว เรียกว่า ข้าวพลวกจากหม้อ, อาการที่ดินยุบลง
เพราะไม่แน่น เช่น ดินพลวกลง.
พลวง ๑[พฺลวง] น. ธาตุลําดับที่ ๕๑ สัญลักษณ์ Sb เป็นโลหะ ลักษณะเป็น
ของแข็งสีขาวคล้ายโลหะเงิน เปราะ หลอมละลายที่ ๖๓๐.๕?ซ. มี
สมบัติพิเศษ คือ ขยายตัวเมื่อแข็งตัว ใช้ประโยชน์นําไปผสมกับ
โลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ. (อ. antimony).
พลวง ๒[พฺลวง] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Dipterocarpus tuberculatus Roxb. ในวงศ์
Dipterocarpaceae ใบใหญ่ ใช้ห่อยาสูบและมุงหลังคา, คลุ้ง ตองตึง
หรือ ตึง ก็เรียก.
พลวดกินลูก[พฺลวด] ดู กระทุ.
พลวดใหญ่[พฺลวด] ดู กระทุ.
พลวัต[พนละ] ว. ซึ่งเกี่ยวข้องกับแรง, ซึ่งเกี่ยวข้องกับผลของแรงเช่น
การเคลื่อนที่. (อ. dynamic).
พลศาสตร์[พนละ] น. วิชากลศาสตร์แขนงหนึ่ง ซึ่งว่าด้วยการเคลื่อนที่ของ
เทหวัตถุที่เป็นของแข็ง แบ่งเป็นสาขาย่อย ๆ คือ จลนพลศาสตร์
และ จลนศาสตร์. (อ. dynamics).
พลอ[พฺลอ] (ถิ่นปักษ์ใต้) ก. ฝานเอาเปลือกแข็งออก.
พล้อ ๑[พฺล้อ] น. ต้นกะพ้อ. (ดู กะพ้อ ๒).
พล้อ ๒[พฺล้อ] ก. พ้อ.
พลอง ๑[พฺลอง] น. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กหลายชนิด ในสกุล Memecylon
วงศ์ Melastomataceae เนื้อละเอียดและแข็ง เช่น พลองขี้นก
(M. floribundum Blume) พลองเหมือด (M. edule Roxb.).
พลอง ๒[พฺลอง] น. เรียกไม้ใช้เป็นอาวุธยาวประมาณ ๔ ศอกว่า ไม้พลอง.
พลอด[พฺลอด] ก. พูดเรื่อยอย่างอ่อนหวานน่าฟัง.
พลอดรัก ก. พูดจาอ่อนหวานต่อกันในเรื่องรัก ๆ ใคร่ ๆ.
พลอน[พฺลอน] ก. ปอกให้มีเปลือกติดอยู่บ้าง เช่น พลอนมะพร้าว, เรียก
มะพร้าวที่ปอกแล้วเช่นนั้นว่า มะพร้าวพลอน, ปล้อน. ว. ชอนไป,
พรุน, ย่อยยับ.
พลอมแพลม[พฺลอมแพฺลม] ว. วาบแวบ, ผลุบโผล่, ประปราย, ไม่สมํ่าเสมอ, เช่น
หญ้าขึ้นพลอมแพลม.
พลอย ๑[พฺลอย] น. หินที่มีเนื้อใสสีต่าง ๆ ใช้ทําเป็นเครื่องประดับมีหัวแหวน
เป็นต้น, เรียกสิ่งที่ทําเทียมพลอยว่า พลอยหุง.
พลอยสามสี น. พลอยชนิดหนึ่ง เมื่อโดนแสงอาทิตย์จะมีสีเขียวมรกต
เมื่อโดนแสงอื่น ๆ ที่ไม่ใช่แสงอาทิตย์เช่นแสงจากหลอดไฟ, จะมีสีแดง
แล้วเปลี่ยนเป็นสีม่วงเจ้าสามสี ก็เรียก.
พลอย ๒[พฺลอย] ว. ร่วมด้วย, ประสมด้วย, ตามไปด้วย, ในลักษณะเช่นเห็น
เขาเดินขบวนกันแล้วเดินตามเขาไป เห็นคนอื่นเขาทํากันแล้วก็ร่วม
กับเขาด้วย.
พลอยฟ้าพลอยฝน ว. ไม่ได้เกี่ยวข้องแต่ก็ร่วมรับเคราะห์ไปกับเขา
ด้วย.
พล่อย[พฺล่อย] ว. อาการที่พูดง่าย ๆ โดยไม่ตริตรอง.
พละดู พล, พล.
พละพลา[พฺละพฺลา] (โบ) น. พลับพลา.
พลั่ก[พฺลั่ก] ว. อาการที่ไหลทะลักออกมาด้วยกําลังดัน เช่น เลือดออกพลั่ก;
เสียงดังเช่นนั้น.
พลัง[พะ] ว. กําลัง, มักใช้พูดเข้าคู่กันว่า กําลังพลัง.
พลังงาน (วิทยา) น. ความสามารถซึ่งมีอยู่ในตัวของสิ่งที่อาจให้
แรงงานได้. (อ. energy).
พลังงานจลน์ น. พลังงานที่มีในเทหวัตถุ เนื่องจากการเคลื่อนที่ของ
เทหวัตถุนั้น. (อ. kinetic energy).
พลังงานศักย์ น. พลังงานที่มีในเทหวัตถุ เนื่องจากตําแหน่งที่อยู่ของ
เทหวัตถุนั้น. (อ. potential energy).
พลังเงียบ (การเมือง) น. เสียงส่วนใหญ่ที่ไม่แสดงออก. (อ. silent
majority).
พลังจิต น. ความเข้มแข็งของจิตใจ, อํานาจจิต.
พลั่ง, พลั่ง ๆ[พฺลั่ง] ว. อาการที่หลั่งไหลออกมาไม่ขาดสายด้วยกําลังดัน เช่น
น้ำเดือดพลั่ง ๆ น้ำไหลพลั่ง ๆ.
พลั้ง[พฺลั้ง] ก. พลาดโดยไม่ตั้งใจหรือไม่ทันคิด, มักใช้เข้าคู่กับคำ พลาด
เป็น พลั้งพลาด หรือ พลาดพลั้ง.
พลั้งปาก ก. พูดไปโดยไม่ทันคิด.
พลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้ (สํา) ก. พูดหรือทําอะไรโดยไม่
ระมัดระวังย่อมเกิดความเสียหาย.
พลั้งเผลอ [เผฺลอ] ว. ผิดพลาดเพราะหลงลืมไปชั่วขณะ.
พลั้งพลาด [พฺลาด] ก. ผิดพลาดไปโดยไม่ตั้งใจหรือไม่ทันคิด,
พลาดพลั้ง ก็ว่า.
พลัด[พฺลัด] ก. พลาด หลุด หรือตกจากที่ใดที่หนึ่ง เช่น ของพลัดจากมือ
เด็กพลัดจากต้นไม้, พรากจากกันโดยไม่รู้ว่าหลงไปอยู่ที่ใด เช่น
พลัดพ่อ พลัดแม่, พรากจากถิ่นฐานหรือบ้านเกิดเมืองนอนเดิม
เช่น พลัดถิ่นฐานบ้านเมือง พลัดบ้าน พลัดเมือง.
พลัดถิ่น ว. อยู่ไกลจากถิ่นที่อยู่ของตน เช่น เรียกรัฐบาลที่ตั้งศูนย์
บัญชาการอยู่นอกประเทศของตนว่า รัฐบาลพลัดถิ่น.
พลัดที่นาคาที่อยู่ (สํา) ก. พลัดพรากจากถิ่นฐานเดิม, ระหกระเหิน.
พลัดพราก ก. จากไป, แยกออกจากกันไป.
พลัน[พฺลัน] ว. ทันที เช่น โดยพลัน เร็วพลัน.
พลับ[พฺลับ] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Diospyros malabarica Kostel. var.
siamensis (Hochr.) Phengklai ในวงศ์ Ebenaceae คล้ายตะโก
ผลกินได้, มะพลับ ก็เรียก.
พลับเขาดู กระดูกค่าง.
พลับพลา[พฺลา] น. ที่ประทับชั่วครั้งคราวสําหรับรับรองพระเจ้าแผ่นดิน
และพระบรมราชวงศ์ชั้นสูง.
พลับพลึง[พฺลึง] น. ชื่อไม้ล้มลุกมีหัวชนิด Crinum asiaticum L. ในวงศ์
Amaryllidaceae ใบยาวใหญ่เป็นกาบ หัวมีพิษ ดอกสีขาว กลิ่นหอม.
พลั่วน. เครื่องมือสําหรับแทงดิน สาดดิน สาดข้าว รูปแบน ๆ มีด้าม
สําหรับถือ.
พล่า[พฺล่า] น. เครื่องกับข้าวชนิดหนึ่ง คล้ายยํา มักใช้เนื้อดิบ ทำให้สุก
ด้วยของเปรี้ยวเช่นมะนาว.
พลากรดู พล, พล.
พลาง[พฺลาง] ว. ในระยะเวลาเดียวกัน (มักใช้กับกริยาที่ควบคู่กัน) เช่น
เขาเดินพลางกินพลางกองทัพสู้พลางถอยพลาง, ชั่วระหว่างเวลา
(ที่ยังไม่พร้อมหรือยังไม่ถึงกําหนดเป็นต้น) เช่น กินไปพลางก่อน
ทําไปพลางก่อน อยู่ไปพลางก่อน.
พลาญ[พะลาน] (โบ) น. ลาน.
พลาด[พฺลาด] ก. ไม่ตรงที่หมาย ในลักษณะเช่น เพลี่ยงไป เลี่ยงไป หรือ
ไถลไป เช่น ยิงพลาด เหยียบบันไดพลาด; ผิดพลาด เพราะไม่รู้เท่า
หรือเชื่อตัวเองเกินไปเป็นต้น เช่น ตอบพลาด.
พลาดท่า ก. เสียที, เสียรู้.
พลาดพลั้ง [พฺลั้ง] ก. ผิดพลาดไปโดยไม่ตั้งใจหรือไม่ทันคิด,
พลั้งพลาด ก็ว่า.
พลาดิศัยดู พล, พล.
พลาธิการดู พล, พล.
พล่าน[พฺล่าน] ว. อาการเป็นไปในลักษณะป่วน วุ่น สับสน ลนลาน ซ่าน
หรืออย่างอื่นที่คล้ายกัน เช่น เดือดพล่าน วิ่งพล่าน เดินพล่าน.
พลานามัยดู พล, พล.
พลานึกดู พล, พล.
พลาม[พฺลาม] ว. อาการที่กินอาหารเช่นกล้วยและเคี้ยวปากกว้าง ๆ;
แวบวาบ.
พล่าม[พฺล่าม] ว. เพ้อเจ้อ, เหลิงเจิ้ง, อาการที่พูดมากจนเสียประโยชน์,
อาการที่พูดซ้ำ ๆ ซาก ๆ ไม่รู้จักจบจนน่ารำคาญ.
พลาย[พฺลาย] ว. เรียกช้างตัวผู้ว่า ช้างพลาย. (ต.).
พลายม้าน. เรือพายม้า, ใช้ว่า ไพม้า ก็มี.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒