| รังรอง | ว. สุกใส, งดงาม, รุ่งเรือง, รงรอง ก็ว่า. |
|
|
| รังวัด | ก. สํารวจพื้นที่กว้างยาว, วัดที่ดิน; (กฎ) วัดปักเขตและทําเขต จดหรือ |
| คํานวณเนื้อที่เพื่อให้ทราบที่ตั้งแนวเขตที่ดิน หรือทราบที่ตั้งและเนื้อที่ |
| ของที่ดิน. |
|
|
| รังสิ, รังสี | น. แสง, แสงสว่าง. (ป. รํสิ; ส. รศฺมี). |
| รังสีแกมมา ดู แกมมา. |
| รังสีความร้อน น. รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าซึ่งมีย่านของการแผ่รังสีที่มีช่วง |
| คลื่นประมาณระหว่าง ๗.๘ x ๑๐๗ เมตร กับ ๑ มิลลิเมตร, รังสี |
| อินฟราเรด ก็เรียก. |
| รังสีคอสมิก น. คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีพลังงานสูงยิ่ง มีช่วงคลื่นสั้น |
| ยิ่งกว่ารังสีแกมมามากองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นโปรตอนประมาณ |
| ร้อยละ ๙๐ และพบอิเล็กตรอน อนุภาคแอลฟาด้วยเกิดมาจากอวกาศ |
| นอกโลกพุ่งมาสู่โลก ยังไม่ทราบแหล่งกําเนิดแน่นอน. (อ. cosmic rays). |
| รังสีบีตา ดู บีตา. |
| รังสีแพทย์ น. แพทย์ที่วิเคราะห์และรักษาโรคโดยใช้ความรู้ทางรังสีวิทยา. |
| รังสีเรินต์เกน ดู รังสีเอกซ์. |
| รังสีวิทยา น. วิทยาศาสตร์แขนงที่ว่าด้วยรังสีเอกซ์และกัมมันตภาพรังสี |
| รวมทั้งการใช้รังสีวิเคราะห์และรักษาโรค. (อ. radiology). |
| รังสีเหนือม่วง น. รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าซึ่งมีย่านของการแผ่รังสีที่มีช่วง |
| คลื่นประมาณระหว่าง ๔ x ๑๐๗ เมตร กับ ๕ x ๑๐๙ เมตร แสงแดด |
| มีรังสีอัลตราไวโอเลตซึ่งจะมีปฏิกิริยาต่อสาร ๗ดีไฮโดรคอเลสเทอรอล |
| (7dehydrocholesterol) ในผิวหนังมนุษย์ให้กลายเป็นวิตามินดี, รังสี |
| อัลตราไวโอเลต ก็เรียก. |
| รังสีเอกซ์ น. รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าซึ่งมีย่านของการแผ่รังสีที่มีช่วงคลื่น |
| อยู่ประมาณระหว่าง ๕ x ๑๐๙ เมตร ถึง ๖ x ๑๐๑๒ เมตร ใช้ประโยชน์ |
| ในทางแพทย์ ทางวิศวกรรม เป็นต้น, รังสีเรินต์เกน หรือ เอกซเรย์ ก็เรียก; |
| เรียกการถ่ายภาพอวัยวะภายในโดยใช้รังสีเอกซ์ว่าการถ่ายภาพเอกซเรย์, |
| เรียกการรักษาโรคมะเร็งและโรคผิวหนังบางประเภท โดยใช้รังสีเอกซ์ |
| ที่มีช่วงคลื่นสั้นกว่าที่ใช้ถ่ายภาพว่า การฉายเอกซเรย์ หรือ การฉายแสง. |
| รังสีแอลฟา ดู แอลฟา. |
|
|
| รังสิมันตุ์ | (แบบ) น. ''ผู้มีแสงสว่าง'' คือพระอาทิตย์, ใช้ รังสิมา ก็ได้. (ป. รํสิมนฺตุ; |
| ส. รศฺมิมตฺ). |
|
|
| รังสิมา | (แบบ) น. รังสิมันตุ์. (ป. รํสิมา; ส. รศฺมิมตฺ). |
|
|
| รังหยาว | ก. รบกวนให้โกรธ เช่น ลางคนจับตะขาบมาเด็ดเขี้ยว เที่ยวทิ้งโรงหนัง |
| ทํารังหยาว. (อิเหนา), (ถิ่นปักษ์ใต้) โมโห, โกรธ. |
|
|
| รัจฉา | น. ทางเดิน. (ป.; ส. รถฺยา). |
|
|
| รัช ๑ | น. ธุลี, ฝุ่น, ผง, ละออง. (ป. รช). |
|
|
| รัช ๒, รัช | [รัดชะ] น. ความเป็นพระราชา, ราชสมบัติ. (ป. รชฺช). |
| รัชกาล น. เวลาที่ครองราชสมบัติของพระมหากษัตริย์องค์หนึ่ง ๆ, |
| โดยอนุโลมใช้หมายถึงองค์พระมหากษัตริย์ในรัชกาลนั้น ๆ เช่น |
| รัชกาลที่ ๕ เสด็จประพาสต้น. |
| รัชชูปการ น. เงินช่วยราชการตามที่กําหนดเรียกเก็บจากราษฎรชายที่ |
| มิได้รับราชการทหารเป็นรายบุคคล. |
| รัชทายาท น. ผู้จะสืบราชสมบัติ. |
| รัชมังคลาภิเษก น. พระราชพิธีสมโภชเมื่อพระมหากษัตริย์ทรงครอง |
| ราชสมบัติได้นานกว่าพระมหากษัตริย์พระองค์ก่อน ๆ. |
|
|
| รัชกะ | น. รชกะ, คนย้อมผ้า, คนซักผ้า. (ป., ส.). |
|
|
| รัชชุ | [รัด] น. สาย, เชือก. (ป., ส.). |
|
|
| รัชชูปการ | [ปะ] ดู รัช ๒, รัช. |
|
|
| รัชฎาภิเษก | [รัดชะ] (โบ) น. รัชดาภิเษก. |
|
|
| รัชด, รัชต | [รัดชะ] น. รชตะ, เงิน. (ส., ป. รชต). |
| รัชดาภิเษก น. พระราชพิธีสมโภชเมื่อพระมหากษัตริย์ทรงครอง |
| ราชสมบัติได้ ๒๕ พรรษา. |
|
|
| รัชดาภิเษก | ดู รัชด, รัชต. |
|
|
| รัชนะ | [รัดชะ] น. การย้อม. (ป., ส. รชน). |
|
|
| รัชนี | [รัดชะ] น. กลางคืน, เวลามืด. (ป., ส. รชนี). |
| รัชนีกร น. พระจันทร์. (ป., ส.). |
|
|
| รัญจวน | ก. ปั่นป่วนใจ เช่น กลิ่นหอมรัญจวนใจ, สะเทือนใจด้วยความกระสันถึง. |
| (เทียบ ข. รํชวล). |
|
|
| รัฏฐาภิปาลโนบาย | น. วิธีการปกครองบ้านเมือง. |
|
|
| รัฐ, รัฐ | น. วิธีการปกครองบ้านเมือง. |
| [รัด, รัดถะ] น. แคว้น เช่น รัฐปาหัง, บ้านเมือง เช่น กฎหมายสูงสุด |
| ของรัฐ, ประเทศ เช่น รัฐวาติกัน. (ป. รฏฺ?; ส. ราษฺฏฺร). |
| รัฐทูต [รัดถะทูด] น. ทูตที่ประมุขของรัฐหนึ่งแต่งตั้งไปประจํา |
| สํานักประมุขของอีกรัฐหนึ่งเพื่อไปปฏิบัติภารกิจทางการทูต |
| มีฐานะตํ่ากว่าเอกอัครราชทูตแต่สูงกว่าอุปทูต. |
| รัฐธรรมนูญ [รัดถะทํามะนูน, รัดทํามะนูน] น. บทกฎหมายสูงสุดที่ |
| จัดระเบียบการปกครองประเทศ โดยกำหนดรูปแบบของรัฐว่าเป็นรัฐ |
| เดียวหรือรัฐรวม ระบอบการปกครองของรัฐรวมทั้งสถาบันและองค์กร |
| การใช้อำนาจอธิปไตยในการปกครองรัฐ เช่น รัฐธรรมนูญแห่ง |
| ราชอาณาจักรไทย (พุทธศักราช ๒๕๔๐). (อ. constitution). |
| รัฐบาล [รัดถะบาน] น. องค์กรปกครองประเทศ, คณะบุคคลที่ใช้อํานาจ |
| บริหารในการปกครองประเทศ. |
| รัฐบุรุษ [รัดถะบุหฺรุด] น. ผู้ที่ได้รับยกย่องอย่างสูงว่ามีความรู้ความ |
| สามารถในการบริหารบ้านเมือง. |
| รัฐประศาสน์ [รัดถะปฺระสาด] น. การปกครองบ้านเมือง. |
| รัฐประศาสนนัย, รัฐประศาสโนบาย [รัดถะปฺระสาสะนะไน, รัดถะปฺระ |
| สาสะโนบาย] น. วิธีการปกครองบ้านเมือง. |
| รัฐประศาสนศาสตร์ [รัดถะปฺระสาสะนะสาด] น. วิชาว่าด้วยการบริหาร |
| และการปกครองประเทศเพื่อให้สัมฤทธิผลตามนโยบายของรัฐอย่างมี |
| ประสิทธิภาพและประหยัด. |
| รัฐประหาร [รัดถะปฺระหาน, รัดปฺระหาน] น. การใช้กําลังเปลี่ยนแปลง |
| คณะรัฐบาลโดยฉับพลัน, (กฎ) การใช้กำลังยึดอำนาจและเปลี่ยนแปลง |
| รัฐบาล. |
| รัฐพิธี น. งานที่จัดขึ้นโดยรัฐเป็นธรรมเนียม เช่น รัฐพิธีพืชมงคล. |
| รัฐมนตรี [รัดถะมนตฺรี] น. ผู้เป็นสมาชิกของคณะรัฐมนตรีหรือคณะ |
| รัฐบาลรับผิดชอบร่วมกับคณะรัฐมนตรีในนโยบายทั่วไปของรัฐบาล |
| ในการบริหารราชการแผ่นดิน, ถ้าเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงหรือ |
| ทบวง ก็เป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุดในกระทรวงหรือทบวงที่ตนว่าการ |
| และรับผิดชอบในการบริหารราชการกระทรวงหรือทบวงนั้นด้วย |
| อีกฐานะหนึ่ง; (โบ) ที่ปรึกษาราชการบ้านเมืองในสมัยสมบูรณาญา |
| สิทธิราชย์. |
| รัฐวิสาหกิจ [รัดถะวิสาหะกิด, รัดวิสาหะกิด] น. กิจการที่รัฐเป็นผู้ลงทุน |
| หรือถือหุ้นข้างมาก, (กฎ) องค์การของรัฐบาลหรือหน่วยงานธุรกิจซึ่งรัฐ |
| เป็นเจ้าของ หรือกิจการของรัฐ หรือบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ |
| ส่วนราชการ องค์การของรัฐบาลหรือหน่วยงานธุรกิจของรัฐมีทุนรวม |
| อยู่ด้วยเกินกว่าร้อยละ ๕๐. |
| รัฐศาสตร์ [รัดถะสาด] น. วิชาว่าด้วยการเมืองและการปกครองประเทศ |
| ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ. |
| รัฐสภา [รัดถะสะพา] น. องค์กรนิติบัญญัติ ทำหน้าที่บัญญัติกฎหมาย |
| ประกอบด้วยวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร. |
|
|
| รัด | ก. โอบรอบหรือพันให้กระชับ เช่น กอดรัด งูเหลือมรัด เอายางรัด, คับ, |
| ตึง, เช่น แขนเสื้อรัด กระโปรงรัดสะโพก, โดยปริยายหมายถึงอาการที่ |
| คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เอาเม็ดต้อยติ่งพอกทําให้ฝีรัด. |
| รัดกุม ว. ไม่รุ่มร่าม, กระชับ, ไม่ยาวเยิ่นเย้อ, เช่น แต่งตัวรัดกุม สํานวน |
| รัดกุม. |
| รัดเกล้า น. เครื่องประดับศีรษะสตรีสูงศักดิ์ในราชสํานักแต่โบราณ |
| และประดับศีรษะนางละครแต่งยืนเครื่องซึ่งเลียนแบบสตรีสูงศักดิ์ มี |
| ๒ แบบ คือ รัดเกล้ายอด มีปลายยอดทรงกรวยแหลม สําหรับกษัตรี |
| และรัดเกล้าเปลว มียอดปักช่อกระหนกเปลวสําหรับพระสนม. |
| รัดเข็มขัด (ปาก) ก. ประหยัด เช่น ในภาวะที่เศรษฐกิจไม่ดี ประชาชน |
| ต้องรัดเข็มขัด. |
| รัดเครื่อง ก. แต่งเครื่องละครรำตัวพระ นาง ยักษ์ และลิง โดยเย็บผ้า |
| ให้กระชับเข้ากับตัวผู้แสดง. |
| รัดช้อง น. เครื่องประดับสําหรับรัดชายผมที่ปล่อยยาวลงทางท้ายทอย |
| ใช้ประกอบกับรัดเกล้า. |
| รัดตัว ก. ทําให้ไม่คล่องตัว, ทําให้กระดิกกระเดี้ยไปไหนแทบไม่ได้, |
| เช่น การเงินรัดตัว งานรัดตัว. |
| รัดทึบ น. สายผูกอานล่ามรอบอกม้า มักทําด้วยผ้า. |
| รัดประคด น. ผ้าที่ใช้รัดอกหรือสายที่ถักด้วยด้ายเป็นต้นสําหรับรัดเอว |
| ของภิกษุสามเณร, เรียกสั้น ๆ ว่า ประคด, ถ้าใช้รัดอก เรียกว่า ประคดอก, |
| ถ้าใช้รัดเอว เรียกว่า ประคดเอว. |
| รัดประคน น. เชือกหรือลวดหนังตีเป็นเกลียวหุ้มผ้าแดง ใช้พันอ้อมลำตัว |
| ถัดต้นขาหน้าของช้าง มี ๒ เส้นคู่กัน สำหรับผูกรั้งสัปคับ แหย่ง หรือ กู |
| บมิให้โยกเลื่อน. |
| รัดพัสตร์ น. ผ้าคาด, เข็มขัด. |
| รัดรึง ก. กอดแน่น, ผูกแน่น, เช่น ความรักรัดรึงใจ. |
| รัดรูป ว. คับมากจนเห็นรูปทรงเด่นชัด เช่น เสื้อรัดรูป กางเกงรัดรูป; |
| เรียกขวดที่ใส่ปลากัดเป็นต้นทําให้เห็นเล็กกว่าปรกติว่า ขวดรัดรูป, |
| คู่กับ ขวดส่งรูปซึ่งทําให้เห็นใหญ่กว่าปรกติ. |
|
|
| รัต ๑ | ก. ยินดี, ชอบใจ, มักใช้ประกอบท้ายสมาส เช่น วันรัต = ผู้ยินดีในป่า. |
| (ป., ส. รต). |
|
|
| รัต ๒, รัต | น. ราตรี, กลางคืน, มักใช้ประกอบท้ายคํา เช่น ทีฆรัต ว่า ราตรียาว คือ |
| เวลานาน. ว. ย้อมสี, มีสีแดง; กําหนัด, รักใคร่. (ป. รตฺต; ส. รกฺต). |
| รัตกัมพล น. ผ้าส่านแดง. (ป. รตฺตกมฺพล; ส. รกฺตกมฺพล). |
| รัตมณี น. ทับทิม. (ป. รตฺตมณิ). |
|
|
| รัตคน | [รัดตะ] น. รัดประคน. |
|
|
| รัตจันทน์ | [รัดตะจัน] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Pterocarpus santalinus L.f. ในวงศ์ |
| Leguminosae แก่นสีแดงเข้ม ใช้ทํายา. (ป. รตฺตจนฺทน). |
|
|
| รัตตัญญู | [รัดตันยู] น. ผู้รู้กาลนาน, ผู้มีอายุมาก จํากิจการต่าง ๆ ได้มาก. (ป.). |
|
|
| รัตติ | น. กลางคืน. (ป.; ส. ราตฺริ). |
| รัตติกาล น. เวลากลางคืน. (ป.). |
|
|
| รัตน, รัตน์, รัตนะ | [รัดตะนะ, รัด, รัดตะ] น. แก้วที่ถือว่ามีค่ายิ่ง เช่น อิตถีรัตนะ คือ |
| นางแก้ว หัตถิรัตนะ คือ ช้างแก้ว; คน สัตว์ หรือสิ่งของที่ถือว่าวิเศษ |
| และมีค่ามาก เช่น รัตนะ ๗ ของพระเจ้าจักรพรรดิ ได้แก่ ๑. จักรรัตนะ |
| จักรแก้ว ๒. หัตถิรัตนะช้างแก้ว ๓. อัสสรัตนะม้าแก้ว ๔. มณิรัตนะ |
| มณีแก้ว ๕. อิตถีรัตนะนางแก้ว ๖. คหปติรัตนะขุนคลังแก้ว ๗. |
| ปริณายกรัตนะขุนพลแก้ว; ของประเสริฐสุด, ของยอดเยี่ยม, เช่น |
| รัตนะ ๓ คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นแก้วอันประเสริฐสุด |
| ของพุทธศาสนิกชน; ใช้ประกอบคําอื่นหมายถึงยอดเยี่ยมในพวกนั้น ๆ |
| เช่น บุรุษรัตน์ นารีรัตน์ รัตนกวี. (ป. รตน; ส. รตฺน). |
| รัตนโกสินทร์ น. นามส่วนหนึ่งของกรุงเทพมหานครฯ ที่มีชื่อเต็มว่า |
| กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ |
| นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตาร |
| สถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์, อีกนัยหนึ่งหมายความถึง |
| กรุงเทพฯ มักอ้างในประวัติศาสตร์ เช่น สมัยรัตนโกสินทร์. |
| รัตนโกสินทรศก [รัดตะนะโกสินสก] น. ปีนับตั้งแต่วันตั้งกรุงรัตนโกสินทร์ |
| เริ่มตั้งภายหลังพุทธศักราช ๒๓๒๔ ปี (พุทธศักราชลบด้วย ๒๓๒๔ เท่ากับ |
| รัตนโกสินทรศก). |
| รัตนชาติ น. รัตนะ, พวกรัตนะ คือ แก้วที่มีค่า เช่น เพชร ทับทิม มรกต, |
| หินหรือแร่ที่มีค่า เมื่อเจียระไนแล้วจะต้องมีลักษณะสวยงามคงทน |
| หายาก ราคาแพง และนำมาใช้เป็นเครื่องประดับได้. |
| รัตนตรัย น. แก้วอันประเสริฐสุดของพุทธศาสนิกชน คือ พระพุทธ |
| พระธรรม พระสงฆ์. (ส.). |
| รัตนบัลลังก์ น. อาสนะที่พระพุทธเจ้าประทับใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ |
| ณ พุทธคยา ประเทศอินเดีย ในวันตรัสรู้, โพธิบัลลังก์ หรือ วัชรอาสน์ |
| ก็ว่า. |
| รัตนวราภรณ์ น. ชื่อตราเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่จะพระราชทานได้ |
| ทั่วไปทุกชั้นบุคคลตามพระราชประสงค์ ไม่เกี่ยวด้วยยศหรือบรรดาศักดิ์. |
| รัตนสิงหาสน์ น. ที่ตรงพระบัญชรหรือมุขเด็จซึ่งเสด็จออก. |
| รัตนา [รัดตะนา] (กลอน) น. แก้ว. |
| รัตนากร น. คลังเงินทอง; ทะเล. (ส.). |
| รัตนาภรณ์ น. เหรียญบำเหน็จส่วนพระองค์ที่สร้างขึ้นสำหรับพระราชทาน |
| แก่ผู้จงรักภักดีและทรงคุ้นเคยรู้จัก เพื่อเป็นเครื่องหมายในพระมหากรุณาธิคุณ |
| มี ๕ ชั้น, เดิมเรียกว่า รจนาภรณ์. |
| รัตนาวลี น. สร้อยคอที่ทําด้วยเพชรพลอย. (ส.). |
|
|
| รัตนา | ดู รัตน, รัตน์, รัตนะ. |
|
|
| รัตนากร | ดู รัตน, รัตน์, รัตนะ. |
|
|
| รัตนาภรณ์ | ดู รัตน, รัตน์, รัตนะ. |
|
|
| รัตนาวลี | ดู รัตน, รัตน์, รัตนะ. |
|
|
| รัตมา | [รัดตะ] น. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กชนิด Parkinsonia aculeata L. ในวงศ์ |
| Leguminosae กิ่งห้อยย้อยมีหนามแหลม ใบเล็กมาก ดอกสีเหลือง |
| ออกเป็นช่อ. |
|
|
| รัถ | น. รถ. |
|
|
| รัถยา | [รัดถะยา] น. ทางเดิน. (ส. รถฺยา; ป. รจฺฉา). |
|
|
| รัทเทอร์ฟอร์เดียม | น. ธาตุลําดับที่ ๑๐๔ สัญลักษณ์ Rf เป็นธาตุกัมมันตรังสีที่นักวิทยาศาสตร์ |
| สร้างขึ้น ไม่มีปรากฏในธรรมชาติ ในสหภาพโซเวียตเรียกชื่อธาตุนี้ว่า |
| เคอร์ชาโทเวียม (kurchatovium) และใช้สัญลักษณ์ Ku. (อ. rutherfordium). |
|
|
| รัน | ก. ตี เช่น อย่าเอาไม้สั้นไปรันขี้, มักใช้ว่า ตีรันฟันแทง. |
|
|
| รั้น | ก. ร่นเข้าไป, ท้นเข้าไป, เช่น จมูกรั้น. ว. ดื้อดันทุรัง เช่น เด็กคนนี้ |
| รั้นจริง. |
|
|
| รันชนรันแชง | (กลอน) ก. กระทบกระทั่งเกิดปั่นป่วนอย่างคลื่นซัดหรือลมพัด. |
| (ข. ร?ฺชํร?ฺแชง). |
|
|
| รันทด | ก. สลดใจมาก มีจิตใจหวั่นไหวมากเพราะความโศกสลด, มักใช้เข้าคู่ |
| กับคำอื่น เช่น รันทดสลดใจ รันทดท้อเสียใจไห้สะอื้น. |
|
|
| รันทวย | ก. ระทวย. |
|
|
| รันทำ | ก. ยํ่ายี, เบียดเบียน. |
|
|
| รันแทะ | น. ระแทะ, กระแทะ ก็เรียก. |
|
|
| รันธะ | (แบบ) น. ช่อง, ปล่อง; ความผิด, ความบกพร่อง. (ป.; ส. รนฺธฺร). |
|
|
| รับ | ก. ยื่นมือออกถือเอาสิ่งของที่ผู้อื่นส่งให้ เช่น รับของ รับเงิน, ถือเอา |
| สิ่งของที่ผู้อื่นส่งมาให้เช่น รับจดหมาย รับพัสดุภัณฑ์, ไปพบ ณ ที่ที่ |
| กำหนดเพื่ออำนวยความสะดวกหรือพาไปสู่ที่พัก, ต้อนรับ, เช่น ฉัน |
| ไปรับเพื่อนที่ดอนเมือง ประชาชนไปรับนายกรัฐมนตรีกลับจากต่าง |
| ประเทศ, โดยปริยายใช้แก่นามธรรมก็ได้ เช่น รับศีล รับพร; ให้คําตอบ |
| ที่ไม่ปฏิเสธเช่น ตอบรับ รับเชิญ, ยอมสารภาพ เช่น รับผิด; ตกลงตาม |
| เช่น รับทํา; คล้องจอง เช่น กลอนรับสัมผัสกัน; เหมาะเจาะ, เหมาะสม, |
| เช่น หมวกรับกับหน้า; ขานตอบ เช่น กู่เรียกแล้วไม่มีคนรับ โทรศัพท์ |
| ไม่มีผู้รับ; ต้าน เช่น รับทัพ รับศึก; ต่อเสียงเช่น ลูกคู่ร้องรับต้นบท. |
| รับกินรับใช้ ก. ทำหน้าที่รับว่าจะจ่ายเงินและกินเงินของผู้เล่นการพนัน |
| แทนเจ้ามือ. |
| รับขวัญ ก. รับให้ขวัญกลับมาสู่ตัวด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น ทำพิธีบายศรี |
| ผูกข้อมือ ให้เงินทอง, ปลอบ. |
| รับแขก ก. ต้อนรับผู้มาหา, โดยปริยายเรียกบุคคลที่มีหน้าตายิ้มแย้ม |
| แจ่มใสอยู่เสมอ ว่า หน้าตารับแขก. |
| รับคำ ก. ให้สัญญา, ไม่ปฏิเสธ, ตอบตกลง, เช่น ลูกจ้างรับคำนายจ้าง, |
| บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำรับปาก เป็น รับปากรับคำ. |
| รับคืน ก. รับเอาสิ่งของที่ซื้อไปคืน โดยคืนเงินให้หรือแลกเปลี่ยนกับ |
| ของอื่นในราคาตามแต่จะตกลงกัน. |
| รับเคราะห์ ก. รับเอาเคราะห์ร้ายของผู้อื่นมาเป็นของตนจะโดยเต็มใจ |
| หรือไม่ก็ตาม เช่น ลูกน้องรับเคราะห์แทนเจ้านาย. |
| รับงาน ก. รับจ้างทำงานต่าง ๆ เช่น รับงานก่อสร้าง, รับจ้างแสดงการ |
| ละเล่น เช่น รับงานแสดงดนตรี. |
| รับจ้าง ก. รับทำงานเพื่อค่าจ้าง เช่น รับจ้างทำงานบ้าน. ว. ที่รับทำงาน |
| เพื่อค่าจ้าง เช่น ทหารรับจ้าง มือปืนรับจ้าง. |
| รับช่วง ก. รับทอดต่อเนื่องกันไป เช่น รับช่วงงานที่คนเก่าทำค้างไว้ |
| น้องรับช่วงหนังสือเรียนจากพี่. |
| รับใช้ ก. รับว่าจะใช้เงินให้; คอยปรนนิบัติพ่อแม่ครูอาจารย์เป็นต้นด้วย |
| ความเต็มใจ เช่น ลูกรับใช้พ่อแม่ ศิษย์รับใช้ครู, ปฏิบัติหน้าที่ตามที่นาย |
| หรือผู้มีอำนาจเหนือสั่งหรือใช้ เช่น พลทหารอยู่รับใช้ผู้บังคับบัญชา. |
| รับใช้ชาติ, รับใช้ประเทศชาติ ก. ทำหน้าที่สนองคุณบ้านเมืองในฐานะ |
| เป็นพลเมืองของประเทศ. |
| รับซื้อ ก. ตกลงซื้อ เช่น รัฐบาลรับซื้อข้าวจากชาวนา. |
| รับซื้อของโจร ก. ซื้อสิ่งของที่ถูกโจรกรรมมา. |
| รับเซ้ง (ปาก) ก. รับโอนสิทธิหรือกิจการจากอีกคนหนึ่งโดยต้องเสียค่า |
| ตอบแทน. |
| รับทราบ ก. รับว่ารู้แล้ว. |
| รับทุน ก. รับเงินอุดหนุน เช่น รับทุนการศึกษา. |
| รับโทรศัพท์ ก. รับการติดต่อสื่อสารทางโทรศัพท์. |
| รับบาป ก. รับเคราะห์กรรมแทนผู้อื่นที่ทำกรรมนั้น, รับความผิดหรือ |
| โทษทัณฑ์แทนผู้ที่ทำความผิด. |
| รับประกัน ก. ยืนยัน เช่น รับประกันว่าเขาเป็นคนซื่อ, รับรอง, รับใช้ |
| ค่าเสียหาย, เช่น รับประกันคุณภาพ รับประกันซ่อมฟรี; (กฎ) รับรอง |
| ว่าจะรับผิดแทนลูกหนี้ในเมื่อลูกหนี้ไม่ชำระหนี้ตามสัญญา. |
| รับประทาน ก. กิน เช่น รับประทานอาหาร; (ราชา) รับของจากเจ้านาย เช่น |
| รับประทานสิ่งของจากสมเด็จพระสังฆราช รับประทานประกาศนียบัตรจาก |
| พระองค์เจ้า. |
| รับปาก ก. รับคำ เช่น เขารับปากว่าจะมารับ แต่ก็ไม่มา, บางทีก็ใช้เข้าคู่ |
| กับคำ รับคำ เป็น รับปากรับคำ. |
| รับผิด ก. ยอมรับว่าทำผิด; (กฎ) มีหน้าที่ผูกพันตามกฎหมายที่จะต้อง |
| ชําระหนี้หรือกระทําการหรืองดเว้นกระทําการอย่างใดอย่างหนึ่ง. |
| รับผิดชอบ ก. ยอมรับผลทั้งที่ดีและไม่ดีในกิจการที่ตนได้ทำลงไปหรือ |
| ที่อยู่ในความดูแลของตน เช่น สมุห์บัญชีรับผิดชอบเรื่องเกี่ยวกับการเงิน, |
| รับเป็นภารธุระ เช่น งานนี้เขารับผิดชอบเรื่องอาหาร เธอจะไปไหนก็ไป |
| เถอะ ฉันรับผิดชอบทุกอย่างในบ้านเอง. |
| รับพระเคราะห์ (โหร) ก. ทำพิธีรับเทวดาประจำดาวพระเคราะห์ดวง |
| ที่จะมาเสวยอายุเพื่อความสวัสดิมงคลตามความเชื่อทางโหราศาสตร์. |
| รับฟ้อง ก. รับว่ามีหลักฐานฟ้องได้ (ใช้แก่ศาล) เช่น ศาลประทับรับฟ้อง. |
| รับฟัง ก. รับไว้พิจารณา เช่น ผู้บังคับบัญชารับฟังความเห็นของผู้ใต้ |
| บังคับบัญชา. |
| รับฟังได้ ก. รับว่ามีเหตุผลน่าเชื่อถือ, รับว่ามีเหตุผลพอที่จะเชื่อถือได้, |
| เช่น เหตุผลที่อ้างมานั้นรับฟังได้. |
| รับมือ ก. ต่อต้าน, กําราบ, เช่น ส่งกองทหารไปรับมือข้าศึกที่ชายแดน. |
| รับรอง ก. รับประกัน เช่น รับรองว่าเป็นของแท้; ต้อนรับ เช่น รับรอง |
| แขกเมือง. |
| รับรัก ก. ตอบรับความรัก, ไม่ปฏิเสธความรัก. |
| รับราชการ ก. เข้าทำงานของรัฐบาลหรือของพระเจ้าแผ่นดิน. |
| รับรู้ ก. ยืนยันว่ารู้, รับว่ารู้; รับผิดชอบ, มักใช้ในความปฏิเสธ เช่น ลูก |
| ไปทำผิด พ่อแม่จะไม่รับรู้ได้อย่างไร. |
| รับเวร ก. เข้ารอบผลัดกันรับหน้าที่ตามเวลาที่กะกันไว้. |
| รับศีล ก. ถือศีล, สมาทานศีล. |
| รับสนองพระบรมราชโองการ ก. ลงนามที่จะปฏิบัติตามพระบรม |
| ราชโองการเพื่อให้เป็นพระบรมราชโองการที่ถูกต้องตามรัฐธรรมนูญ. |
| รับสมอ้าง ก. รับแทนผู้อื่น เช่น เขารับสมอ้างว่าเป็นเจ้าของบ่อน. |
| รับสมัคร ก. รับผู้ที่มาสมัครเข้าเรียน เข้าสอบ หรือเข้าทำงาน เป็นต้น. |
| รับสั่ง (ราชา) น. คําสั่ง (ใช้แก่เจ้านาย) เช่น มีรับสั่งให้เข้าเฝ้า. ก. พูด, |
| บอก, (ใช้แก่เจ้านาย) เช่น ท่านรับสั่งให้หา. |
| รับสัมผัส ก. เรียกคำใดคำหนึ่งของวรรคหลังแห่งคำประพันธ์ที่คล้องจอง |
| กับคำส่งสัมผัสในวรรคหน้าว่า คำรับสัมผัส. |
| รับเสด็จพระราชดำเนิน (ราชา) ก. รับการเสด็จพระราชดำเนิน, ใน |
| การเขียนใช้ รับเสด็จพระราชดำเนิน หรือ รับเสด็จฯ ก็ได้. |
| รับหน้า ก. เผชิญหน้า, รอหน้า, เช่น ส่งเด็กไปรับหน้าเจ้าหนี้ไว้ก่อน. |
| รับหน้าเสื่อ ก. ทำหน้าที่เป็นหัวเบี้ย เช่นในการเล่นถั่วโปซึ่งสมัยก่อน |
| มักปูเสื่อลำแพนเล่นกัน. |
| รับหมั้น ก. รับสิ่งของที่ฝ่ายชายนำมามอบให้ฝ่ายหญิงเพื่อแสดงความ |
| มั่นหมายว่าจะแต่งงานด้วย. |
| รับเหมา ก. รับจ้างทำกิจการทั้งหมดตั้งแต่ต้นจนสำเร็จตามข้อตกลง |
| เช่น รับเหมาก่อสร้างรับเหมาทาสี, โดยปริยายหมายความว่า รับทำงาน |
| หลายรายการหรือรายการเดียวแต่มีจำนวนมากเพียงผู้เดียว เช่น เขารับ |
| เหมางานพิสูจน์อักษรทั้งหมด. |
| รับไหว้ ก. ไหว้ตอบ, รับความเคารพคู่บ่าวสาวด้วยการให้ของตอบแทน |
| หรือให้ศีลให้พร. |
|
|
| รัมก | [รํามะกะ] น. เดือน ๕. (ป. รมฺมก; ส. รมฺยก). |
|
|
| รัมณีย | [รํามะนียะ] ว. รมณีย์. (ป. รมณีย). |
|
|
| รัมภา | น. นางฟ้า; กล้วย. (ป., ส.). |
|
|
| รัมมี่ | น. การเล่นไพ่อย่างหนึ่ง ใช้ไพ่ป๊อก ผู้เล่นต้องพยายามผสมไพ่ในมือ |
| เป็นชุด ๆ ชุดละ ๓ ใบขึ้นไป แต่ละชุดจะจัดเรียงแบบตองหรือตาม |
| หมายเลขก็ได้ ผู้จัดชุดได้หมดทั้งมือก่อนเป็นผู้ชนะในรอบนั้น. |
| (อ. rummy). |
|
|
| รัมย์ | ว. รมย์. (ส.; ป. รมฺม). |
|
|
| รัย | ว. รยะ, เร็ว, ไว. (ป., ส. รย). |
|
|
| รัว ๑ | น. ชื่อเพลงหน้าพาทย์เพลงหนึ่ง ใช้ในโอกาสเช่นร่ายเวทมนตร์คาถา |
| แปลงกายหรือเนรมิตตัว. |
|
|
| รัว ๒, รัว ๆ | ก. ตีหรือยิงเป็นต้นเร็ว ๆ ทําให้เกิดเสียงดังถี่ ๆ เช่น รัวระฆัง รัวกลอง |
| รัวปืนกล;อาการที่พูดเร็วจนลิ้นพันกัน ฟังไม่ได้ชัด เรียกว่า พูดลิ้นรัว. |
| ว. ไหวถี่ ๆ เช่น ตัวสั่นรัว ๆ;ไม่ชัด, ไม่แจ่มแจ้ง, เช่น ข้อความรัว ภาพ |
| รัว ๆ เห็นรัว ๆ. |
|
|
| รั่ว ๑ | ก. อาการที่อากาศหรือของเหลวเป็นต้นไหลเข้าหรือออกทางรอยแตก |
| หรือรูที่เกิดจากความชํารุด เช่น นํ้ารั่ว ฝนรั่ว. ว. มีรอยแตกหรือมีรูซึ่ง |
| เกิดจากความชํารุดที่อากาศหรือของเหลวเป็นต้นเข้าออกได้ เช่น เรือรั่ว |
| ท่อประปารั่ว หลังคารั่ว, โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่คล้ายคลึงเช่นนั้น |
| เช่น ข่าวรั่ว ข้อสอบรั่ว. |
| รั่วไหล ก. แพร่งพรายออกไป เช่น ความลับรั่วไหล; ถูกเบียดบังเอาไป |
| เช่น การเงินของบริษัทรั่วไหล. |
|
|
| รั่ว ๒ | ว. อาการที่ไล่ไม้ตีระไปบนลูกระนาดโดยไม่ลงคู่ ทำให้เสียงเพี้ยนหรือ |
| ไม่ชัดเจน เช่น เขาตีระนาดรั่ว ฟังไม่เป็นเพลง. |
|
|
| รั้ว | น. เครื่องล้อมกันเป็นเขตของบ้านเป็นต้น มักทำด้วยเรียวไผ่ ต้นไม้ |
| ขนาดเล็กหรือสังกะสี เช่น รั้วมะขามเทศ รั้วสังกะสี, โดยปริยายเรียก |
| ทหารซึ่งทำหน้าที่เป็นกำลังป้องกันชาติว่า รั้วของชาติ. |
| รั้วไก่ น. แผงราชวัติที่เป็นตาสี่เหลี่ยมสําหรับกันโรงพิธี, รั้วก่าย ก็ว่า. |
|
|
| รัศมิมัต | ว. มีรัศมี, ใช้ รัศมิมาน ก็ได้. (ส.; ป. รํสิมนฺตุ, รํสิมา). |
|
|
| รัศมิมาน | ว. มีรัศมี. (ส.). |
|
|
| รัศมี | น. แสงสว่างที่พวยพุ่งออกจากจุดกลาง, แสงสว่าง; เส้นที่ลากจากจุด |
| ศูนย์กลางของวงกลมไปถึงเส้นรอบวง. (ส.; ป. รํสิ). |
|
|
| รัษฎากร | [รัดสะ] น. รายได้ของแผ่นดิน; (กฎ) ภาษีอากรประเภทต่าง ๆ ที่เรียก |
| เก็บตามประมวลรัษฎากร. (เพี้ยนมาจาก ส. ราษฺฏฺร + อากร หมายความ |
| ว่า อากรของประเทศ). |
|
|
| รัส, รัสสะ | [รัดสะ] ว. สั้น. (ป.). |
| รัสสระ [รัดสะสะหฺระ] น. สระที่มีเสียงสั้น ในภาษาบาลีได้แก่ อ อิ อุ, |
| ในภาษาสันสกฤตได้แก่ อ อิ อุ ฤ ฦ, ในภาษาไทยได้แก่ อ อิ อึ อุ เอะ |
| แอะ โอะ เอาะ เออะ เอียะ เอือะ อัวะ ฤ ฦ อํา ใอ ไอ เอา. (ป.). |
|
|
| รัสเซีย | น. ชื่อประเทศที่ส่วนหนึ่งอยู่ในทวีปยุโรปตะวันออกและอีกส่วนหนึ่ง |
| อยู่ในทวีปเอเชียภาคเหนือและภาคกลาง, เรียกเต็มว่า สหพันธรัฐรัสเซีย. |
|
|
| รา ๑ | น. ไม้ที่กระหนาบอยู่ใต้ท้องพรึงรับพื้นเรือนเพื่อไม่ให้พื้นอ่อน อยู่ระหว่าง |
| รอด; ไม้จีมเสาที่ปากหลุมซึ่งยังไม่ได้กลบดินเพื่อกันไม่ให้โอนเอน เรียกว่า |
| ราคอเสา. |
|
|
| รา ๒ | น. ชื่อเรียกพืชชั้นตํ่าที่ไม่มีคลอโรฟิลล์ และลําต้น ใบ ราก ที่แท้จริง |
| ส่วนมากเจริญเป็นเส้นใย แบ่งเป็น ๒ พวก คือ ราเมือก และ ราแท้ |
| สืบพันธุ์โดยสปอร์อาศัยอยู่บนซากของพืชหรือสัตว์ ขึ้นเบียนหรืออยู่ |
| ร่วมกับพืชอื่นก็มี. |
|
|
| รา ๓ | ก. ค่อย ๆ เลิกไป เช่น รากันไป; น้อยลง, อ่อนลง, เช่น ไฟราดับไปเอง. |
| (กลอน) ว. คําชวนอีกฝ่ายหนึ่งให้กระทําตาม เช่น ไปเถิดรา. |
| ราข้อ ก. เลิกกันไปเอง เช่น ชกกันเหนื่อยก็ราข้อไปเอง. |
| ราแจว, ราพาย ก. เอาแจวหรือพายแตะน้ำเรียด ๆ เพื่อชะลอเรือไว้. |
| ราน้ำ ก. ต้านน้ำ เช่น เอาเท้าราน้ำ เอาไม้ราน้ำ. |
| ราปีก ก. หยุดขยับปีกร่อนไป (ใช้แก่นก). |
| ราไฟ ก. ทำให้ไฟอ่อนลงโดยคีบถ่านหรือชักฟืนออกเสียบ้าง, ราฟืน |
| ราไฟ ก็ว่า. |
| รามือ ก. ทำงานน้อยลง. |
| ราเริด ก. เลิกร้างไป. |
| ราแรม ก. แรมร้างไป. |
|
|
| รา ๔ | (กลอน) ส. เราทั้งคู่, เขาทั้งคู่, ในคําว่า สองรา, ต่อมาใช้หมายถึงเกิน ๒ |
| ก็ได้ เช่น เร่งหาประกันมาทันใด ผู้คุมเหวยรับไว้ทั้งสามรา. (ขุนช้าง |
| ขุนแผน). |
|
|
| ร่า | ว. อาการที่แสดงให้เห็นว่าเบิกบานเต็มที่ เช่น หัวเราะร่า ยิ้มร่า; เปิด |
| เต็มที่ (ใช้แก่อาการที่เห็นจะแจ้งหรือเปิดเผยเต็มที่) เช่น ประตูเปิดร่า |
| หน้าต่างเปิดร่า. |
| ร่าเริง ว. สนุกสนาน, เบิกบานใจ, ยิ้มแย้มแจ่มใส. |
|
|
| ร้า ๑ | น. ชื่อนกชนิดหนึ่ง รูปคล้ายนกยาง, มักเรียกกันว่า อีร้า. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| ร้า ๒ | น. ชื่ออาหารชนิดหนึ่งทําด้วยปลาหมักเกลือ เรียกว่า ปลาร้า; เรียกหญิง |
| ที่จัดจ้านว่า แม่ร้า. |
|
|
| ร้า ๓ | (กลอน) ก. รา, วางมือ, เช่น ใช่จักร้าโดยง่าย. (นิทราชาคริต). |
|
|
| ร้า ๔ | (กลอน) ก. ร่า, ร่าเริง, เช่น ชาวที่ร้าเปิดทวาร. (นิทราชาคริต). |
|
|
| ร้า ๕ | (กลอน) ก. ดึง, ทึ้ง, เช่น เขาก็ร้าตัวเข้ากรง. (นิทราชาคริต); รบ. |
|
|
| ราก ๑ | น. ส่วนของต้นไม้ ตามปรกติอยู่ในดิน มีหน้าที่ดูดอาหารเลี้ยงลำต้น, |
| โดยปริยายเรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น รากผม รากฟัน; |
| เรียกฐานที่อยู่ใต้ดินทำหน้าที่รองรับอาคารว่า รากตึก หรือ ฐานราก; |
| ต้นเดิม, เค้าเดิม, เช่น รากศัพท์. |
| รากแก้ว น. รากเดิม, รากที่เป็นหลักหยั่งลึกลงไปในดินของต้นไม้ |
| บางชนิด. |
| รากขวัญ (ราชา) น. ไหปลาร้า เรียกว่า พระรากขวัญ. |
| รากแขวน น. รากที่แตกออกจากโคนต้นมะพร้าวหรือตาลเป็นต้น |
| เฉพาะรากที่ปลายยังไม่ถึงดิน. |
| รากค้ำ น. รากของพืชบางชนิด เช่น โกงกาง ข้าวโพด เตย ที่งอกออก |
| มาเพื่อค้ำพยุงลำต้น. |
| รากฐาน น. หลักสำคัญอันเป็นพื้นฐานรองรับ, ส่วนที่เป็นพื้นรองรับ |
| สำหรับพัฒนาต่อไป, เช่น วางรากฐานการศึกษา วิชาคณิตศาสตร์เป็น |
| รากฐานของวิชาวิทยาศาสตร์; พื้นเพ เช่น มีรากฐานมาจากไหน. |
| รากดิน น. ไส้เดือน. |
| รากฝอย น. รากที่เป็นเส้นเล็ก ๆ แตกออกจากรากแก้ว. |
| รากฟัน น. ส่วนของฟันที่ฝังอยู่ในกระดูกที่เป็นเบ้าของฟัน. |
| รากศัพท์ น. รากเดิมของคำที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นต้น |
| เรียกว่า ธาตุเช่น กรรมการ มีรากศัพท์มาจาก กรฺ ธาตุ. |
| รากเหง้า น. ต้นเหตุ เช่น โลภ โกรธ หลง เป็นรากเหง้าของความชั่ว |
| ทั้งปวง; เหง้า, ลำต้นที่อยู่ในดินของพืชบางชนิด เช่น กล้วย บอน ขิง ข่า. |
| รากอากาศ น. รากที่แตกออกจากต้นหรือกิ่งของพืชบางชนิด เช่น |
| กล้วยไม้ ไทร. |
|
|
| ราก ๒ | ก. อาเจียน, อ้วก, สํารอกออกทางปาก. น. อาการที่สํารอกออกมาทางปาก. |
| รากเลือด ก. อาเจียนเป็นเลือด. |
|
|
| รากกล้วย | น. ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Gyrinocheilus aymoneri และชนิด G. pennocki |
| ในวงศ์ Gyrinocheilidae มีหัวยาว ลำตัวยาวเพรียว ที่สำคัญคือมีปากซึ่ง |
| ใช้ดูดเกาะติดกับวัตถุใต้น้ำได้ดีไม่มีหนวด พื้นลำตัวสีน้ำตาลคล้ำ ข้างตัว |
| มีจุดดำเรียงสลับกันตามยาวอยู่ ๒ แถว พบทั่วไปตามลำธารบนภูเขา |
| และที่ลุ่ม กินสาหร่ายและพืชน้ำอื่น ๆ ขนาดยาวได้ถึง ๒๘ เซนติเมตร, |
| ผึ้ง น้ำผึ้ง ลูกผึ้ง หรือ สร้อยน้ำผึ้ง ก็เรียก. |
|
|
| รากษส | [รากสด] น. ยักษ์ร้าย, ผีเสื้อนํ้า, ชื่อพวกอสูรชั้นต่ำ มีนิสัยดุร้าย ในคัมภีร์ |
| โลกทีปกสารว่า เป็นบริวารของพญายม, ในคัมภีร์โลกบัญญัติว่า เป็น |
| บริวารของพระวรุณ, ใช้ รากโษส ก็มี. (ส.; ป. รกฺขส). |
|
|
| รากโษส | น. รากษส. |
|
|
| รากสาด | น. กลุ่มโรคที่มีอาการไข้สูงนานเป็นสัปดาห์ มีผื่นขึ้น แบ่งเป็น ๒ ชนิด |
| คือ ไข้รากสาดน้อย และไข้รากสาดใหญ่. |
| รากสาดน้อย น. โรคติดเชื้อแบคทีเรีย Salmonella typhi มีอาการไข้สูง |
| ปวดศีรษะ ซึมและทําให้ลําไส้อักเสบและเป็นแผล ถ้าร้ายแรง ลําไส้จะ |
| ทะลุและมีเลือดออกมากับอุจจาระ,เรียกโรคที่เกิดจากการติดเชื้อดังกล่าว |
| นี้ว่า ไข้รากสาดน้อย, เรียกโรคที่คล้ายกันแต่อาการรุนแรงน้อยกว่า เกิด |
| จากเชื้อ Salmonella paratyphi ว่า ไข้รากสาดเทียม. |
| รากสาดใหญ่ น. โรคติดเชื้อ Rickettsia มีอาการคล้ายไข้รากสาดน้อย |
| แต่มักจะรุนแรงกว่ามีหลายชนิด ชนิดที่เป็นโรคระบาดเกิดจากเชื้อ |
| Rickettsia prowaseki, เรียกโรคที่เกิดจากการติดเชื้อดังกล่าวนี้ว่า |
| ไข้รากสาดใหญ่. |
|
|
| รากสามสิบ | น. ชื่อไม้เถาชนิด Asparagus racemosus Willd. ในวงศ์ Asparagaceae |
| เถามีหนาม ใบลดรูปเป็นเกล็ด กิ่งเรียวรูปเข็ม รากอวบใช้ทํายาและ |
| แช่อิ่มได้, พายัพเรียก จ๋วงเครือ หรือ จั่นดิน. |
|
|
| ราค, ราคะ | น. ความกําหนัดยินดีในกามารมณ์, ความใคร่ในกามคุณ. (ป., ส.). |
| ราคจริต น. แนวโน้มไปในทางกำหนัดยินดีในกามารมณ์, ความใคร่ |
| ในกามคุณ, ความมีใจเอนเอียงไปในทางรักสวยรักงาม. |
|
|
| ราคา | น. มูลค่าของสิ่งของที่คิดเป็นเงินตรา; จํานวนเงินซึ่งได้มีการชําระหรือ |
| ตกลงจะชําระในการซื้อขายทรัพย์สิน, โดยปริยายหมายความว่า ค่า, |
| คุณค่า, มักใช้ในความปฏิเสธเช่น เขาทำตัวเป็นคนไม่มีราคา. |
| ราคาตลาด (กฎ) น. ราคาที่ซื้อขายกันทั่วไปในท้องที่ใดท้องที่หนึ่ง |
| และในขณะใดขณะหนึ่ง, ราคาท้องตลาด ก็เรียก. |
|
|
| ราคิน | น. ราคี. (ส.). |
|
|
| ราคี ๑ | น. ผู้มีความกําหนัด. (ป., ส.). |
|
|
| ราคี ๒ | น. ความมัวหมอง, มลทิน, เช่น หญิงคนนี้มีราคี. (ส. ราคินฺ). |
|
|
| ราง ๑ | น. ร่องที่ขุดเป็นทางสำหรับให้น้ำไหล; สิ่งสำหรับรองน้ำฝนที่ชายคา |
| เป็นต้น มักทำด้วยสังกะสียาวเป็นแนวไปตามชายคา; ไม้ที่ขุดหรือต่อ |
| ให้เป็นร่องยาว ๆ หรือปล้องไม้ไผ่ผ่าซีก มีด้านสกัดหัวท้าย สำหรับ |
| ใส่อาหารหมูหรือย้อมผ้าเป็นต้น; โดยปริยายเรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้าย |
| คลึงเช่นนั้น เช่น รางระนาด; เหล็กที่ใช้เป็นทางเดินของล้อเลื่อน เช่น |
| รางรถไฟ; ไม้เจาะเป็นร่องยาวสำหรับใส่เหรียญบาทเรียงกันได้ ๘๐ |
| เหรียญหรือ ๑ ชั่ง, ปัจจุบันเป็นแผ่นไม้เจาะเป็นร่องสำหรับใส่เหรียญ |
| บาทเรียงกันเป็นแถว ๆ แผ่นหนึ่งมี ๑๐ แถว แถวหนึ่งใส่เหรียญบาท |
| ได้ ๑๐ เหรียญ รวมเป็น ๑๐๐ บาท; ลักษณนามเรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็น |
| ราง เช่น ลูกคิดรางหนึ่ง ระนาด ๒ ราง รางรถไฟ ๓ ราง. |
| รางบดยา น. เครื่องบดยาไทยและยาจีนให้เป็นผง ทำด้วยโลหะรูปร่าง |
| คล้ายรางระนาดแต่ก้นสอบ มีลูกบด. |
| รางบรรทัด น. เครื่องตีเส้นบรรทัดบนใบลาน. |
| รางปืน น. ไม้เนื้อแข็งที่ทำเป็นร่องสำหรับรองรับลำกล้องปืนประเภท |
| ประทับบ่า เช่น ปืนนกสับ ปืนคาบศิลา หรือตัวปืนใหญ่ในสมัยโบราณ |
| เป็นต้น. |
|
|
| ราง ๒ | ก. คั่วข้าวเม่าให้กรอบ, เรียกข้าวเม่าที่เอามาคั่วให้กรอบว่า ข้าวเม่าราง. |
|
|
| ราง ๓, ราง ๆ | ว. ไม่กระจ่าง, ไม่ชัดเจน, เช่น เห็นราง ๆ ภาพราง ๆ. |
|
|
| ร่าง | น. รูปทรง, โครง, ตัว, เช่น เอวบางร่างน้อย ร่างเล็ก ร่างล่ำสัน. ก. ทํารูป |
| โครงขึ้นเพื่อลอก คัด หรือแต่งเป็นต้นในภายหลัง เช่น ร่างพระราชบัญญัติ |
| ร่างภาพ. ว. ที่ทำรูปโครงขึ้นเพื่อลอก คัด หรือแต่งเป็นต้นในภายหลัง |
| เช่น ฉบับร่าง ต้นร่าง ภาพร่าง โครงร่าง. |
| ร่างกาย น. ตัวตน. |
| ร่างร้าน น. โครงร่างที่ทําด้วยไม้หรือโลหะ สําหรับนั่งหรือปีนป่าย |
| ในการก่อสร้างสิ่งสูง ๆ เช่นพระเจดีย์หรือตึก, นั่งร้าน ก็ว่า. |
| ร่างแห น. สิ่งที่ถักด้วยด้ายเป็นต้น เป็นตาข่ายสําหรับจับปลา, โดยปริยาย |
| เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ร่างแหคลุมผม กระเป๋าร่างแห. |
|
|
| ร้าง | ก. จากไปชั่วคราว เช่น นิราศร้างห่างเหเสน่หา, แยกกันอยู่แต่ยังไม่หย่า |
| ขาดจากกัน เช่น ผัวเมียร้างกัน. ว. ที่ถูกทอดทิ้ง เช่น พ่อร้าง แม่ร้าง, |
| ว่างเปล่า, ปราศจากผู้คน, เช่น บ้านร้าง เมืองร้าง. |
| ร้างรา ก. ค่อย ๆ เลิกร้างกันไปเอง เช่น ผัวเมียร้างรากัน. |
|
|
| รางจืด | น. (๑) ชื่อไม้เถาชนิด Thunbergia laurifolia Lindl. ในวงศ์ Acanthaceae |
| ดอกสีม่วงอ่อน ออกเป็นช่อห้อย ใช้ทํายาได้, ยาเขียว ก็เรียก. (๒) ชื่อ |
| พรรณไม้ ๓ ชนิดในวงศ์ Leguminosae คือ ไม้พุ่มชนิด Crotalaria |
| bracteata Roxb.,ไม้ล้มลุกชนิด C. shanica Lace และไม้เถาชนิด |
| Millettia kityana Craib. |
|
|
| รางชาง | ว. งาม, สวย, เด่น. |
|
|
| รางดำ | น. ต้นไม้ชนิดหนึ่งใช้ทํายาได้. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| รางแดง | น. ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Ventilago denticulata Willd. ในวงศ์ |
| Rhamnaceae ใช้ทํายาได้, เถาวัลย์เหล็ก ก็เรียก. |
|
|
| รางนาน | น. นกรังนาน. |
|
|
| รางวัล | น. สิ่งของหรือเงินที่ได้มาเพราะความดีความชอบหรือความสามารถ เช่น |
| รางวัลผู้มีมารยาทงามรางวัลสังข์เงิน รางวัลตุ๊กตาทอง หรือเพราะชนะ |
| ในการแข่งขันเช่น รางวัลชนะเลิศในการแต่งหนังสือสอนพระพุทธศาสนา |
| แก่เด็กรางวัลชนะเลิศฟุตบอล หรือเพราะโชค เช่นถูกสลากกินแบ่งรางวัล |
| ที่ ๑; (กฎ) เงินตราที่จ่ายให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งจับกุมผู้กระทําความผิด; |
| ค่าตอบแทนที่ให้แก่ผู้ซึ่งกระทําการอย่างใดอย่างหนึ่งสําเร็จตามที่บ่งไว้. |
| ก. ให้สิ่งของโดยความชอบหรือเพื่อเป็นสินนํ้าใจเป็นต้น. |
|
|
| ร่างแห ๑ | ดูใน ร่าง. |
|
|
| ร่างแห ๒ | น. ชื่อเห็ดหลายชนิดในสกุล Dictyophora วงศ์ Phallaceae ชอบขึ้นบน |
| พื้นดินเป็นดอกเดี่ยว ลําต้นเป็นรูพรุนคล้ายฟองนํ้าและมีร่างแหคลุม |
| ก้านดอก โคนมีกระเปาะหุ้ม เช่น เห็ดร่างแหยาวสีขาว [D. indusiata |
| (Pers.) Fisch.] มีกลิ่นเหม็น. |
|
|
| ราช ๑, ราช | [ราด, ราดชะ] น. พระเจ้าแผ่นดิน, พญา (ใช้แก่สัตว์) เช่น นาคราช คือ |
| พญานาค สีหราช คือ พญาราชสีห์, คํานี้มักใช้ประกอบกับคําอื่น, ถ้า |
| คําเดียวมักใช้ว่า ราชา. (ป., ส.). |
| ราชกรณียกิจ น. หน้าที่ที่พระราชาพึงกระทำ ใช้ว่า พระราชกรณียกิจ. |
| ราชการ น. การงานของรัฐบาลหรือของพระเจ้าแผ่นดิน. |
| ราชกิจ น. ธุระของพระราชา ใช้ว่า พระราชกิจ. |
| ราชกิจจานุเบกษา น. หนังสือของทางราชการที่ออกเป็นรายสัปดาห์ |
| โดยสํานักงานราชกิจจานุเบกษา สํานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี สําหรับ |
| ลงประกาศเกี่ยวกับกฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ตลอดจนประกาศ |
| ของกระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ รวมทั้งประกาศเกี่ยวกับการจดทะเบียน |
| ห้างหุ้นส่วน บริษัท. |
| ราชครู น. พราหมณ์ผู้รับราชการเป็นหัวหน้าพิธีฝ่ายพราหมณ์ เรียกว่า |
| พระราชครู เช่น พระราชครูวามเทพมุนี. (ส. ราชคุรุ). |
| ราชฐาน น. ที่อยู่ประจำของพระเจ้าแผ่นดิน ใช้ว่า พระราชฐาน เช่น |
| เขตพระราชฐาน แปรพระราชฐาน. |
| ราชทัณฑ์ น. อาญาพระเจ้าแผ่นดิน, โทษหลวง, เช่น ต้องราชทัณฑ์, |
| เรียกกรมที่มีหน้าที่ลงโทษจำคุกผู้กระทำผิดตามตัวบทกฎหมายควบคุม |
| อบรมฝึกวิชาชีพให้แก่ผู้กระทำผิด พักการลงโทษและคุมประพฤติ |
| และขอพระราชทานอภัยโทษ ปลดปล่อยและสงเคราะห์ผู้พ้นโทษ |
| เป็นต้น ว่า กรมราชทัณฑ์. (ป., ส.). |
| ราชทินนาม [ราดชะทินนะนาม] น. ชื่อบรรดาศักดิ์หรือสมณศักดิ์ |
| ชั้นสัญญาบัตรที่พระเจ้าแผ่นดินพระราชทาน. |
| ราชทูต น. ผู้นําพระราชสาส์นไปประเทศอื่น, ผู้แทนชาติในประเทศอื่น, |
| ตําแหน่งผู้แทนรัฐถัดจากอัครราชทูต. (ป.). |
| ราชโทรหะ [โทฺร] น. การทรยศต่อแผ่นดิน. (ส.). |
| ราชธรรม น. จริยวัตรที่พระเจ้าแผ่นดินพึงประพฤติ, คุณธรรมของ |
| ผู้ปกครองบ้านเมือง, มี ๑๐ ประการ เรียกว่า ทศพิธราชธรรม ได้แก่ |
| ๑. ทานการให้ ๒. ศีลความประพฤติดีงาม ๓. ปริจจาคะการบริจาค, |
| ความเสียสละ ๔. อาชชวะความซื่อตรง ๕. มัททวะความอ่อนโยน |
| ๖. ตปะความเพียรเครื่องเผาผลาญกิเลสตัณหา ๗. อักโกธะความ |
| ไม่โกรธ ๘. อวิหิงสาความไม่เบียดเบียน ๙. ขันติความอดทน |
| ๑๐. อวิโรธนะความไม่คลาดธรรม. (ส.). |
| ราชธานี น. เมืองหลวง. |
| ราชนาวี [ราดชะนาวี] น. กองทัพเรือของประเทศที่มีพระราชาหรือ |
| พระราชินีเป็นประมุข เช่น ราชนาวีไทย ราชนาวีอังกฤษ. |
| ราชนิกุล น. ตระกูลฝ่ายพระมหากษัตริย์. |
| ราชนีติ น. หลักการปกครองของพระราชา, หลักการปกครองบ้านเมือง. |
| (ป.; ส.). |
| ราชบัณฑิต [บันดิด] น. นักปราชญ์หลวงมีความรู้ทางภาษาบาลี; |
| สมาชิกองค์การวิทยาการของรัฐที่เรียกว่า ราชบัณฑิตยสถาน. |
| ราชบัลลังก์ น. บัลลังก์ของพระมหากษัตริย์; ความเป็นพระมหากษัตริย์ |
| เช่น สละราชบัลลังก์. |
| ราชบาตร น. คําสั่งหลวง. |
| ราชบุตร น. ตําแหน่งเจ้านายฝ่ายเหนือ เรียกว่า เจ้าราชบุตร. |
| ราชบุรุษ น. คนของพระราชา; (โบ) ตําแหน่งราชการชั้นต้นตํ่ากว่าชั้น |
| สัญญาบัตร. |
| ราชปะแตน [ราดชะปะแตน] น. เสื้อนอกคอปิดมีกระดุม ๕ เม็ดกลัด |
| ตลอดอย่างเครื่องแบบปรกติขาวของข้าราชการ. (เดิมเรียกว่า ราชแปตแตน |
| มาจากคําบาลีผสมอังกฤษว่า Raj pattern แปลว่า แบบหลวง). |
| ราชภัฏ น. ข้าราชการ. |
| ราชมัล น. เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ทําโทษคน. (ป., ส. ราช + มลฺล). |
| ราชยาน [ราดชะยาน] น. ยานชนิดคานหามของหลวง, เรียกว่า พระยาน |
| ก็มี เช่น พระยานมาศ, เรียกว่า พระราชยาน ก็มี เช่น พระราชยานกง |
| พระราชยานถม, เรียกว่า พระที่นั่งราชยาน ก็มี เช่น พระที่นั่งราชยาน |
| พุดตานทอง, หรือเรียกเป็นอย่างอื่นก็มีคือ พระที่นั่งราเชนทรยาน. (ส.). |
| ราชโยค น. ดวงชาตาเวลาเกิดของคนที่ชี้ว่าจะได้เป็นพระเจ้าแผ่นดิน. (ส.). |
| ราชรถ [ราดชะรด] น. ยานพาหนะชนิดล้อเลื่อน มีบุษบกเป็นเครื่อง |
| ประกอบพระราชอิสริยยศของพระมหากษัตริย์ ในปัจจุบันมีอยู่ ๒ คัน |
| คือ พระมหาพิชัยราชรถ กับ เวชยันตราชรถ ใช้ประดิษฐานพระบรมโกศ |
| และพระโกศ. |
| ราชรถมาเกย (สํา) น. โชค ลาภ หรือยศ ตําแหน่ง มาถึงโดยไม่รู้ตัวหรือ |
| คาดฝันมาก่อน. |
| ราชลัญจกร [ราดชะลันจะกอน] น. ตราของพระมหากษัตริย์ |
| (สำหรับใช้ตีหรือประทับ) เรียกว่า พระราชลัญจกร. |
| ราชเลขาธิการ น. ตำแหน่งเลขานุการในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. |
| ราชเลขานุการ น. ตำแหน่งเลขานุการในสมเด็จพระบรมราชินี. |
| ราชวงศ์ น. ตระกูลของพระราชา เช่น ราชวงศ์พระร่วง ราชวงศ์บ้าน |
| พลูหลวง; ตําแหน่งเจ้านายในเมืองประเทศราชฝ่ายเหนือ เรียกว่า |
| เจ้าราชวงศ์. (ส.). |
| ราชวรมหาวิหาร [ราดชะวอระมะหาวิหาน] น. เรียกพระอารามหลวง |
| ชั้นเอกชนิดสูงสุดว่า ชั้นเอก ชนิดราชวรมหาวิหาร เช่น วัดพระเชตุพน |
| วัดมหาธาตุกรุงเทพมหานคร, เรียกพระอารามหลวงชั้นโทชนิดสูงสุด |
| ว่า ชั้นโทชนิดราชวรมหาวิหาร มี ๒ วัด คือ วัดสระเกศ และวัดชนะ |
| สงคราม. |
| ราชวรวิหาร [ราดชะวอระวิหาน] น. เรียกพระอารามหลวงชั้นเอก |
| ชนิดหนึ่งซึ่งมีฐานะตํ่ากว่าชนิดราชวรมหาวิหาร ว่า ชั้นเอก ชนิด |
| ราชวรวิหาร เช่น วัดเบญจมบพิตร วัดราชประดิษฐ์, เรียกพระอาราม |
| หลวงชั้นโทชนิดหนึ่ง ซึ่งมีฐานะตํ่ากว่าชนิดราชวรมหาวิหาร ว่า |
| ชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร เช่น วัดเทพศิรินทร์ วัดราชสิทธาราม, เรียก |
| พระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสูงสุด ว่า ชั้นตรี ชนิดราชวรวิหาร เช่น |
| วัดปทุมวนาราม วัดรัชฎาธิษฐาน. |
| ราชวโรงการ [วะโรงกาน] น. คําสั่งของพระราชา. (ป. ราช + วร + |
| ข. โองฺการ). |
| ราชวัติ น. รั้วที่ทําเป็นแผงปักเป็นระยะ ๆ มีฉัตรปักหัวท้ายแผง. |
| ราชศาสตร์ (โบ) น. กฎหมายที่พระเจ้าแผ่นดินบัญญัติตามหลัก |
| ธรรมศาสตร์. |
| ราชสกุล น. ตระกูลฝ่ายพระราชา. |
| ราชสมบัติ น. สมบัติของพระมหากษัตริย์; ความเป็นพระมหากษัตริย์ |
| เช่น ขึ้นครองราชสมบัติ. |
| ราชสันตติวงศ์ (กฎ) น. ลําดับชั้นพระบรมราชวงศ์ในการสืบราชสมบัติ |
| ตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์. |
| ราชสาส์น [ราดชะสาน] น. จดหมายของพระมหากษัตริย์ที่ใช้ในการ |
| เจริญสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ เรียกว่า พระราชสาส์น. |
| ราชสูยะ น. พิธีราชาภิเษกของอินเดียโบราณ. (ส.). |
| ราชหัตถเลขา [ราดชะหัดถะเลขา] (ราชา) น. จดหมาย (ใช้แก่พระบาทสมเด็จ |
| พระเจ้าอยู่หัวสมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมราชินี และ |
| พระบรมราชวงศ์ชั้นสูง)ใช้ว่า พระราชหัตถเลขา. (ป.). |
| ราชองครักษ์ [ราดชะองคะรัก] น. นายทหารชั้นสัญญาบัตรรักษาพระองค์ |
| พระมหากษัตริย์ เป็นต้น มี ๓ พวก คือ ราชองครักษ์ประจำ ราชองครักษ์เวร |
| ราชองครักษ์พิเศษ. |
| ราชโองการ, ราชโยงการ [ราดชะโองกาน, ราดชะโยงกาน] น. คําสั่ง |
| ราชการของพระราชาเรียกว่า พระราชโองการ หรือ พระบรมราชโองการ. |
| (ดู โองการ). |
| ราชาธิปไตย น. ระบอบการปกครองแบบหนึ่งที่มีพระราชาเป็นใหญ่. |
| (ป. ราช + อธิปเตยฺย). (อ. monarchy). |
| ราชาธิราช น. พระราชาผู้เป็นใหญ่กว่าพระราชาอื่น ๆ. (ส.). |
| ราชาภิเษก น. พระราชพิธีในการสถาปนาขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ ใช้ว่า |
| พระราชพิธีบรมราชาภิเษก. (ส.). |
| ราชูปถัมภ์, ราโชปถัมภ์ [ราชูปะถำ, ราโชปะถำ] น. ความอุปถัมภ์ของ |
| พระราชา ใช้ว่า พระบรมราชูปถัมภ์. (ป.). |
| ราชูปโภค, ราโชปโภค [ราชูปะโพก, ราโชปะโพก] น. เครื่องใช้สอย |
| ของพระราชา. (ป.). |
| ราเชนทร์ [ราเชน] น. พระราชาผู้เป็นใหญ่. (ส.). |
| ราโชงการ [ราโชงกาน] น. ราชโองการ. |
| ราโชวาท น. คําสั่งสอนของพระราชา ใช้ว่า พระบรมราโชวาท. (ป.). |
| ราไชศวรรย์ [ราไชสะหฺวัน] น. ราชสมบัติ. (ส.). |
|
|
| ราช ๒ | น. สมณศักดิ์พระราชาคณะ สูงกว่าชั้นสามัญตํ่ากว่าชั้นเทพ เรียกว่าชั้น |
| ราช เช่น พระราชสุธี พระราชโมลี. |
|
|
| ราชญี | [ราดยี] (แบบ) น. ราชินี. (ส.). |
|
|