เพล็ด[เพฺล็ด] ก. เผล็ด.
เพล้โพล้น. โพล้เพล้; ที่เปล่าเปลี่ยวทุรกันดาร; พี้โพ้ ก็ว่า.
เพลา ๑[เพลา] น. กาล, คราว. (ป. เวลา).
เพลา ๒[เพฺลา] น. แกนสําหรับสอดในดุมรถหรือดุมเกวียน, โดยปริยาย
หมายถึงแกนสําหรับให้ล้อหรือใบจักรหมุน; ไม้สําหรับขึงใบเรือ.
เพลา ๓[เพฺลา] น. ชื่อกระดาษสาชนิดบาง โบราณใช้ร่างหนังสือด้วยดินสอ
ดำหรือใช้ประโยชน์อย่างอื่นเช่นใช้ปิดหุ่นหัวโขนและหุ่นอื่น ๆ
เรียกว่า กระดาษเพลา.
เพลา ๔, เพลา ๆ[เพฺลา] ว. เบาลง, เบาพอประมาณ, เช่น เพลาไม้เพลามือ เพลา ๆ
หน่อย.
เพลา ๕[เพฺลา] น. ตัก, ช่วงขาตั้งแต่เข่าถึงโคนขา, ราชาศัพท์ว่า พระเพลา.
(ข. เภฺลา).
เพลาะ ๑น. เรียกคูที่ขุดบังข้าศึกเมื่อเวลารบว่า สนามเพลาะ. ก. เอาริมต่อ
ให้ติดกัน, ติดต่อกัน, เช่น เพลาะผ้า คือเอาผ้า ๒ ผืนเย็บข้างติดกัน
ให้กว้างออก, เรียกผ้าที่เย็บข้างติดกันเช่นนั้นว่า ผ้าเพลาะ.
เพลาะ ๒น. วัวป่าชนิดหนึ่งเขาบิด ๆ. (พจน. ๒๔๙๓).
เพลิง[เพฺลิง] น. ไฟ เช่น เพลิงไหม้บ้าน ดับเพลิง. (ข. เภฺลิง).
เพลิงกัลป์ น. ไฟกัลป์.
เพลิงฟ้า น.ไฟที่ใช้แว่นส่องจุดด้วยแสงแดด.
เพลิดเพลิน[เพฺลิดเพฺลิน] ก. สนุกสนานไม่รู้จักเบื่อ, สนุกสนานจนลืมกังวล.
เพลิน, เพลิน ๆ[เพฺลิน] ก. อาการที่ปล่อยอารมณ์อยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ชอบใจจน
ลืมนึกถึงสิ่งอื่น เช่น ทำงานเพลิน ฟังดนตรีเพลิน กินเล่นเพลิน ๆ.
เพลินใจ ก. เบิกบานใจ.
เพลินตา ก. ดูเพลิน, ดูไม่รู้จักเบื่อ.
เพลียก. อ่อนแรง, ถอยกําลัง, มีอาการเมื่อยล้า เช่น เดินจนเพลีย ทำงาน
มาก ๆ รู้สึกเพลีย.
เพลียใจ ก. ท้อแท้, หมดกําลังใจ.
เพลี้ย ๑น. ชื่อแมลงขนาดเล็กหลายชนิดในหลายวงศ์ มีปากชนิดเจาะดูด
ติดอยู่ที่หัวส่วนที่ใกล้กับอก หรือชนิดเขี่ยดูดติดอยู่ที่ปลายหัว
ทําลายพืชต่าง ๆ ส่วนใหญ่ไม่มีปีก พวกที่มีปีกจะมีเนื้อปีกเหมือน
กันตลอด โดยมากบางและอ่อน หรือเป็นแผ่นยาวและแคบมาก
มีขนรายล้อม พวกที่อยู่ในวงศ์ Cicadellidae มีรูปร่างคล้ายจักจั่น
เรียก เพลี้ยจักจั่น, พวกที่อยู่ในวงศ์ Aphididae มีลําตัวบอบบางและ
อ่อน เรียก เพลี้ยอ่อน, พวกที่อยู่ในวงศ์ Thripidae ทําลายพืชทําให้
เกิดอาการเหมือนไฟไหม้ เรียก เพลี้ยไฟ, พวกที่อยู่ในวงศ์ Coccidae
ที่สามารถผลิตสารสีขาวคล้ายแป้งออกมาหุ้มลําตัว เรียก เพลี้ยแป้ง
และที่ผลิตสารสีนํ้าตาลออกมาหุ้มลําตัวคล้ายฝาหอย เรียก เพลี้ยหอย.
เพลี้ย ๒น. ชื่อเครื่องดีดฟังเสียงชนิดหนึ่ง ทําด้วยไม้ไผ่คล้ายจ้องหน่อง
แต่จ้องหน่องใช้กระตุก ส่วนเพลี้ยใช้ดีด, เพี้ย ก็ว่า.
เพลี่ยง[เพฺลี่ยง] ก. เลี่ยง, หลีก, พลาด.
เพลี่ยงพล้ำ ก. พลั้งพลาด, ผิดพลาด, เสียที.
เพศน. รูปที่แสดงให้รู้ว่าหญิงหรือชาย; (ไว) ประเภทคําในบาลีและ
สันสกฤตเป็นต้น, ตรงกับ ลิงค์ หรือ ลึงค์; เครื่องแต่งกาย; การ
ประพฤติปฏิบัติตน เช่น สมณเพศ. (ป. เวส; ส. เวษ).
เพศยันดร[เพดสะยันดอน] น. นามพระบรมโพธิสัตว์ชาติที่ ๑๐ ในทศชาติ,
พระเวสสันดร. (ป. เวสฺสนฺตร; ส. ไวศฺยานฺตร).
เพสว. ยี่สิบ เช่น เบญจเพส ว่า ยี่สิบห้า. (ป. วีส).
เพสลาด[เพสะหฺลาด] ว. ไม่อ่อนไม่แก่ (มักใช้แก่ใบไม้บางชนิดที่ใช้เป็น
อาหาร เช่น ใบชะพลู ใบทองหลาง).
เพ่อว. ใช้ประกอบหลังคํา อย่า เป็น อย่าเพ่อ หมายความว่า ห้ามไม่ให้
กระทําในขณะนั้น เช่น อย่าเพ่อกิน, พึ่ง เพิก หรือ เพิ่ง ก็ว่า.
เพ้อก. พูดโดยไม่มีสติ, พูดโดยไม่รู้ตัว, เช่น คนไข้เพ้อ.
เพ้อเจ้อ ว. พล่าม, อาการที่พูดมากในเรื่องที่เหลวไหลไร้สาระ,
อาการที่พูดพล่ามจนเสียประโยชน์, อาการที่พูดไม่รู้จักจบ.
เพ้อฝัน ก. คิดฝันอย่างลม ๆ แล้ง ๆ.
เพอิญ[พะเอิน] ว. เผอิญ, ใช้ว่า พรรเอิญ ก็มี.
เพะก. โปะเข้าไป, ทุ่มเทเข้าไป. ว. เผง, ไม่ผิดพลาด, เช่น ตรงเพะ
ถูกเพะ.
เพาว. งาม.
เพาพะงา ว. งาม.
เพาพาล น. หนุ่มสาวผู้งาม. ว. งามและกําลังรุ่น.
เพาะก. ทําให้งอก, ทําให้เกิด, เช่น เพาะถั่วงอก, โดยปริยายหมายถึง
อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เพาะนิสัย.
เพาะกาย ก. บริหารร่างกายเพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรงโดยวิธียก
น้ำหนักเป็นต้น.
เพาะชำ น. การเลี้ยงดูต้นไม้ตั้งแต่เป็นเมล็ดจนโตถึงระยะพอที่
จะนำไปปลูกที่อื่นได้, การเลี้ยงดูต้นไม้ตั้งแต่ตัดกิ่งไปปักในดิน
ที่ชุ่มน้ำจนกระทั่งรากงอกและแตกใบแล้วนำไปปลูกที่อื่นได้.
เพาะปลูก น. กรรมวิธีในการปลูกและเลี้ยงดูต้นไม้ตั้งแต่เพาะ
เมล็ดหรือนำต้นที่โตแล้ว หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของต้น เช่น
หัว กิ่ง ใบ ไปปลูกแล้วบำรุงให้เจริญเติบโต.
เพิก ๑ว. เพ่อ, เพิ่ง, พึ่ง.
เพิก ๒ก. ถอน, ถลกออก, เบิก.
เพิกถอน ก. ยกเลิก.
เพิกเฉยก. ไม่เอาใจใส่, ละเลย, ไม่นําพา, เช่น เพิกเฉยต่อหน้าที่.
เพิงน. สิ่งปลูกสร้างมีทั้งชนิดชั่วคราวขนาดเล็ก และชนิดถาวรประกอบ
ด้วยหลังคาปีกเดียว, ถ้าเอียงลาด เรียกว่า เพิงหมาแหงน, ถ้ามีแขนนาง
คํ้าตอนหน้า เรียกว่าเพิงแขนนาง, ถ้าปลายข้างหนึ่งพิงอยู่กับสิ่ง
ก่อสร้างหลัก เรียกว่า เพิงพะ หรือ พะเพิง, ส่วนเพิงพะที่ใช้เป็นที่พัก
ทหาร เรียกว่า เพิงพล.
เพิ่งว. พึ่ง. (ดู พึ่ง ๒).
เพิดเพ้ยก. เย้ยหยัน; ร้องเฮ้ย (ใช้เป็นคําขับไล่ให้หนีไป).
เพิ่มก. ทําให้มากขึ้น.
เพิ่มเติม ก. เสริมหรือเติมของที่มีอยู่แต่ยังไม่สมบูรณ์ให้มีมากหรือ
สมบูรณ์ยิ่งขึ้น เช่น ศึกษาเพิ่มเติม แก้ไขเพิ่มเติม.
เพิ่มพูน ก. เติมให้มากยิ่งขึ้น, เสริมให้มากยิ่งขึ้น, เช่น เพิ่มพูนศรัทธา
เพิ่มพูนบารมี.
เพี้ย ๑น. ตําแหน่งขุนนางไทยแคว้นล้านนาและล้านช้าง คือ พญา.
เพี้ยกวาน, เพี้ยกว้าน น. ตําแหน่งข้าราชการหัวเมืองสมัยโบราณ
ทางล้านนาและล้านช้าง.
เพี้ย ๒น. ชื่อเครื่องดีดฟังเสียงชนิดหนึ่ง ทําด้วยไม้ไผ่คล้ายจ้องหน่อง
แต่จ้องหน่องใช้กระตุก ส่วนเพี้ยใช้ดีด, เพลี้ย ก็ว่า.
เพี้ย ๓ดู กา ๒.
เพียงว. เท่า เช่น เพียงใด เพียงนี้ เพียงนั้น, แค่, เสมอ, เช่น ศาลเพียงตา
สูงเพียงหู, เหมือน เช่น งามเพียงจันทร์ รักเพียงดวงตาดวงใจ, พอ,
ในคําโคลงใช้เพี้ยง ก็มี.
เพียงดัง ว. ดุจดัง, ราวกับ.
เพียงตา ว. ระดับตา, เรียกศาลเทพารักษ์ที่ทำขึ้นชั่วคราว มีระดับ
เสมอนัยน์ตาเพื่อความเคารพและสวัสดิมงคล ว่า ศาลเพียงตา.
เพียงนั้น ว. เท่านั้น.
เพียงนี้ ว. เท่านี้.
เพียงพอ ก. ได้เท่าที่ต้องการ, ได้เท่าที่กะไว้. ว. เท่าที่กะไว้, เท่าที่
ต้องการ.
เพี้ยงว. เท่า, เสมอ, เหมือน. (ใช้ในโคลงแทน เพียง). อ. คําที่เปล่งออกมา
เมื่ออธิษฐานให้เป็นอย่างใดอย่างหนึ่ง.
เพียงออน. ชื่อขลุ่ยชนิดหนึ่งเสียงทุ้ม.
เพียชน์[เพียด] (กลอน) น. วิชนี, พัด.
เพียน(โบ) ว. เพี้ยน.
เพี้ยนว. ผิดแปลกไปเล็กน้อย เช่น หน้าเพี้ยน, คลาดเคลื่อน เช่น พูดเพี้ยน
เสียงเพี้ยน, ผิดเพี้ยน ก็ว่า, โบราณใช้ เพียน ก็มี; (ปาก) ไม่ค่อยปรกติ
(มักใช้แก่คน) เช่น เขามีท่าทางเพี้ยน ๆ.
เพี้ยนผัด ก. ขอเลื่อนเวลาให้ผิดไป, ผัดเพี้ยน ก็ว่า.
เพียบก. เกือบจม, เต็มแปล้, เช่น เรือบรรทุกสินค้าจนเพียบ รถบรรทุกของ
จนเพียบ, หนัก เช่น คนไข้อาการเพียบ.
เพียบแประ ว. เพียบจวนจะจม เช่น เรือบรรทุกข้าวจนเพียบแประ.
เพียบพร้อม ว. เต็มเปี่ยม, ครบทุกอย่าง.
เพียรน. ความบากบั่น, ความกล้าแข็ง. ก. พยายามจนกว่าจะสําเร็จ,
บากบั่น. (ส. วีรฺย; ป. วิริย).
เพื่อบ. เหตุด้วย, เพราะด้วย, เพราะ, เพราะว่า, ด้วย, เช่น ทำงานเพื่อจะ
ได้เงิน, ด้วยว่า, เกี่ยวกับ, เนื่องด้วย, สําหรับ, เช่น สละชีวิตเพื่อ
ประเทศชาติ ทำงานเพื่อลูก.
เพื่อน ๑น. ผู้ชอบพอรักใคร่กัน, ผู้สนิทสนมคุ้นเคยกัน, เช่น เขามีเพื่อนมาก,
ผู้ร่วมสถาบันหรือร่วมอาชีพเป็นต้น เช่น เพื่อนร่วมโรงเรียน เพื่อน
ร่วมรุ่น เพื่อนข้าราชการ เพื่อนกรรมกร, ผู้ร่วมธุระ เช่น อยู่เป็น
เพื่อนกันก่อน ไปเป็นเพื่อนกันหน่อย, ผู้อยู่ในสภาพเดียวกัน เช่น
เพื่อนมนุษย์ เพื่อนร่วมโลก.
เพื่อน ๆ น. เพื่อนทั่ว ๆ ไป เช่น พวกเพื่อน ๆ.
เพื่อนเกลอ น. เพื่อนสนิท, เพื่อนร่วมน้ำสาบาน.
เพื่อนคู่ทุกข์คู่ยาก น. ผู้ที่ใช้ชีวิตร่วมกันไม่ทอดทิ้งกันทั้งในยาม
สุขยามทุกข์, ผู้ที่ร่วมทุกข์ร่วมสุขกันมาเป็นเวลานานปี, (มักใช้แก่
คู่ผัวตัวเมีย), เพื่อนร่วมสุขร่วมทุกข์ ก็ว่า.
เพื่อนคู่หู น. เพื่อนที่ถูกคอถูกใจกัน.
เพื่อนเจ้าบ่าว น. ชายผู้ทำหน้าที่เป็นเพื่อนของเจ้าบ่าวในพิธีแต่งงาน.
เพื่อนเจ้าสาว น. หญิงผู้ทำหน้าที่เป็นเพื่อนของเจ้าสาวในพิธีแต่งงาน.
เพื่อนต่างเพศ น. เพื่อนที่ไม่ใช่เพศเดียวกัน.
เพื่อนตาย น. เพื่อนร่วมสุขร่วมทุกข์หรือยอมตายแทนกันได้.
เพื่อนบ้าน น. ผู้มีบ้านเรือนอยู่ใกล้เคียงกัน.
เพื่อนฝูง น. เพื่อนที่รู้จักมักคุ้นกัน.
เพื่อนยาก น. เพื่อนในยามทุกข์ยาก, เพื่อนร่วมทุกข์ยาก.
เพื่อนเล่น น. เพื่อนที่เล่นหัวกันมาตอนเป็นเด็ก.
เพื่อน ๒(ปาก) ส. คําใช้แทนคําว่า เขา หรือ ท่าน ในอาการที่เป็นกันเอง.
แพน. ไม้ไผ่หรือซุงเป็นต้นที่ผูกมัดเรียงติดกันมาก ๆ สําหรับใช้เป็น
พาหนะทางนํ้า หรือล่องมาขาย เช่น แพไม้ไผ่ แพซุง แพหยวกกล้วย,
โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่ติดเนื่องกันเป็นตับอย่างแพ เช่น ธูปแพ
เทียนแพ สวะลอยเป็นแพ; เรือนที่ตั้งอยู่บนแพในนํ้าหรือเรือนเช่นนั้น
ที่ยกเอามาปลูกบนบกว่า เรือนแพ; ลักษณนามเรียกของที่มีลักษณะ
คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ธูป ๓ แพ ข้าวเม่าทอด ๒ แพ.
แพขนานยนต์ (ปาก) น. เรือบรรทุกคนโดยสาร รถยนต์ หรือ
สิ่งของข้ามฟาก มีลักษณะคล้ายแพขนาดใหญ่.
แพแตก (สํา) ว. ลักษณะที่ครอบครัวเป็นต้นแตกกระจัดกระจาย
แยกย้ายกันไปเพราะหัวหน้าครอบครัวหรือผู้เป็นหลักเป็นประธาน
ประสบความวิบัติหรือเสียชีวิต.
แพลูกบวบ น. แพที่เอาไม้ไผ่หลาย ๆ ลำมามัดรวมกันเป็นแพ
กลม ๆ.
แพ้ ๑ก. สู้ไม่ได้, ทนไม่ได้, ตรงกันข้ามกับ ชนะ, ผู้ที่มีเลือดเนื้อไม่ถูกกับ
สิ่งของหรือสัตว์บางอย่างก็เรียกว่า แพ้ เช่น แพ้ยา แพ้ตะขาบ.
แพ้ท้อง ว. อาการของผู้หญิงที่เปลี่ยนแปลงไปเมื่อแรกตั้งครรภ์ มี
อาการคลื่นเหียนอาเจียนเป็นต้น.
แพ้เป็นพระ ชนะเป็นมาร (สํา) น. การยอมแพ้ทําให้เรื่องสงบ
การไม่ยอมแพ้ทําให้เรื่องไม่สงบ.
แพ้เปรียบ ว. ไม่เสมอกัน, เสียเปรียบ.
แพ้ผม ว. ลักษณะที่ผมหงอกเร็วกว่าธรรมดา.
แพ้ผัว ว. มีผัวกี่คน ๆ ก็ตายจากไปก่อนหมด.
แพ้ฟัน ว. ฟันหักเร็วกว่าธรรมดา.
แพ้ภัยตัว ก. เป็นภัยแก่ตัวเอง, เดือดร้อนตัวเอง, ให้มีอันเป็นไป
เพราะดูถูกดูหมิ่นผู้ใหญ่เป็นต้น.
แพ้เมีย ว. มีเมียกี่คน ๆ ก็ตายจากไปก่อนหมด.
แพ้รู้ ก. แพ้ความคิด, เสียที, เสียรู้.
แพ้แรง ว. เสียกําลัง, หมดแรง เช่น ทำงานหนักจนแพ้แรง; สู้แรง
ไม่ได้ เช่นนักมวยฝ่ายน้ำเงินสู้ฝ่ายแดงไม่ได้เพราะแพ้แรง.
แพ้ ๒(ไทยเดิม) ก. ชนะ เช่น อนนเรืองใสงามหนักหนา แพ้พระอาทิตย์.
(จารึกสยาม).
แพง ๑ว. มีราคาสูง, ตรงข้ามกับ ถูก.
แพง ๒(ถิ่นอีสาน, พายัพ) ก. สงวน, หวง, เป็นที่รัก. ว. เป็นที่รัก.
แพ่งน. แรง, กําลัง; ทาง, แพร่ง. ก. สร้าง; เพ่ง, ตรวจดู, พิจารณา.
ว. งาม, น่าดูมาก; (กฎ) ที่เกี่ยวกับสิทธิส่วนเอกชน เช่น
กฎหมายแพ่ง คดีแพ่ง.
แพงพวยน. ชื่อไม้นํ้าชนิด Ludwigia adscendens (L.) Hara ในวงศ์
Onagraceae ทอดเลื้อยไปตามผิวนํ้า กินได้, พังพวย ก็เรียก.
แพงพวยฝรั่งน. ชื่อไม้พุ่มชนิด Catharanthus roseus (L.) G. Don f. ในวงศ์
Apocynaceae ดอกมีหลายสี เช่น แดง ม่วง ชมพู หรือขาว ใช้ทํายาได้.
แพ็งแพวน. ผักแพว. [ดู แพว (๑)].
แพทย, แพทย์[แพดทะยะ, แพด] น. หมอรักษาโรค. (ส. ไวทฺย).
แพทยศาสตร์ [แพดทะยะ, แพด] น. ตําราหมอ; วิชาการป้องกัน
และบําบัดโรค.
แพทยา [แพดทะยา] (โบ) น. แพทย์.
แพทยาดู แพทย, แพทย์.
แพน ๑ก. แผ่ออก, กระจายออกไป, เช่น นกยูงแพนหาง นกพิราบแพนหาง.
น. หางนกบางชนิดที่แผ่ออกไปเป็นแผ่น เช่น แพนหางนกยูง แพน
หางนกพิราบ, สิ่งอื่นที่มีลักษณะเป็นแผ่นคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น
แพนสําหรับคัดท้ายแพซุง.
แพน ๒น. เครื่องดนตรีชนิดหนึ่งของท้องถิ่น ใช้เป่า.
แพ่นก. เอาสิ่งที่มีลักษณะยาว จะกลมหรือแบนก็ได้ ตีลงด้วยกำลังแรง
เช่น เอาไม้ตะพดแพ่นหัว; พรวดพราด อุกอาจ เอื้อมอาจ หรือล่วงล้ำ
เข้าไปในที่ที่ไม่ควร เช่น แพ่นเข้าไปถึงหลังบ้าน. ว. อาการที่อุกอาจ
เอื้อมอาจ หรือ ล่วงลํ้าเข้าไปในที่ที่ไม่ควร (ใช้ในลักษณะติเตียน).
แพนก[พะแนก] น. หน้า. (ข. แภนก ว่า ตา); (โบ) แผนก.
แพนงเชิง[พะแนง] น. การนั่งขัดสมาธิ. (ข.).
แพร[แพฺร] น. ผ้าที่มีเนื้อลื่น เรียบเป็นมัน เนื้อหนาหรือบางก็ได้ เดิมทอ
ด้วยใยไหม ปัจจุบันอาจทอด้วยใยประดิษฐ์ที่มีลักษณะคล้ายไหม.
แพรแถบ น. แพรที่เป็นแถบสีต่าง ๆ เป็นเครื่องหมายอิสริยาภรณ์
ใช้ประดับที่หน้าอก.
แพร่ก. กระจายออกไป, แผ่ออกไป, เช่น แพร่ข่าว แพร่เชื้อโรค.
แพร่ข่าว ก. กระจายข่าวออกไป.
แพร่สะพัด ก. กระจายไปทั่ว เช่น ข่าวแพร่สะพัดไปโดยเร็ว.
แพร่หลาย ก. กระจายออกไปให้มาก, ทั่วถึง, เช่น รู้กันแพร่หลาย
ใช้กันแพร่หลาย.
แพรก ๑[แพฺรก] น. หญ้าแพรก.
แพรก ๒[แพฺรก] น. ทางแยกของลํานํ้า. ก. แตก, แยก.
แพร่ง[แพฺร่ง] น. ทางแยกทางบก. ก. แตกออก, แยกออก.
แพร่งพราย ก. แยก, กระจายไป, แผ่ไป; เปิดเผยความลับ
(มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น เรื่องนี้รู้แล้วอย่าแพร่งพรายไป.
แพรวว. แวววาว, มีแสงวับ ๆ วาบ ๆ, ใช้ แพร้ว ก็ได้.
แพรวพราย, แพรวพราว ว. เลื่อม, แวววาว, วับ ๆ วาบ ๆ, พราย ๆ,
พราว, เช่น แสงเพชรมีประกายแพรวพราย, พรายแพรว หรือ
พราวแพรว ก็ว่า.
แพร้ว ๑ว. แพรว, แวววาว, มีแสงวับ ๆ วาบ ๆ.
แพร้ว ๒(ถิ่นปักษ์ใต้) น. ชื่อมะพร้าวพันธุ์หนึ่ง ทะลายไม่แยกแขนง
ผลมีจุกตอนปลาย, มะแพร้ว ก็เรียก.
แพลง[แพฺลง] ก. บิดไป, พลิกตะแคง.
แพลทินัม[แพฺล] น. ธาตุลําดับที่ ๗๘ สัญลักษณ์ Pt เป็นโลหะ ลักษณะเป็น
ของแข็งสีเงินเป็นเงางามหลอมละลายที่ ๑๗๖๙ํซ. ใช้ประโยชน์
นําไปผสมกับโลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ ใช้เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้า
อุปกรณ์ในเครื่องมือวิทยาศาสตร์ และใช้เป็นเครื่องประดับที่มี
ค่าสูง. (อ. platinum).
แพล็บ, แพล็บ ๆ[แพฺล็บ] ว. ชั่วระยะเวลาเดี๋ยวเดียวอย่างฟ้าแลบ เช่น โผล่มาแพล็บ
เดียว หายไปแล้ว ทำแพล็บเดียวเสร็จ แลบลิ้นแพล็บ ๆ, แผล็บ
หรือ แผล็บ ๆ ก็ว่า.
แพลม[แพฺลม] ก. แลบออกมาพอแลเห็น เช่น ทุเรียนเนื้อบางเห็นเม็ด
แพลมออกมา.
แพลเลเดียม[แพน] น. ธาตุลําดับที่ ๔๖ สัญลักษณ์ Pd เป็นโลหะ ลักษณะเป็น
ของแข็งสีเงินคล้ายแพลทินัม หลอมละลายที่ ๑๕๕๒?ซ. ใช้
ประโยชน์นําไปผสมกับโลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ. (อ. palladium).
แพละ[แพฺละ] ว. แผละ.
แพละโลม[แพฺละ] ก. พูดเกี้ยว, พูดเลียบเคียงทางชู้สาว, แพะโลม หรือ
แทะโลม ก็ว่า.
แพวน. (๑) ชื่อไม้พุ่มขนาดเล็กชนิด Polygonum odoratum Lour. ในวงศ์
Polygonaceae ต้นและใบมีกลิ่นหอม ใบอ่อนและกิ่งกินได้ ใช้ทํายา
ได้ เรียกว่า ผักแพว, เรียกเพี้ยนเป็น พักแพว พัดแพว หรือ เพ็งแพว
ก็มี, พายัพเรียก ผักไผ่. (๒) ดู หญ้างวงช้าง.
แพ้วก. แขวนหรือปักสิ่งของเช่นรูปหุ่นหลอกไว้ เพื่อป้องกันนกกา
รบกวน เรียกว่า แพ้วนก แพ้วกา; โดยปริยายหมายความว่า อยู่
ตรากตรํา ตากแดดตากฝน เป็นต้น เช่น ไปยืนแพ้วคอยดูขบวนแห่.
แพศย์[แพด] น. คนในวรรณะที่ ๓ แห่งสังคมฮินดู ซึ่งมี ๔ วรรณะ ได้แก่
พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร. (ส. ไวศฺย; ป. เวสฺส).
แพศยา[แพดสะหฺยา] น. หญิงหาเงินในทางประเวณี, หญิงถ่อย, หญิง
สําส่อน. (ส. เวศฺยา; ป. เวสิยา).
แพะ ๑น. ชื่อสัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus ในวงศ์ Bovidae เป็นสัตว์
กีบคู่ขนาดกลาง มีความอดทน แข็งแรง และทนทานต่อโรคได้ดี
กว่าสัตว์กีบคู่อื่น ๆ สามารถปีนป่ายที่สูงโดยเฉพาะโขดหินหรือ
ภูเขาได้ดี ขนหยาบสีดํา ขาว หรือนํ้าตาล มีเขา ๑ คู่ ตัวผู้มีเครา
หางสั้น; ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์เชษฐา มี ๑๔ ดวง, ดาวงาช้าง ดาว
ช้างใหญ่ ดาวคอนาค หรือ ดาวเชษฐะ ก็เรียก.
แพะรับบาป (สํา) น. คนที่รับเคราะห์กรรมแทนผู้อื่นที่ทํากรรมนั้น.
แพะ ๒น. ป่าแพะ. (ดู ป่าแพะ ที่ ป่า).
แพะโลมก. พูดเกี้ยว, พูดเลียบเคียงทางชู้สาว, แพละโลม หรือ แทะโลม ก็ว่า.
โพ ๑น. ชื่อไม้ต้นชนิด Ficus religiosa L. ในวงศ์ Moraceae เป็นต้น
ไม้ซึ่งเป็นที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ใบรูปหัวใจ ปลายยาวคล้าย
หาง ผลกินได้ ใบอ่อนและผลใช้ทำยาได้, โพศรีมหาโพธิ ก็เรียก.
โพขี้นก น. ชื่อไม้ต้นชนิด Ficus rumphii Blume ในวงศ์ Moraceae
ลักษณะคล้ายโพ แต่ปลายใบที่ยื่นแหลมสั้นกว่า ใช้ทำยาได้,
โพปราสาท ก็เรียก.
โพ ๒ดู จาด ๒.
โพกก. เอาผ้าหรือสิ่งของพันหรือคลุมหัว. ว. เรียกผ้าที่ใช้พันหรือคลุม
หัวว่า ผ้าโพกหัว.
โพกพายน. ชื่อไม้เถาชนิด Pachygone dasycarpa Kurz ในวงศ์
Menispermaceae ดอกสีเหลืองอ่อน ผลสีเหลือง, ย่านางช้าง ก็เรียก.
โพงก. ตัก, วิด, เช่น โพงน้ำ. น. ชงโลง; ภาชนะสําหรับตักนํ้าในบ่อ
ลึก ๆ, ถ้ามีคันถ่วงเพื่อให้เบาแรงเวลาตักขึ้น คันนั้นเรียกว่า คันโพง;
ผีชนิดหนึ่งกล่าวกันว่าชอบกินของสดคาว; เรียกแมวตัวผู้ขนาดใหญ่.
โพงพางน. เครื่องมือดักปลาชนิดหนึ่ง เป็นถุงตาข่ายรูปยาวรี ใช้ผูกกับเสา
ใหญ่ ๒ ต้นที่ปักขวางลํานํ้า สําหรับจับปลากุ้งทุกขนาด.
โพชฌงค์[โพดชง] น. องค์แห่งธรรมเป็นเครื่องตรัสรู้ มี ๗ ประการ; ชื่อพระ
ปริตรที่พระสงฆ์สวดให้คนเจ็บหนักฟัง เรียกว่า สวดโพชฌงค์. (ป.).
โพซิตรอน[ตฺรอน] น. อนุภาคมูลฐานชนิดหนึ่ง มีมวลเท่ากับอิเล็กตรอน
มีประจุไฟฟ้าเท่ากับประจุไฟฟ้าของอิเล็กตรอน แต่เป็นประจุไฟฟ้า
บวก เมื่อโพซิตรอนและอิเล็กตรอนอย่างละ ๑ อนุภาคมากระทบกัน
ทั้งคู่จะทําลายล้างกันสูญหายไปด้วยกันทั้งสิ้น และให้พลังงาน
มากมายเกิดขึ้นในรูปของรังสีแกมมา, แอนติอิเล็กตรอน ก็เรียก.
(อ. positron).
โพด ๑ว. มากเกิน เช่น ไกลโพด.
โพด ๒น. ข้าวโพด. (ดู ข้าวโพด ที่ ข้าว).
โพทะเลน. ชื่อไม้ต้นชนิด Thespesia populnea (L.) Sol. ex Corr?a ในวงศ์
Malvaceae ขึ้นริมนํ้า ใบคล้ายใบโพปราสาท ดอกสีเหลือง โคน
กลีบดอกด้านในสีม่วงคล้ำ รากใช้ทํายาได้.
โพแทสเซียมน. ธาตุลําดับที่ ๑๙ สัญลักษณ์ K เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง
สีขาวคล้ายโลหะเงิน เนื้ออ่อนหลอมละลายที่ ๖๓.๗ํซ. (อ. potassium).
โพธ[โพด] น. ความรู้, ความเข้าใจ, ความฉลาด. (ป., ส.). ก. แย้ม, บาน,
แรกรุ่น เช่น นงโพธ.
โพธิ, โพธิ์[โพทิ, โพ] น. ความตรัสรู้; ชื่อต้นไม้เป็นที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า,
บัดนี้หมายถึงต้นไม้จําพวกโพ. (ป., ส.).
โพธิญาณ น. พระปัญญาที่ทําให้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า. (ป.).
โพธิบัลลังก์ น. อาสนะที่พระพุทธเจ้าประทับใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ
ณ พุทธคยา ประเทศอินเดีย ในวันตรัสรู้, รัตนบัลลังก์ หรือ วัชรอาสน์
ก็ว่า. (ป. โพธิปลฺลงฺก).
โพธิปักขิยธรรม น. ธรรมเป็นไปในฝักฝ่ายแห่งความตรัสรู้, ธรรม
เกื้อกูลแก่ความตรัสรู้มี ๓๗ ประการ. (ป. โพธิปกฺขิยธมฺม).
โพธิสมภาร น. บุญบารมีของพระมหากษัตริย์.
โพธิสัตว์ น. ท่านผู้ที่จะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า.
(ส. โพธิสตฺตฺว; ป. โพธิสตฺต).
โพน ๑น. วิธีคล้องช้างเถื่อน คือ เอาช้างต่อไปเที่ยวต้อนคล้องเอา.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒