พยัญชนะตัวที่ ๓๕ เป็นพวกอักษรตํ่า ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กน, ถ้าเขียน
ตัว ร ควบกัน ๒ ตัว เรียกว่า ร หัน ร ตัวหน้าทำหน้าที่เหมือนไม้หันอากาศ
ร ตัวหลังเป็นตัวสะกด เช่น กรรไตร (กันไตฺร) ยรรยง (ยันยง) และเมื่อ
สะกดพยัญชนะที่ไม่มีสระอื่นเกาะต้องอ่านเหมือนมีสระ ออ อยู่ด้วย เช่น
กร (กอน) กุญชร (กุนชอน),ถ้าตามพยัญชนะอื่นแต่มิได้ทำหน้าที่เป็น
ตัวสะกดและมีคำอื่นตามพยัญชนะที่อยู่หน้าตัว ร มักออกเสียง ออ และ
ตัว รออกเสียง อะ เช่น จรลี (จอ–ระ–ลี) หรดี (หอ–ระ–ดี).
รก ๑ว. ที่กระจัดกระจายอยู่เกลื่อนกลาดไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย เช่น ทิ้ง
กระดาษไว้รกบ้าน, ที่งอกหรือขึ้นรวมกันอยู่อย่างยุ่งเหยิงไม่เป็นระเบียบ
เรียบร้อย เช่น หญ้ารก ป่ารก, น่ารําคาญเพราะไม่เป็นระเบียบ เช่น รกตา
รกหู รกสมอง.
รกชัฏ ว. รกยุ่ง, รกอย่างป่าทึบ.
รกร้าง ว. รกเพราะปล่อยทิ้งไว้ เช่น ที่รกร้าง ที่ดินรกร้างว่างเปล่า.
รกเรี้ยว ว. รกมาก เช่น ป่ารกเรี้ยว.
รกเรื้อ ว. รกมาก เช่น สวนรกเรื้อไม่ได้ดูแลเสียนาน.;
รก ๒น. เครื่องสําหรับหล่อเลี้ยงเด็กในครรภ์แนบอยู่กับมดลูก มีสายล่ามมาที่
สะดือเด็ก; สิ่งที่เป็นเส้นคล้ายรากไม้ที่ห้อยอยู่ตามกิ่งไม้บางอย่างเช่น
มะดัน เรียกว่า รกมะดัน, บางทีเป็นแผ่นห่อกาบไม้เช่นต้นมะพร้าว
เรียกว่า รกมะพร้าว.
รกบิน น. รกที่ไม่ออกมาตามปรกติภายหลังคลอด แต่กลับตีขึ้นข้างบน.
รกราก น. ภูมิลําเนาเดิม, บ้านเกิด, หลักแหล่ง, เช่น คุณมีรกรากอยู่ที่ไหน;
เชื้อสาย.
รกช้างน. หญ้ารกช้าง. [ดู กะทกรก (๒)].
รกฟ้าน. ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Terminalia alata Heyne ex. Roth ในวงศ์
Combretaceae ขึ้นตามป่าเต็งรัง เปลือกให้นํ้าฝาดสีแดงใช้ย้อมสี ใช้
ทํายาได้, กอง ก็เรียก.
รง ๑น. ชื่อไม้ต้นชนิด Garcinia hanburyi Hook.f. ในวงศ์ Guttiferae ใบเดี่ยว
เรียงตรงข้าม ทุกส่วนมียางสีเหลือง.
รง ๒น. ชื่อยางไม้ที่ได้จากไม้ต้น ๒ ชนิดในสกุล Garcinia วงศ์ Guttiferae คือ
มะพูด (G. dulcis Kurz) และ รง (G. hanburyi Hook.f.) ชนิดแรกให้ยาง
สีเขียว ๆ อมเหลืองเรียก รงกา ชนิดหลังให้ยางสีเหลืองเรียก รง ใช้ทำยา
และเขียนหนังสือหรือระบายสีรงนั้นถ้าใช้ทองคำเปลวผสมเขียนตัว
หนังสือหรือลวดลายต่าง ๆ เรียกว่า รงทอง.
รงกุ์น. ชื่อสัตว์ในพวกเนื้อชนิดหนึ่ง. (ป., ส. รงฺกุ ว่า กวางชนิดหนึ่ง).
รงค–, รงค์[รงคะ–, รง] น. สี, นํ้าย้อม; ความกําหนัด, ตัณหา, ความรัก; ที่ฟ้อนรํา,
โรงละคร; สนามรบ, ลาน. (ป., ส. รงฺค).
รงควัตถุ น. สีต่าง ๆ.
รงรองว. สดใส, งดงาม, รุ่งเรือง, รังรอง ก็ใช้.
รจนา[รดจะ–] ก. ตกแต่ง, ประพันธ์. (ป., ส.). ว. งาม.
รจเรข, รจเลข[รดจะเรก, รดจะเลก] น. การขีดเขียน. ว. งาม. ก. แต่ง.
รจิต[ระจิด] ก. ตกแต่ง, ประดับ, เรียบเรียง. ว. งดงาม. (ป., ส.).
รชกะ[ระชะกะ] น. คนย้อมผ้า, คนซักผ้า. (ป., ส.).
รชตะ[ระชะตะ] น. เงิน. (ป.).
รชนิ, รชนี[ระชะ–] น. เวลาคํ่า, กลางคืน. (ป., ส.).
รชนีกร [–กอน] น. พระจันทร์. (ส.).
รชนีจร [–จอน] น. ผู้เที่ยวไปกลางคืน; รากษส. (ส.).
รชะ[ระชะ] น. ธุลี, ละออง; ความกําหนัด. (ป., ส.).
รณ, รณ–[รน, รนนะ–] น. เสียง, เสียงดัง; สงคราม. ก. รบ, รบศึก. (ป., ส.).
รณเกษตร, รณภู, รณภูมิ, รณสถาน น. สนามรบ. (ส.).
รณรงค์ น. การรบ; สนามรบ. ก. ต่อสู้, โฆษณาชักชวนอย่างต่อเนื่อง
โดยมีเจตนาที่จะต่อสู้เพื่อให้บรรลุเป้าหมายตามที่ต้องการ เช่น รณรงค์
หาเสียงในการเลือกตั้งรณรงค์ให้คนไทยใช้ของไทย. (ส.).
รดก. เท ราด สาด ฉีด หรือโปรยน้ำหรือของเหลวไปยังสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
เพื่อให้เปียกหรือให้เปียกชุ่ม เช่น รดน้ำต้นไม้ เอาน้ำรดตัว; โดยปริยาย
หมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เยี่ยวรดที่นอนนกขี้รดหลังคา.
รดน้ำ น. วิธีการเขียนจิตรกรรมเป็นลวดลายสีทองบนพื้นลงรักหรือ
ทาชาด เรียกว่า ลายปิดทองรดนํ้า, ต่อมาเรียกสั้นลงเป็น ลายรดนํ้า.
ก. หลั่งนํ้าในพิธีต่าง ๆ เช่น รดน้ำบ่าวสาวในพิธีแต่งงาน รดน้ำขอพร
ผู้ใหญ่ในวันสงกรานต์.
รดีน. รติ.
รตนะ[ระตะ–] น. รัตน์. (ป.; ส. รตฺน).
รตะ[ระตะ] น. ความสุข, ความสนุก. ก. ยินดี, ชอบใจ, สนุก. (ป., ส. รต ว่า
ผู้ยินดี).
รติน. ความยินดี, ความชอบใจ; ความรัก, ความกําหนัด, แผลงใช้ว่า ฤดี
หรือ รดี ก็ได้. (ป., ส.).
รถ, รถ–[รด, ระถะ–] น. ยานที่มีล้อสําหรับเคลื่อนไป เช่น รถม้า รถยนต์ รถไฟ;
(กฎ) ยานพาหนะทุกชนิดที่ใช้ในการขนส่งทางบกซึ่งเดินด้วยกําลัง
เครื่องยนต์ กําลังไฟฟ้าหรือพลังงานอื่น และหมายความรวมตลอด
ถึงรถพ่วงของรถนั้นด้วย ทั้งนี้เว้นแต่รถไฟ. (ป.).
รถกระบะ น. รถชนิดหนึ่งใช้บรรทุกสิ่งของ ทำตัวถังเป็นรูปอย่างกระบะ.
รถกุดัง น. รถบรรทุกชนิดหนึ่ง เดิมใช้บรรทุกสินค้าจากกุดังเก็บสินค้า
ที่ท่าเรือปัจจุบันใช้บรรทุกสินค้าเป็นต้น.
รถเก๋ง น. รถยนต์ที่มีหลังคาเครื่องบังแดดบังฝน มีทั้งชนิดติดตายตัวและ
เปิดปิดได้ ปรกตินั่งได้ไม่เกิน ๗ คน.
รถเข็น น. รถที่ไม่มีเครื่อง ต้องใช้คนเข็นหรือดันไป เช่น รถเข็นคนไข้.
รถแข่ง น. รถยนต์มีที่นั่งตอนเดียว ติดตั้งเครื่องยนต์กำลังแรงม้าสูง
ใช้แข่งประลองความเร็ว.
รถคฤห [รดคฺรึ] น. รถที่มีหลังคาทรงจั่วซ้อนกัน ๒ ชั้น บางทีก็เป็น
จตุรมุข สำหรับชักศพเจ้านายตั้งแต่ชั้นพระองค์เจ้าลงมา มีม้าลาก.
รถเครื่อง (ปาก) น. จักรยานยนต์, รถที่มีล้อ ๒ ล้อเหมือนกับรถจักรยาน
ขับเคลื่อนด้วยกำลังเครื่องยนต์, มอเตอร์ไซค์ ก็ว่า.
รถจักร น. รถหัวขบวนรถไฟ มีเครื่องยนต์ใช้ลากจูงรถไฟทั้งขบวน,
หัวรถจักร ก็เรียก.
รถจักรยาน น. รถถีบ; (กฎ) รถที่เดินด้วยกําลังของผู้ขับขี่ที่มิใช่เป็นการ
ลากเข็น.
รถจักรยานยนต์ น. รถจักรยานที่มีเครื่องยนต์; (กฎ) รถที่เดินด้วยกําลัง
เครื่องยนต์กําลังไฟฟ้า หรือพลังงานอื่น และมีล้อไม่เกิน ๒ ล้อ ถ้ามีพ่วง
ข้างมีล้อเพิ่มอีกไม่เกิน ๑ ล้อ.
รถจี๊ป น. รถยนต์แบบหนึ่ง ใช้ในวัตถุประสงค์ต่าง ๆ ได้แทบทุก
ภูมิประเทศมีความคล่องตัวสูง.
รถเจ๊ก (ปาก) น. รถลากสำหรับให้ผู้โดยสารนั่ง มีล้อขนาดใหญ่ ๒ ล้อ
มีคนจีนเป็นผู้ลาก.
รถฉุกเฉิน (กฎ) น. รถดับเพลิงและรถพยาบาลของราชการบริหาร
ส่วนกลางราชการบริหารส่วนภูมิภาค และราชการบริหารส่วนท้องถิ่น
หรือรถอื่นที่ได้รับอนุญาตจากผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติให้ใช้ไฟ
สัญญาณแสงวับวาบ หรือให้ใช้เสียงสัญญาณไซเรนหรือเสียงสัญญาณ
อย่างอื่น ตามที่ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติกําหนด.
รถดับเพลิง น. รถใช้ในการดับไฟที่ไหม้อาคารบ้านเรือนต่าง ๆ เป็นต้น
มีอุปกรณ์ในการดับไฟ เช่น ถังน้ำสำรอง สายสูบน้ำ หัวสูบ ระหว่างวิ่ง
ไปเพื่อดับไฟจะเปิดไซเรนขอทางให้ยวดยานอื่นหลีกทางให้.
รถโดยสารประจำทาง (กฎ) น. รถบรรทุกคนโดยสารที่เดินตามทางที่
กําหนดไว้ และเรียกเก็บค่าโดยสารเป็นรายคนตามอัตราที่วางไว้เป็น
ระยะทางหรือตลอดทาง.
รถตีนตะขาบ น. รถชนิดหนึ่งซึ่งมีสายพานหุ้มล้อ สามารถขับเคลื่อนไป
ในภูมิประเทศที่เป็นทุ่งนาป่าเขาได้ดีกว่ารถที่ใช้ล้อธรรมดา.
รถตุ๊ก ๆ (ปาก) น. รถสามล้อเครื่องรับจ้างบรรทุกผู้โดยสาร.
รถตู้ น. ตู้รถไฟที่ใช้บรรทุกสินค้าเป็นต้นภายในโล่ง มักปิดทึบทั้ง ๔
ด้าน; รถยนต์ขนาดกลาง รูปร่างคล้ายกล่อง มักมีประตูเปิดปิดด้านเดียว
บรรทุกผู้โดยสารได้ประมาณ ๑๒–๑๕ คน.
รถไต่ถัง น. การแสดงผาดโผนชนิดหนึ่งโดยขับขี่รถจักรยานยนต์วน
ไปรอบ ๆ ภายในถังไม้รูปทรงกระบอกขนาดใหญ่, ที่ใช้จักรยานสองล้อ
หรือ รถยนต์ ก็มี.
รถถ่อ น. ยานพาหนะชนิดหนึ่งสำหรับเจ้าหน้าที่การรถไฟใช้ถ่อค้ำยัน
ให้แล่นไปบนรางรถไฟ.
รถถีบ (ปาก) น. รถจักรยานสองล้อ.
รถทัวร์ (ปาก) น. รถปรับอากาศขนาดใหญ่ที่รับผู้โดยสารเดินทางไปยัง
ต่างจังหวัด.
รถทัศนาจร น. รถยนต์ขนาดใหญ่ที่รับผู้โดยสารไปท่องเที่ยว.
รถทัศนาจร น. รถยนต์ขนาดใหญ่ที่รับผู้โดยสารไปท่องเที่ยว.
รถแท็กซี่ (ปาก) น. รถยนต์รับจ้างสาธารณะ โดยสารได้ไม่เกิน ๗ คน.
รถแทรกเตอร์ น. รถทุ่นแรง ใช้ลากหรือขับเคลื่อนอุปกรณ์อย่างอื่นที่ติด
เข้าไปกับตัวรถตามลักษณะงานที่ใช้ มี ๒ แบบ คือ แบบตีนตะขาบ และ
แบบล้อซึ่งมีล้อหลังใหญ่กว่าล้อหน้า.
รถนอน น. ตู้รถไฟที่มีที่นอนให้ผู้โดยสารนอนในเวลาค่ำคืน.
รถนาค น. รถชลประทานสำหรับสูบน้ำเข้านา.
รถบดถนน น. รถสำหรับบดดินให้เรียบหรือบดถนนให้ราบ มีลูกกลิ้ง
ขนาดใหญ่สำหรับบดอยู่ข้างหน้า และมีล้อเหล็กขนาดใหญ่ ๒ ล้ออยู่
ข้างหลัง.
รถบรรทุก น. รถที่ใช้บรรทุกสิ่งของ มีหลายขนาด.
รถบ้าน (ปาก) น. รถส่วนบุคคล.
รถบุปผชาติ น. รถที่ใช้ดอกไม้สดประดับให้เป็นรูปต่าง ๆ.
รถประจำทาง น. รถโดยสารที่วิ่งอยู่บนเส้นทางใดเส้นทางหนึ่งเป็นปรกติ.
รถประทุน น. รถยนต์ที่มีประทุนเปิดปิดได้.
รถปรับอากาศ น. รถโดยสารที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ.
รถพ่วง น. รถที่พ่วงท้ายให้รถคันหน้าลากไป.
รถพยาบาล น. รถยนต์ของสถานพยาบาลที่ใช้รับส่งผู้ป่วยในกรณีฉุกเฉิน
ระหว่างวิ่งเพื่อนำผู้ป่วยส่งสถานพยาบาลจะเปิดไซเรนขอทางให้ยวดยาน
อื่นหลีกทางให้; รถยนต์ขนาดใหญ่ มีแพทย์ พยาบาล และเวชภัณฑ์พร้อม
สำหรับไปรักษาพยาบาลผู้ป่วยในท้องถิ่นต่าง ๆ คล้ายโรงพยาบาลเคลื่อนที่.
รถพระที่นั่ง น. รถยนต์ที่พระมหากษัตริย์ พระบรมราชินี และพระบรม
ราชวงศ์ที่ทรงได้รับพระราชทานฉัตร ๗ ชั้นทรง เรียกเต็มว่า รถยนต์
พระที่นั่ง, ถ้าเป็นรถม้า เรียกว่า รถม้าพระที่นั่ง.
รถพระที่นั่งรอง น. รถยนต์ที่เตรียมสำรองไว้ใช้แทนรถพระที่นั่งใน
กระบวนเสด็จพระราชดำเนินเป็นทางการ.
รถพระประเทียบ น. รถฝ่ายใน, รถประจำตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช.
รถไฟ น. รถที่พ่วงกันเป็นขบวนยาว ขับเคลื่อนโดยมีหัวรถจักรลากให้
แล่นไปตามรางเหล็ก.
รถไฟฟ้า (กฎ) น. รถที่พ่วงกันเป็นขบวนยาวโดยขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้า
แล่นไปตามราง.
รถไฟเล็ก น. รถไฟขนาดเล็กที่จัดวิ่งให้ผู้โดยสารนั่งในระยะใกล้ ๆ
เพื่อความบันเทิง เช่น ตามสวนสนุกหรือในงานเทศกาล.
รถม้า น. รถที่ใช้ม้าเทียมลากจูงไป มีทั้งชนิด ๒ ล้อ และ ๔ ล้อ.
รถเมล์ น. ยานพาหนะประจำทางที่ออกตามกำหนดเวลา.
รถยนต์ น. ยานพาหนะที่ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ ตามปรกติมี ๔ ล้อ
มีหลายแบบหลายชนิดเรียกชื่อต่าง ๆ กันตามความมุ่งหมายที่ใช้เป็นต้น
เช่น รถเก๋งรถบรรทุก รถโดยสาร; (กฎ) รถที่มีล้อตั้งแต่ ๓ ล้อ และเดิน
ด้วยกําลังเครื่องยนต์ กําลังไฟฟ้า หรือพลังงานอื่นยกเว้นที่เดินบนราง.
รถยนต์ราง น. รถยนต์ที่ขับเคลื่อนไปบนราง มีล้อเหล็ก.
รถโยก น. ยานพาหนะชนิดหนึ่ง สำหรับเจ้าหน้าที่การรถไฟใช้โยกให้
แล่นไปบนรางรถไฟ.
รถร่วม น. รถโดยสารเอกชนที่เข้ามาร่วมกับบริษัทหรือองค์การที่ได้รับ
สัมปทานในการเดินรถ เช่น รถร่วม บขส.
รถรับจ้าง น. รถที่ใช้รับจ้างบรรทุกผู้โดยสารหรือสินค้าเป็นต้น.
รถราง น. รถที่แล่นไปบนรางมีสาลี่ติดอยู่บนหลังคา ปลายมีลูกรอก
แตะกับสายไฟฟ้าเพื่อนำกระแสไฟฟ้ามาใช้ขับเคลื่อน.
รถลาก น. ยานพาหนะชนิดหนึ่ง มี ๒ ล้อ ใช้คนลาก.
รถวิทยุ น. รถยนต์ของเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือทหารที่ติดตั้งวิทยุ เพื่อ
ความสะดวกรวดเร็วในการสื่อสารหรือรายงานให้ศูนย์บัญชาการ
ทราบเป็นระยะ ๆ.
รถแวน น. รถยนต์ส่วนบุคคล มีที่นั่งมากกว่า ๒ ตอน ตอนท้ายมีประตู
ข้างหลังสำหรับบรรทุกคนหรือของ.
รถศึก น. รถเทียมม้าที่ใช้ในการศึกสงครามสมัยโบราณ ปรกติมี ๒ ล้อ.
รถสปอร์ต น. รถยนต์ที่ติดตั้งเครื่องยนต์มีแรงขับเคลื่อนสูง มักเป็น
รถตอนเดียว.
รถส่วนบุคคล น. รถยนต์นั่งที่เอกชนเป็นเจ้าของ.
รถสองแถว น. รถรับจ้างที่มีที่นั่งไปตามความยาวของรถเป็น ๒ แถว.
รถสองล้อ (ปาก) น. รถจักรยานสองล้อ.
รถสะเทินน้ำสะเทินบก น. รถที่ใช้งานได้ทั้งในน้ำและบนบก.
รถสามล้อ น. ยานพาหนะถีบขนาดเล็กชนิดหนึ่ง มี ๓ ล้อ เรียกเต็มคำว่า
จักรยานสามล้อ, ถ้าติดเครื่องยนต์ เรียกว่า สามล้อเครื่อง หรือ จักรยาน
สามล้อเครื่อง.
รถสิบล้อ น. รถบรรทุกขนาดใหญ่ข้างหน้ามี ๒ ล้อ ข้างหลังมี ๘ ล้อ.
รถเสบียง น. ตู้รถไฟที่ใช้ปรุงและจำหน่ายอาหารในขณะเดินทาง,
ตู้เสบียง ก็ว่า.
รถหลวง (ปาก) น. รถของส่วนราชการ.
รถหวอ (ปาก) น. รถดับเพลิง รถตำรวจ หรือรถพยาบาลเป็นต้นที่ติดตั้ง
ไซเรนเพื่อเตือนให้ยวดยานอื่นหลีกทางให้.
รถานึก น. กองทัพเหล่ารถ, เป็นส่วนหนึ่งแห่งกระบวนทัพโบราณ
ซึ่งเรียกว่า จตุรงคพล จตุรงคโยธา จตุรงคเสนา หรือ จตุรงคินีเสนา
มี ๔ เหล่า ได้แก่ ๑. หัตถานึก (กองทัพช้าง, เหล่าทหารช้าง) ๒. อัศวานึก
(กองทัพม้า, เหล่าทหารม้า) ๓. รถานึก (กองทัพเหล่ารถ) ๔. ปัตตานึก
(กองทัพเหล่าราบ, กองทัพทหารเดินเท้า). (ป., ส. รถานีก).
รเถสภะ น. กษัตริย์ผู้องอาจบนรถรบ, จอมพลรถรบ. (ป.).
รถปุงคพ, รถปุงควะ [ระถะ–] น. หัวหน้านักรบ. (ป., ส.).
รถยา[รดถะ–] น. รัถยา.
รถานึกดู รถ, รถ–.
รเถสภะดู รถ, รถ–.
รท, รทนะ[รด, ระทะนะ] น. ฟัน, งา, เช่น ทวิรท = สัตว์ ๒ งา คือ ช้าง. (ป., ส.).
รนก. นิ่งอยู่ไม่ได้, เร่าร้อน, เช่น รนหาที่ตาย รนหาเรื่อง.
รนหาที่ (ปาก) ก. นิ่งอยู่ไม่ได้ ชอบหาเรื่องเดือดร้อนมาใส่ตน.
ร่นก. ขยับถอยให้ชิดเข้ามาหรือออกไป เช่น ร่นแถว, ร่นวันหรือเวลาให้
ใกล้เข้ามา เช่น ร่นวันประชุมเข้ามาอีก ๓ วัน.
ร้นว. เร่งรุด.
รนด[ระนด] น. คราด. (เทียบ ข. รฺนาส่).
รบก. สู้กัน, ต่อสู้ในทางศึก, เช่น ไปรบกับข้าศึกที่ชายแดน, สู้ เช่น รบกับ
หญ้าไม่ชนะ; เร้าจะเอาให้ได้ เช่น ลูกรบแม่ให้ซื้อตุ๊กตา.
รบกวน ก. ทําให้รําคาญ, ทําให้เดือดร้อน.
รบทัพจับศึก ก. รบราฆ่าฟันกับข้าศึกศัตรู.
รบรา ก. ต่อสู้กัน เช่น รบราฆ่าฟันกันเอง.
รบเร้า ก. เซ้าซี้จะเอาให้ได้.
รบส[ระบด] ก. เลี้ยง, รักษา.
รบาญ[ระบาน] ก. รบ, สู้.
รพ, รพะ, รพา[รบ, ระพะ, ระพา] น. เสียงร้อง, เสียงดัง, เสียงเอิกเกริก. (ป., ส. รว).
รพิ, รพีน. พระอาทิตย์. (ป., ส. รวิ).
รมก. อบด้วยควันหรือไอไฟ เช่น ใช้ควันรมปลากะพงให้หอม ใช้ควันอ้อย
รมเป็ดให้หอม รมผึ้งให้หนีหรือให้เมา, ทำให้ควันไฟหรือไอไฟเป็นต้น
เกาะติดอยู่ เช่น รมบาตร รมปลาย่างให้แห้ง.
รมควันเด็ก น. วิธีลงโทษเด็กที่ดื้อมาก ๆ อย่างหนึ่ง โดยเอากาบมะพร้าว
แห้งเผาไฟให้ควันรมหน้ารมตาเด็กเพื่อให้สำลักควันจะได้เข็ด.
รมดำ ก. ใช้น้ำมันกำมะถันเป็นต้น ทาสิ่งใดสิ่งหนึ่งแล้วอบด้วยความ
ร้อนให้ดำ เช่น รมปืน รมพระ รมรูปหล่อโลหะ.
รมยา ก. ใช้หนังจงโคร่ง เห็ดร่างแห หรือสารบางชนิดเป็นต้น เผาไฟ
ให้ควันลอยไปเพื่อทำให้หลับสนิท.
ร่มน. บริเวณที่แดดส่องไม่ถึง เช่น ร่มไม้; สิ่งที่ใช้สำหรับกางกันแดด กันฝน
มีด้ามสำหรับถือโดยปริยายหมายถึง ที่พึ่ง, ที่คุ้มครอง, เช่น ใต้ร่มพระบรม
โพธิสมภาร ใต้ร่มกาสาวพัสตร์. ว. ซึ่งมีอะไรบังแดด เช่น ถนนสายนี้ร่ม
ตลอดวัน.
ร่มเกล้า, ร่มเกศ น. ผู้คุ้มครองป้องกันให้ได้รับความร่มเย็นเป็นสุข
หมายถึง พระมหากษัตริย์.
ร่มชูชีพ น. เครื่องพยุงตัวเมื่อโดดจากที่สูง ตามปรกติกางแล้วรูปคล้าย
ร่ม แต่ในปัจจุบันเมื่อกางแล้วมีลักษณะคล้ายกาบกล้วยเป็นลอน ๆ
ตามขวางก็มี.
ร่มธง น. อำนาจคุ้มครอง เช่น ใต้ร่มธงไตรรงค์ ใต้ร่มธงไทย.
ร่มผ้า น. ส่วนของร่างกายภายในผ้านุ่งที่ไม่ควรเปิดเผย.
ร่มโพธิ์ร่มไทร (สำ) น. ที่พึ่ง, ผู้ที่ให้ความคุ้มครองและความอบอุ่นใจ,
เช่น พ่อแม่เป็นร่มโพธิ์ร่มไทรของลูก.
ร่มไม้ชายคา (สํา) น. ที่พึ่งพาอาศัย เช่น ต้องไปพึ่งร่มไม้ชายคาของผู้อื่น.
ร่มเย็น ว. มีความสุขสบาย, ไม่มีความเดือดร้อน.
ร่มรื่น ว. มีร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ ๆ ที่ทำให้เกิดความรื่นรมย์ใจ เช่น
ในสวนนี้ร่มรื่นดี.
รมณี[รมมะนี] น. นาง, ผู้หญิง. (ป., ส.).
รมณีย–, รมณีย์[รมมะนียะ–, รมมะนี] ว. น่าบันเทิงใจ, น่าสนุก, พึงใจ, งาม. (ป., ส.).
รมณียสถาน น. สถานที่ให้ความรื่นรมย์, สถานที่ให้ความบันเทิงใจ.
รมเยศ[รมมะเยด] (กลอน) ว. น่าบันเทิงใจ, น่าสนุก, พึงใจ, งาม.
รยะว. เร็ว, พลัน, ไว, ด่วน. (ป., ส.).
รยางค์น. ส่วนที่ยื่นออกจากส่วนหลักของอวัยวะของสิ่งมีชีวิต เช่น หนวด
ของแมลง ครีบปลา แขน ขา. (อ. appendage).
รวกน. ชื่อไผ่ชนิด Thyrsostachys siamensis Gamble ในวงศ์ Gramineae
ขึ้นเป็นกอ ลําเล็กยาวเรียว ไม่มีหนาม.
รวง ๑น. ช่อ (ใช้แก่ข้าว); ลักษณนาม เช่น ข้าวรวงหนึ่ง ข้าว ๒ รวง.
รวง ๒น. คํากํากับชื่อปีในวิธีนับศักราชของไทยเหนือ ตรงกับเลข ๘, เขียนเป็น
ลวง ก็มี.
ร่วง ๑ก. หล่น เช่น ใบไม้ร่วง ผลไม้ร่วง, หลุด เช่น ถูกชกฟันร่วง ผมร่วง.
ร่วงโรย ก. เสื่อมไป, สิ้นไป, เช่น สังขารร่วงโรย, เซียวไป เช่น อดนอน
หน้าตาร่วงโรย.
รวงผึ้ง ๑ว. รุ่ง, เรือง.
ร่วงรุ้ง ว. พรายแสง (ใช้แก่เพชร).
undefinedน. รังผึ้ง มักมีลักษณะเป็นแผงคล้ายรูปสามเหลี่ยมห้อยลงมา, ลักษณนาม
ว่า รวง เช่น รวงผึ้ง ๒ รวง; องค์ประกอบของอาคาร มีลักษณะเป็นแผงรูป
สามเหลี่ยมเรียงกันใต้กระจังฐานพระที่หน้าบันโบสถ์ วิหาร หรือมุขเด็จ.
รวงผึ้ง ๒น. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กชนิด Schoutenia glomerata King subsp. paregrina
(Craib) Roekm. et Martono ในวงศ์ Tiliaceae ใบออกเรียงสลับกัน ด้าน
ล่างสีขาว ดอกสีเหลือง ออกเป็นช่อสั้น ๆ ตามง่ามใบ ปลูกเป็นไม้ประดับ,
นํ้าผึ้ง หรือ ดอกนํ้าผึ้ง ก็เรียก.
รวงรังน. รัง.
รวดว. ติดต่อกันหลายครั้ง เช่น ชนะ ๕ ครั้งรวด; เสมอเท่ากันหมด
เช่น เก็บค่าดู ๒๐ บาทรวด.
รวดเดียวน. ครั้งเดียวอย่างรีบเร่ง, ครั้งเดียวโดยไม่หยุดพัก, เช่น พิจารณารวดเดียว
จบ นอนหลับรวดเดียวตั้งแต่หัวค่ำถึงสว่าง ดื่มรวดเดียวหมด; ครั้งเดียว
เช่น เก็บค่าดูรวดเดียวดูได้ตลอด.
รวดเร็ว ว. เร็วไว เช่น ทำงานรวดเร็ว.
รวนก. เอาเนื้อสดหรือปลาสดเป็นต้นที่หั่นเป็นชิ้นแล้วคั่วให้พอสุกเพื่อเก็บ
เอาไว้แกงเป็นต้น; แสดงกิริยาหรือวาจาชวนวิวาท เช่น เขาถูกรวน, ตีรวน
ก็ว่า. ว. ไม่ตรง, โย้, เช่น ฟันรวน; เบียดดันกันไปมา เช่น แถวรวน.
รวนเร ว. เปลี่ยนไปเปลี่ยนมาไม่แน่นอน เช่น จิตใจรวนเร ใจคอรวนเร,
เรรวน ก็ว่า.
ร่วนว. อาการที่หัวเราะด้วยความครื้นเครงมีกระแสเสียงเปล่งดังออกมาถี่ ๆ
จากลําคอ ในคำว่า หัวเราะร่วน; ที่มีลักษณะเป็นก้อนไม่เหนียว แตก
ละเอียดได้ง่าย เช่น ดินร่วน ปลากุเราเค็มเนื้อร่วน ข้าวร่วน.
รวบก. อาการที่เอาสิ่งต่าง ๆ เข้ามาไว้ด้วยกันให้เป็นฟ่อน เป็นมัด เป็นกลุ่ม
เป็นกอง เป็นต้น, เอามือทั้ง ๒ ข้างหรือวงแขนโอบรัดสิ่งใดสิ่งหนึ่งเข้า
หาตัว เช่น รวบตัว รวบเอว รวบขา; (ปาก) จับ เช่น ขโมยถูกตำรวจรวบ.
รวบยอด ก. (บัญชี) รวมยอดเงินครั้งสุดท้าย; (ปาก) รวมหลาย ๆ ครั้ง
เป็นคราวเดียวในครั้งหลังสุด เช่น กินรวบยอด.
รวบรวม ก. นําสิ่งต่าง ๆ มารวมเข้าไว้ด้วยกัน เช่น รวบรวมข้าวของ
รวบรวมเงิน รวบรวมหลักฐาน.
รวบรัด ก. ทําให้สั้นเข้าให้เร็วเข้า เช่น พูดรวบรัด.
รวบหัวรวบหาง (สํา) ก. รวบรัดให้สั้น, ทําให้เสร็จโดยเร็ว; ฉวยโอกาส
เมื่อมีช่องทาง.
รวบอำนาจ ก. รวมอำนาจ เช่น รวบอำนาจมาไว้ส่วนกลาง รวบอำนาจ
มาไว้ที่คนคนเดียว.
รวม ก. บวกเข้าด้วยกัน, ผสมเข้าด้วยกัน, เช่น รวมคะแนน รวมเงิน,
เข้าร่วมกัน, คละปนกัน, เช่น รวมกันเราอยู่ แยกกันเราตาย อยู่รวมกัน,
ผนึกเข้าด้วยกัน เช่น รวมนํ้าใจ รวมพลัง.
รวมพล ก. รวมกำลังพลเข้าด้วยกัน.
รวมพวก ก. รวมคนจำนวนมากเข้าด้วยกัน.
รวมหัว ก. ร่วมกันคิดร่วมกันทํา.
ร่วมก. มีส่วนรวมอยู่ด้วยกัน เช่น ร่วมกิน ร่วมนอน, มีส่วนรวมเป็นอันหนึ่ง
อันเดียวกัน เช่น ร่วมใจ ร่วมสามัคคี, มีส่วนรวมในที่แห่งเดียวกัน เช่น
ร่วมโรงเรียน ร่วมบ้านร่วมห้อง ร่วมหอ, มีส่วนรวมในภาวะหรือสถานะ
เดียวกัน เช่น เพื่อนร่วมชาติมีศัตรูร่วมกัน ทำบุญร่วมญาติ ร่วมเป็นร่วมตาย
ร่วมทุกข์ร่วมสุข ร่วมชะตากรรม. ว. ล่วงไปมากจวนถึงที่หมาย, เกือบ,
เกือบถึง, เช่น ร่วมถึง ร่วมเสร็จ ทํามาร่วมเดือนแล้ว ซากสัตว์นี้มีอายุร่วม
๑,๐๐๐ ปี.
ร่วมใจ ว. มีความนึกคิดอย่างเดียวกัน เช่น เพื่อนร่วมใจ.
ร่วมชายคา ก. อยู่บ้านเดียวกัน.
ร่วมชีวิต ก. อยู่กินกันฉันผัวเมีย.
ร่วมท้อง, ร่วมอุทร ว. มีแม่เดียวกัน.
ร่วมประเวณี ก. เสพสังวาส, เป็นผัวเมียกัน.
ร่วมเพศ ก. เสพสังวาส.
ร่วมมือ ก. พร้อมใจช่วยกัน.
ร่วมรัก (ปาก) ก. เสพสังวาส, ร่วมรส หรือ ร่วมรสรัก ก็ว่า.
ร่วมเรียงเคียงหมอน, ร่วมหอลงโรง (สํา) ก. อยู่กินกันฉันผัวเมีย,
แต่งงานกัน.
ร่วมวง ก. เข้าร่วมในวงอย่างในวงอาหารในวงไพ่.
ร่วมวงศ์ ก. ร่วมในวงศ์ตระกูลเดียวกัน, ร่วมนามสกุลเดียวกัน.
ร่วมวงศ์ไพบูลย์ ก. ร่วมเป็นพวกเดียวกัน เช่น ร่วมวงศ์ไพบูลย์มหาเอเชีย
บูรพา; (ปาก) ร่วมทำด้วย.
ร่วมสมัย ว. สมัยปัจจุบัน เช่น ประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ศิลปะร่วมสมัย;
รุ่นราวคราวเดียวกัน, สมัยเดียวกัน, เช่น ลุงกับพ่อเป็นคนร่วมสมัยกัน.
ร่วมสังฆกรรม ก. อาการที่พระสงฆ์ทำสังฆกรรมร่วมกัน, (ปาก) ทำงาน
ร่วมกัน เช่น ฉันเข้าร่วมสังฆกรรมกับเขา.
ร่วมหัวงาน ก. เกือบเสร็จงานแล้ว เช่น การซ่อมท่อน้ำประปาร่วม
หัวงานแล้ว.
รวย ๑ก. ได้มาก เช่น วันนี้รวยปลา, มีมาก เช่น รวยทรัพย์ รวยที่ดิน.
รวย ๒, รวย ๆว. แผ่ว, เบา, อ่อน, เช่น หายใจรวย ๆ หอมรวย ๆ, ระรวย ก็ว่า; ชื่น, รื่น;
งาม เช่น รูปรวย ว่า รูปงาม.
รวยริน ว. เรื่อย ๆ, ชื่น ๆ.
รวยรื่น ว. ชื่นใจ, สบายใจ.
รวย ๓น. ตัวไม้ที่ทอดลงมาบนหัวแปตอนหน้าจั่ว.
รวะน. เสียงดัง, เสียงเอิกเกริก, เสียงอึง, เสียงร้องครํ่าครวญ. ก. ร้อง, ร้องไห้.
(ป., ส.).
รวิ ๑, รวีน. พระอาทิตย์, ใช้แผลงว่า รพิ รพี หรือ รําไพ ก็ได้. (ป., ส.).
รวิวาร น. วันอาทิตย์. (ป., ส.).
รวิ ๒(โหร) น. ชื่อยาม ๑ ใน ๘ ยามในเวลากลางคืน. (ดู ยาม).
รศนา[ระสะนา] น. สายรัดเอว. (ส.).
รสน. สิ่งที่รู้ได้ด้วยลิ้น เช่น เปรี้ยว หวาน เค็ม ฝาด, โดยปริยายหมายถึง
ความไพเราะ เช่น กลอนบทนี้ไม่มีรส. (ป., ส.).
รสชาติ [รดชาด] น. รส เช่น แกงนี้ไม่มีรสชาติเลย.
รสนิยม [รดสะนิยม, รดนิยม] น. ความนิยมชมชอบ, ความพอใจ, เช่น
เขามีรสนิยมในการแต่งตัวดี.
รสก[ระสก] น. คนครัว, พ่อครัว. (ป.).
รสนา[ระสะ–] น. ลิ้น. (ป., ส.).
รสสุคนธ์น. ชื่อไม้เถาชนิด Tetracera loureiri Pierre ในวงศ์ Dilleniaceae
ดอกสีขาว ออกเป็นช่อ กลิ่นหอม, เสาวคนธ์ ก็เรียก.
รสายนเวท[ระสายะนะเวด] น. วิชาประสมแร่แปรธาตุ, วิชาเคมียุคเล่นแร่แปรธาตุ. (ส.).
รสิกน. ผู้รู้จักรส, ผู้รู้จักรสในทางกวีและศิลปะต่าง ๆ. (ป., ส.).
รหัทน. ห้วงนํ้า, บ่อนํ้า, หนอง, ทะเล. (ป. รหท; ส. หฺรท).
รหัส [–หัด] น. เครื่องหมายหรือสัญญาณลับซึ่งรู้เฉพาะผู้ที่ตกลงกันไว้ข้อความ
ที่เปลี่ยนตัวอักษรอื่นแทนอักษรที่ต้องการจะใช้ หรือสลับตำแหน่งอักษร
ของข้อความนั้นหรือใช้สัญลักษณ์แทน เป็นต้น ซึ่งรู้กันเฉพาะผู้ที่รู้เกณฑ์
การเปลี่ยนแปลงนั้น ๆ, ระบบสัญลักษณ์ที่ใช้ในเครื่องมือเครื่องใช้อย่าง
กุญแจหรือตู้นิรภัยเป็นต้น เช่น เลขรหัสบัตรเครดิต. (ป. รหสฺส; ส. รหสฺย).
รหัสไปรษณีย์ น. รหัสที่กำหนดประจำท้องที่เพื่อประโยชน์ในการไปรษณีย์.
รหิตก. ปราศจาก, หายไป. (ป.).
รโห น. ลับ, สงัด, เงียบ. (ป.).
รโหคตว. ผู้ไปในที่ลับ, ผู้อยู่ในที่สงัด. (ป.).
รโหฐานน. ที่เฉพาะส่วนตัว. (ป. รโห + ?าน ว่า ที่ลับ, ที่สงัด).
รอ ๑;น. หลักปักกันกระแสนํ้า เช่น ทำรอกันตลิ่งพัง.
รอ ๒ก. คอย เช่น รอรถ รอเรือ; ยับยั้ง เช่น รอการพิจารณาไว้ก่อน รอการลง
อาญาไว้ก่อน; เกือบจด, จ่อ, เช่น เอายาดมรอจมูก เอามีดรอคอ.
รอหน้า ก. เข้าหน้า, เผชิญหน้า, (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น รอหน้า
ไม่ติด ไม่อยู่รอหน้า.
ร่อ(กลอน) ก. จ่อ, จด. ว. ใกล้.
รอกน. เครื่องผ่อนแรงรูปคล้ายล้อ มีแกนหมุนได้รอบตัว ที่ขอบเป็นร่อง
สําหรับให้เส้นเชือกหรือเส้นลวดเดินได้สะดวก ใช้สําหรับยก ลาก
หรือดึงของหนักให้เบาแรงและสะดวกคล่องขึ้น.
รอง ๑ก. รับรวมของเหลวหรือสิ่งอื่นที่ไหลตกลงมา เช่น รองนํ้า; ต้านทานคํ้าจุน
ให้คงอยู่ เช่น รองหัวเข็ม, หนุนให้สูงขึ้น เช่น เอาไม้รองโต๊ะรองตู้, รองรับ
เช่น เอาเบาะรองนั่ง เอาผ้ารองมือ. ว. เป็นที่ ๒ โดยตําแหน่ง เช่น รองอธิบดี
รองอธิการบดี, ถัดลงมาโดยอายุหรือตําแหน่ง เช่น ตำแหน่งรองลงมา,
ด้อยกว่า เช่น เป็นรอง.
รองคอ ก. ถัดคนแรก (ใช้เรียกคนเล่นการพนันอย่างหยอดหลุม).
รองจ่าย (ปาก) ก. ทดรองจ่ายเป็นค่าใช้สอยปลีกย่อย, เรียกเงินที่ใช้เช่น
นั้นว่า เงินรองจ่าย.
รองท้อง ก. กินพอกันหิวไปก่อน.
รองทุน ก. ออกทุนให้ไปก่อน.
รองเท้า น. เกือก.
รองบ่อน ว. ประจําบ่อน, ที่ยืนโรงไว้เผื่อเหลือเผื่อขาด เช่น ไก่รองบ่อน.
รองพื้น ๑ ก. อาการที่ทาสีชั้นต้นให้พื้นเรียบเสมอกันเพื่อรองรับสีที่จะ
ระบายหรือทาทับลงไป, เรียกสีที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าวว่า สีรองพื้น;
อาการที่เอาครีมหรือแป้ง; ป็นต้นทาหน้าเพื่อให้ผิวหน้าเรียบก่อนแต่งหน้า,
เรียกครีมหรือแป้งเป็นต้นที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าวว่า ครีมรองพื้น
แป้งรองพื้น.
รองรัง ว. มีสำรองไว้เผื่อขาดแคลน, มีสำรองไว้ไม่ให้ขาด, เช่น อาหาร
รองรัง.
รอง ๒ว. งามสุกใส เช่น รองเรือง.
ร่องน. รอยลึกเป็นช่องทางไปตามยาว, สันดินระหว่างท้องร่องสําหรับเพาะ
ปลูก เช่น ร่องผัก ร่องมัน.
ร่องตีนช้าง น. ส่วนล่างของฝาเรือนทรงไทย อยู่ระหว่างธรณีประตูหรือ
ธรณีหน้าต่างกับพื้น มีลักษณะเป็นช่อง ๆ กรุด้วยแผ่นไม้กระดาน.
ร่องน้ำ น. ทางนํ้าลึกที่เรือเดินได้.
ร่องมด น. สีขาวหรือดําเป็นขีดยาวตามท้องสัตว์แต่คางตลอดก้น,
รอยเป็นทางยาวบนเขาสัตว์จำพวกกวาง.
ร่องรอย น. เค้าเงื่อนหรือเบาะแสที่ปรากฏเป็นแนวบอกให้รู้.
ร่องส่วย (ถิ่น–อีสาน) ก. หย่ง.
ร้องก. เปล่งเสียงดัง, โดยปริยายหมายถึงออกเสียงดังเช่นนั้น เช่น ฟ้าร้อง
จักจั่นร้อง, (ปาก) ใช้หมายความว่า ร้องเพลง ร้องไห้ ก็มี แล้วแต่คํา
แวดล้อมบ่งให้รู้ เช่น เพลงนี้ร้องเป็นไหม อย่าร้องให้เสียน้ำตาเลย.
ร้องกระจองอแง ก. อาการที่เด็กหลาย ๆ คนร้องไห้พร้อม ๆ กัน.
ร้องขอ ก. ขอเป็นทางการ.
ร้องงอแง ก. ร้องอ้อน (ใช้แก่เด็กเล็ก ๆ).
ร้องฎีกา ก. ทูลเกล้าฯ ถวายฎีการ้องทุกข์.
ร้องทุกข์ ก. บอกความทุกข์เพื่อขอให้ช่วยเหลือ.
ร้องบอก ก. เปล่งเสียงบอกให้รู้.
ร้องเพลง ก. ขับลําเป็นทํานองต่าง ๆ, บางทีก็ใช้ว่า ร้อง คําเดียว.
ร้องโยนยาว ก. ออกเสียงร้องบอกลาก ๆ ช้า ๆ และยาวอย่างพวกฝีพาย
เรือพระที่นั่งบอกจังหวะ.
ร้องระเบ็งเซ็งแซ่ ก. ร้องดังอื้ออึงแซ่ไปหมด.
ร้องเรียก ก. เปล่งเสียงเรียกเพื่อให้มาหรือเพื่อมุ่งหมายอย่างอื่น.
ร้องเรียกร้องหา ก. ต้องการตัว.
ร้องเรียน ก. เสนอเรื่องราว.
ร้องเรือ (ถิ่น–ปักษ์ใต้) ก. ขับหรือกล่อมเพลงให้เด็กฟัง. น. เรียกเพลง
กล่อมเด็กว่า เพลงร้องเรือ.
ร้องแรก, ร้องแรกแหกกระเชอ ก. ร้องเอ็ดตะโร, ส่งเสียงโวยวายให้ผู้อื่นรู้.
ร้องส่ง ก. ร้องเพลงให้เครื่องดนตรีรับ.
ร้องสด ก. ร้องโดยไม่มีดนตรีรับ, ร้องโดยคิดกลอนด้นหรือกลอนสด,
ร้องออกอากาศทันที.
ร้องสอด (กฎ) ก. การที่บุคคลภายนอกซึ่งมิใช่คู่ความยื่นคำร้องต่อศาล
ด้วยความสมัครใจของตนเองขอเข้ามาเป็นคู่ความ หรือบุคคลที่ถูกหมาย
เรียกให้เข้ามาในคดี.
ร้องห่ม ก. ร้องรํ่าไรอย่างน้อยอกน้อยใจ, มักใช้เข้าคู่กับคำ ร้องไห้ เป็น
ร้องห่มร้องไห้ หรือ ร้องไห้ร้องห่ม.
ร้องห่มร้องไห้ ก. ร้องรํ่าไรอย่างน้อยอกน้อยใจ, ร้องไห้ร้องห่ม ก็ว่า.
ร้องไห้ ก. อาการที่นํ้าตาไหลเพราะประสบอารมณ์อันแรงกล้า เช่น
เจ็บปวด เศร้าโศก ดีใจ,บางทีใช้ว่า ร้อง คําเดียว หรือใช้เข้าคู่กับคำ
ร้องห่ม เป็น ร้องห่มร้องไห้หรือ ร้องไห้ร้องห่ม ก็ได้.
รองเง็งน. ศิลปะการแสดงแบบหนึ่งของชาวไทยมุสลิมภาคใต้ เป็นการเต้นรําคู่
ชายหญิง และร้องเพลงคลอไปด้วย. (เทียบ ม. ronggeng).
รองช้ำน. ชื่อโรคชนิดหนึ่งเป็นตามฝ่ามือหรือฝ่าเท้า มีนํ้าใส ๆ อยู่ระหว่าง
หนังชั้นนอกกับเนื้อ.
รองทรงน. ทรงผมผู้ชายที่ตัดข้างล่างสั้นข้างบนยาว; หนังสือสำคัญและสมุดไทย
ที่พระมหากษัตริย์ทรงใช้เป็นการส่วนพระองค์ เช่น กฎหมายตรา ๓ ดวง
ฉบับรองทรง.
รองพื้น ๑ดูใน รอง ๑.
รองพื้น ๒น. ชื่อโรคชนิดหนึ่งเป็นตามฝ่าเท้าทําให้พื้นเท้าเป็นรูพรุน.
ร่องแร่งว. อาการที่ห้อยติดอยู่จวนจะหลุด เช่น เขาถูกฟันแขนห้อยร่องแร่ง แมว
คาบหนูห้อยร่องแร่ง, กะร่องกะแร่ง.
รอด ๑น. ไม้ที่สอดรูเสาทั้งคู่สําหรับรับกระดานพื้นเรือน.
รอด ๒ก. พ้นไป, ปลอดจาก, เช่น รอดอันตราย, บางทีหมายความว่า ผ่านพ้น
ภัยอันตรายหรือสิ่งที่ไม่พึงปรารถนามาได้ เช่น เครื่องบินตกรอดมาได้
รอดจากถูกครูตี. ว. ถึงจุดหมายปลายทาง เช่น ไปรอด, ถึง เช่น ตลอด
รอดฝั่ง.
รอดชีวิต ก. เอาชีวิตรอด, ไม่เสียชีวิต, เช่น ไปรบคราวนี้รอดชีวิตมาได้.
รอดตัว ก. เอาตัวรอด.
รอดตาย ก. ผ่านพ้นความตายมาได้, เอาชีวิตรอดมาได้.
รอดปากเหยี่ยวปากกา ก. พ้นอันตรายมาได้อย่างหวุดหวิด.
รอดหูรอดตา ก. หลงหูหลงตาไป.
รอด ๓น. ชื่อพระเครื่องชนิดหนึ่งของลําพูน เรียกว่า พระรอด.
รอนก. ตัดให้เป็นท่อน ๆ เช่น รอนฟืน; ทำให้ลดลง เช่น รอนกําลัง.
รอน ๆ ว. อ่อนแสง (ใช้แก่พระอาทิตย์เวลาใกล้คํ่า) เช่น แสงตะวัน
รอน ๆ, อาการที่ใกล้จะขาดหรือสิ้นสุดลง ในความว่า ใจจะขาดอยู่
รอน ๆ.
รอนแรม ก. เดินทางค้างคืนเป็นระยะ ๆ.
รอนสิทธิ์ ก. ตัดสิทธิ์, (กฎ) รบกวนขัดสิทธิของบุคคลในอันที่จะครอง
หรือใช้ทรัพย์สินโดยปรกติสุข.
ร่อนก. อาการของสิ่งมีลักษณะแบนเลื่อนลอยไปหรือมาในอากาศ, ทำให้
สิ่งแบน ๆ เคลื่อนไปในอากาศหรือบนผิวน้ำ เช่น ร่อนรูป ร่อนกระเบื้อง
ไปบนผิวน้ำ; กางปีกแผ่ถาไปมาหรือถาลง เช่น นกร่อน เครื่องบินร่อน
ลง; แยกเอาของละเอียดออกจากของหยาบ โดยใช้เครื่องแยกมีแร่ง
เป็นต้นแกว่งยักไปย้ายมา ให้ของที่ละเอียดหลุดลงไป เช่น ร่อนข้าว,
แกว่งวนเวียนไปรอบตัว เช่น ร่อนดาบ; เอาคมมีดถูวนเบา ๆ ที่หิน
ในคําว่า ร่อนมีด.
ร่อนร่อน ว. ง่าย ๆ เช่น หากินร่อนร่อน.
ร่อนรับร่อนเร่ ว. เตร็ดเตร่ไปมา.
ร่อนเร่ ก. เที่ยวเตร่ไปไม่เป็นกําหนดที่ทาง, เร่ร่อน หรือ เร่ร่าย ก็ว่า.
ร้อนว. มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเป็นต้น, ตรงข้ามกับ เย็น; กระวน
กระวาย เช่น ร้อนใจ; รีบเร่ง, ช้าอยู่ไม่ได้.
ร้อนใจ, ร้อนอกร้อนใจ ก. เดือดร้อนใจ, กระวนกระวายใจ.
ร้อนตัว ก. กลัวว่าโทษหรือความเดือดร้อนจะมาถึงตัว.
ร้อนที่ (ปาก) ก. มีเหตุหรือมีเรื่องเดือดร้อนทำให้อยู่ติดที่ไม่ได้.
ร้อนผ้าเหลือง (ปาก) ก. อยากสึก (ใช้แก่ภิกษุสามเณร).
ร้อนรน ก. แสดงอาการกระวนกระวาย, ทุรนทุราย.
ร้อนรุ่ม ก. กลัดกลุ้มด้วยร้อนใจ, รุ่มร้อน ก็ว่า.
ร้อนวิชา (สํา) ก. เกิดความเร่าร้อนเนื่องจากคาถาอาคมจนอยู่ไม่เป็น
ปรกติ; เร่าร้อนอยากจะแสดงวิชาความรู้พิเศษหรือคาถาอาคมจนผิด
ปรกติวิสัย.
ร้อน ๆ หนาว ๆ ก. ครั่นเนื้อครั่นตัว, มีอาการคล้ายจะเป็นไข้เพราะ
เดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว, โดยปริยายหมายความว่า มีความเร่าร้อนใจกลัว
ว่าจะถูกลงโทษหรือถูกตำหนิเป็นต้น, สะบัดร้อนสะบัดหนาว หรือ
หนาว ๆ ร้อน ๆ ก็ว่า.
ร้อนหู ก. เดือดร้อนเพราะได้ยินได้ฟังเรื่องราวที่ทำให้ไม่สบายใจ.
ร้อนอาสน์ (สํา) ก. มีเหตุหรือมีเรื่องเดือดร้อนทําให้อยู่เฉยไม่ได้.
ร่อนทองน. ชื่อว่านชนิดหนึ่ง ใช้ทํายาได้. (พจน. ๒๔๙๓).
รอบน. การบรรจบถึงกัน, การเวียนไปบรรจบถึงกัน; ช่วง เช่น ภาพยนตร์
รอบเช้า รอบบ่าย, วาระ เช่น รอบสุดท้าย รอบชิงชนะเลิศ; ลักษณนาม
เรียกลักษณะที่มาบรรจบกันเป็นต้น เช่น รอบหนึ่ง ๒ รอบ. บ. อาการ
ที่เวียนมาบรรจบกัน เช่น วงสายสิญจน์รอบบ้าน เดินรอบตลาด.
รอบคอบ ว. ทั่ว, ถ้วนถี่, เช่น พิจารณาอย่างรอบคอบ, ระวังเหตุการณ์
ข้างหน้าข้างหลังเสมอ, ไม่เผอเรอ, เช่น ดูแลให้รอบคอบ.
รอบจัด (ปาก) ว. มีเล่ห์เหลี่ยมมาก, มีประสบการณ์มาก, เจนจัด
(ใช้ในทางไม่ดี).
รอบเดือน (ปาก) น. ระดู.
รอบตัว ว. ทั่ว ๆ ไป เช่น ความรู้รอบตัว.
รอบรู้ ก. รู้หลายอย่าง, รู้กว้างขวาง, เช่น เขารอบรู้ในเรื่องกฎหมาย.
รอม ๑ว. อาการที่โค้งเข้าหากันเป็นวง เช่น ควายเขารอม, ลอม ก็ว่า.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒