มุคระ[มุกคะระ] น. ไม้ค้อน. (ป. มุคฺคร; ส. มุทฺคร).
มุงก. เอาวัตถุมีกระเบื้องหรือจากเป็นต้น ขึ้นปิดส่วนบนของเรือนหรือหลังคา
เพื่อกันแดดกันฝน เช่น เอากระเบื้องมุงหลังคา; รุมกันเข้าไปดูอย่างไม่มี
ระเบียบ เช่น มีคนมุงดูคนเป็นลมเต็มไปหมด.
มุ่งก. ตั้งใจ เช่น มุ่งทำความดี, ตั้งหน้า เช่น มุ่งศึกษาหาความรู้, ในบทกลอนใช้ว่า ม่ง ก็มี.
มุ่งแต่จะ ก. มุ่งเฉพาะจะ เช่น เขามุ่งแต่จะทำงาน.
มุ่งมั่น ก. ตั้งใจอย่างแน่วแน่ เช่น เขามุ่งมั่นในการทำความดี.
มุ่งมาด ก. ปรารถนา, มักใช้เข้าคู่กันเป็น มุ่งมาดปรารถนา.
มุ่งร้ายหมายขวัญ ก. คิดปองร้าย.
มุ่งหน้า ก. ตรงไปสู่จุดหมาย เช่น เขามุ่งหน้าไปโรงเรียน.
มุ่งหมาย ก. ตั้งใจที่จะให้บรรลุถึงจุดที่หมายไว้.
มุ่งหวัง ก. ตั้งใจ, หวังจะเอาให้ได้.
มุ้งน. ผ้าหรือสิ่งอื่นที่ทําขึ้นสําหรับกางกันยุงหรือป้องกันยุง, ลักษณนามว่า หลัง.
มุ้งกระโจม น. มุ้งที่มีรูปร่างอย่างจอมแห ใช้แขวนจากเพดานให้ชายด้านล่าง
คลุมเตียงหรือที่นอนจนถึงพื้นโดยรอบ.
มุ้งประทุน น. มุ้งรูปโค้งคล้ายประทุน มีโครงเป็นลวดเหล็ก หุบเก็บและกางได้.
มุ้งลวด น. มุ้งที่ทําด้วยตาข่ายลวดตาละเอียด, โดยอนุโลมเรียกห้องที่ใช้ตาข่าย
ลวดตาละเอียดกรุประตู หน้าต่าง และช่องลมเพื่อกันยุงหรือแมลงว่า ห้องมุ้งลวด.
มุ้งสายบัว (ปาก) น. ห้องขังผู้ต้องหา.
มุ้งกระต่ายดู ซุ้มกระต่าย.
มุจฉา[มุด-] น. การสลบ. (ป.; ส. มูรฺฉา).
มุจนะ[มุดจะนะ] น. ความพ้นไป, ความรอด, ความหลุด, ความแคล้ว. (ป. มุจฺจน).
มุจลินท์[มุดจะ-] น. ต้นจิก; ชื่อสระใหญ่ในป่าหิมพานต์ ซึ่งขอบสระประกอบ
ด้วยต้นจิก. (ป.; ส. มุจิลินฺท).
มุญจนะ[มุนจะนะ] น. การแก้, การเปลื้อง, การปลด, การปล่อย, การสละ. (ป. มุญฺจน).
มุญชะ[มุนชะ] น. พืชจําพวกหญ้าปล้อง; ปลาค้าว. (ป., ส.).
มุฐิ[มุดถิ] น. กํามือ. (ป. มุฏฺฺ?ิฺฺิ).
มุณฑกะ, มุณฑะ[มุนดะกะ, มุนดะ] ว. เกลี้ยง, โล้น, (ใช้แก่หัว). (ป., ส.).
มุด ๑ก. เอาหัวลอดเข้าไป เช่น มุดรั้ว มุดใต้ถุน, เอาหัวดําลงในนํ้า ในคําว่า มุดนํ้า.
มุดหัว (ปาก) ก. หลบ, ซ่อน, เช่น ไปมุดหัวอยู่ที่ไหน.
มุด ๒ดู มะมุด.
มุต-, มุตตะ ๑[มุดตะ-] น. นํ้าปัสสาวะ, นํ้าเบา, เยี่ยว. (ป. มุตฺต; ส. มูตฺร).
มุตกิด [มุดตะ-] น. โรคระดูขาว, ตกขาว ก็เรียก.
มุตฆาต [มุดตะ-] น. โรคขัดปัสสาวะชํ้าเลือดชํ้าหนอง.
มุตตะ ๒[มุด-] ว. ซึ่งพ้นแล้ว. (ป.; ส. มุกฺต).
มุตตา[มุด-] น. ไข่มุก, โบราณหมายถึงแก้วชนิดหนึ่ง สีหมอกอ่อน ๆ
คล้ายสีไข่มุก. (ป.; ส. มุกฺตา).
มุตติ[มุด-] น. ความพ้น. (ป.; ส. มุกฺติ).
มุตะ[มุ-ตะ] ก. รู้แล้ว. (ป.).
มุติ[มุ-ติ] น. ความรู้สึก, ความเห็น, ความเข้าใจ. (ป.).
มุติงค์น. กลองสองหน้า, ตะโพน. (ป. มุติงฺค; ส. มฺฤทงฺค).
มุทคะ[มุดคะ] น. ถั่วเขียว. (ส. มุทฺค; ป. มุคฺค).
มุทคระ[มุดคะระ] น. ไม้ค้อน. (ส. มุทฺคร; ป. มุคฺคร).
มุททา[มุด-] น. ตรา, พิมพ์, เครื่องสําหรับตีตรา, เครื่องหมาย; แหวน, แหวนตรา.
(ป. มุทฺทา; ส. มุทฺรา, มุทฺริกา).
มุทธชะ[มุดทะ-] (ไว) น. อักษรในภาษาบาลีและสันสกฤตที่มีเสียงเกิดจากการ
ม้วนลิ้นไปสู่เพดานแข็งตอนหลัง ได้แก่ พยัญชนะวรรค ฏ คือ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ
และอักษร ร รวมทั้งอักษร ฬ ในภาษาบาลี และ ษ กับ ฤ ฤๅ ในภาษาสันสกฤต.
(ป.; ส. มูรฺธนฺย).
มุทธา[มุด-] น. หัว, ยอด, ที่สุด. (ป. มุทฺธา; ส. มูรฺธา).
มุทธาภิเษก น. มูรธาภิเษก, นํ้ารดพระเศียรในงานราชาภิเษกหรือ
พระราชพิธีอื่น ๆ. (ป. มุทฺธา + ส. อภิเษก).
มุทรา, มุทริกา[มุดทฺรา, มุดทฺริ-] น. มุททา. (ส. มุทฺรา, มุทฺริกา; ป. มุทฺทา).
มุทะลุก. หุนหันพลันแล่น, โกรธแล้วทําลงไปอย่างไม่คํานึงถึงเหตุผลหรือ
ไม่ยับยั้ง. ว. มีนิสัยดุดัน ชอบทำอะไรอย่างหุนหันพลันแล่นหรือ
โดยขาดสติปราศจากความยั้งคิด.
มุทาน. ความยินดี, ความสุขใจ. (ป.).
มุทิกาน. คนขับเสภา. (ป.).
มุทิงค์น. กลองสองหน้า, ตะโพน. (ป. มุทิงฺค; ส. มฺฤทงฺค).
มุทิตาน. ความมีจิตพลอยยินดีในลาภยศสรรเสริญสุขของผู้อื่น เป็นข้อ ๑
ในพรหมวิหาร ๔ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา. (ป.).
มุทิน(โบ) น. มลทิน.
มุทุว. อ่อน. (ป.).
มุทุตา น. ความเป็นผู้มีใจอ่อน, ความอ่อนหวาน, ความละมุนละม่อม. (ป.).
มุ่นก. ขมวด (ใช้แก่มวยผม) เช่น มุ่นมวยผม มุ่นพระเมาลี; กังวลอยู่; (กลอน)
เกลี้ยงเกลา, อ่อนนุ่ม. น. เรียกเงินแท่งชนิดหนึ่ง ซึ่งถือว่าเป็นเงินเนื้อดีว่า
เงินมุ่น.
มุ่นใจ ก. ยุ่งใจ.
มุ่นหมก ก. กังวลรักใคร่อยู่, ลุ่มหลงอยู่, หมกมุ่น ก็ว่า.
มุนิ, มุนีน. นักปราชญ์, ฤษี, พระสงฆ์. (ป., ส.).
มุนิกุญชร น. นามพระพุทธเจ้า. (ป.).
มุนินทร์ น. จอมนักปราชญ์, พระพุทธเจ้า. (ส. มุนินฺทฺร; ป. มุนินฺท).
มุนินทร์ดู มุนิ, มุนี.
มุบก. ยุบลง. ว. อาการที่ยอบตัวลงโดยเร็ว เช่น มุบหัวลง, อาการที่ของด้านใด
ด้านหนึ่งจมลงจากระดับเดิม เช่น พอปลากินเบ็ด ทุ่นเบ็ดก็มุบลง แพด้าน
หนึ่งมุบลง, อาการที่คว้าสิ่งของโดยเร็ว เช่น พอของตกก็เอามือคว้ามุบ,
อาการที่สัตว์งับสิ่งของโดยเร็ว เช่น ปลาฮุบเหยื่อมุบ พอโยนขนมให้หมา
ก็เอาปากรับมุบ.
มุบมิบ ว. ปิดบังไม่ให้คนอื่นรู้, อาการที่เถียงหรือบ่นโดยอ้าปากขึ้นลงเล็กน้อย
ไม่ให้ได้ยิน.
มุบ ๆว. อาการของปากที่เผยอขึ้นลงอย่างเร็ว, อาการที่คนไม่มีฟันเคี้ยวอาหาร
เช่น คนแก่เคี้ยวข้าวทำปากมุบ ๆ.
มุมน. จุดที่เส้น ๒ เส้นมาบรรจบกัน เช่น เดินชนมุมโต๊ะ, เนื้อที่ตรงด้านยาว
กับด้านสกัดมาบรรจบกัน เช่น วางตู้ไว้ที่มุมห้อง, ที่ว่างซึ่งเกิดจาก
เส้นตรง ๒ เส้น แยกออกจากกัน โดยปลายข้างหนึ่งของแต่ละเส้นอยู่ร่วม
จุดเดียวกัน เช่น มุมฉาก มุมแหลม, โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่มีลักษณะ
คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ถูกต้อนเข้ามุม จนมุม.
มุมกดลง น. มุมระหว่างเส้นตรงที่ลากจากจุดเล็งไปยังวัตถุกับเส้นตรงแนว
ระดับที่ลากผ่านจุดเล็งในเมื่อวัตถุนั้นอยู่ตํ่ากว่าจุดเล็ง, มุมก้ม ก็เรียก.
มุมก้ม น. มุมกดลง.
มุมกลับ น. มุมที่มีขนาดอยู่ระหว่าง ๑๘๐ องศา กับ ๓๖๐ องศา; (ปาก)
แง่คิดหรือทัศนะนัยหนึ่ง, แง่ตรงกันข้าม เช่น มองในมุมกลับ.
มุมเงย น. มุมยกขึ้น.
มุมฉาก น. มุมที่มีขนาด ๙๐ องศา.
มุมตกกระทบ (แสง) น. มุมระหว่างรังสีตกกระทบกับเส้นปรกติที่ลากผ่าน
จุดตกกระทบบนผิววัตถุ.
มุมตรง น. มุมที่มีขนาด ๑๘๐ องศา หรือ ๒ มุมฉาก.
มุมเท (แม่เหล็ก) น. มุมระหว่างแนวทิศของสนามแท้ของแม่เหล็กโลก
กับแนวระดับ.
มุมบ่ายเบน (แม่เหล็ก) น. มุมระหว่างแนวเมริเดียนแม่เหล็กโลกกับ
แนวเมริเดียนภูมิศาสตร์, มุมเห ก็เรียก.
มุมประชิด น. มุม ๑ ใน ๒ มุมที่มีแขนข้างหนึ่งร่วมกัน.
มุมป้าน น. มุมที่มีขนาดอยู่ระหว่าง ๙๐ องศา กับ ๑๘๐ องศา.
มุมมืด น. ที่เร้นลับ, ซอกที่มืด, เช่น เขายืนอยู่ในมุมมืด.
มุมยกขึ้น น. มุมระหว่างเส้นตรงที่ลากจากจุดเล็งไปยังวัตถุกับเส้นตรงแนว
ระดับที่ลากผ่านจุดเล็งในเมื่อวัตถุนั้นอยู่สูงกว่าจุดเล็ง, มุมเงย ก็เรียก.
มุมแย้ง น. มุมที่เกิดจากเส้นตรงเส้นหนึ่งตัดเส้นขนานคู่หนึ่ง อยู่เยื้องกัน
คนละข้างของเส้นตัดภายในเส้นขนานคู่นั้น รวมกันแล้วได้ ๑๘๐ องศา
หรือ ๒ มุมฉาก.
มุมสะท้อน (แสง) น. มุมระหว่างรังสีสะท้อนกับเส้นปรกติที่ลากผ่านจุด
ตกกระทบบนผิววัตถุ.
มุมหักเห (แสง) น. มุมระหว่างรังสีหักเหกับเส้นปรกติที่ลากผ่านจุดตกกระทบ
บนผิววัตถุ.
มุมเห น. มุมบ่ายเบน.
มุมแหลม น. มุมที่มีขนาดอยู่ระหว่าง ๐ องศา กับ ๙๐ องศา.
มุ่มว. ทู่ ๆ, ปุ้ม ๆ, เช่น งูเขียวปากมุ่ม. (ปรัดเล).
มุ้มว. งุ้ม.
มุยว. เสียงอย่างเสียงฆ้อง, หมุ่ย ก็ว่า.
มุ่ยว. อาการที่ยิ้มไม่ออกเพราะไม่พอใจ (ใช้แก่หน้า) เช่น เขาถูกดุเลยทำหน้ามุ่ย.
มุรชะ[มุระชะ] น. ตะโพน, กลองชนิดหนึ่ง. (ป., ส.).
มุรธา[มุระ-] น. หัว, ยอด. (ดู มูรธ-, มูรธา).
มุรธาภิเษก น. นํ้ารดพระเศียรในงานราชาภิเษกหรือพระราชพิธีอื่น ๆ,
มูรธาภิเษก ก็ว่า. (ส.; ป. มุทฺธาภิเสก).
มุลุต[-ลุด] น. ปาก. (ช.).
มุลูน. พล. (ช.).
มุสละ[-สะละ] น. สากตําข้าว. (ป., ส.).
มุสลิม[มุดสะลิม] น. ผู้นับถือศาสนาอิสลาม.
มุสะน. มุ้ง. (ช.).
มุสาว. เท็จ, ปด. (ป.).
มุสาวาท น. การพูดเท็จ, การพูดปด; คําเท็จ. (ป.).
มุสิกน. หนู. (ป. มูสิก).
มุหงิด[-หฺงิด] น. ชื่อชนชาติชวามลายูในเกาะเซลีเบส, เรียกเพี้ยนเสียงเป็น ยุหงิด ก็มี.
มุหน่ายน. นํ้ามันตานี หรือนํ้ามันเหนียว เป็นเครื่องหอมสําหรับใส่ผม,
นํ้ามันตานีที่ผสมกับเขม่าและปูน, นํ้ามันหอมเป็นเครื่องเจิม.
มุหุต[-หุด] น. เวลาครู่หนึ่ง, ขณะหนึ่ง. (ป. มุหุตฺต).
มุฮัมมัดน. นามศาสดาของศาสนาอิสลาม, มะหะหมัด ก็เรียก.
มูก, มูกะว. ใบ้, เงียบ, ไม่มีเสียง. (ส.; ป. มูค).
มูก ๒น. นํ้าเมือกที่ไหลออกจากจมูก เรียกว่า นํ้ามูก, นํ้าเมือกที่ไหลออก
ทางทวารหนักพร้อมกับอุจจาระ.
มูกเลือด น. โรคที่มีมูกและเลือดในลําไส้ติดออกมากับอุจจาระ.
มูกมันดู โมกมัน ที่ โมก.
มูกหลวงดู โมกใหญ่ ที่ โมก.
มูคะว. ใบ้, เงียบ, ไม่มีเสียง. (ป.; ส. มูก).
มูเซอน. ชนชาวเขาพวกหนึ่ง ตระกูลทิเบต-พม่า อยู่ทางแถบเหนือของ
ประเทศไทยและพม่า.
มูตร[มูด] น. นํ้าปัสสาวะ, นํ้าเบา, เยี่ยว. (ส. มูตฺร; ป. มุตฺต).
มู่ทู่ว. ป้าน, ไม่แหลม, สั้น อ้วน ใหญ่ (ใช้แก่หน้า) เช่น หมาบูลด๊อกหน้ามู่ทู่.
มูน ๑น. เนิน, โคก, จอม, เช่น มูนดิน. ก. พอกพูน, พูนขึ้น, มักใช้ว่า
เกิดมูนพูนผล. ว. มาก, มักใช้เข้าคู่กันเป็น มากมูน.
มูนดิน น. เนินดิน. ก. พูนให้เป็นเนินเป็นโคก เช่น มูนดินขึ้นกันน้ำท่วม.
มูนมอง ว. มากมาย.
มูน ๒ก. เอากะทิเคล้ากับข้าวเหนียวเพื่อให้มัน.
มูมมามว. อาการที่กินอาหารอย่างตะกรุมตะกราม, อาการที่กินอาหารอย่างเปื้อนเปรอะ
เลอะเทอะไม่เรียบร้อย, เช่น กินมูมมาม.
มูรดี, มูรติ[มูระ-] น. ร่างกาย, รูป. (ส. มูรฺติ).
มูรธ-, มูรธา[มูระธะ-] น. หัว, ยอด. (ส.; ป. มุทฺธา).
มูรธาภิเษก น. นํ้ารดพระเศียรในงานราชาภิเษกหรือพระราชพิธีอื่น ๆ,
มุรธาภิเษก ก็ว่า. (ส.; ป. มุทฺธาภิเสก).
มูรธาภิเษกดู มูรธ-, มูรธา.
มูล ๑, มูล-[มูน, มูนละ-] น. โคน เช่น รุกขมูล; ราก, รากเหง้า, เช่น มีโทสะเป็นมูล,
เค้า เช่น คดีมีมูล, ต้น เช่น ชั้นมูล. (ป. มูล; ส. มูลฺย).
มูลคดี (กฎ) น. เหตุแห่งคดี; เหตุที่ทำให้คดีเกิดขึ้น.
มูลความ [มูนละ-] น. ความเดิม.
มูลจิต [มูนละ-] น. ชื่อยาแก้ลมซางชนิดหนึ่ง.
มูลฐาน [มูนละ-, มูน-] น. พื้นฐาน, รากฐาน, เค้ามูล.
มูลนาย [มูน-] น. นายใหญ่, นายเดิมที่ตนสังกัดอยู่.
มูลนิธิ [มูนละ-, มูน-] (กฎ) น. ทรัพย์สินที่จัดสรรไว้โดยเฉพาะสําหรับ
วัตถุประสงค์ เพื่อการกุศลสาธารณะการศาสนา ศิลปะวิทยาศาสตร์
วรรณคดี การศึกษา หรือเพื่อสาธารณประโยชน์อย่างอื่น โดยมิได้มุ่งหา
ผลประโยชน์มาแบ่งปันกัน และได้จดทะเบียนตามประมวลกฎหมายแพ่ง
และพาณิชย์แล้ว. (ป. มูล + นิธิ).
มูลประกันภัย (กฎ) น. ราคาทรัพย์ที่กำหนดในการเอาประกันภัย.
มูลภัณฑ์กันชน [มูนละ-] น. ของที่ซื้อสะสมไว้เมื่อมีราคาตํ่า และนําออกขาย
เมื่อของนั้นมีราคาสูงเกินควร เพื่อรักษาระดับราคาของนั้นให้มีเสถียรภาพ.
(อ. buffer stock).
มูลหนี้ น. เหตุที่ทำให้เกิดหนี้.
มูลเหตุ [มูนละ-, มูน-] น. ต้นเหตุ.
มูล ๒, มูล-[มูน, มูนละ-] ว. มวล, ทั้งหมด, ทั้งสิ้น, เช่น จัดข้าวของไว้ให้โดยพร้อมมูล
เตรียมเอกสารหลักฐานไว้ให้พร้อมมูล. (ป. มูล; ส. มูลฺย).
มูลค่า [มูนละ-, มูน-] น. ค่าของสิ่งของ, ราคาของสิ่งของ, เช่น
ถวายจตุปัจจัยมีมูลค่า ๓๐ บาท.
มูล ๓[มูน] น. อุจจาระสัตว์, ขี้หรือเศษของสิ่งต่าง ๆ เช่น มูลไถ = ขี้ไถ.
มูลโค น. อุจจาระเหลว แต่ไม่เหลวถึงเป็นนํ้า, มักพูดว่า มลโค.
มูลนกการเวก ว. สีเขียวฟ้า.
มูลฝอย น. เศษสิ่งของที่ทิ้งแล้ว, หยากเยื่อ, กุมฝอย หรือ คุมฝอย ก็ว่า;
(กฎ) เศษกระดาษ เศษผ้า เศษอาหาร เศษสินค้า ถุงพลาสติก ภาชนะที่ใส่อาหาร
เถ้า มูลสัตว์ หรือซากสัตว์ รวมตลอดถึงสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด
ที่เลี้ยงสัตว์ หรือที่อื่น.
มูล ๔, มูละ, มูลา ๑[มูน] น. ดาวฤกษ์ที่ ๑๙ มี ๙ ดวง เห็นเป็นรูปสะดือนาค, ดาวช้างน้อย หรือ ดาวแมว ก็เรียก.
มูลไถน. ชื่อนกชนิดหนึ่งตัวขนาดนกกระจาบฝน โตกว่านิดหน่อย เรียกสามัญว่า นกขี้ไถ. (พจน. ๒๔๙๓).
มูลา ๑ดู มูล ๔, มูละ.
มูลา ๒ว. ที่หนึ่ง, ทีแรก. (ช.).
มูลิกากรน. ข้าทูลละอองธุลีพระบาท, เรียกให้เต็มว่า บาทมูลิกากร.
มู่ลี่ น. เครื่องบังประตูหน้าต่างเป็นทํานองม่าน ทําด้วยซี่ไม้เล็ก ๆ ถักด้วยเชือก
เป็นช่องโปร่ง มีรอกและเชือกสำหรับชักให้ม้วนและคลี่ได้.
มู่เล่(ปาก) น. ล้อหนักสําหรับหมุนถ่วงให้เครื่องยนต์เดินเรียบ.
มูสัง(ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. อีเห็น. (ดู อีเห็น).
มูสิก-, มูสิกะ[-สิกะ-] น. หนู. (ป.).
มูสิกทันต์ น. ชื่อเครื่องหมาย ๒ ขีด รูปดังนี้ '' สำหรับเขียนบนสระ ิ ให้เป็นสระ ื, ฟันหนู ก็ว่า.
มูฬห-[มูนหะ-] ว. เขลา, หลง. (ป.).
เมน. แม่. (ข.).
เม็กน. ชื่อไม้ต้นชนิด Syzygium gratum (Wight) S.N. Mitra var. gratum ในวงศ์ Myrtaceae
ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม แผ่นใบหนา ใบอ่อนสีชมพูอมแดง กินเป็นผักได้ ดอกสีขาว ออกเป็นช่อ.
เมกะเฮิรตซ์(ฟิสิกส์) น. หน่วยวัดความถี่ ใช้สัญลักษณ์ MHz ๑ เมกะเฮิรตซ์ มีค่าเท่ากับ ๑ ล้านเฮิรตซ์
หรือ เท่ากับ ๑ ล้านไซเกิลต่อวินาที. (อ. megahertz).
เมขลา[เมกขะหฺลา] น. ชื่อนางเทพธิดาประจําสมุทร. (ป.; ส. เมขลา ว่า สายรัดเอว, เข็มขัดสตรี).
เมฆ[เมก] น. ไอนํ้าที่รวมตัวกันเป็นกลุ่มก้อนลอยอยู่ในอากาศ. (ป., ส.).
เมฆคลุ้ม, เมฆมาก (อุตุ) น. ปริมาณเมฆมากกว่า ๗ ใน ๘ ในท้องฟ้า
ซึ่งสามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า ใช้ในการพยากรณ์อากาศ.
เมฆา, เมฆินทร์, เมฆี (กลอน) น. เมฆ.
เมฆฉาย[เมก-] น. เงาเมฆ, เมฆที่ปรากฏให้เห็นเป็นรูปต่าง ๆ เนื่องจากการยกเมฆ
เป็นนิมิตให้สามารถพยากรณ์ได้ว่าร้ายหรือดี เช่น ภาวนาเขม้นเห็นเมฆฉาย
นิมิตเป็นรูปนารายณ์เรืองศรี. (ขุนช้างขุนแผน); การอธิษฐานโดยบริกรรม
ด้วยมนตร์เชื่อกันว่าจะทําให้เงาของคนเจ็บลอยขึ้นไปในอากาศ แล้วพิจารณาดูว่า
คนเจ็บนั้นเป็นโรคอะไร.
เมฆพัด[เมกคะ-] น. ชื่อโลหะที่เกิดจากการเอาแร่มาหุงเข้าด้วยกัน แล้วซัดด้วย
กํามะถัน มีสีดําเป็นมัน แววเป็นสีคราม, เรียกพระเครื่องที่ทําด้วยโลหะ
ชนิดนี้ว่าพระเมฆพัด หรือ พระเนื้อเมฆพัด.
เมฆา, เมฆินทร์, เมฆีดู เมฆ.
เม็งน. ชื่อชนชาติโบราณอยู่ทางเหนือแหลมอินโดจีน นัยว่าเป็นบรรพบุรุษของมอญ.
เมงอะปาว. ทําไม. (ช.).
เม็ด ๑น. ส่วนภายในของผลไม้ที่เพาะเป็นต้นขึ้นได้ เช่น เม็ดมะม่วง เม็ดมะปราง, เมล็ด ก็ว่า;
ของที่เป็นก้อนกลม ๆ ขนาดเล็ก เช่น เม็ดกรวด เม็ดทราย, ลักษณนามเรียกของที่เป็น
ก้อนเป็นตุ่มเล็ก ๆ เช่น กรวดเม็ดหนึ่ง ถั่ว ๒ เม็ด; ปลายเสาที่มักกลึงเป็นรูปกลมและมี
ยอดคล้ายตัวเม็ดของหมากรุก, ที่ปลายเป็นรูปเหลี่ยมก็มี, เรียกว่า หัวเม็ด; ตัวหมากรุก
ที่เวลาตั้งกระดานใหม่วางอยู่ข้างขวาขุน.
เม็ดเงิน (ปาก) น. ตัวเงิน เช่น ขณะนี้มีเม็ดเงินอยู่ในคลัง ๔๐๐ ล้านบาท.
เม็ดดี (ปาก) น. เล่ห์เหลี่ยมดี.
เม็ดน้ำค้าง น. ส่วนที่มีลักษณะกลม ๆ คล้ายเม็ดน้ำค้างอยู่ตรงปลายยอดเจดีย์ ยอดปราสาท
เป็นต้น, หยาดน้ำค้าง ก็เรียก.
เม็ดพระศก น. ปุ่มนูนของขมวดผมบนเศียรพระพุทธรูป.
เม็ดพราย น. กลเม็ดเด็ดพราย, วิธีที่แยบคายหรือพลิกแพลงในการพูดหรือร้องเพลงเป็นต้น.
เม็ดมะยม น. ปุ่มสําหรับตั้งเวลาหรือบางทีก็ใช้ไขลานนาฬิกาข้อมือหรือนาฬิกาพกด้วย;
ปุ่มมีลักษณะเป็นพู ๆ โดยรอบคล้ายลูกมะยม สำหรับมือจับปิดเปิดประตูตู้หรือลิ้นชัก.
เม็ดละมุด (ปาก) น. แตด.
เม็ดเลือด, เม็ดโลหิต น. เซลล์ซึ่งอยู่ในกระแสเลือด มี ๒ ชนิด คือ เม็ดเลือดแดง
ซึ่งมีหน้าที่นําออกซิเจนไปสู่เซลล์ในส่วนต่าง ๆ ของร่างกายและเม็ดเลือดขาวซึ่ง
มีหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันและทําลายเชื้อโรคในร่างกาย.
เม็ด ๒(โบ) น. ปีมะแม.
เมตตาน. ความรักและเอ็นดู, ความปรารถนาจะให้ผู้อื่นได้สุข, เป็นข้อ ๑ในพรหมวิหาร ๔
คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา. (ป.).
เมตไตรย[เมดไตฺร] น. พระนามของพระพุทธเจ้าที่จะมาตรัสรู้ข้างหน้า. (ป. เมตฺเตยฺย; ส. เมไตฺรย).
เมตร[เมด] น. หน่วยวัดความยาวอย่างหนึ่งตามวิธีเมตริก กําหนดเทียบเท่ากับ ๑๐๐ เซนติเมตร
หรือ ๒ ศอก. (ฝ. m?tre).
เมตริก[เมดตฺริก] น. ระบบการใช้หน่วยสําหรับวัดปริมาณต่าง ๆ โดยกําหนดใช้
กรัมเป็นหน่วยของมวลสาร ใช้เซนติเมตร เป็นหน่วยของระยะห่าง
และใช้วินาทีเป็นหน่วยของเวลา. (อ. metric).
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒