แมลบ	[มะแลบ] ก. แลบ.
แมว ๑	น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Felis catus ในวงศ์ Felidae ซึ่งเป็นวงศ์
	เดียวกับเสือ ขนยาวนุ่ม มีหลายสี เช่น ดํา ขาว นํ้าตาล ส่วนใหญ่เลี้ยงไว้
	เพื่อความสวยงามและใช้จับหนู แมววิเชียรมาศ และแมวสีสวาด
	เป็นแมวไทยที่สวยงามและมีชื่อเสียงมาก; ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์มูลา
	มี ๙ ดวง, ดาวช้างน้อย ดาวมูล หรือ ดาวมูละ ก็เรียก.
	แมวคราว [-คฺราว] น. แมวตัวผู้ที่แก่ รูปร่างใหญ่ หน้าตาดุน่ากลัว และมีหนวดยาว.
	แมวเซา ๑ น. แมวมอง.
	แมวดาว น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Felis bengalensis ในวงศ์ Felidae ขนาด
	โตกว่าแมวบ้านเล็กน้อย ขนสั้นสีเหลือง มีจุดดําทั่วตัว ใต้ท้องสีขาว.
	แมวป่า น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Felis chaus ในวงศ์ Felidae ขนาดใหญ่
	กว่าแมวบ้าน สีนํ้าตาลอมเทาหรือนํ้าตาลอมเหลือง หูตั้งชัน มีพู่ขนสีดําที่ปลายหู,
	เสือกระต่าย หรือ เสือบอง ก็เรียก.
	แมวมอง น. กองทหารที่มีหน้าที่คอยเหตุ, แมวเซา ก็เรียก; ผู้ที่คอยสังเกตหรือซุ่มดู
	ว่ามีใครสวยหรือเล่นกีฬาเก่ง แล้วแนะนำให้วงการที่เกี่ยวข้องชักชวนมาเป็นดารา
	ประกวดความงาม หรือร่วมแข่งขันกีฬา เป็นต้น.
แมว ๒	น. ชื่อปลาทุกชนิดในสกุล Thryssa, Setipinna และชนิด Lycothrissa crocodilus
	ในวงศ์ Engraulidae ลําตัวยาว แบนข้าง ปากกว้าง เชิดขึ้นมากน้อยแล้วแต่ชนิด
	ฟันแหลมคม ตาอยู่ค่อนไปทางปลายด้านหน้าของหัว ท้องเป็นสันแหลมมีเกล็ดเรียง
	ต่อกันคล้ายฟันเลื่อย ก้านครีบอกมักยื่นยาวเป็นเส้นคล้ายหนวดแมว ครีบก้น
	เป็นแผ่นยาว มีทั้งที่อยู่ในนํ้ากร่อย นํ้าทะเล และนํ้าจืด ขนาดยาวได้ถึง ๑๕-๓๐
	เซนติเมตร.
แม้ว	น. ชนชาวเขาพวกหนึ่งอยู่ทางเหนือของประเทศไทย เรียกตัวเองว่า ม้ง.
แมวเซา ๑	ดูใน แมว ๑.
แมวเซา ๒	น. ชื่องูพิษชนิด Daboia russellii ในวงศ์ Viperidae หัวสามเหลี่ยม
	ตัวอ้วนสั้นสีนํ้าตาลอมเทา ลายสีนํ้าตาลเข้ม เขี้ยวพิษยาว เมื่อถูกรบกวน
	มักทําเสียงขู่ฟู่ยาวคล้ายเสียงยางรถรั่ว.
แมวน้ำ	น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ในวงศ์ Phocidae ซึ่งไม่มีใบหู และวงศ์ Otaliidae
	ซึ่งมีใบหู รูปร่างอ้วนใหญ่ มีหนวดคล้ายแมว ขาคล้ายพาย คู่หน้าสั้น คู่หลังลู่ไปตามลําตัว
	อาศัยอยู่ตามชายฝั่ง หากินในนํ้าเขตอบอุ่นหรือเขตหนาว ที่พบทั่วไป คือ ชนิด Phoca vitulina.
แม้วะ	สัน. แม้ว่า.
แมะ	ก. นั่งหรือวางของทิ้งไว้ชั่วคราว เช่น เอาไปแมะไว้, แหมะ ก็ว่า. ว. อาการที่นั่ง
	หรือวางของทิ้งไว้ชั่วคราว เช่น พอเหนื่อยก็นั่งแมะตรงนี้เอง, แหมะ ก็ว่า.
โม	น. แตงโม. (ดู แตง).
โม่	น. เครื่องบดชนิดหนึ่งทําด้วยหิน รูปร่างคล้ายสีสีข้าว มี ๒ ส่วน ส่วนบนซึ่งเรียกว่า
	ลูกโม่นั้น มีมือถือสำหรับหมุน และมีรูสำหรับกรอกเมล็ดพืช เมื่อหมุนลูกโม่จะบด
	เมล็ดพืชให้ละเอียดและไหลลงสู่ส่วนล่างซึ่งมีลักษณะเป็นรางสำหรับรองรับอยู่เกือบ
	รอบลูกโม่ ด้านหนึ่งของส่วนล่างมีช่องเปิดให้สิ่งที่โม่แล้วไหลลงสู่ภาชนะ
	ที่รองรับได้. ก. บดให้ละเอียดด้วยโม่.
โม้	(ปาก) ว. โว, พูดเกินความจริง.
โม้ ๆ, โม่ะ	ว. เสียงอย่างเสียงเรียกสุนัขมากินข้าว.
โมก	น. ชื่อไม้ต้นชนิด Wrightia religiosa Benth. ex Kurz ในวงศ์ Apocynaceae
	ดอกสีขาวห้อยเป็นช่อสั้น ๆ กลิ่นหอม ปลูกเป็นไม้ประดับ.
	โมกมัน น. ชื่อไม้ต้นชนิด Wrightia arborea (Dennst.) Mabb. ในวงศ์
	Apocynaceae เนื้อไม้สีขาวละเอียด ใช้ฝังประดับในเนื้อไม้อื่นเป็นลวดลาย
	และทําสิ่งอื่น ๆ เช่น พาย, มูกมัน ก็เรียก.
	โมกใหญ่ น. ชื่อไม้ต้นชนิด Holarrhena pubescens Wall. ex G. Don ในวงศ์
	Apocynaceae ดอกสีขาว กลิ่นหอม เปลือกใช้ทํายาได้, มวกใหญ่ หรือ มูกหลวง
	ก็เรียก.
โมกข-, โมกข์ ๑	[โมกขะ-] น. ความหลุดพ้น, นิพพาน. (ป.; ส. โมกฺษ).
	โมกขบริสุทธิ์ น. การที่พระจันทร์พ้นจากเงาโลกโดยสิ้นเชิง เมื่อมีจันทรุปราคา.
โมกข์ ๒	ว. หัวหน้า, ประธาน. (ป.; ส. มุขฺย).
โมกโคก	(ปาก) ว. มีสัณฐานใหญ่และนูน (มักใช้แก่หน้าผาก).
โมกษ-, โมกษะ	[โมกสะ-] น. ความหลุดพ้น, นิพพาน. (ส.; ป. โมกฺข).
	โมกษะพยาน (กฎ) น. พยานที่พ้นแล้ว ได้แก่ พระภิกษุหรือสามเณรใน
	พระพุทธศาสนาซึ่งไม่จําต้องไปศาลตามหมายเรียก และแม้มาเป็นพยาน
	ก็ไม่ต้องสาบานตนก่อนเบิกความและจะไม่ยอมเบิกความหรือตอบ
	คําถามใด ๆ ก็ได้.
โมฆ-, โมฆะ	[โมคะ-] ว. เปล่า, ว่าง; ไม่มีประโยชน์, ไม่มีผล, เช่น สัญญาเป็นโมฆะ; (กฎ)
	เสียเปล่า ไม่มีผลบังคับหรือผูกพันตามกฎหมาย. (ป., ส.).
	โมฆกรรม (กฎ) น. นิติกรรมที่เสียเปล่า ไม่มีผลบังคับหรือผูกพันตามกฎหมาย
	ไม่อาจให้สัตยาบันแก่กันได้ และผู้มีส่วนได้เสียคนหนึ่งคนใด จะยกความเสียเปล่า
	ขึ้นกล่าวอ้างก็ได้, กฎหมายเขียนเป็น โมฆะกรรม.
	โมฆสัญญา น. สัญญาที่ไม่มีผลบังคับ.
โมฆีย-, โมฆียะ	[โมคียะ-] (กฎ) ว. ที่อาจเป็นโมฆะได้เมื่อมีการบอกล้าง หรือมีผลสมบูรณ์เมื่อมี
	การให้สัตยาบัน. (ป.).
	โมฆียกรรม (กฎ) น. นิติกรรมซึ่งอาจบอกล้าง เพิกถอน หรือให้สัตยาบันได้
	ถ้าบอกล้างก็เป็นโมฆะมาแต่เริ่มแรก ถ้าให้สัตยาบันก็มีผลสมบูรณ์มาแต่
	เริ่มแรก, กฎหมายเขียนเป็น โมฆียะกรรม.
โมง ๑	น. วิธีนับเวลาตามประเพณีในเวลากลางวัน, ถ้าเป็นเวลาก่อนเที่ยงวัน ตั้งแต่
	๗ นาฬิกา ถึง ๑๑ นาฬิกา เรียกว่า โมงเช้า ถึง ๕ โมงเช้า, ถ้าเป็น ๑๒ นาฬิกา
	นิยมเรียกว่า เที่ยงวัน, ถ้าหลังเที่ยงวัน ตั้งแต่ ๑๓ นาฬิกา ถึง ๑๗ นาฬิกา
	เรียกว่า บ่ายโมง ถึง บ่าย ๕ โมง, ถ้า ๑๘ นาฬิกา นิยมเรียกว่า ๖ โมงเย็น หรือ ยํ่าคํ่า.
โมง ๒	น. ต้นไม้ชนิดหนึ่งอยู่ตามป่า ใช้นํ้าเปลือกแช่ปูนขาวทําให้ปูนแข็ง. (พจน. ๒๔๙๓).
โม่ง	ว. หัวหรือท้ายโตผิดส่วน, ใหญ่โตผิดธรรมดา, เช่น ปลาหัวโม่ง, เรียกผู้ที่เอา
	ผ้าคลุมหัวในการเล่นของเด็กว่า อ้ายโม่ง, โดยปริยายหมายถึงคนที่คลุมหัวปิดหน้า
	เพื่อไม่ให้คนจำหน้าได้.
	โม่งโค่ง ว. ใหญ่โตเกะกะ, ใหญ่โตไม่สมรูป, เช่น รูปร่างโม่งโค่ง.
โมงครุ่ม	น. การเล่นมหรสพอย่างหนึ่ง มีในงานหลวง เช่น ในพระราชพิธีโสกันต์เป็นต้น.
โมจน-	[โมจะนะ-] น. การเปลื้อง, การปลด, การปล่อย. (ป., ส.).
โมทนา ๑	[โมทะนา] ก. บันเทิง, ยินดี, พลอยยินดี. (ช.).
โมทนา ๒	[โมทะนา] ก. พลอยบันเทิง, พลอยยินดี. (ตัดมาจาก อนุโมทนา). (ป., ส. โมทน).
โมนะ	น. ความนิ่ง, ความสงบ. (ป.; ส. เมาน).
โมโนแซ็กคาไรด์	(วิทยา) น. สารประกอบคาร์โบไฮเดรตจําพวกนํ้าตาล ส่วนมากเป็นพวกที่มี
	สูตรโมเลกุล C6H12O6 (hexoses)หรือ C5H10O5 (pentoses), มอโนแซ็กคาไรด์
	ก็ว่า. (อ. monosaccharide).
โมไนย	[-ไน] น. ความเป็นปราชญ์, คุณธรรมของนักปราชญ์. (ป. โมเนยฺย; ส. เมาเนย).
โมมูห์, โมมูหะ	ว. หลงใหล, โง่เขลา. (ป.; ส. โมมุฆ).
โมเม	ก. ทึกทักเอา เช่น โมเมว่าเขาชอบตน, รวบรัดตัดความ เช่น โมเมสรุป. ว. ไม่สมเหตุสมผล.
โมเมนต์	น. เรียกอาการที่วัตถุหมุนรอบจุดหนึ่งที่ตรึงอยู่กับที่ว่าเกิดโมเมนต์ขึ้นที่วัตถุนั้น,
	ทางวิทยาศาสตร์กําหนดว่า โมเมนต์ของแรงใดแรงหนึ่งรอบจุดใดจุดหนึ่งซึ่งตรึง
	อยู่กับที่ ก็คือผลคูณระหว่างแรงนั้นกับระยะทางที่ลากจากจุดนั้นไปตั้งฉาก
	กับแนวทิศของแรงนั้น. (อ. moment).
โมเย	(ปาก) ว. ขี้เมา.
โมร-	[-ระ-] น. นกยูง. (ป., ส.).
	โมรกลาป [-กะหฺลาบ] น. แพนหางนกยูง. (ป.).
โมรา	น. หินลายชนิดหนึ่ง นับเข้าในพวกหินมีค่า.
โมรี ๑	น. นกยูงตัวเมีย. (ป.).
โมรี ๒	น. ผ้าชนิดหนึ่ง เช่น ผ้าแดงโมรีสิบพับ. (ราชาธิราช). (ฮินดูสตานี morii ว่า
	ผ้าเขียวชนิดหนึ่ง, มลายู moiri ว่า แพรมีลาย).
โมเรส	(กลอน) น. นกยูง.
โมลิบดีนัม	น. ธาตุลําดับที่ ๔๒ สัญลักษณ์ Mo เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็งสีขาว
	หลอมละลายที่ ๒๖๑๐ ?ซ. ใช้ประโยชน์นําไปผสมกับโลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ
	และใช้ทําเหล็กกล้า. (อ. molybdenum).
โมลี	น. เมาลี. (ป. โมลิ).
โมเลกุล	น. ส่วนที่เล็กที่สุดของสารซึ่งสามารถดํารงอยู่ได้ตามลําพัง และทั้งยังคงรักษา
	สมบัติต่าง ๆ ของสารนั้นไว้ได้ด้วย โมเลกุลประกอบด้วยอะตอมของธาตุ,
	เดิมเรียกว่า อณู. (อ. molecule).
โมษกะ, โมษะ	[-สะ-] น. โจร, ขโมย. (ส.; ป. โมส, โมสก).
โมษณะ	[-สะ-] น. การปล้น, การขโมย. (ส.).
โมเสก	น. เรียกเครื่องเคลือบดินเผาแผ่นเล็ก ๆ มีสีต่าง ๆ สําหรับปูพื้นหรือบุผนัง. (อ. mosaic).
โมเสส	น. ชื่อศาสดาแห่งศาสนายิวหรือยูดาย.
โมห-, โมหะ	[-หะ-] น. ความหลง, ความเขลา, ความโง่, ที่ใช้ว่า โม่ห์ หรือ เมาห์ ก็มี. (ป., ส.).
	โมหันธ์ น. ความมืดมนด้วยความหลง. (ป. โมห + อนฺธ).
	โมหาคติ น. ความลําเอียงเพราะความเขลา เป็นอคติ ๑ ในอคติ ๔ ได้แก่ ฉันทาคติ
	โทสาคติ ภยาคติ และโมหาคติ. (ป. โมห + อคติ).
โม่ห์	น. โมหะ.
โมหันธ์	ดู โมห-, โมหะ.
โมหาคติ	ดู โมห-, โมหะ.
โมโห	ก. โกรธ.
ไม่	ว. มิ, คําปฏิเสธความหมายของคําที่อยู่ถัดไป เช่น ไม่กิน ไม่ดี, ถ้าอยู่ท้ายคํา
	ต้องมีคํา หา อยู่หน้า เช่น หากินไม่.
	ไม่กี่น้ำ (ปาก) ว. ไม่ช้า, ไม่นาน, ไม่เท่าไร, เช่น เก่งไปได้ไม่กี่น้ำหรอก.
	ไม่กี่อัฐ, ไม่กี่อัฐฬส (สํา) น. ราคาถูก เช่น ของนี้ราคาไม่กี่อัฐ.
	ไม่ใกล้ไม่ไกล ว. ใกล้ เช่น บ้านฉันอยู่ไม่ใกล้ไม่ไกลจากที่นี่; กันเอง เช่น คนไม่ใกล้ไม่ไกล.
	ไม่เข้าการ ว. ไม่เป็นประโยชน์, ไม่มีสาระ.
	ไม่เข้าแก๊ป, ไม่เข้าท่า ว. ไม่แนบเนียน, ไม่รัดกุม.
	ไม่เข้าใครออกใคร ก. ไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง, เป็นกลาง, คงความเป็นตัว
	ของตัวเอง, ไม่เห็นแก่หน้าใคร, เช่น เขาตัดสินไม่เข้าใครออกใคร ปืนไม่เข้าใครออกใคร.
	ไม่เข้ายา (สํา) ว. ไม่ได้เรื่อง, ไม่ได้ความ.
	ไม่ค่อย, ไม่ใคร่ ว. ไม่ถึงกับ, ไม่ถึงขนาดนั้น, เช่น ไม่ค่อยดํา.
	ไม่คิดไม่ฝัน ก. นึกไม่ถึง, เกินคาด, เช่น ไม่คิดไม่ฝันว่าจะถูกสลากกินแบ่งรางวัลที่ ๑.
	ไม่ชอบมาพากล ว. ไม่น่าไว้วางใจ, ไม่เข้าที.
	ไม่เชิง ว. ไม่เป็นอย่างใดอย่างหนึ่งโดยแน่นอน เช่น จะว่าขี้เกียจก็ไม่เชิง.
	ไม่ใช่ขี้ไก่ (สํา) ว. ไม่เลว, มีอะไรดีเหมือนกัน ดูหมิ่นไม่ได้.
	ไม่ใช่เล่น ว. เก่ง, พิเศษกว่าธรรมดา, เช่น ฝีปากไม่ใช่เล่น เด็กคนนี้ซนไม่ใช่เล่น.
	ไม่ดูเงาหัว (สำ) ก. ไม่รู้จักประมาณตน.
	ไม่ดูตาม้าตาเรือ (สํา) ก. ไม่พิจารณาให้รอบคอบ.
	ไม่เดียงสา ว. ไม่รู้ประสา, ไม่รู้ผิดรู้ชอบตามปรกติสามัญ, เช่น เด็กยังไม่เดียงสา.
	ไม่ได้ความ ว. ไม่ได้เรื่อง, ไม่ได้การ, เช่น พูดไม่ได้ความ, ไม่ดี, ใช้การไม่ได้, เช่น ของไม่ได้ความ.
	ไม่ได้เบี้ยออกข้าว (สํา) ว. ไม่มีส่วนได้อะไรด้วยเลย, ไม่มีส่วนได้อะไรด้วยแล้ว
	ยังต้องเสียผลประโยชน์ไปอีก.
	ไม่ได้เบี้ยเอาข้าว (สํา) ว. ไม่ได้อย่างหนึ่งก็ต้องเอาอีกอย่างหนึ่ง, ไม่ยอมกลับมือเปล่า.
	ไม่ได้ไม่เสีย ว. เสมอตัว, เท่าทุน.
	ไม่ได้เรื่อง, ไม่ได้เรื่องได้ราว ว. ถือเป็นเรื่องเป็นราวไม่ได้, ถือเป็นสาระไม่ได้.
	ไม่ได้ศัพท์ (กลอน) ว. ไม่ได้เรื่อง, ไม่ได้ความ, เลอะเทอะเอาเป็นหลักไม่ได้,
	เช่น พูดเลอะหลงไหลไม่ได้ศัพท์. (สังข์ทอง).
	ไม่ได้สิบ (กลอน) ก. งงจนคิดอะไรไม่ออกหรือทําอะไรไม่ถูก เช่น ท้าวสามนต์
	เสียใจไม่ได้สิบ. (สังข์ทอง).
	ไม่เต็มเต็ง, ไม่เต็มบาท (ปาก) ว. บ้า ๆ บอ ๆ สติไม่สมบูรณ์, มีจิตใจใกล้ไปทาง
	บ้า ๆ บอ ๆ, สองสลึงเฟื้อง หรือ สามสลึงเฟื้อง ก็ว่า.
	ไม่เต็มหุน (ปาก) ว. มีสติไม่สมบูรณ์, บ้า ๆ บอ ๆ.
	ไม่ถูกโรคกัน (ปาก) ก. เข้ากันไม่ได้, ไม่ถูกนิสัยกัน.
	ไม่ทัน ว. ใช้ประกอบหน้ากริยาหมายความว่า ยังมิได้ตั้งตัวตั้งใจ ทําให้
	พลาดไป เช่น ไม่ทันฟัง ไม่ทันคิด, ใช้ประกอบหลังกริยาหมายความว่า
	ไม่มีความสามารถที่จะติดตามเรื่องได้ทัน เช่น ฟังไม่ทัน พูดไม่ทัน คิดไม่ทัน.
	ไม่เป็นการ ก. ไม่ได้ผล, ไม่สำเร็จ, เช่น เห็นจะไม่เป็นการ.
	ไม่เป็นท่า ก. หมดรูป, ไม่เข้าท่า, ไม่ได้ความ, เช่น แพ้ไม่เป็นท่า.
	ไม่เป็นเรื่อง, ไม่เป็นเรื่องเป็นราว ว. ไม่มีสาระ เช่น เรื่องไม่เป็นเรื่อง.
	ไม่เป็นโล้เป็นพาย ก. ไม่ได้เรื่องได้ราว, จับจด, ไม่จริงจัง, เช่น ทำงานไม่เป็นโล้เป็นพาย.
	ไม่เป็นสุข ว. ไม่มีความสุข.
	ไม่เป็นอัน ว. ใช้นำหน้ากริยามีความหมายไปในลักษณะที่ไม่สะดวก เช่น
	ไม่เป็นอันกิน ไม่เป็นอันนอน.
	ไม่พูดพร่ำทำเพลง (สํา) ว. ไม่รอให้ชักช้า, ทันทีทันใด.
	ไม่ฟังเสียง ก. ดื้อดึง, ไม่ยอมเชื่อฟัง.
	ไม่มีเงาหัว (สำ) ก. เป็นลางว่าจะตายร้าย.
	ไม่มีปี่มีกลอง, ไม่มีปี่มีขลุ่ย (สํา) ก. ไม่มีเค้า เช่น การที่เจ็บนั้นก็ไม่มีปี่มีกลอง.
	(พระราชหัตถเลขา ร. ๗).
	ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้ (สํา) ก. ไม่มีเหตุย่อมไม่มีผล.
	ไม่มีวันเสียละ (ปาก) ว. ไม่มีทางจะเป็นไปได้.
	ไม่ยี่หระ ก. ไม่สะทกสะท้าน, ไม่ใยดี, เช่น ใครจะด่าว่าอย่างไร เขาก็ไม่ยี่หระ.
	ไม่แยแส ก. ไม่เป็นธุระ, ไม่เกี่ยวข้อง.
	ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาวาง (สํา)
	ก. ทําสิ่งที่ไม่รู้ว่าจะมีภัยแก่ตัว.
	ไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน (สํา) ก. ไม่รู้ความเป็นมาหรือพื้นเพ.
	ไม่รู้ไม่ชี้ ว. ไม่รับรู้, ไม่รับผิดชอบ, เช่น ทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้.
	ไม่รู้อีโหน่อีเหน่ (สํา) ก. ไม่รู้เรื่องราวที่เกิดขึ้น, นอนหลับไม่รู้ นอนคู้ไม่เห็น.
	ไม่ลงโบสถ์กัน (ปาก) ก. ไม่ถูกกัน, ไม่ลงรอยกัน, เข้ากันไม่ได้.
	ไม่ลดราวาศอก ก. ไม่ยอมผ่อนปรน เช่น เถียงไม่ลดราวาศอก.
	ไม่ลืมหูลืมตา ว. งมงาย เช่น หลงจนไม่ลืมหูลืมตา.
	ไม่เล่นด้วย ก. ไม่ร่วมด้วย, ไม่เอาด้วย, เช่น เรื่องนี้ไม่เล่นด้วย.
	ไม่สู้ ว. ไม่ค่อย เช่น ไม่สู้ดี คือ ไม่ค่อยดี.
	ไม่หยุดหย่อน ว. อาการที่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง, ไม่เว้นระยะ, เช่น ทำงานไม่หยุดหย่อน.
	ไม่หวาดไม่ไหว ว. ไม่รู้จักหมด เช่น กินไม่หวาดไม่ไหว.
	ไม่หือไม่อือ (ปาก) ว. ไม่ตอบ, ไม่ขานรับ, เช่น เรียกแล้วก็ยังไม่หือไม่อือ.
	ไม่เห็นจะ ว. ใช้ประกอบแสดงความเห็นหรือความรู้สึกในลักษณะที่ว่าไม่
	สมควรที่จะ ไม่น่าจะ รู้สึกว่าไม่ เช่น ไม่เห็นจะน่ารักเลย ไม่เห็นจะน่ากลัวเลย.
	ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้ (สํา) ว. ด่วนทําไปทั้ง ๆ
	ที่ยังไม่ถึงเวลาอันสมควร.
	ไม่เหลือบ่ากว่าแรง (สํา) ว. ไม่เกินความสามารถที่จะทําได้.
	ไม่อินังขังขอบ ก. ไม่เอาใจใส่, ไม่ดูแล, ไม่นำพา.
	ไม่เออออห่อหมก (สํา) ก. ไม่ตกลงด้วย, ไม่ยินยอม.
	ไม่เอาการเอางาน, ไม่เอางานเอาการ ก. ไม่ตั้งใจทำการงานด้วยความขยันขันแข็ง.
	ไม่เอาความ ก. ไม่ฟ้องร้องเอาความผิดตามกฎหมาย.
	ไม่เอาถ่าน ก. ไม่รักดี.
	ไม่เอาธุระ ก. ปล่อยปละละเลย, ไม่เอาใจใส่.
	ไม่เอาพี่เอาน้อง ก. ไม่เอื้อเฟื้อจุนเจือญาติพี่น้อง.
ไม้ ๑	น. คํารวมเรียกพืชทั่วไป โดยปรกติมีราก ลําต้น กิ่ง ก้าน และใบ, เรียกเนื้อของ
	ต้นไม้ที่ใช้ทําสิ่งของต่าง ๆ มีลักษณะเป็นท่อน แผ่น หรือดุ้น เป็นต้น, คําประกอบ
	หน้าสิ่งของบางอย่างที่มีลักษณะยาวซึ่งทําด้วยไม้หรือเดิมทําด้วยไม้ เช่น ไม้กวาด
	ไม้พาย ไม้เท้า ไม้จิ้มฟัน, คํานําหน้าบอกประเภทต้นไม้ เช่น ไม้ยาง ไม้ดํา ไม้แดง,
	ท่ารําและท่าตีกระบี่กระบองท่าหนึ่ง ๆ เรียกว่า ไม้หนึ่ง ๆ, โดยปริยายหมายความว่า
	ท่าที เช่น เขาจะมาไม้ไหน, ลักษณนามเรียกของเช่นปลาย่างที่เสียบไม้เรียงเป็น
	ตับว่า ปลาไม้หนึ่ง ปลา ๒ ไม้, เรียกผ้าที่ม้วนโดยมีไม้อยู่ข้างในว่า ผ้าไม้หนึ่ง
	ผ้า ๒ ไม้; เรียกลักษณะของสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมไทยที่ย่อตรงมุมของฐาน
	แท่น เสา หรือเครื่องยอดเป็นมุมเล็ก ๆ มุมละ ๓ มุม รวม ๔ มุมใหญ่ ได้ ๑๒ มุมเล็ก
	ว่า ย่อไม้สิบสอง หรือ ย่อมุมไม้สิบสอง แม้ย่อมากกว่ามุมละ ๓ ก็ยังเรียกว่า
	ย่อไม้สิบสอง หรือ ย่อมุมไม้สิบสอง.
	ไม้กง น. ไม้สำหรับดีดฝ้าย มีรูปเหมือนคันธนู, กง หรือ ไม้กงดีดฝ้าย ก็ว่า.
	ไม้กระดาน น. ไม้ซุงที่เลื่อยออกเป็นแผ่น ๆ สำหรับปูพื้นหรือทำฝาเรือนเป็นต้น,
	ถ้าใช้ปูพื้น เรียกว่า กระดานพื้น, ถ้าใช้ทำฝา เรียกว่า ไม้ฝา, เรียกเรือนไม้จริงที่ฝา
	ทำด้วยไม้กระดานว่า เรือนฝากระดาน.
	ไม้กระถาง น. ดอกไม้เพลิงชนิดหนึ่ง ใส่ในกระถาง ลำต้นเป็นต้นไม้แห้งผูกดอกไม้
	เพลิงชนิดต่าง ๆ เช่น จู้จี้ นกบิน ฝอยทอง ล่ามชนวนให้ต่อกัน เวลาจุดจะแตกเป็นระยะ ๆ;
	ดอกไม้กระถางเล็ก ๆ ใช้ไม้โสนทำ สำหรับถวายพระในเวลาเข้าพรรษา.
	ไม้กระบอง น. ไม้สั้นสำหรับใช้ตี มีรูปกลมบ้าง เหลี่ยมบ้าง คล้ายพลองแต่สั้นกว่า.
	ไม้กลัด น. สิ่งที่มีปลายแหลม ๒ ข้าง โดยมากทำด้วยไม้ไผ่เหลาเล็ก ๆ หรือ
	ก้านมะพร้าวตัดเป็นท่อนสั้น ๆ สำหรับใช้แทงขัดกระทงหรือใบตองที่ห่อขนม
	เป็นต้น; ไม้ไผ่เหลาเป็นอันเล็ก ๆ ปลายเรียวโคนใหญ่ ใช้ขัดมุ่นผมจุกเด็ก.
	ไม้กวาด น. สิ่งที่ใช้กวาด ทำด้วยทางมะพร้าวเป็นต้น มัดเป็นกำ ๆ.
	ไม้กางเขน น. วัตถุเป็นรูปเหมือนคนยืนกางแขน (?)ทำด้วยไม้หรือโลหะ
	เป็นต้นเป็นเครื่องหมายคริสต์ศาสนา.
	ไม้กำมะลอ น. ไม้เนื้ออ่อนที่ไม่ใช่ไม้แก่น เช่น ไม้ฉำฉา ไม้จามจุรี;
	ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีหุ่นวนเวียนลงพื้นดินโดยไม่กลับหุ่นขึ้น.
	ไม้เกาหลัง น. ไม้ด้ามยาว ปลายด้านหนึ่งมักทำเป็นรูปมือ สำหรับใช้เกาหลัง,
	ราชาศัพท์ ใช้ว่า ฉลองได.
	ไม้ใกล้ฝั่ง (สำ) ว. แก่ใกล้จะตาย.
	ไม้ขบวน น. ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีหุ่นตรง แล้วดัดวนเวียนอย่างใดก็ได้ แต่เมื่อวน
	ถึงยอดแล้ว ยอดต้องชี้ตรงกับลำต้นพอดี.
	ไม้ขัดหม้อ น. ไม้ทำเป็นชิ้นบาง ๆ ยาวประมาณ ๑ ศอก ใช้สอดขัดที่หูและ
	ฝาหม้ออะลูมิเนียมในเวลาเช็ดน้ำข้าว.
	ไม้ขาเขียด น. ไม้เรียวที่ปลายแตกแยกออกเป็น ๒ แฉก.
	ไม้ข้างควาย น. ไม้ขนาบสันหลังคา ๒ ข้างจากหลบมีไม้เสียบหนูกลัดยึดให้แน่น.
	ไม้ขี้ฉ้อ น. ไม้เรียวที่ปลายแตกแยกเป็น ๒ แฉก ที่เรียกว่า ไม้ขี้ฉ้อ เพราะตี
	ครั้งเดียวได้ ๒ แนวเท่ากับตี ๒ ครั้ง.
	ไม้ขีดไฟ น. เครื่องขีดไฟชนิดหนึ่งซึ่งใช้ก้านไม้หรือก้านกระดาษชุบปลาย
	ข้างหนึ่งด้วยสารเคมีบางอย่างให้เป็นตุ่ม เรียกว่า หัวไม้ขีด มี ๒ ชนิด ชนิดหนึ่ง
	ใช้ขีดกับผิวที่ฉาบด้วยสารเคมีซึ่งมีฟอสฟอรัสแดงเป็นองค์ประกอบสําคัญทํา
	ให้เกิดไฟขึ้น อีกชนิดหนึ่งใช้ขีดกับผิวขรุขระทําให้เกิดไฟขึ้น.
	ไม้เขน น. ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีกิ่งชี้ไปในทิศทางต่าง ๆ กัน ๓ ทาง.
	ไม้แข็ง น. ไม้ตีระนาดที่ไม่ได้พันด้วยนวม ทำให้มีเสียงกร้าว, โดยปริยาย
	หมายความว่า วิธีการเฉียบขาด, อำนาจเด็ดขาด, เช่น เด็กคนนี้ต้องใช้ไม้แข็ง
	จึงจะปราบอยู่.
	ไม้คมแฝก น. อาวุธชนิดหนึ่ง ทําด้วยไม้เนื้อแข็ง ลักษณะเป็นท่อนยาวประมาณ
	๑ ศอก ปลายหน้าตัดมีลักษณะเป็นเหลี่ยมอย่างขนมเปียกปูน ด้านมือจับจะลบ
	เหลี่ยมออกและมีเชือกร้อยสำหรับคล้องข้อมือจับ.
	ไม้ควักปูน น. ไม้หรือโลหะที่ทำรูปร่างคล้ายพายแต่เล็กมาก สำหรับควักปูน
	ในเต้ามาป้ายพลู.
	ไม้ค้อน น. ไม้ที่ทำจากเหง้าไม้ไผ่ ใช้ตีระฆังเป็นต้น; เครื่องมือโลหะรูปร่าง
	คล้ายตะลุมพุก แต่เล็กกว่ามาก สำหรับตีทองคำให้เป็นแผ่นทองคำเปลว, เครื่องมือ
	ทำด้วยไม้รูปร่างคล้ายตะลุมพุก สำหรับเคาะกระดาษสาเป็นต้นให้เป็นแผ่นเพื่อใช้
	เป็นใบซับทองคำเปลว.
	(รูปภาพ ไม้ค้อน)
	ไม้คอสอง น. ไม้กำกับปลายเสาเรือนอยู่ถัดจากอเสลงมา.
	ไม้คาน น. ไม้สำหรับหาบหรือหามสิ่งของต่าง ๆ.
	ไม้คาบ น. ไม้สำหรับบีบนวดงวงตาล.
	ไม้ค้ำโพธิ์ น. ไม้สำหรับค้ำกิ่งโพธิ์ ทำด้วยไม้จริงหรือไม้ไผ่ ปลายมีง่าม
	นิยมหุ้มผ้าแดงและผ้าขาว.
	ไม้คิว น. ไม้ที่ใช้แทงลูกกลมสีต่าง ๆ ในกีฬาบิลเลียดหรือสนุกเกอร์. (อ. cue).
	ไม้แคะหู, ไม้ควักหู น. เครื่องมือชนิดหนึ่งทำด้วยโลหะหรืองาเป็นต้น ปลายโค้ง
	หรืองอคล้ายจวัก สำหรับแคะและควักขี้หู.
	ไม้งก น. ไม้รูปคล้ายตะลุมพุกสำหรับควาญท้ายตีช้างเมื่อต้องการให้ช้างไปเร็ว.
	ไม้งามกระรอกเจาะ (สํา) น. หญิงสวยที่ไม่บริสุทธิ์.
	ไม้จริง น. คำรวมเรียกไม้ต่าง ๆ ที่มีเนื้อแข็ง เว้นไม้ไผ่.
	ไม้จั่วไพ่ น. ไม้ที่ใช้ช่วยในการเปิดไพ่หรือลากไพ่เล่นไพ่ตองจากในกอง
	ออกมาจั่วในการเล่นไพ่ตอง.
	ไม้จำปา น. ลำไม้ไผ่ที่จักปลายด้านหนึ่งเป็น ๔-๕ แฉก แล้วใส่กะลาลงไปเพื่อให้
	ปลายบาน, ใช้สอยผลไม้, ถ้าเอามะพร้าวลูกเล็ก ๆ ใส่ลงไปแล้วมีชิ้นไม้ขัดทแยง
	สกัดลูกมะพร้าวไว้ใช้สำหรับขุดดินจากหลุมที่ขุดไว้ลึกประมาณ ๑ แขน.
	ไม้จิ้มฟัน น. ไม้ชิ้นเล็ก ๆ ปลายแหลม ใช้แคะเศษอาหารในซอกฟัน.
	ไม้ฉาก น. เครื่องมือเขียนแบบก่อสร้าง ชุดหนึ่งมี ๓ อัน อันหนึ่งมีรูปอย่าง
	พยัญชนะรูป T อันหนึ่งเป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ที่มุมหนึ่งมี ๙๐? อีก
	๒ มุม มุมละ ๔๕ ? และอันหนึ่งเป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก ที่มุมหนึ่งมี ๙๐?
	อีก ๒ มุม มุมหนึ่งมี ๖๐? กับอีกมุมหนึ่ง ๓๐?; ไม้ดัดแบบหนึ่งซึ่งดัดลำต้น
	และกิ่งให้เป็นมุมฉาก.
	ไม้ซาง น. ไม้ไผ่ลำเล็ก ๆ เนื้อบาง ลำปล้องโต เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ
	๐.๕-๑ เซนติเมตร มีช่วงลำปล้องยาวประมาณ ๗๐-๙๐ เซนติเมตร ใช้ทำเป็น
	ลำกล้องเป่าลูกดอกหรือลูกดินเหนียวปั้นกลมเป็นต้น.
	ไม้ซุง น. ต้นไม้ขนาดใหญ่ที่ตัดเป็นท่อน ๆ ก่อนแปรรูป.
	ไม้ญี่ปุ่น น. ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีหุ่นย่อมาจากธรรมชาติของต้นไม้ในป่า
	ไม่มีการแต่งช่อหรือพุ่มใบ.
	ไม้ดอก น. ไม้ที่ปลูกไว้ดูดอก.
	ไม้ดัด น. พรรณไม้ใหญ่ นิยมปลูกในกระถางและดัดกิ่งให้เป็นรูปต่าง ๆ
	ตามที่ต้องการ.
	ไม้ดำไม้แดง น. เครื่องเล่นการพนันอย่างหนึ่ง ใช้ไม้ ๓ อัน ทาสีดำ สีแดง
	และสีขาว เจ้ามือกำไม้ ทั้ง ๓ อันไว้ แล้วใช้ความไวปัดไม้อันหนึ่งลงในกล่อง
	ให้ลูกค้าแทงสี ถ้าแทงผิดเจ้ามือกิน, ปลาดำปลาแดง หรือ อีดำอีแดง ก็เรียก.
	ไม้เด็ด, ไม้ตาย น. ท่าสําคัญในการต่อสู้กระบี่กระบองหรือมวยซึ่งทําให้ฝ่ายปรปักษ์
	ไม่สามารถจะสู้ได้อีก, ตรงข้ามกับ ไม้เป็น, โดยปริยายหมายถึงวิธีการที่จะเอาชนะ
	ศัตรูได้ เช่น เขาใช้ไม้ตาย เขามีไม้ตาย.
	ไม้ต้น น. ไม้ยืนต้น.
	ไม้ตลก น. ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีหัวโต เอารากมาทำเป็นต้นไม้ดัด มีรูปทรงคดงอไม่
	เข้ารูปใด ๆ มีรากโผล่มาให้เห็น.
	ไม้ตะพด น. ไม้ถืออย่างหนึ่งทำด้วยไม้รวกเป็นต้น ยาวประมาณ ๑ เมตร.
	ไม้ตับ น. ไม้สำหรับหนีบปลาปิ้งไฟ ทำด้วยไม้ไผ่; ไม้ที่ใช้เป็นแกนสอดในเวลา
	กรองจากแฝก หรือ คา เรียกว่า ไม้ตับจาก ไม้ตับแฝก.
	ไม้ตาขอ น. ไม้หรือเหล็กที่งอ ๆ สำหรับชัก เกี่ยว แขวนหรือสับ, ไม้ขอ หรือ
	ไม้ตะขอ ก็ว่า.
	ไม้ตายขาน น. ไม้ที่ยืนต้นตายเองเป็นแถว ๆ.
	ไม้ติ้ว น. ไม้ซี่เล็ก ๆ ใช้สำหรับเป็นคะแนน เช่น ปักติ้ว นับติ้ว สำหรับเสี่ยงทาย
	แล้วนำไปขึ้นใบเซียมซี เช่น สั่นติ้ว.
	ไม้ตีพริก น. สากไม้ตํานํ้าพริก ใช้ตํากับครกดิน, สากกะเบือ ก็เรียก.
	ไม้ถ่อ น. ไม้สำหรับยันแล้วดันให้เรือหรือแพเดินหรือหยุด.
	ไม้ท่อน น. ไม้ที่ตัดเป็นท่อน ๆ.
	ไม้ที น. ไม้บรรทัดขนาดยาว.
	ไม้เท้า น. ไม้หรือสิ่งอื่น ๆ สําหรับถือยันตัวหรือเดิน, ไม้สักกะเท้า ก็เรียก;
	ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์อุตรภัทรบท มี ๒ ดวง, ดาวแรดตัวเมีย ดาวอุตตรภัทรบท
	หรือ ดาวอุตตรภัททะ ก็เรียก.
	ไม้นวม น. ไม้ตีระนาดที่พันด้วยนวมทำให้มีเสียงทุ้ม, โดยปริยายหมายความว่า
	วิธีการนิ่มนวล, ความอ่อนโยน, เช่น นักเรียนชั้นนี้ต้องใช้ไม้นวมจึงยอมเข้าเรียน.
	ไม้นอกกอ (สํา) น. คนที่ประพฤตินอกแบบแผนของวงศ์ตระกูล (มักใช้ในทางไม่ดี).
	ไม้นิ้ว น. ไม้เหลี่ยมท่อนยาว ๆ หน้า ๑ นิ้ว ใช้ทำระแนง เรียกว่า ไม้นิ้ว.
	ไม้บรรทัด น. อุปกรณ์การเขียนชนิดหนึ่งทําด้วยไม้เป็นต้น สําหรับทาบเป็นแนว
	เพื่อขีดเส้นให้ตรง, (ปาก) เรียกสั้น ๆ ว่า บรรทัด.
	ไม้เบื่อไม้เมา ว. ไม่ลงรอยกัน, ขัดแย้งกันเป็นประจำ.
	ไม้ใบ น. ไม้ที่ปลูกไว้ดูใบ.
	ไม้ประกับคัมภีร์ น. ไม้แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างยาวเท่าใบลาน ริมลอกบัว
	ข้างหน้ามักเขียนลายปิดทองรดน้ำหรือประดับมุก ชุดหนึ่งมี ๒ แผ่น สำหรับประกับ
	ด้านหน้าด้านหลังคัมภีร์ใบลาน.
	ไม้ประดับ น. ไม้ที่ปลูกไว้สำหรับประดับบ้านเรือนหรือสถานที่.
	ไม้ป่าค่อม น. ไม้ดัดแบบหนึ่ง ต้นเตี้ย มีกิ่งรอบต้นเป็นพุ่มกลม.
	ไม้ป่าเดียวกัน (สํา) น. พวกเดียวกัน.
	ไม้เปิดปีก น. ซุงที่เลื่อยเปิดปีกแล้วทั้ง ๔ ด้าน.
	ไม้เป็น น. ท่าสําคัญของกระบี่กระบองหรือมวยในการป้องกันตัวโดยใช้ปฏิภาณ
	ไหวพริบแก้ไขให้พ้นภัยจากปรปักษ์เมื่อคราวเข้าที่คับขัน, ตรงข้ามกับ ไม้เด็ด
	หรือ ไม้ตาย.
	ไม้แปรรูป น. ไม้ซุงที่เลื่อยเปิดปีกแล้วทำเป็นแผ่นกระดานเป็นต้น.
	ไม้ผัดน้ำตาล น. ไม้ที่ใช้หมุนผัดน้ำตาลโตนดให้ขาว.
	ไม้ฝ้า, ไม้เพดาน น. ไม้กระดานแผ่นบาง ๆ ใช้สำหรับตีทำฝ้าหรือเพดาน.
	ไม้พุ่ม น. ต้นไม้ที่มีกิ่งก้านรวมกันเป็นรูปคล้ายกระพุ่มมือ.
	ไม้มอบ น. ไม้ที่ตีเป็นขอบตามแนวเพดานห้องทั้ง ๔ ด้านเพื่อให้ดูเรียบร้อย
	หรือเพื่อทับรอยต่อตอนมุมที่ฝาเรือน ๒ ด้านมาบรรจบกันหรือไม้ที่ตีประกบ
	ด้านนอกของกราบเรือทั้ง ๒ ด้าน.
	ไม้มืด น. การลอบทําร้าย เช่น ถูกไม้มืดเล่นงาน.
	ไม้มือ น. คําเข้าคู่กัน หมายความว่า มือที่เคลื่อนไหว เช่น ไม้มืออยู่ไม่สุข
	ทําไม้ทํามือ, ใช้ว่า มือไม้ ก็มี.
	ไม้เมตร น. เครื่องมือวัดความยาวทําด้วยไม้เป็นต้น ยาว ๑ เมตร.
	ไม้แม่กำพอง น. ไม้ที่ทับอยู่บนลูกกรงเรือนหรือเกวียน.
	ไม้ยาว น. ไม้พลองเป็นเครื่องต่อสู้ป้องกันตัวในการเล่น กระบี่กระบอง,
	คู่กับ ไม้สั้น. (ดู ไม้สั้น).
	ไม้ยืนต้น น. ต้นไม้ใหญ่ที่มีผลและมีอายุยืนนาน, ไม้ต้น ก็เรียก.
	ไม้ร่มนกจับ (สํา) น. ผู้มีวาสนาย่อมมีคนมาพึ่งบารมี.
	ไม้ระแนง น. ไม้สี่เหลี่ยม หน้า ๑ นิ้ว ใช้ตีข้างบนกลอนหรือจันทัน สำหรับมุงหลังคา.
	ไม้เรียว น. ไม้ปลายเรียวเล็กคล้ายไม้แส้สําหรับตีเด็ก.
	ไม้ล้มขอนนอนไพร น. ไม้ในป่าที่ล้มตายเอง.
	ไม้ล้มเงาหาย (สํา) น. คนที่เคยมีวาสนาเมื่อตกตํ่าลงผู้ที่มาพึ่งบารมีก็หายหน้าไป.
	ไม้ล้มลุก ๑ น. ไม้ ๒ ขาสำหรับกว้านของหนักขึ้นไปไว้บนที่สูง เช่น เอาไม้ล้มลุกกว้าน
	พระบรมโกศขึ้นบนเกริน.
	ไม้ลอย น. ชื่อการเล่นมีหกคะเมนบนปลายไม้ในงานพิธีใหญ่.
	ไม้ลื่น น. กระดานที่ตั้งสูงทอดต่ำลงไปด้านหนึ่ง ให้เด็กเล่นโดยนั่งไถลตัวลง,
	กระดานลื่น ก็เรียก.
	ไม้วา น. ไม้เครื่องวัดความยาวมีกําหนด ๔ ศอก.
	ไม้สอย น. ไม้เหลาแหลมคล้ายขนเม่นสําหรับสอยผมทําเป็นไรผม, ไม้สําหรับสอย
	ของสูง ๆ; ไม้สําหรับใช้, ใช้ประกอบกับคํา เครื่องใช้ เป็น เครื่องใช้ไม้สอย.
	ไม้สะดึง น. กรอบไม้หรือไม้แบบสำหรับขึงผ้าในการเย็บปักถักร้อย.
	ไม้สักกะเท้า น. ไม้เท้า.
	ไม้สั้น น. เครื่องต่อสู้ป้องกันตัวในการเล่นกระบี่กระบอง เป็นท่อนไม้ขนาดสั้น ๆ
	ปลายด้านหนึ่งมีห่วงสำหรับสอดแขนเข้าไปถึงข้อศอก ปลายอีกด้านหนึ่งมี
	ไม้หลัก ๒ อัน อันในสำหรับมือจับ อันนอกเป็นเครื่องป้องกันในเวลาต่อสู้,
	ตรงข้าม กับ ไม้ยาว ซึ่งได้แก่พลองเป็นต้น.
	ไม้สั้นไม้ยาว น. เรียกวิธีเสี่ยงทายแบบหนึ่งว่าจับไม้สั้นไม้ยาว คือ ใช้ไม้เล็ก ๆ
	ขนาดสั้นยาวลดหลั่นกันไป จํานวนเท่าคนที่จะจับ กําปลายไม้ให้โผล่เสมอกัน
	มักตกลงกันว่า ผู้จับได้ไม้สั้นที่สุดเป็นผู้แพ้.
	ไม้สามอัน น. ชื่อเครื่องมือเล่นการพนันชนิดหนึ่งใช้ไม้กลม ๆ ๓ อัน ผูกเชือกไว้
	อันหนึ่ง เจ้ามือกําไม้ ๓ อันไว้ให้ผู้เล่นจับ ถ้าจับได้อันที่ผูกเชือกไว้ เจ้ามือแพ้.
	ไม้ส้าว น. ไม้เส้า.
	ไม้สีฟัน น. ไม้ที่ทุบปลายแล้วใช้สีฟันแทนแปรงสีฟัน โดยมากจะเป็นกิ่งข่อย
	หรือกิ่งไม้สีฟันคนทา.
	ไม้สูง น. งานช่างไม้ที่ต้องใช้ศิลปะชั้นสูง ทำสิ่งเกี่ยวกับเครื่องยอดเครื่องสูง เช่น
	ยอดปราสาท ยอดเจดีย์ ยอดบุษบก, เรียกช่างที่ทำงานในลักษณะเช่นนี้ว่า ช่างไม้สูง,
	เรียกการละเล่นที่ผู้เล่นจะต้องต่อขาให้สูงขึ้นด้วยไม้คู่หนึ่ง ส่วนมากเป็นไม้กระบอก
	มีลูกทอยสำหรับเหยียบว่า เล่นเดินไม้สูง, เรียกการละเล่นไต่ลวดตีลังกาว่า เล่นไม้สูง;
	เรียกเพลงกระบี่กระบองซึ่งเป็นเพลงชั้นสูง; โดยปริยายหมายความว่า ใช้เล่ห์เหลี่ยม
	ฉลาดเกินตัว เช่น เขามาไม้สูง.
	ไม้เส้า น. ไม้ยาวสำหรับยื่นไปช่วยคนตกน้ำในเวลาเรือพระประเทียบล่ม,
	ไม้กระทุ้งให้จังหวะในเรือดั้งในกระบวนพยุหยาตรา; ไม้ยาวสำหรับสอยหรือค้ำ;
	ไม้ยาวสำหรับชูเพนียดนกต่อขึ้นบนต้นไม้; ไม้ส้าว ก็ว่า.
	ไม้เสียบหนู ๑ น. ไม้ที่เสียบขัดกับไม้ข้างควายที่ขนาบจากหลบหลังคาเรือน.
	ไม้หกเหียน น. ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีหุ่นหักลงดิน แล้ววกกลับขึ้นมา.
	ไม้หมอน น. ไม้กลมยาวสำหรับรองรับของเวลาเคลื่อนย้าย; ท่อนไม้สี่เหลี่ยม
	สําหรับหนุนหรือรองรับรางรถไฟ.
	ไม้หมุน น. ชื่อการพนันชนิดหนึ่งทําเป็นไม้แป้นกลม ๆ เขียนแบ่งเป็นช่อง
	มีเข็มชี้วางตามแบน ใช้หมุน เมื่อเข็มชี้ไปหยุดตรงช่องที่แทง ก็ถูก; เรียก
	ไม้กลม ๆ สําหรับปาดปากสัดข้าวว่า ไม้หมุน.
	ไม้หลักปักขี้ควาย, ไม้หลักปักเลน (สํา) ว. โลเล, ไม่แน่นอน, เช่น เหมือน
	ไม้หลักปักเลนเอนไปมา. (สังข์ทอง).
	ไม้หัวต้าย น. ไม้หลักสำหรับปักกำกับหัวและท้ายเรือพระที่นั่งเวลาเทียบท่า.
	ไม้หึ่ง น. ชื่อการเล่นซึ่งประกอบด้วยไม้แม่หึ่งยาวประมาณศอกคืบ ๑ อัน
	และลูกหึ่งยาวประมาณ ๑ คืบ ๑ อัน โดยแบ่งผู้เล่นเป็น ๒ ฝ่าย ฝ่ายละ ๓-๕ คน
	ฝ่ายหนึ่งจะเอาลูกหึ่งวางขวางบนหลุมซึ่งขุดเป็นรางยาวประมาณ ๑ คืบ เรียกว่า
	รางไม้หึ่ง แล้วใช้ไม้แม่หึ่งปักปลายลงในราง งัดลูกหึ่งออกไปให้อีกฝ่ายหนึ่งรับ
	เมื่อฝ่ายรับรับลูกหึ่งได้ก็จะมาเป็นฝ่ายส่งบ้าง แต่ถ้าฝ่ายรับรับลูกไม่ได้ก็จะต้อง
	วิ่งร้องหึ่งมาที่หลุม ในแต่ละถิ่นมีวิธีการเล่นต่าง ๆ กัน.
	ไม้เหลี่ยม น. ไม้ท่อนที่เลื่อยด้านข้างออกทั้ง ๔ ด้าน เป็นรูปสี่เหลี่ยม.
	ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก (สํา) อบรมสั่งสอนเด็กให้ประพฤติดีได้ง่ายกว่า
	อบรมสั่งสอนผู้ใหญ่.
	ไม้อัด น. ไม้ที่ทําขึ้นโดยเอาไม้แผ่นบาง ๆ หลายแผ่นมาผนึกเข้าด้วยกัน.
	ไม้เอนชาย น. ไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีต้นเอนไปข้างใดข้างหนึ่ง เหมือนไม้ที่อยู่ริมน้ำ.
ไม้ ๒	น. ชื่อเครื่องหมายกํากับตัวอักษร เพื่อบอกระดับเสียง เช่น ? เรียกว่า ไม้จัตวา,
	เพื่อบอกชนิดสระ เช่น ไ เรียกว่า ไม้มลาย, เพื่อให้อ่านซํ้า คือ ๆ เรียกว่า ไม้ยมก,
	หรือเพื่อไม่ให้ออกเสียงอ่าน คือ ?เรียกว่า ไม้ทัณฑฆาต.
	ไม้กากบาท น. เครื่องหมายรูปดังนี้ + หรือดังนี้ x.
	ไม้จัตวา น. เครื่องหมายวรรณยุกต์ รูปดังนี้ ? บอกเสียงสูงสุดใน ๕ เสียง.
	ไม้ตรี น. เครื่องหมายวรรณยุกต์ รูปดังนี้ ?.
	ไม้ไต่คู้ น. เครื่องหมายรูปดังนี้ ?.
	ไม้ทัณฑฆาต น. เครื่องหมายสําหรับฆ่าอักษรตัวที่ไม่ต้องออกเสียง รูปดังนี้ ?.
	ไม้โท น. เครื่องหมายวรรณยุกต์ รูปดังนี้ ?.
	ไม้ผัด น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ ?, ไม้หันอากาศ ก็เรียก.
	ไม้ฝนทอง น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ ?สำหรับเขียนบนพินทุ อิ เป็น สระอี,
	ไม้เสียบหนู ก็เรียก.
	ไม้มลาย น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ ไ.
	ไม้ม้วน น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ ใ.
	ไม้ยมก น. เครื่องหมายรูปดังนี้ ๆ สําหรับอ่านซํ้าความหรือซํ้าคําข้างท้าย ๒ หน.
	ไม้ยามักการ น. เครื่องหมายบังคับให้อ่านพยัญชนะควบรูปดังนี้ ๎.
	ไม้เสียบหนู ๒ น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ ' สำหรับเขียนบนพินทุ อิ เป็น สระอี,
	ไม้ฝนทอง ก็เรียก.
	ไม้หน้า น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ เ, แ.
	ไม้หันอากาศ น. ไม้ผัด.
	ไม้เอก น. เครื่องหมายวรรณยุกต์ รูปดังนี้ ?.
	ไม้โอ น. เครื่องหมายสระ รูปดังนี้ โ.
ไมกา	น. แร่ประเภทซิลิเกต มีหลายชนิด ชนิดที่สําคัญที่สุด ได้แก่ แร่มัสโคไวต์
	มีสูตร KAl3Si3O10(OH)2 และแร่โฟลโกไพต์ มีสูตร KMg3AlSi3O10(OH)2
	ลักษณะผิวเป็นมันวาว ลอกออกได้เป็นแผ่นบางโปร่งแสง ทนความร้อนได้ดี
	ใช้ประโยชน์เป็นฉนวนความร้อนทําอุปกรณ์ไฟฟ้าเป็นต้น, แร่กลีบหิน ก็เรียก.
	(อ. mica).
ไมครอน	[-คฺรอน] น. หน่วยวัดความยาว ๑ ไมครอนมีค่าเท่ากับ ๑ ใน ๑,๐๐๐,๐๐๐ ของ
	๑ เมตรหรือเท่ากับ ๑๐,๐๐๐ อังสตรอม ใช้สัญลักษณ์ mm, ไมโครเมตร ก็เรียก.
	(อ. micron).
ไมโครกรัม	[-โคฺร-] น. หน่วยวัดนํ้าหนัก ๑ ไมโครกรัม มีค่าเท่ากับ ๑ ใน ๑,๐๐๐,๐๐๐
	ของ ๑ กรัม ใช้สัญลักษณ์ mg. (อ. microgramme).
ไมโครฟิล์ม	[-โคฺรฟิม] น. ฟิล์มถ่ายรูปขนาดเล็กมากใช้สําหรับถ่ายบันทึกภาพของสิ่งต่าง ๆ
	ให้มีขนาดย่อส่วนลงมาก ๆ เพื่อสะดวกแก่การเก็บรักษาไว้ และสามารถนํามาฉาย
	เป็นภาพนิ่งขนาดขยายบนจอได้. (อ. microfilm).
ไมโครโฟน	[-โคฺร-] น. เครื่องที่ใช้สําหรับขยายเสียงให้ดังขึ้น, เครื่องที่ใช้สําหรับเปลี่ยน
	คลื่นเสียงให้เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เช่นในการส่งวิทยุ โทรศัพท์, มักเรียกกันสั้น ๆ
	ว่า ไมค์. (อ. microphone).
ไมโครมิเตอร์	[-โคฺร-] น. เครื่องมือที่ใช้สําหรับวัดระยะที่สั้นมาก และวัดมุมขนาดเล็ก
	ให้ได้ผลอย่างละเอียด. (อ. micrometer).
ไมโครเมตร	[-โคฺร-] น. ไมครอน. (อ. micrometre).
ไมโครลิตร	[-โคฺร-] น. หน่วยวัดปริมาตร ๑ ไมโครลิตร มีค่าเท่ากับ ๑ ใน ๑,๐๐๐,๐๐๐
	ของ ๑ ลิตร. (อ. microlitre).
ไมโครเวฟ	[-โคฺร-] น. คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีความยาวช่วงคลื่นสั้นมาก, เรียกเตาอบที่ใช้
	ไมโครเวฟทำให้ร้อนว่า เตาไมโครเวฟ. (อ. microwave).
ไม้ดำ	น. ชื่อไม้ต้นชนิด Diospyros brandisiana Kurz ในวงศ์ Ebenaceae
	เนื้อไม้แข็ง สีดํา ใช้ทําเครื่องเรือน.
ไม้แดง	น. ชื่อไม้ต้นชนิด Xylia xylocarpa (Roxb.) Taub. var. kerrii (Craib et Hutch.)
	Nielsen ในวงศ์ Leguminosae เนื้อไม้แข็ง สีแดง ใช้ในการก่อสร้าง.
ไมตรี	[-ตฺรี] น. ความเป็นเพื่อน, ความหวังดีต่อกัน. (ส.; ป. เมตฺติ).
ไม้เท้ายายม่อม	น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Clerodendrum petasites S. Moore ในวงศ์ Labitae ดอกสีขาว
	ใบใช้สูบแทนกัญชา รากใช้ทํายาได้, พญารากเดียว ก็เรียก.
ไม้โพ	ดู ทุมราชา ที่ ทุม, ทุม-.
ไมยราบ	[ไมยะราบ] น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Mimosa pudica L. ในวงศ์ Leguminosae
	ใบคล้ายใบกระเฉด เมื่อถูกกระเทือนก็หุบราบไป.
ไมล์	น. ชื่อมาตราวัดของอังกฤษ มีกําหนด ๑ ไมล์ เท่ากับ ๔๐ เส้น หรือ
	๑.๖๐๙ กิโลเมตร. (อ. mile).
ไม้ล้มลุก ๑	ดูใน ไม้ ๑.
ไม้ล้มลุก ๒	น. พืชที่มีอายุชั่วคราว.
ไม้เลี้ยง	น. ชื่อไผ่ชนิด Bambusa nana Roxb. ในวงศ์ Gramineae ลําเล็ก ไม่มีหนาม.
ไม้ไล่	น. ชื่อไผ่ชนิด Gigantochloa albociliata Munro ในวงศ์ Gramineae ลําแตกแขนง
	ไม่มีหนาม; ไม้ต่าง ๆ.