ม	พยัญชนะตัวที่ ๓๓ เป็นพวกอักษรตํ่า ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กม.
มก	(ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ปลากระบอก. (ดู กระบอก ๒).
มกร, มกร-	[มะกอน, มะกอระ-, มะกะระ-] น. มังกร, ชื่อดาวราศีที่ ๑๐. (ป., ส.).
	มกรกุณฑล [มะกอระ-] น. เครื่องประดับหูมีรูปคล้ายมังกร.
	มกราคม [มะกะรา-, มกกะรา-] น. ชื่อเดือนที่ ๑ ตามสุริยคติ มี ๓๑ วัน; (เลิก)
	ชื่อเดือนที่ ๑๐ ตามสุริยคติ ซึ่งเริ่มด้วยเดือนเมษายน. (ป. มกร + อาคม).
มกราคม	ดู มกร, มกร-.
มกสะ	[มะกะสะ] น. ยุง. (ป.; ส. มศก).
มกุฎ	[มะกุด] น. มงกุฎ. ว. สูงสุด, ยอดเยี่ยม. (ป., ส.).
	มกุฎราชกุมาร [มะกุดราดชะ-] น. อิสริยยศที่พระมหากษัตริย์พระราชทานแก่
	ผู้ที่จะสืบราชสันตติวงศ์ต่อไป.
มกุละ	น. กลุ่ม, พวง. ว. ตูม. (ป., ส.).
มคธ	[มะคด] น. ชื่อแคว้นใหญ่ในอินเดียครั้งพุทธกาล ในบัดนี้เรียกว่า
	พิหาร. (ป., ส.).
มฆวัน, มัฆวา, มัฆวาน	[มะคะ-, มักคะ-] น. พระอินทร์. (ส. มฆวนฺ; ป. มฆวา).
มฆะ, มฆา, มาฆะ	[มะคะ, มะคา, มาคะ] น. ดาวฤกษ์ที่ ๑๐ มี ๕ ดวง เห็นเป็นรูปโคมูตร วานร
	หรือ งอนไถ, ดาวโคมูตร ดาววานร ดาวงอนไถ หรือ ดาวงูผู้ ก็เรียก. (ป., ส.).
ม่ง ๑	น. ชื่อหนึ่งของปลาทะเลในกลุ่มปลาหางแข็ง หางกิ่ว หรือสีกุน โดยเฉพาะที่มีขนาด
	กลางหรือขนาดใหญ่ในวงศ์ Carangidae มีลําตัวเพรียว แบนข้างเล็กน้อย
	หน้าครีบก้นมีหนามแข็ง ๒ อันพับได้ คอดหางแคบ เกล็ดบนเส้นข้างตัวใหญ่
	เป็นเหลี่ยมแข็งโดยเฉพาะที่บริเวณคอดหาง ไม่มีสีฉูดฉาด อยู่รวมกันเป็นฝูง เช่น
	ชนิด Caranx sexfasciatus, C. melampygus, C. ignobilis, Carangoides
	gymnostethoides, C. fulvoguttatus และ Alectis ciliaris ปลาเหล่านี้บางชนิดอาจ
	โตยาวได้ถึง ๑.๔ เมตร, กะมง หรือ กะม่ง ก็เรียก.
ม่ง ๒	(กลอน) ก. มุ่ง.
มงกุฎ	น. เครื่องสวมพระเศียรโดยเฉพาะพระเจ้าแผ่นดิน มียอดสูง, เครื่อง
	สวมศีรษะ มีลักษณะต่าง ๆ กัน มักใช้สวมเป็นเครื่องหมายแห่งความ
	เป็นผู้ชนะเลิศในการประกวดความงาม เช่น มงกุฎนางงามจักรวาล
	มงกุฎนางสาวไทย. ว. สูงสุด, ยอดเยี่ยม.
	มงกุฎไทย น. ชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลหนึ่ง สร้างขึ้นครั้งแรก
	ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.
มงโกรย	น. (๑) ชื่อปลาทะเลและนํ้ากร่อยชนิด Hilsa kelee ในวงศ์ Clupeidae
	ลําตัวป้อม แบนข้าง ปากเชิดขึ้น ไม่มีฟัน ท้องเป็นสันแหลม เกล็ดใน
	แนวสันท้องเป็นเหลี่ยมคม เรียงต่อกันคล้ายฟันเลื่อย ซี่เหงือกมีจํานวน
	มากเรียงชิดกันและงอโค้งออกเสมอกันโดยตลอด ลําตัวสีเงิน หลัง
	สีนํ้าเงินคลํ้า แนวกลางและข้างตัวมีจุดสีดํา ๓-๘ จุดเรียงกัน ๑ แถว
	จุดแรกที่ใกล้มุมแผ่นปิดเหงือกเด่นชัดที่สุด ขนาดยาวได้ถึง ๒๕
	เซนติเมตร, ขมงโกรย หรือ ลินโกรย ก็เรียก. (๒) ชื่อปลานํ้าจืดชนิด
	Tenualosa thibaudeaui ในวงศ์ Clupeidae ซึ่งพบเฉพาะในแม่นํ้าโขง
	ลักษณะภายนอกคล้ายกับปลามงโกรย (๑) มาก แต่ลําตัวยาวได้ถึง ๓๐
	เซนติเมตร, หมากผาง ก็เรียก.
มงคล, มงคล-	[มงคน, มงคนละ-] น. เหตุที่นํามาซึ่งความเจริญ เช่น มงคล ๓๘, สิ่ง
	ซึ่งถือว่าจะนำสิริและความเจริญมาสู่และป้องกันไม่ให้สิ่งที่เลวร้าย
	มากล้ำกราย, เรียกงานที่จัดให้มีขึ้นเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข เช่น งาน
	ทำบุญขึ้นบ้านใหม่ งานทำบุญวันเกิด ว่า งานมงคล; เรียกเครื่องราง
	ของขลังที่เชื่อว่าจะนำความสุขความเจริญเป็นต้นมาให้ หรือป้องกัน
	ภัยอันตรายต่าง ๆ ว่า วัตถุมงคล; สิ่งที่ทำเป็นวงด้วยด้ายเป็นต้น
	สำหรับสวมศีรษะเพื่อเป็นสิริมงคล นิยมใช้เฉพาะในเวลาชกมวยไทย
	หรือตีกระบี่กระบอง. (ป., ส.).
	มงคลจักร [มงคนละจัก] น. ด้ายมงคลแฝดสําหรับบ่าวสาวสวมศีรษะ
	ในพิธีรดนํ้า, มงคลแฝด ก็เรียก.
	มงคลแฝด [มงคน-] (ปาก) น. ด้ายมงคลแฝดสําหรับบ่าวสาวสวม
	ศีรษะในพิธีรดนํ้า, มงคลจักร ก็เรียก.
	มงคลวาท [มงคนละวาด] น. คําให้พร, คําแสดงความยินดี.
	มงคลวาร [มงคนละวาน] น. วันดี, วันอังคาร.
	มงคลสมรส [มงคน-] น. งานแต่งงาน.
	มงคลสูตร [มงคนละสูด] น. ด้ายศักดิ์สิทธิ์ที่ล่ามจากหม้อนํ้ามนตร์;
	ชื่อพระสูตรที่สำคัญบทหนึ่งในพระพุทธศาสนาว่าด้วยมงคล ๓๘ ประการ.
	มงคลหัตถี [มงคนละ-] น. ชื่อช้างตระกูล ๑ ใน ๑๐ ตระกูล กายสีนิล
	อัญชัน มีกิริยาท่าทางเดินงดงาม. (ดู กาฬาวก).
มงคล่อ	ดู มองคร่อ.
มณฑ์	น. ของมัน ๆ; นํ้าเมา, สุรา. (ป.; ส. มณฺฑา).
มณฑก ๑	[-ทก] น. กบ (สัตว์), ใช้ว่า มัณฑุก หรือ มณฑุก ก็มี. (ป., ส. มณฺฑูก).
มณฑก ๒	[-ทก] (โบ) น. เรียกปืนเล็กยาวชนิดหนึ่งว่า ปืนมณฑก. (อ. bundook).
มณฑนะ	[มนทะนะ] น. เครื่องประดับ, อาภรณ์; การแต่ง. (ป., ส.).
มณฑป	[มนดบ] น. เรือนยอดขนาดใหญ่มีรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือเป็นรูปตัด มุม
	หรือย่อไม้แปด ย่อไม้สิบสอง ยอดหลังคาเป็นทรงจอมแห, ใช้ว่า มรฑป ก็มี.
	(ป., ส.); ขันนํ้าเย็นของพระเจ้าแผ่นดินที่มีฝาเป็นรูปอย่างมณฑป เรียกว่า
	พระมณฑป.
มณฑล	[มนทน] น. วง เช่น สุริยมณฑล คือ วงรอบดวงอาทิตย์ จันทรมณฑล
	คือ วงรอบดวงจันทร์, บริเวณ เช่น มณฑลพิธี, เขตปกครองที่แบ่ง
	ออกเป็นส่วนใหญ่ ๆ; พระแท่นที่วงด้ายสายสิญจน์ เรียกว่า พระแท่น
	มณฑล. (ป., ส.).
มณฑา	[มนทา] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Talauma candollei Blume ในวงศ์ Magnoliaceae
	ใบใหญ่ ดอกสีเหลืองนวล กลิ่นหอม; มณฑารพ.
มณฑารพ	[มนทารบ] น. ชื่อต้นไม้ในเมืองสวรรค์, มณฑา ก็ใช้. (ป. มณฺฑารว).
มณฑิระ, มณเฑียร	[มนทิระ, มนเทียน] (โบ) น. มนเทียร. (ป., ส. มนฺทิร).
	มณเฑียรบาล [มนเทียนบาน] (โบ) น. มนเทียรบาล.
มณี	น. แก้วหินมีค่าสีแดง ในจําพวกนพรัตน์ มักหมายถึงทับทิม. (ป., ส. มณิ).
	มณีการ น. ช่างเจียระไนเพชรพลอย. (ส.).
	มณีพืช น. ต้นทับทิม. (ส. มณิพีช).
	มณีรัตน์ น. แก้วมณี. (ป. มณิรตน; ส. มณิรตฺน).
	มณีราค [-ราก] น. สีแดงเสน. (ส.).
	มณีศิลา น. หินแก้ว. (ส.).
มด ๑	น. ชื่อแมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae ส่วนท้องปล้องที่ ๑ หรือ ปล้องที่ ๑
	และปล้องที่ ๒ ซึ่งติดกับอกคอดกิ่ว ด้านหลังปล้องท้องดังกล่าวมีโหนกสูงขึ้น
	ซึ่งอาจจะโค้งมนหรือเป็นแผ่นแบน ลักษณะนี้ทําให้มดแตกต่างไปจากต่อ แตน
	และ ปลวก.
	มดดำ น. ชื่อมดหลายชนิดในวงศ์ Formicidae สีดําเป็นมันตลอดทั้งตัว ยาว
	๕-๖ มิลลิเมตร ทํารังอยู่บนต้นไม้โดยเฉพาะตามซอกของต้นไม้และพวกผลไม้
	ต่าง ๆ เมื่อถูกจับต้องจะส่งกลิ่นเหม็นฉุนออกมาป้องกันตัว ที่พบบ่อย เช่น ชนิด
	Dolichoderus bituberculatus, Cataulacus granulatus.
	มดแดง น. ชื่อมดชนิด Oecophylla smaragdina ในวงศ์ Formicidae
	ลูกรังลําตัวยาวประมาณ ๑ เซนติเมตร สีส้มหรือนํ้าตาลปนแดงตลอด
	รวมทั้งหนวดและขา ตาเล็ก สีนํ้าตาลแก่ ทํารังอยู่ตามต้นไม้โดยใช้
	ใบไม้มาห่อกันเข้า เวลาถูกรบกวนจะป้องกันตัวโดยปล่อยกรดออก
	มาแล้วกัดให้เกิดแผลทําให้เกิดอาการแสบร้อน, มดส้ม ก็เรียก.
	มดแดงเฝ้ามะม่วง (สํา) น. ชายที่ปองรักหญิงบ้านใกล้หรือที่อยู่ใกล้
	กัน และคอยกีดกันไม่ให้ชายอื่นมารัก, มดแดงแฝงพวงมะม่วง ก็ว่า.
มด ๒	น. หมอเวทมนตร์, หมอผี, ถ้าเป็นผู้ชาย เรียกว่า พ่อมด, ถ้าเป็นผู้หญิง เรียกว่า
	แม่มด; ใช้เป็นคําประกอบกับคํา หมอ เป็น มดหมอ หมายความว่า หมอทั่ว ๆ ไป.
มดเท็จ	ว. โกหกหลอกลวง, มักใช้เข้าคู่กับคำ โป้ปด เป็น โป้ปดมดเท็จ.
มดยอบ	น. ยางหอมสีแดงอมเหลืองหรือนํ้าตาลอมแดงได้จากรอยแตกของเปลือก
	หรือจากการกรีดเปลือกไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Commiphora วงศ์ Burseraceae
	เช่น ชนิด C. abyssinica (Berg) Engl., C. molmol Engl. ใช้ทํายา แต่งกลิ่น
	เครื่องสําอางและใช้ในพิธีทางศาสนา.
มดลูก	น. อวัยวะภายในอันเป็นที่ตั้งครรภ์.
มดส้ม	ดู มดแดง ที่ มด ๑.
มดสัง	(ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. อีเห็น. (ดู อีเห็น).
มดหมอ	(ปาก) น. หมอทั่วไป.
มดาย	[มะ-] น. แม่. (ข.).
มดี	[มะ-] คําเติมท้ายคําอื่นที่เป็นนามในคําที่มาจากบาลีและสันสกฤตเฉพาะที่มีสระ
	อิ อุ อยู่ท้าย หมายความว่า มี เช่น สิริมดี พันธุมดี, ตามหลักไวยากรณ์ เป็นเพศหญิง.
	(ป., ส. มตี).
มต-, มตะ	[มะตะ-] ก. ตายแล้ว. (ป.; ส. มฺฤต).
	มตกภัต [มะตะกะพัด] น. ข้าวที่ทําบุญอุทิศให้คนตาย. (ป. มตกภตฺต).
	มตกะ [มะตะกะ] น. คนตายแล้ว, ผู้ตายแล้ว. ว. ของผู้ตายแล้ว.
	(ป.; ส. มฺฤตก).
มตกภัต	ดู มต-, มตะ.
มตกะ	ดู มต-, มตะ.
มติ	[มะติ] น. ความเห็น, ความคิดเห็น, เช่น ที่ประชุมลงมติ มติของข้าพเจ้า, ความรู้;
	ข้อวินิจฉัยญัตติที่เสนอต่อที่ประชุม. (ป., ส.).
	มติมหาชน น. ความคิดเห็นหรือท่าทีของประชาชนกลุ่มใหญ่ที่เห็นพ้องต้องกันใน
	เรื่องใดเรื่องหนึ่ง.
มทนะ	[มะทะ-] น. กามเทพ. (ส.).
มทนียะ	[มะทะ-] ว. เป็นที่ตั้งแห่งความเมา, ที่ควรเมา. (ป.).
มทะ	[มะทะ] น. ความเมา; นํ้ามันช้างที่ตกมัน; สภาพช้างที่ตกมัน. (ป., ส.).
มธุ	[มะ-] น. นํ้าหวาน, นํ้าผึ้ง. (ป., ส.).
	มธุกร [-กอน] น. ผู้ทํานํ้าหวาน คือ แมลงผึ้ง. (ป., ส.).
	มธุกรี [-กะรี] น. แมลงผึ้งตัวเมีย. (ป.; ส. มธุกรินฺ).
	มธุการี น. แมลงผึ้ง. (ป.; ส. มธุการินฺ).
	มธุโกศ น. รวงผึ้ง. (ส.).
	มธุตฤณ [-ตฺริน] น. อ้อย. (ส.).
	มธุปะ น. ผู้ดื่มนํ้าหวาน คือ แมลงผึ้ง. (ป., ส.).
	มธุปฎล [-ปะดน] น. รวงผึ้ง. (ป., ส. มธุปฏล).
	มธุปายาส น. ข้าวปายาสเจือนํ้าผึ้ง ใช้เป็นของหวานในงานรื่นเริง.
	(ป.).
	มธุพรต [-พฺรด] น. แมลงผึ้ง. (ส. มธุวฺรต).
	มธุมักขิกา น. แมลงผึ้ง. (ป.; ส. มธุมกฺษิกา).
	มธุมิศร [-มิด] ว. เจือนํ้าหวาน. (ส.).
	มธุรส น. นํ้าผึ้ง, รสหวาน, อ้อย. ว. ไพเราะ เช่น มธุรสวาจา. (ป., ส.).
	มธุลีห์ น. แมลงผึ้ง. (ป.; ส. มธุลิห).
	มธุเศษ น. ขี้ผึ้ง. (ส.).
	มธุสร [-สอน] น. เสียงหวาน. (ป.; ส. มธุสฺวร).
มธุร-, มธุระ	[มะทุระ-] น. อ้อยแดง; ความหวาน, ความไพเราะ. ว. หวาน,
	ไพเราะ. (ป., ส.).
	มธุรตรัย น. ของอร่อยทั้ง ๓ คือ นํ้าตาล นํ้าผึ้ง เนย. (ส. มธุรตฺรย).
	มธุรพจน์ น. ถ้อยคําไพเราะ; ผู้มีถ้อยคําไพเราะ. (ส. มธุรวจน).
มน ๑	ก. อยู่กับที่ (ใช้แก่ดาวนพเคราะห์ ซึ่งปรากฏแก่ตาเป็น ๓ ทาง คือ
	เสริด ว่า ไปข้างหน้า, พักร ว่า ถอยหลัง, มน ว่า อยู่กับที่).
มน ๒	ว. กลม ๆ, โค้ง ๆ, ไม่เป็นเหลี่ยม, เช่น ทองหลางใบมน ขอบโต๊ะมน
	ปกเสื้อมน.
มน ๓, มน-	[มะนะ, มน, มะนะ-] น. ใจ. (ป.).
	มนินทรีย์ น. ใจซึ่งเป็นใหญ่ในการรับรู้ธรรมารมณ์ คือ อารมณ์ที่เกิด
	ทางใจ. (ป. มน+อินฺทฺริย).
ม่น	(ถิ่น-อีสาน) ก. ซุก, แทรก.
มนต์, มนตร์	น. คําศักดิ์สิทธิ์, คําสําหรับสวดเพื่อเป็นสิริมงคล เช่น สวดมนต์,
	คำเสกเป่าที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์ เช่น ร่ายมนตร์ เวทมนตร์.
	(ป. มนฺต; ส. มนฺตฺร).
มนตรี	น. ที่ปรึกษา, ผู้แนะนํา, ที่ปรึกษาราชการ, ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่, นิยม
	ใช้เป็นส่วนท้ายของสมาส เช่น องคมนตรี รัฐมนตรี เทศมนตรี.
	(ส.; ป. มนฺตี).
มนท-, มนท์	[มนทะ-] น. ดาวพระเสาร์. ว. เฉื่อย, ช้า; อ่อนแอ; โง่เขลา; ขี้เกียจ.
	(ป., ส.).
	มนทกานติ น. ''ผู้มีรัศมีอ่อน'' คือ ดวงเดือน. (ส.).
	มนทาทร [-ทอน] ว. ไม่เอาใจใส่, ทอดธุระ. (ส.).
มนทาทร	ดู มนท-, มนท์.
มนทิระ, มนทิราลัย	[มนทิระ] (แบบ) น. เรือนหลวง. (ป., ส.).
มนเทียร	[มนเทียน] น. เรือนหลวง ใช้ว่า พระราชมนเทียร, โบราณใช้ว่า
	พระราชมณเฑียร. (ป., ส. มนฺทิร).
	มนเทียรบาล [มนเทียนบาน] น. การปกครองภายในพระราชฐาน,
	เรียกข้อบัญญัติพิเศษเกี่ยวกับพระราชฐาน พระราชวงศ์ และระเบียบ
	การปกครองในราชสำนัก ว่า กฎมนเทียรบาล; ผู้มีอํานาจหน้าที่
	เกี่ยวกับการปกครองภายในพระราชฐาน, โบราณใช้ว่า มณเฑียรบาล.
มนสิการ	[มะนะสิกาน] น. การกําหนดไว้ในใจ. (ป., ส.).
มนัส, มนัส-	[มะนัด, มะนัดสะ-] น. ใจ (เมื่อเข้าสมาสกับศัพท์หลังมักเป็น มโน,
	ดู มโน). (ส.).
	มนัสดาป [มะนัดสะดาบ] น. ความร้อนใจ. (ส.).
	มนัสวี [มะนัดสะ-] น. ผู้เป็นปราชญ์, ผู้มีใจเด็ดเดี่ยว, ผู้มีความคิดสูง. (ส.).
มนินทรีย์	[มะนินซี] ดู มน ๓, มน-.
มนิมนา, มนีมนา	[มะนิมมะนา, มะนีมมะนา] ว. เร็ว, ด่วน, ขมีขมัน, เช่น ก็มนิมนาการมาสู่สาลวัน.
	(ปฐมสมโพธิกถา). (ข. มฺนีมฺนา).
มนิลา	น. เรียกเชือกเกลียวสีขาว ๆ ค่อนข้างใหญ่ เหนียวมาก ว่า เชือกมนิลา,
	มักเรียกว่า เชือกมลิลา; เรียกเรือนที่ทรงหลังคาตรงลงมาไม่หักหน้าจั่ว
	เหมือนเรือนปั้นหยา แต่ไม่งอนช้อยเหมือนเรือนฝากระดาน ว่า เรือน
	ทรงมนิลา, เรือนทรงมลิลา ก็เรียก.
มนุ	น. มนู. (ป., ส.).
	มนุช น. ''ผู้เกิดจากมนู'' คือ คน. (ส.).
	มนุชาธิป น. พระเจ้าแผ่นดิน. (ส.).
มนุช	ดู มนุ.
มนุชาธิป	ดู มนุ.
มนุญ	ว. เป็นที่พอใจ, งาม. (ป. มนุญฺ?).
มนุษย-, มนุษย์	[มะนุดสะยะ-, มะนุด] น. สัตว์ที่รู้จักใช้เหตุผล, สัตว์ที่มีจิตใจสูง, คน. (ส.; ป. มนุสฺส).
	มนุษย์กบ น. คนที่ฝึกดํานํ้าได้นาน ๆ จนชํานาญโดยอาศัยหน้ากาก รองเท้าคล้ายตีนกบ
	และอุปกรณ์ช่วยการหายใจใต้นํ้า.
	มนุษยชาติ [มะนุดสะยะ-, มะนุดสะ-] น. จําพวกคน, หมู่มนุษย์. (ส.).
	มนุษยเทพ น. กษัตริย์. (ส.).
	มนุษยธรรม น. ธรรมของคน, ธรรมที่มนุษย์พึงมีต่อกัน มีเมตตากรุณาเป็นต้น.
	มนุษย์มนา (ปาก) น. ผู้คน เช่น ไม่เห็นมีมนุษย์มนาสักคน, คนทั่ว ๆ ไป เช่น
	แต่งตัวไม่เป็นมนุษย์มนา. (ส.).
	มนุษยโลก [มะนุดสะยะ-, มะนุดสะ-] น. โลกมนุษย์. (ส.).
	มนุษยศาสตร์ [มะนุดสะยะ-, มะนุดสาด] น. วิชาว่าด้วยคุณค่าทาง
	จิตใจและงานของคนมีศิลปะ วรรณคดี ประวัติศาสตร์ ภาษาศาสตร์
	ศาสนา และปรัชญา. (ส. มนุษฺย+ศาสฺตฺร). (อ. humanities).
	มนุษยสัมพันธ์ [มะนุดสะยะ-, มะนุดสำพัน] น. ความสัมพันธ์ในทางสังคมระหว่าง
	มนุษย์ ซึ่งจะก่อให้เกิดความเข้าใจอันดีต่อกัน.
	มนุษย์อวกาศ น. คนที่ฝึกจนมีความชํานาญเพื่อเดินทางออกนอกบรรยากาศของโลก.
มนุสาร, มนูสาร, มโนสาร	น. ชื่อคัมภีร์กฎหมายมนูธรรมศาสตร์ฉบับย่อ.
มนู	น. ชื่อพระผู้สร้างมนุษยชาติและปกครองโลก มี ๑๔ องค์ เรียงกัน
	เป็นยุค ๆ ไป, ยุคหนึ่งเรียกว่า มนวันดร นานกว่า ๔,๐๐๐,๐๐๐ ปี
	องค์แรก คือ พระสวายมภูวะ พระมนูองค์นี้ถือกันว่าเป็นผู้ทรงออก
	กฎหมายหรือธรรมศาสตร์ซึ่งยังมีอยู่ตราบเท่าทุกวันนี้เรียกว่า
	มนุสัมหิตา หรือ มนุสมฺฤติ, เพราะฉะนั้น คํา มนู จึงหมายถึงกฎหมาย
	ก็ได้ เช่น มนูกิจ. (ส. มนุ).
มโน	น. ใจ. (ป.; ส. มนสฺ).
	มโนกรรม น. การกระทำทางใจ, การคิด, ความคิด. (ป. มโนกมฺม).
	มโนคติ น. ความคิด. (ส.).
	มโนช น. ''เกิดแต่ใจ'' คือ ความรัก. (ส.).
	มโนชญ์ ว. เป็นที่พอใจ, งาม. (ส.).
	มโนทุจริต [มะโนทุดจะหฺริด] น. ความประพฤติชั่วทางใจ มี ๓ อย่าง
	ได้แก่ ความโลภอยากได้ของของผู้อื่น ๑ ความพยาบาท ๑ ความเห็น
	ผิดจากทำนองคลองธรรม ๑.
	มโนธรรม น. ความรู้สึกผิดชอบชั่วดี, ความรู้สึกว่าอะไรควรทําอะไร
	ไม่ควรทํา.
	มโนนุกูล ว. ซึ่งเกื้อกูลใจ, ชูใจ. (ส.).
	มโนภาพ น. ความคิดเห็นเป็นภาพขึ้นในใจ.
	มโนภินิเวศ น. ความมั่นใจ, ความหนักแน่น. (ส.).
	มโนมัย ว. สําเร็จด้วยใจ, ใช้ประกอบกับ ม้า หมายความว่า ม้าที่ใช้
	ขับขี่รวดเร็วได้ดังใจ. (กลอน) น. ม้า เช่น ครั้นถึงจึงสั่งข้าไท เร่งผูก
	มโนมัยที่เคยขี่. (บทละครสังข์ทอง). (ป., ส.).
	มโนรถ น. ความหวัง, ความประสงค์, ความใฝ่ฝัน. (ป., ส.).
	มโนรม, มโนรมย์ ว. เป็นที่ชอบใจ, งาม. (ส. มโนรม, มโนรมฺย;
	ป. มโนรม, มโนรมฺม).
	มโนศิลา น. ศิลาอ่อนที่ย่อยให้ละเอียดประสมเป็นสีทาสิ่งอื่นได้,
	อีกนัยหนึ่งว่าการหนูแดง, เรียกหินลายสีแดง ๆ เช่น รัตนผลึกเลื่อม
	มโนศิลาลาย. (ม. ร่ายยาว มหาพน). (ส. มนสฺ + ศิลา; ทมิฬ มโนจิไล).
	มโนสุจริต [มะโนสุดจะหฺริด] น. ความประพฤติชอบทางใจ มี ๓ อย่าง
	ได้แก่ ความไม่โลภอยากได้ของของผู้อื่น ๑ ความไม่พยาบาท ๑
	ความเห็นถูกตามทำนองคลองธรรม ๑.
	มโนหระ [มะโนหะระ] ว. เป็นที่จับใจ, น่ารักใคร่, สวย, งาม. (ส.).
มโนช	ดู มโน.
มโนชญ์	ดู มโน.
มโนราห์ ๑	น. ศิลปะการแสดงพื้นเมืองอย่างหนึ่งของภาคใต้ มีแม่บทท่ารํา
	อย่างเดียวกับละครชาตรี, โนรา ก็ว่า, เขียนว่า มโนห์รา ก็มี.
มโนราห์ ๒	น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง.
มโนสาเร่	น. เรื่องเบ็ดเตล็ดหยุมหยิม เช่น เรื่องมโนสาเร่, เรียกคดีอันมีทุนทรัพย์หรือค่าเช่า
	จำนวนเล็กน้อย ซึ่งไม่เกินจำนวนที่กำหนดในกฎหมายว่า คดีมโนสาเร่.
มโนห์รา	ดู มโนราห์ ๑.
มมังการ	[มะมังกาน] น. ความถือว่าเป็นของเรา. (ป.).
มมาก	[มะ-] น. แมลงหวี่. (เทียบ ข. มมาจ ว่า ตัวชีปะขาว).
มยุร-, มยุระ	[มะยุระ-] น. นกยูง, ใช้ว่า มยูร ก็มี. (ป., ส. มยูร).
	มยุรคติ [มะยุระคะติ] น. ท่าทางของนกยูง. (ส. มยูรคติ).
	มยุรฉัตร น. พนมหางนกยูง หรือเครื่องกั้นบังเป็นชั้น ๆ ทําด้วย
	หางนกยูง เป็นเครื่องสูง ใช้ในงานพิธีโสกันต์.
	มยุรอาสน์ น. ''พระผู้มีนกยูงเป็นอาสนะ'' หมายถึง พระขันทกุมาร
	หรือพระสกันทกุมาร เพราะพระขันทกุมารทรงมีนกยูงเป็นพาหนะ.
	มยุรา, มยุเรศ [มะ-] (กลอน) น. นกยูง.
	มยุรี [มะ-] น. นกยูงตัวเมีย. (ป.).
มยุรา, มยุเรศ	ดู มยุร-, มยุระ.
มยุรี	ดู มยุร-, มยุระ.
มยูขะ	น. รัศมี. (ป., ส.).
มยูร	[มะยูน] น. นกยูง. (ป., ส.).
มร-	[มะระ-, มอน-] น. ความตาย. (ป.).
มรกต	[มอระกด] น. ชื่อรัตนะอย่างหนึ่งในจำพวกนพรัตน์ มีสีเขียว.
มรคา	[มอระคา] น. ทาง, ช่อง, ถนน. (ส. มารฺค; ป. มคฺค).
มรฑป	[มอระดบ] น. มณฑป เช่น โบสถ์ระเบียงมรฑปพื้น ไพหาร. (นิ. นรินทร์). (ป. มณฺฑป).
มรณ-, มรณ์, มรณะ	[มอระนะ-, มะระนะ-, มอน, มอระนะ] น. ความตาย, การตาย. (ป., ส.). ก. ตาย.
	มรณกรรม [มอระนะกํา] น. ความตาย.
	มรณธรรม [มะระนะทํา] ว. มีความตายเป็นธรรมดา. (ป.).
	มรณบัตร [มอระนะบัด] (กฎ) น. หนังสือสําคัญที่นายทะเบียนผู้รับแจ้งแห่งท้องที่ที่มีคนตาย
	ออกให้เป็นหลักฐานแสดงรายการคนตายแก่ผู้แจ้ง.
	มรณภัย [มะระนะไพ, มอระนะไพ] น. ความรู้สึกกลัวต่อความตาย, ภัยที่เป็นอันตรายถึงตาย. (ป.).
	มรณภาพ [มอระนะพาบ] น. ความตาย. ก. ตาย (ใช้แก่พระสงฆ์).
	มรณันติก- [มะระนันติกะ-] ว. มีความตายเป็นที่สุด. (ป. มรณ + อนฺติก).
	มรณานต์ [มะระนาน] ว. จนกว่าจะตาย. (ส.).
มรณันติก-	ดู มรณ-, มรณ์, มรณะ.
มรณานต์	ดู มรณ-, มรณ์, มรณะ.
มรดก	[มอระ-] น. สิ่งที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษหรือที่สืบทอดมาแต่บรรพกาล; (กฎ) ทรัพย์สินทุกชนิด
	ตลอดทั้งสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดต่าง ๆ ของผู้ตาย เว้นแต่ตามกฎหมายหรือโดยสภาพแล้ว
	เป็นการเฉพาะตัวของผู้ตาย เรียกรวม ๆ ว่า กองมรดก.
มรรค, มรรค-, มรรคา	[มัก, มักคะ-, มันคา] น. ทาง; เหตุ, ใช้คู่กับ ผล ว่า เป็นมรรคเป็นผล; ในพระพุทธศาสนา
	เป็นชื่อแห่งโลกุตรธรรม คู่กับ ผล มี ๔ ชั้น คือ โสดาปัตติมรรค สกทาคามิมรรค อนาคามิมรรค
	อรหัตมรรค, ทางที่จะนำไปสู่ความพ้นทุกข์ เป็น ๑ ในอริยสัจ ๔ ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค
	เรียกเต็มว่า มรรคมีองค์ ๘ ประกอบด้วย สัมมาทิฐิ - ความเห็นชอบ ๑ สัมมาสังกัปปะ - ความดำริชอบ ๑
	สัมมาวาจา - การเจรจาชอบ ๑ สัมมากัมมันตะ - การงานชอบ ๑ สัมมาอาชีวะ - การเลี้ยงชีวิตชอบ ๑
	สัมมาวายามะ - ความพยายามชอบ ๑ สัมมาสติ - ความระลึกชอบ ๑ สัมมาสมาธิ -ความตั้งใจชอบ ๑
	หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า มัชฌิมาปฏิปทา คือ ทางสายกลาง. (ส. มารฺค; ป. มคฺค).
	มรรคนายก [มักคะนายก] น. ''ผู้นําทาง'' คือ ผู้จัดการทางกุศล หรือ ผู้ชี้แจงทางบุญทางกุศลและ
	ป่าวประกาศให้ประชาชนมาทำบุญทำกุศลในวัด. (ส. มารฺค + นายก).
	มรรคผล (ปาก) น. ผล, มักใช้ในความปฏิเสธ เช่น ไม่เป็นมรรคผล ไม่ได้มรรคผลอะไร.
มรรตยะ, มรรตัย, มัตตัย, มัตยะ	[มันตะยะ, มันไต, มัดไต, มัดตะยะ] น. ผู้ที่ต้องตาย, ได้แก่ พวกมนุษย์ และสัตว์ดิรัจฉาน,
	คู่กับ อมร ผู้ไม่ตาย คือ เทวดา. (ส. มรฺตฺย; ป. มจฺจ).
มรรทนะ	[มัดทะนะ] น. การบด, การถู; การทําให้เจ็บ, การยํ่ายี, การทําลาย. (ส. มรฺทน; ป. มทฺทน).
มรรยาท	[มันยาด] น. กิริยาวาจาที่ถือว่าสุภาพเรียบร้อยถูกกาลเทศะ, มารยาท ก็ว่า. (ส. มรฺยาทา;ป. มริยาท).
มรรษ, มรรษะ	[มัด, มัดสะ] น. ความเพียร, ความอดทน. ก. อดทน. (ส. มรฺษ).
มรสุม	[มอระสุม] น. คราว; คราวลม, คราวพายุ; ลมฝน; ชื่อพายุใหญ่ที่มีลมแรงและมีฝนตกหนัก, โดยปริยาย
	หมายถึงความยุ่งยากเดือดร้อนที่เกิดในบางช่วงชีวิต เช่น มรสุมชีวิต. (เทียบอาหรับ mausim).
มรัมเทศ	[มะรํามะเทด] น. ประเทศพม่า. (ป. มรมฺมเทส).
มรานควาน	[มะรานคฺวาน] ก. รบกวน, ทําให้รําคาญ. (ข. เมฺรญคงฺวาล).
มริจ	[มะริด] น. พริกไทย. (ส. มริจ, มรีจ; ป. มริจฺจ).
มริยาท	(แบบ) น. มรรยาท. (ป.; ส. มรฺยาทา).
มรีจิ	น. พยับแดด, แสงแดด. (ป., ส.).
มรุ ๑	น. ทะเลทราย, ที่กันดารนํ้า. (ป., ส.).