| เย ๆ | ว. เสียงร้องไห้ของเด็ก ๆ ที่ทอดเสียงยาว ๆ และไม่ใคร่หยุด เรียกว่า |
| ร้องเย ๆ. |
|
|
| เยง | ก. กลัว, เกรง, ใช้ว่า แยง ก็มี. |
|
|
| เยซู | น. นามศาสดาของศาสนาคริสต์. (อ. Jesus). |
|
|
| เย็ด | (ปาก) ก. ร่วมประเวณี. |
|
|
| เย็น ๑ | น. เวลาใกล้คํ่า ประมาณ ๑๖๑๘ นาฬิกา. |
|
|
| เย็น ๒ | ว. มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกน้ำแข็งเป็นต้น, หนาว, หายร้อน, |
| ตรงข้ามกับ ร้อน; ไม่รู้สึกกระวนกระวาย เช่น เย็นใจ. |
| เย็นเจี๊ยบ ว. เย็นมาก เช่น น้ำแข็งเย็นเจี๊ยบ. |
| เย็นใจ ก. สบายใจ, ไม่ยุ่งใจ, ไม่ต้องกังวลใจ, ไม่ร้อนใจ, เช่น เรื่องนี้ |
| เย็นใจได้ สำเร็จแน่. |
| เย็นฉ่ำ ว. เย็นชุ่มชื้น เช่น หลังฝนตกอากาศเย็นฉ่ำ. |
| เย็นเฉียบ ว. เย็นจัด เช่น หน้าหนาวน้ำในลำธารเย็นเฉียบ. |
| เย็นเฉื่อย ว. เย็นเพราะลมพัดมาเรื่อย ๆ เช่น ตรงนี้ลมพัดเย็นเฉื่อย; มี |
| อารมณ์เรื่อย ๆ ช้า ๆ เช่น เขาเป็นคนอารมณ์เย็นเฉื่อย. |
| เย็นชา ว. แสดงอาการเฉยเมยไม่สนใจใยดี เช่น เดี๋ยวนี้เขาแสดงอาการ |
| เย็นชา, ชาเย็น ก็ว่า. |
| เย็นชืด ว. เย็นอย่างสิ่งไม่มีชีวิต เช่น เขานอนตายตัวเย็นชืด, เย็นจนหมด |
| รสชาติ เช่น แกงเย็นชืด. |
| เย็นชื่น ว. เย็นสบาย เช่น ฝนตกใหม่ ๆ อากาศเย็นชื่น. |
| เย็นชื้น ว. เย็นอย่างมีไอน้ำซึมซาบอยู่ เช่น ฝนตกติดกันหลายวันอากาศ |
| เย็นชื้น. |
| เย็นตา ว. ชื่นตา, สบายตา, ดูแล้วสบายใจ, เช่น สีเขียวอ่อนเย็นตา. |
| เย็นยะเยือก ว. อาการที่รู้สึกหนาวสะท้านถึงขั้วหัวใจ, เย็นเยือก หรือ |
| เยือกเย็น ก็ว่า. |
| เย็นเยียบ ว. อาการที่รู้สึกเย็นจับขั้วหัวใจเพราะหวาดกลัวเป็นต้น เช่น |
| เข้าไปในป่าช้ากลางคืนรู้สึกเย็นเยียบ, เยียบเย็น ก็ว่า. |
| เย็นเยือก ว. อาการที่รู้สึกหนาวสะท้านถึงขั้วหัวใจ เช่น บนยอดดอย |
| น้ำค้างตกเย็นเยือก หน้าหนาวอากาศบนภูเขาเย็นเยือก, เย็นยะเยือก |
| หรือ เยือก ก็ว่า. |
| เย็นวาบ ว. อาการที่รู้สึกเย็นในทันทีทันใดแล้วก็หายไป เช่น ลมพัด |
| กระโชกเข้ามารู้สึกเย็นวาบ. |
| เย็นวูบ ว. อาการที่ความเย็นมากระทบตัวโดยฉับพลันแล้วก็หายไป เช่น |
| เข้าไปในห้องปรับอากาศรู้สึกเย็นวูบ. |
| เย็นหู ว. รื่นหู, ไม่ขัดหู, ฟังแล้วสบายใจ, เช่น พูดจาไพเราะนุ่มนวล |
| ฟังแล้วเย็นหู เสียงเขาฟังแล้วเย็นหู. |
|
|
| เย็นตาโฟ, เย็นเตาโฟ | น. อาหารแบบจีนอย่างหนึ่งคล้ายก๋วยเตี๋ยว แต่ใส่ผักบุ้ง ปลาหมึกแช่ด่าง |
| เต้าหู้ เลือดหมู ลูกชิ้นปลา แมงกะพรุน และน้ำเต้าหู้ยี้หรือซอสมะเขือเทศ. |
| (จ.). |
|
|
| เย็บ | ก. ทําให้ติดกันโดยใช้เข็มร้อยด้ายหรือเชือกเป็นต้นแทงขึ้นแทงลง เช่น |
| เย็บผ้า เย็บกระสอบ, ใช้ตอกหรือหวายเป็นต้นที่มีปลายแหลมแทงขึ้นลง |
| เพื่อร้อยสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้ติดกัน เช่น เย็บจาก, ใช้เครื่องอุปกรณ์กดทำให้ |
| กระดาษติดกันด้วยลวดเย็บ เช่น เย็บกระดาษ, กลัดให้ติดกันด้วยไม้กลัด |
| เป็นต้น เช่น เย็บกระทง. |
| เย็บกี่ ก. ใช้ด้ายเย็บแผ่นกระดาษด้วยวิธีร้อยทีละปึกเล็ก ๆ เพื่อประกอบ |
| เข้าเป็นเล่มในลักษณะที่ทําให้เปิดเล่มได้เต็มที่. |
| เย็บจักร ก. เย็บด้วยจักร. |
| เย็บด้าย ก. ใช้ด้ายเย็บแผ่นกระดาษเพื่อประกอบเข้าเป็นเล่ม. |
| เย็บแบบ ก. เย็บกลีบดอกไม้ติดบนใบตองเป็นรูปต่าง ๆ. |
| เย็บปาก (ปาก) ก. ปิดปากเงียบไม่ยอมพูด. |
| เย็บแผล ก. ทำให้แผลติดกันโดยใช้เอ็นหรือไหมเย็บ หรือใช้ปลิงเกาะ. |
| เย็บมือ ก. เย็บด้วยมือ. |
| เย็บมุงหลังคา ก. เย็บอก. |
| เย็บล้มตะเข็บ ก. เรียกวิธีเย็บผ้าแบบหนึ่ง โดยเย็บ ๒ ครั้ง เมื่อเย็บครั้ง |
| หนึ่งแล้วจับตะเข็บให้ราบลง แล้วเย็บลงไปบนตะเข็บนั้นอีกครั้งหนึ่ง. |
| เย็บลวด ก. ใช้ลวดเย็บแผ่นกระดาษเพื่อประกอบเข้าเป็นเล่ม. |
| เย็บเล่ม ก. ใช้ด้ายหรือลวดเย็บแผ่นกระดาษเพื่อประกอบเข้าเป็นเล่ม. |
| เย็บสวน ก. เย็บกลีบดอกไม้และใบไม้บนใบมะพร้าวหรือก้านกล้วย |
| ทำเป็นแถบยาวสำหรับประดับตกแต่งงานเครื่องสด. |
| เย็บอก ก. ใช้ด้ายหรือลวดเย็บแผ่นกระดาษตามแนวกึ่งกลาง เพื่อพับ |
| ประกอบเข้าเป็นเล่ม, เย็บมุงหลังคา ก็เรียก. |
|
|
| เยภุย, เยภุยยะ | [เยพุยยะ] ว. มาก, ชุกชุม. (ป.). |
| เยภุยนัย น. วิธีที่คนส่วนมากใช้. (ป. เยภุยฺยนย). |
| เยภุยสิกา น. ความเห็นข้างมาก. (ป. เยภุยฺยสิกา). |
|
|
| เย้ย | ก. พูดหรือกระทําให้ได้อาย ให้เจ็บใจ ให้โกรธ. |
| เย้ยหยัน ก. พูดหรือแสดงกิริยาดูถูกเยาะเย้ยให้ได้อาย ให้เจ็บใจ ให้โกรธ. |
|
|
| เยอ ๑ | (ถิ่น) ว. ใหญ่ เช่น ผาเยอ. |
|
|
| เยอ ๒ | ก. ยกย่อง, ชมเชย. |
|
|
| เย่อ | ก. เอามาด้วยแรงบังคับโดยการฉุดรั้งแย่งกัน, ใช้แรงฉุดรั้งดึงกันไปมา. |
|
|
| เยอรมัน | น. ชื่อประเทศ ชนชาติ และภาษาของชาวยุโรปชาติหนึ่งที่อยู่ทางทิศ |
| ตะวันตกของภาคพื้นยุโรป. |
|
|
| เยอว | คําต้นเสียงสําหรับบอกจังหวะพายเรือ. |
|
|
| เย่อหยิ่ง | ว. จองหองเกินฐานะ, แสดงอาการยโสโอ้อวด, ถือตัว, อวดดี. |
|
|
| เยอะ ๑, เยอะแยะ | ว. มากเหลือหลาย, ถมไป, เช่น อาหารมีเยอะ ข้าวของเยอะแยะ. |
|
|
| เยอะ ๒ | น. เรียกแผลที่หนองไหลเปรอะเลอะ. |
|
|
| เยา ๑ | น. อาการที่ทองไม่แล่นติดต่อกันโดยตลอดในการหล่อ. |
|
|
| เยา ๒ | ว. เบา, อ่อน, น้อย เช่น ราคาเยา, มักใช้เข้าคู่กับคำ ย่อม เป็น ย่อมเยา เช่น |
| ราคาย่อมเยา. |
|
|
| เย้า ๑ | น. ชนชาวเขาเผ่าหนึ่ง อยู่ในประเทศไทยตอนเหนือ เรียกตัวเองว่า เมี่ยน |
| พูดภาษาเมี่ยนในตระกูลแม้วเย้า. |
|
|
| เย้า ๒ | ก. หยอก, สัพยอก. |
| เย้าหยอก ก. สัพยอก, กระเซ้าเย้าแหย่, หยอกเย้า ก็ว่า. |
|
|
| เยาว, เยาว์ | [เยาวะ, เยา] ว. อ่อนวัย, รุ่นหนุ่ม, รุ่นสาว, เช่น เยาว์วัย วัยเยาว์. (แผลง |
| มาจาก ยุว). |
| เยาวชน (กฎ) น. บุคคลอายุเกิน ๑๔ ปีบริบูรณ์แต่ยังไม่ถึง ๑๘ ปีบริบูรณ์. |
| เยาวมาลย์ น. หญิงสาวสวย. |
| เยาวยอด ว. สวยที่สุด. |
| เยาวราช น. ยุพราช, ราชโอรสที่ยังเยาว์พระชนม์. |
| เยาวเรศ น. นางกษัตริย์, หญิงสาวสวย. |
| เยาวลักษณ์ น. หญิงมีลักษณะสวย. |
|
|
| เยาวน | [วะนะ] น. ความหนุ่ม, ความสาว, ความเป็นหนุ่มเป็นสาว. (ส. ยุวนฺ; |
| ป. ยุว ว่า หนุ่ม, สาว). |
|
|
| เยาวนะ | [วะ] น. ชื่อชนชาติกรีก ซึ่งชาวอินเดียเรียกเพี้ยนมาจากคํา Ionia; ชื่อ |
| เรียกชาวไทยทางล้านนา, ยวน โยน หรือ โยนก ก็เรียก. |
|
|
| เยาวพา | [วะ] น. หญิงสาวสวย. (แผลงมาจาก ยุพา). |
|
|
| เยาวพาณี | [วะ] น. เทียนเยาวพาณี. (ดู เทียนเยาวพาณี ที่ เทียน ๓). |
|
|
| เยาวพาน | [วะพาน] น. ชายหนุ่ม. ว. หนุ่ม, รุ่น. (แผลงมาจาก ยุวาน). |
|
|
| เยาะ | ก. พูดหรือแสดงกิริยาให้เจ็บใจชํ้าใจ โดยย้ำถึงความเสียเปรียบ ความ |
| ด้อยกว่า หรือความผิดพลาด เช่น เยาะว่า ไหนว่าเก่งนัก ทำไมสอบตก. |
| เยาะเย้ย ก. ค่อนว่าหรือแสดงกิริยาซ้ำเติมให้ได้อาย ให้ช้ำใจเจ็บใจ |
| ให้โกรธ. |
|
|
| เยิง ๑ | ว. ป่าเถื่อน. น. ป่า เช่น มาแต่เยิง. |
|
|
| เยิง ๒ | (ถิ่นอีสาน) ส. เรา. (ข.). |
|
|
| เยิน | ว. ยู่, ย่น, เช่น คมมีดเยิน ตีตะปูจนหัวเยิน, บานออกจนเสียรูป เช่น ไข |
| ตะปูควงจนหัวเยิน. |
|
|
| เยิ่น | ว. มีระยะยาวหรือนานยืดออกไป; เนิบ เช่น อ่อนเยิ่น. |
| เยิ่นเย้อ ว. ยืดยาด, ไม่กะทัดรัด, ไม่รัดกุม, (โดยมากใช้แก่คําพูดหรือ |
| ข้อความ) เช่น พูดจาเยิ่นเย้อ ข้อความเยิ่นเย้อ. |
|
|
| เยินยอ | ว. ยกยอ. ก. ยกย่อง. |
|
|
| เยิบ, เยิบ ๆ | ว. อาการของสิ่งที่แบนและยาวเมื่อรับน้ำหนักมาก ๆ จะไหวตัวขึ้นลง |
| เป็นจังหวะเนิบ ๆ เช่น กระดานนอกชานอ่อนเยิบ หาบของมาเยิบ ๆ. |
|
|
| เยิบยาบ | ว. อาการไหวอยู่กับที่อย่างเนิบ ๆ (ใช้แก่สิ่งที่เป็นผืนแผ่นบาง ๆ หรือที่ |
| อ่อนไหวได้ในตัว) เช่น หลังคาสังกะสีที่ตะปูหลุดไม่หมดถูกลมพัด |
| เยิบยาบ ลมพัดผ้าคลุมป้ายปลิวไหวเยิบยาบ, พะเยิบพะยาบ ก็ว่า. |
|
|
| เยิ้ม | ก. ซึมออกมาแทบหยด เช่น นํ้าเกลือเยิ้ม น้ำเหลืองเยิ้ม, ชุ่มมากแทบหยด |
| เช่น ใส่นํ้ามันจนเยิ้ม, (โดยมากใช้แก่นํ้าหรือของเหลวที่มีลักษณะเหนียว |
| เหนอะหนะ); โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่เห็นคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น |
| นัยน์ตาเยิ้ม. |
|
|
| เยีย ๑ | น. เรียกไก่ตัวผู้ที่มีรูปร่างคล้ายไก่ตัวเมียว่า ไก่เยีย. (เทียบ ข. ญี ว่า สัตว์ |
| ตัวเมีย). |
|
|
| เยีย ๒ | (ถิ่น) ก. ทํา. |
| เยียใด ก. ทําไฉน. |
| เยียมั่ง ก. ทําเป็นคนมั่งมี. |
| เยียใหญ่ ก. ทําเป็นคนใหญ่โต, มักใหญ่ใฝ่สูง. |
|
|
| เยีย ๓ | น. ยุ้งข้าว. (ไทยใหญ่). |
|
|
| เยีย ๔ | ว. งามยิ่ง, งามเพริศพริ้ง, เยียรยง. |
|
|
| เยี่ยง, เยี่ยงอย่าง | น. อย่าง, แบบอย่าง, เช่น จงเอาเยี่ยงกา อย่าถือเป็นเยี่ยงอย่าง. ว. เช่น, |
| ใช้ว่า เยื่อง ก็มี. |
|
|
| เยียงผา | ดู เลียงผา ๑. |
|
|
| เยียดยัด | ก. ยัดเยียด. |
|
|
| เยียน | ก. ไปมาหาสู่, มักใช้ควบกับคํา เยี่ยม เป็น เยี่ยมเยียน, เยือน ก็ว่า. |
|
|
| เยียบ | ก. อาการที่รู้สึกเย็นจับขั้วหัวใจเพราะหวาดกลัวเป็นต้น, มักใช้ควบกับ |
| คํา เย็น เป็น เย็นเยียบ หรือ เยียบเย็น เช่น เข้าไปในป่าช้ากลางคืนรู้สึก |
| เย็นเยียบ. |
|
|
| เยี่ยม ๑ | ก. ไปถามข่าวทุกข์สุข, ไปหา, เช่น ไปเยี่ยมญาติ มาเยี่ยมบ้าน; ชะโงก |
| หน้าออกไป เช่น เยี่ยมหน้าต่าง; โผล่ออก เช่น พระจันทร์เยี่ยมขอบฟ้า. |
| เยี่ยมกราย ก. กรายมาให้เห็น เช่น นานแล้วไม่เยี่ยมกรายมาเลย. |
| เยี่ยม ๆ มอง ๆ ก. โผล่มองบ่อย ๆ (เพื่อให้เห็น หรือเพื่อให้รู้ว่ามีใครหรือ |
| อะไรอยู่ข้างใน). ว. อาการที่ด้อมแอบดูบ่อย ๆ เช่น มีคนแปลกหน้ามา |
| เยี่ยม ๆ มอง ๆ. |
| เยี่ยมเยียน, เยี่ยมเยือน ก. ไปมาหาสู่ถามข่าวคราว. |
|
|
| เยี่ยม ๒ | ว. ยิ่ง, เด่น, เลิศ, เช่น ดีเยี่ยม เขาเยี่ยมทางคำนวณ. |
| เยี่ยมยอด ว. ดีที่สุด, เลิศที่สุด, ยอดเยี่ยม ก็ว่า. |
|
|
| เยี่ยมวิมาน | น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| เยียรบับ | [ระบับ] น. ผ้าซึ่งทอด้วยทองแล่งกับไหมแต่มีไหมน้อยกว่า, ส้ารบับ |
| ก็ว่า. |
|
|
| เยียรยง | [เยียระยง] (กลอน) ว. งามยิ่ง, งามเพริศพริ้ง, ใช้ว่า เยีย ก็มี. |
|
|
| เยียว | สัน. ผิว่า, แม้ว่า, ถ้า. |
|
|
| เยี่ยว | น. ของเหลวที่เสียซึ่งไตขับถ่ายออกจากโลหิต, นํ้าปัสสาวะ, (ปาก) |
| น้ำเบา. ก. ถ่ายปัสสาวะ, (ปาก) เบา. |
| เยี่ยวอูฐ น. ยาดมชนิดหนึ่ง มีองค์ประกอบเป็นเม็ดแอมโมเนียม |
| คาร์บอเนตผสมนํ้าแอมโมเนียและสารหอมบางอย่าง ใช้สูดดมแก้ |
| อาการวิงเวียน. |
|
|
| เยี่ยวงัว | (ถิ่นอุดร) น. ต้นกะทกรก. [ดู กะทกรก (๑)]. |
|
|
| เยียวยง | (กลอน) ว. งามยิ่ง. |
|
|
| เยียวยา | ก. บําบัดโรค, แก้โรค, เช่น ไม่มีหมอจะมาเยียวยาได้; แก้ไข, ทําให้ดีขึ้น, |
| เช่น เศรษฐกิจกำลังทรุดหนัก ยากที่จะเยียวยาได้. |
|
|
| เยือ | (ถิ่น) ว. นาน. |
|
|
| เยื่อ | น. สิ่งที่เป็นแผ่นบางอยู่ตามผิวหรือภายในของร่างกายบางส่วนหรือ |
| ของสิ่งต่าง ๆ เช่น เยื่อในกระดูก เยื่อหัวหอม เยื่อไม้ไผ่. |
| เยื่อเคย น. กุ้งเคย, กะปิ, กะปิที่ทําจากกุ้งเคย. |
| เยื่อใย น. ความเกี่ยวพันแม้จะขาดกันไปแล้ว แต่ก็ยังมีอาลัยเหลืออยู่, |
| ความผูกพันที่ยังตัดไม่ขาด, เช่น เขาทิ้งไปอย่างไม่มีเยื่อใย. |
|
|
| เยื้อ | ก. ยาวนาน, ไม่ใคร่จะจบสิ้น, มักใช้ว่า ยืดเยื้อ. |
|
|
| เยือก ๑ | ว. อาการที่รู้สึกหนาวสะท้านถึงขั้วหัวใจ, เย็นยะเยือก หรือ เย็นเยือก |
| ก็ว่า. |
| เยือกเย็น ว. มีจิตใจหนักแน่น ไม่ฉุนเฉียวโกรธง่าย เช่น สำคัญที่เป็นคน |
| เยือกเย็น จึงจะตัดสินปัญหาได้อย่างรอบคอบ. |
|
|
| เยือก ๒ | ว. อาการที่ไหวน้อย ๆ เช่น พายุพัดเรือนไหวเยือก. |
|
|
| เยือง ๑ | ก. เยื้อง. |
|
|
| เยือง ๒ | ดู เลียงผา ๑. |
|
|
| เยื่อง | ว. เยี่ยง. |
|
|
| เยื้อง | ก. เอี้ยว, ย้ายไป, เดินอย่างไว้ท่าทาง, เช่น เดินเยื้องตัวแล้วซัดแขนอย่าง |
| ละครรำ. ว. เฉียงจากจุดตรงข้ามเล็กน้อย เช่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ |
| อยู่เยื้องกับโรงพยาบาลศิริราช. |
| เยื้องกราย ก. เดินอย่างมีท่างาม เช่น นางแบบเยื้องกรายมาทีละคน ๆ; |
| เดินก้าวเฉียงและกางแขนเพื่อดูท่าทีของคู่ต่อสู้อย่างการเยื้องกรายใน |
| การตีกระบี่กระบอง (ใช้แก่ศิลปะการต่อสู้). |
| เยื้องยัก ก. เลี่ยงไป, ไม่ตรงไปตรงมา, ดัดแปลง, ยักเยื้อง ก็ว่า. |
| เยื้องย่าง ก. เดินอย่างมีลีลา, เดินอย่างมีท่างาม, ใช้ในความประชดก็มี, |
| ย่างเยื้อง ก็ว่า. |
|
|
| เยือน | ก. เยี่ยม เช่น ลมหนาวมาเยือน ไปเยือนยุโรป. |
|
|
| เยื้อน | ก. เอื้อนกล่าวออกมาโดยมีอาการแช่มช้างดงาม. |
|
|
| แย่ | ก. แบะขาและย่อลง, ย่อลง. ว. เต็มที, หนัก, เช่น ปลายเดือนการเงินแย่ |
| อาการไข้แย่เพียบลงทุกวัน. |
| แย่แต้ ว. หนักจนต้องย่อลง. |
|
|
| แย้ ๑ | น. ชื่อสัตว์เลื้อยคลานในวงศ์ Agamidae ลําตัวแบนราบ ข้างตัวมีสีสวย |
| ไม่มีหนามสันหลัง อาศัยขุดรูอยู่ในดิน หากินตามพื้นดิน ไม่ขึ้นต้นไม้ |
| ในประเทศไทยมี ๒ ชนิดย่อย คือ แย้เส้น (Leiolepis belliana belliana) |
| และ แย้จุด (L. b. rubritaeniata). |
|
|
| แย้ ๒ | ก. ถ่วงหนักลง เช่น ก้นแย้ ท้องแย้. |
|
|
| แยก | ก. ทําให้สิ่งที่รวมกันอยู่หรือประกอบกันอยู่ออกจากกัน เช่น แยกกลุ่ม |
| ประชุม แยกกล้วยไม้, กิริยาของสิ่งที่รวมกันอยู่หรือประกอบกันอยู่แตก |
| ออกจากกัน เช่น แผ่นดินแยก, แตกหรือทําให้แตกออกเป็นทาง เช่น |
| แม่นํ้าแยก ทางแยก, ไม่รวมกัน เช่น แยกกันอยู่. |
| แยกเขี้ยว ก. เผยอริมฝีปากให้เห็นเขี้ยวด้วยอาการโกรธหรือขู่ เช่น เสือ |
| แยกเขี้ยว, (ปาก) โดยปริยายหมายถึงพูดด้วยความโกรธหรือขู่. |
| แยกตัว ก. ผละออก เช่น เขาแยกตัวออกจากพรรคพวก; ไม่ผสมกลมกลืน |
| กัน เช่น น้ำกับน้ำมันแยกตัวกัน; แบ่งตัวเพื่อขยายจำนวน เช่น เซลล์แยกตัว |
| ออกจากกันเป็นทวีคูณ. |
| แยกธาตุ ก. ทำให้ธาตุที่รวมกันอยู่หรือประกอบกันอยู่แยกออกจากกัน. |
| แยกย้าย ก. แยกกันไปคนละทาง เช่น พองานเลิกต่างก็แยกย้ายกัน |
| กลับบ้าน, แยกและย้ายไปอยู่คนละแห่ง เช่น เมื่อพ่อแม่ตายลูก ๆ ก็ |
| แยกย้ายไปหาที่อยู่ใหม่. |
| แยกแย้ง ก. แยกไปคนละทาง, ไม่ลงรอยกัน. |
| แยกแยะ ก. กระจายออกให้เห็นชัดเจน เช่น แยกแยะปัญหาให้เห็นเป็น |
| ประเด็น ๆ ไป. |
| แยกสี ก. แยกแม่พิมพ์ออกตามแม่สี ๓ สี. |
|
|
| แยง ๑ | ก. แหย่เข้าไปในช่องหรือในรู เช่น เอาขนไก่แยงหู, สอดดู, แลดู. |
| แยงตา ก. อาการที่แสงส่องสวนตรงมายังนัยน์ตา เช่น แสงอาทิตย์แยงตา. |
| แยงยล ก. มองดู. |
|
|
| แยง ๒ | ก. เยง, กลัว, เกรง. |
|
|
| แย่ง | ก. ยื้อเอาไป เช่น ถูกแย่งของไปจากมือ, รีบฉวยหรือรีบทำเสียก่อน เช่น |
| แย่งทาน. |
| แย่งกันเป็นศพมอญ (สำ) ก. ยื้อแย่งกัน (ใช้ในความเปรียบเทียบ). |
| แย่งชิง ก. ยึดถือเอาทรัพย์หรือประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์สิน |
| ของผู้อื่น. |
|
|
| แย้ง | ก. ไม่ตรงหรือลงรอยเดียวกัน เช่น ความเห็นแย้งกัน ข้อความแย้งกัน; |
| ต้านไว้, ทานไว้. |
|
|
| แยงแย่ | ว. อาการที่นั่งยอง ๆ แต่ถ่างขากว้าง เช่น นรสิงห์นั่งแยงแย่, อาการที่ยืน |
| แบะขาและย่อเข่าลง เช่น ยักษ์วัดพระแก้วยืนแยงแย่. |
|
|
| แยงแย้ | น. ไม้จําพวกเฟินเลื้อย ต้นเป็นเถาสั้น รากกระด้าง สีดําแดง เกาะตาม |
| หลืบหิน ใบคล้ายใบมะคําไก่. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| แยบ | น. อุบาย, เล่ห์, ท่าทาง. |
| แยบคาย ว. เข้าที, เหมาะกับเหตุผล, เช่น ความคิดแยบคาย พูดจาแยบคาย. |
| แยบยล น. กล, อุบาย. ว. มีกลเม็ดหรือชั้นเชิงแนบเนียน เช่น เขามีกรรมวิธี |
| แยบยล นักประพันธ์มีกลวิธีเขียนเรื่องแยบยล. |
|
|
| แย็บ | ก. ชกออกไปตรง ๆ และชักหมัดกลับโดยเร็ว; (ปาก) โดยปริยายหมายความ |
| ว่า ลองเชิง, หยั่งดูท่าที. (อ. jab). |
|
|
| แยม | น. อาหารมีรสหวาน ทําโดยการเคี่ยวผลไม้กับนํ้าตาลจนข้น มักใช้ทา |
| ขนมปัง. (อ. jam). |
|
|
| แย้ม | ก. เผยอ, คลี่, บานแต่น้อย ๆ, เช่น กุหลาบแย้มกลีบ, เผยอริมฝีปากน้อย ๆ |
| ไม่ถึงกับยิ้ม เช่น พระพุทธเจ้าทรงแย้มพระโอษฐ์, แย้มพราย. |
| แย้มพราย ก. เผยให้เห็นวี่แวว เช่น เขาแย้มพรายเรื่องของเขาให้ทราบ, |
| แย้ม ก็ว่า. |
| แย้มยิ้ม ก. ยิ้มอย่างชื่นบาน, ยิ้มแย้ม หรือ ยิ้มแย้มแจ่มใส ก็ว่า. |
| แย้มสรวล ก. ยิ้มแย้ม ร่าเริง. |
|
|
| แยแส | ก. เอาเป็นธุระ, เกี่ยวข้อง, สนใจ, เอาใจใส่, (มักใช้ในประโยคปฏิเสธ) |
| เช่น เขาไม่แยแสว่าใครจะคิดอย่างไร. |
|
|
| แยะ | ก. แยก, แบะออก, แตกออก. ว. มากมาย เช่น ข้าวของมีแยะไป, มักใช้ |
| เข้าคู่กับคำ เยอะ เป็น เยอะแยะ. |
|
|
| โย ๑ | (ปาก) ก. พูดแขวะ, พูดชวนวิวาท. |
| โยเย ว. เกเร, เกะกะ; ร้องไห้งอแง, ขี้อ้อน, (มักใช้แก่เด็กเล็ก ๆ). ก. พูด |
| รวนเร. |
|
|
| โย ๒ | (โบ) ว. เรียกทุเรียนที่มีเม็ดห่าง ๆ ว่า ทุเรียนโย. (ปรัดเล). |
|
|
| โย้ | ว. เอนเพราะไม่ตั้งตรงทรงตัวตามธรรมดาที่ควรเป็น เช่น เรือนโย้ เขียน |
| หนังสือโย้; ยื่นออกกว่าปรกติ เช่น ท้องโย้ พุงโย้. |
| โย้เย้ ว. รวนหรือซวนเซมีอาการจะหลุดหรือทลายลง เช่น ฟันโย้เย้ เรือน |
| โย้เย้, ไม่ตรงรูป เช่น เขียนหนังสือโย้เย้. |
|
|
| โยก | ก. คลอน เช่น ฟันโยก เก้าอี้โยก, เคลื่อนไหว เช่น กิ่งไม้โยก, ทําให้มี |
| อาการเช่นนั้น เช่น โยกฟัน โยกกิ่งไม้; โดยปริยายหมายถึงอาการที่พูด |
| หรือทำพิโยกพิเกน เช่น กว่าจะตกลงกันได้ พูดโยกอยู่นาน, โยกโย้ ก็ว่า. |
| โยกโคลง ก. โยนไปมาไม่มั่นคง. |
| โยกย้าย ก. ย้ายตำแหน่ง เช่น โยกย้ายข้าราชการ, ขยับขยายไปอยู่ที่อื่น |
| เช่น โยกย้ายไปอยู่ต่างเมือง. |
| โยกเยก ก. เคลื่อนไหวไปมา, โอนไปเอนมา, เช่น อย่านั่งโยกเยก เสา |
| โยกเยกเพราะปักไม่แน่น. |
| โยกโย้ ก. อาการที่พูดหรือทำพิโยกพิเกน เช่น กว่าจะตกลงกันได้พูด |
| โยกโย้อยู่นาน, โยก ก็ว่า. |
|
|
| โยกตร์ | [โยก] น. เชือก, สายทาม. (ส. โยกฺตฺร; ป. โยตฺต). |
|
|
| โยค, โยคะ | [โยคะ] น. การประกอบ, การใช้, การร่วม; กิเลส; ความเพียร; วิธีบําเพ็ญ |
| สมาธิตามลัทธิของอาจารย์ปตัญชลี; (โหร) การที่ดาวนพเคราะห์ตั้งแต่ |
| ๒ ดวงขึ้นไปมารวมกันในราศีเดียว. (ป., ส.). |
| โยคจักษุ น. ตาทิพย์. (ส.). |
| โยคนิทรา น. การเข้าฌานแล้วไม่รู้สึกถึงสิ่งภายนอก, อาการที่แสร้งทํา |
| เช่นนั้น. (ส. โยคนิทฺรา). |
| โยคาพจร, โยคาวจร [โยคาพะจอน, วะจอน] น. ผู้หยั่งลงสู่ความเพียร, |
| ผู้มีความเพียร, (มักใช้เรียกพระภิกษุผู้เรียนสมถะและวิปัสสนา). (ป.). |
|
|
| โยคเกณฑ์ | [โยกเกน] น. การกําหนดดิถีกับฤกษ์ให้ต้องกัน คือได้ทั้งโยค หมายถึง |
| ฤกษ์ และเกณฑ์ หมายถึง ดิถี คือ ขึ้น แรม. |
|
|
| โยคยะ | [โยกคะยะ] ว. สมควร, เหมาะ. (ส. โยคฺย). |
|
|
| โยคะ | น. การทำจิตใจให้สงบ, การที่จิตไม่รับรู้อารมณ์ คือ รูป เสียง กลิ่น รส |
| และสัมผัสต่าง ๆ, วิธีการควบคุมร่างกายและจิตใจได้อย่างสมบูรณ์โดย |
| การทำจิตให้เป็นสมาธิ. |
|
|
| โยคาพจร, โยคาวจร | ดู โยค, โยคะ. |
|
|
| โยคิน | (กลอน) น. โยคี. (ส. โยคินฺ; ป. โยคี). |
|
|
| โยคี | น. นักบวชผู้ปฏิบัติตามลัทธิโยคะ, ฤษีพวกหนึ่ง. (ป.; ส. โยคินฺ ว่า ผู้ปฏิบัติ |
| ตามลัทธิโยคะ). |
|
|
| โยง ๑ | ก. ผูกให้ติดกันเพื่อลากหรือจูงไป เช่น โยงเรือ, เกี่ยวเนื่อง เช่น ให้การ |
| โยงไปถึงอีกคนหนึ่ง. ว. เรียกอาการที่มัดมือ ๒ ข้างแขวนขึ้นไปให้เท้า |
| พ้นพื้นหรือเรี่ย ๆ พื้นว่า มัดมือโยง, เรียกอาการที่อยู่ประจําแต่ผู้เดียว |
| ผู้อื่นไม่ต้องอยู่ว่า อยู่โยง, เรียกเรือสําหรับลากจูงเรืออื่นว่า เรือโยง และ |
| เรียกเรือที่ถูกลากจูงไปนั้นว่า เรือพ่วง. |
|
|
| โยง ๒ | ก. เอาไม้แซะข้าวให้สุกทั่วกัน, ทำให้โหย่ง, คุ้ย, ในคำว่า โยงข้าว. |
|
|
| โย่ง | ว. ลักษณะที่สูงกว่าปรกติ เมื่อเคลื่อนไหวดูประหนึ่งว่าโยกเยกไปมา |
| เช่น สูงโย่ง. |
| โย่ง ๆ ว. อาการที่คนผอมสูงเดินก้าวยาว ๆ เรียกว่า เดินโย่ง ๆ. |
| โย่งเย่ง ว. อาการที่คนสูงโย่งเดินโยกเยกไปมา; ไม่รัดกุม. |
|
|
| โยงโย่ | ก. ยงโย่. |
|
|
| โยชกะ | [โยชะกะ] ก. ผู้ทําการประกอบ, ผู้ใช้, ผู้ผูก, ผู้จัด, ผู้เตรียม. (ส.). |
|
|
| โยชน์ | [โยด] น. ชื่อมาตราวัด ๔๐๐ เส้น เป็น ๑ โยชน์; การผูก. (ป., ส.). |
|
|
| โยชนา | [โยชะนา] น. ชื่อคัมภีร์บาลีประเภทหนึ่ง ซึ่งบอกสัมพันธ์ศัพท์บาลีว่า |
| ศัพท์ไหนเข้ากับศัพท์ไหนในต้นฉบับนั้น ๆ เช่น โยชนาฎีกาสังคหะ. |
| (ป.). |
|
|
| โยด | ก. ย้ายจากที่เดิมเพื่อล่อให้อีกฝ่ายหนึ่งยิง (ใช้ในการเล่นลูกหิน). |
|
|
| โยต | น. เชือก, สายทาม. (ป. โยตฺต; ส. โยกฺตฺร). |
|
|
| โยถิกะ | น. ยูถิกา, ต้นพุทธชาด. |
|
|
| โยทะกา ๑ | น. ตาขอเหล็กชนิดหนึ่ง มี ๓๔ ขา สำหรับเกี่ยวหรือสับ. |
|
|
| โยทะกา ๒ | น. ชื่อพรรณไม้ ๒ ชนิดในวงศ์ Leguminosae ปลายใบเว้าลึกเป็น ๒ แฉก |
| คือ ชนิด Bauhinia monandra Kurz เป็นไม้ต้น ดอกสีขาวนวล มีลายสี |
| ชมพู ออกเป็นช่อสั้น ๆ และชนิด B. tomentosa L. เป็นไม้พุ่ม ดอกสีเหลือง |
| ห้อยลง. |
|
|
| โยธ, โยธา ๑ | [ทะ] น. พลรบ, ทหาร. (ป., ส.). |
| โยธวาทิต น. แตรวงทหารและตํารวจ. |
| โยธิน น. นักรบ, ทหาร. (ส.). |
|
|
| โยธา ๒ | น. งานที่ต้องใช้กําลังกายเกี่ยวกับการก่อสร้างมีแบก หาม ทําความสะอาด |
| เป็นต้น เรียกว่า งานโยธา. |
|
|
| โยธิน | ดู โยธ, โยธา ๑. |
|
|
| โยน ๑ | ก. ซัดให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งพ้นไปจากตัวโดยวิธีหงายมือ เช่น โยนสตางค์ |
| โยนของ, เคลื่อนไหวหรือทําให้เคลื่อนไหวอย่างแรงจากที่เดิม เช่น |
| คลื่นซัดจนเรือโยน คลื่นโยนเรือ, ไหวอย่างแรง แต่ไม่เคลื่อนจากที่เดิม |
| เช่น ลมพัดกิ่งไม้โยนไปโยนมา หอบจนตัวโยน; เหวี่ยงเป็นวงกว้าง |
| เช่น โยนค้อนตีเหล็ก, ปัดให้พ้นตัวไป เช่น โยนบาป โยนเรื่อง. |
| โยนกลอง ก. ปัดภาระหรือความรับผิดชอบไปให้คนอื่น. |
| โยนกลอน ก. ขึ้นต้นกลอนแล้วโยนให้คนอื่นแต่งต่อ. |
| โยนยาว น. จังหวะร้องเพลงขณะพายเรือจังหวะช้า. |
| โยนหลุม น. ชื่อการเล่นพนันชนิดหนึ่งใช้สตางค์หรือสิ่งอื่นโยนให้ |
| ลงหลุม. |
| โยนห่วง น. ชื่อการพนันชนิดหนึ่งใช้ห่วงโยนลงไปคล้องหลักที่ปักอยู่ |
| บนแป้น. |
| โยนหัวโยนก้อย ก. โยนสตางค์หรือสิ่งอื่นขึ้นไปแล้วทายว่าตกลงมา |
| จะหงายด้านหัวหรือก้อย. |
|
|
| โยน ๒ | น. เรียกขวานชนิดที่หัวเป็นบ้อง บิดเปลี่ยนทางเพื่อใช้ในการตัดหรือ |
| ถากได้ ว่า ขวานโยน, ขวานปุลู หรือ ขวานปูลู ก็เรียก. |
|
|
| โยน ๓, โยนก | น. ชื่อชนชาติกรีก ซึ่งชาวอินเดียเรียกเพี้ยนมาจากคํา Ionia; ชื่อเรียกชาว |
| ไทยทางล้านนา, ยวน หรือ เยาวนะ ก็เรียก. (ป.). |
|
|
| โยนิโส | ว. โดยแยบคาย, โดยถ่องแท้; ตั้งแต่ต้น; โดยตลอด. (ป.). |
| โยนิโสมนสิการ [มะนะสิกาน] น. การพิจารณาโดยแยบคาย. ก. เข้าใจ |
| ตั้งแต่ต้น, เข้าใจโดยตลอด. (ป.). |
|
|
| โยนี | น. อวัยวะสืบพันธุ์ของหญิง. (ป., ส. โยนิ ว่า มดลูก; ที่เกิด, ต้นกําเนิด; |
| ปัญญา). |
|
|
| โยพนะ | [โยบพะนะ] น. ความเป็นหนุ่มสาว. (ป. โยพฺพน). |
| โยพนมัท [โยบพะนะมัด] น. ความมัวเมาในความเป็นคนหนุ่มสาว, |
| ความพลาดพลั้งเพราะความมัวเมาในความเป็นหนุ่มสาว. |
| (ป. โยพฺพนมท). |
|
|
| โยม | น. คําที่พระสงฆ์ใช้เรียกบิดามารดาของตนหรือเรียกผู้ใหญ่รุ่นราวคราว |
| เดียวกับบิดามารดา เช่น โยมพ่อ โยมแม่ โยมย่า โยมยาย โยมน้า; เป็นคํา |
| ใช้แทนชื่อบิดามารดาของพระภิกษุสามเณร; เรียกผู้ที่เป็นบิดามารดาของ |
| พระว่า โยมพระ; เรียกผู้ที่แสดงตนเป็นผู้อุปการะพระภิกษุสามเณรโดย |
| เจาะจงว่า โยมอุปัฏฐาก; เรียกฆราวาสที่อยู่ปฏิบัติรับใช้พระภิกษุสามเณร |
| ในวัดว่า โยมวัด; เรียกฆราวาสผู้อุปการะพระทั่ว ๆ ไป ว่า โยมสงฆ์. |
|
|
| โยโส | ว. โหยกเหยก, อวดดี, หยิ่งจองหอง. |
|
|
| ใย | น. สิ่งที่เป็นเส้นเล็ก ๆ บาง ๆ เช่น ใยบัว ใยแมงมุม. ว. นวลบาง, |
| บาง ๆ, ละเอียดอ่อน เช่น นวลใย. |
| ใยฟ้า น. สิ่งที่เป็นเส้นละเอียดอ่อนอย่างใยแมงมุมที่ลอยอยู่ในอากาศ. |
| ใยยอง ว. งามผุดผ่อง, งามสุกใส. |
| ใยหิน น. แร่ประเภทซิลิเกต โดยมากเป็นแคลเซียมและแมกนีเซียม |
| ซิลิเกต ลักษณะเป็นเส้นใย ทนไฟ ใช้ประโยชน์นําไปทําวัสดุทนไฟ |
| และฉนวนความร้อน. |
|
|
| ไย | ว. ไฉน, อะไร, ทําไม, เช่น จะช้าอยู่ไย ไยจึงไม่มา. |
|
|
| ไย่ | ว. ฟางตา. |
|
|
| ไยดี | ก. พอใจ, ยินดี, เอื้อ, มักใช้ในความปฏิเสธ เช่น ไม่ไยดี อย่าไปไยดี. |
|
|
| ไยไพ | ก. เยาะเย้ย, พูดให้เขาอาย. |
|
|
| ไยไย, ไย่ไย่ | ว. เป็นแถวเป็นแนว. |
|
|