| ริ | ก. เริ่มคิดหรือทําแปลกจากปรกติ (มักใช้ในทางไม่ดี) เช่น ริสูบบุหรี่ |
| ริเที่ยวกลางคืน, ริอ่าน ก็ว่า. |
| ริปอง ก. คิดหมาย, คิดอ่าน. |
| ริเริ่ม ก. เริ่มคิดเริ่มทําเป็นคนแรก (มักใช้ในทางดี) เช่น นายเลื่อน |
| พงษ์โสภณริเริ่มทำรถจักรยานสามล้อ. |
| ริอ่าน ก. ริ เช่น ริอ่านเป็นขโมย. |
|
|
| ริก, ริก ๆ | ว. ไหวถี่ ๆ เช่น ตัวสั่นริก ใจสั่นริก ๆ. |
|
|
| ริดสีดวง | น. ชื่อโรคพวกหนึ่งมีหลายชนิด เกิดในช่องตา จมูก ทวารหนัก เป็นต้น. |
|
|
| ริน, ริน ๆ | ก. เทให้ไหลออกเรื่อย ๆ ทีละน้อย เช่น รินนํ้าใส่ถ้วย. ว. เรื่อย ๆ, น้อย ๆ, |
| เช่น นํ้าไหลริน ลมพัดริน ๆ. น. ทองคําที่มีเนื้อหย่อนกว่าเนื้อ ๔ เรียกว่า |
| ทองริน. |
|
|
| ริ้น | น. ชื่อแมลงพวกตัวบึ่งที่มีขนาดเล็กกว่าแมลงหวี่ ส่วนใหญ่อยู่ในสกุล |
| Culicoides และ Leptoconops วงศ์ Ceratopogonidae เช่น ชนิด C. orientalis, |
| L. spinosifrons. |
|
|
| ริบ ๑ | ก. รวบเอายึดเอาโดยพลการหรือโดยอํานาจกฎหมายเป็นต้น. |
| ริบทรัพย์ ก. ยึดเอาทรัพย์มาเป็นของแผ่นดิน เช่น ถูกริบทรัพย์โดย |
| คำสั่งศาล. |
| ริบทรัพย์สิน (กฎ) น. โทษทางอาญาสถานหนึ่งที่ศาลสั่งให้ทรัพย์สิน |
| ที่ริบตกเป็นของแผ่นดิน. |
| ริบราชบาตร [ราดชะบาด] ก. รวบเอาทรัพย์สินของคนที่ต้อง |
| พระราชอาญาเข้าเป็นของหลวง. |
|
|
| ริบ ๒ | ว. คม. |
|
|
| ริบบิ้น | น. แถบแพร ไหม ไนลอน เป็นต้น ใช้สําหรับผูกหรือประดับ มีหลายสี |
| หลายขนาด. (อ. ribbon). |
|
|
| ริบรี่, ริบหรี่ | ว. เกือบดับ, สว่างน้อย ๆ, เช่น แสงริบหรี่. |
|
|
| ริปุ, ริปู | น. ข้าศึก, ปรปักษ์, คนโกง. (ป., ส.). |
|
|
| ริม | น. ชาย, ขอบ, เช่น ริมคลอง ริมผ้า ริมโต๊ะ. บ. ใกล้, ชิด, เช่น นั่งริม |
| หน้าต่าง. ว. ด้านนอก เช่น น้องนอนกลาง พี่นอนริม; (ปาก) เกือบ, |
| จวน, เช่น ริมตาย. |
| ริมฝีปาก น. เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก ส่วนบนเรียกว่า |
| ริมฝีปากบน ส่วนล่างเรียกว่า ริมฝีปากล่างมีเส้นขอบรอบ |
| ที่เรียกว่า เส้นขอบริมฝีปาก. |
|
|
| ริ้ว | น. เส้นลายหรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะเป็นรอย เป็นทาง ๆ เป็นแถวหรือเป็น |
| แนวยาวไป เช่น ผ้าขาดเป็นริ้ว ริ้วขบวน ริ้วปลาแห้ง, ลักษณนามเรียก |
| สิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น เรียกปลาแห้งที่ผ่าเป็น ๕ ริ้ว ว่า ปลา ๕ ริ้ว |
| หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ปลาห้า. |
| ริ้วรอย น. ลักษณะที่เป็นแนวเป็นทาง เช่น ถูกหนามเกี่ยวเป็นริ้วรอย |
| ถูกแมวข่วนเป็นริ้วรอย,โดยปริยายหมายความว่า ร่องรอย เช่น หน้าตา |
| มีริ้วรอยแห่งความทุกข์. |
|
|
| ริษยา | [ริดสะหฺยา] ก. อาการที่ไม่อยากให้คนอื่นได้ดี, เห็นเขาได้ดีแล้วทนนิ่งอยู่ |
| ไม่ได้. (ส. อีรฺษฺยา; ป. อิสฺสา). |
|
|
| รี | ว. เรียว, ถ้ากลมเรียวอย่างรูปไข่ เรียกว่า กลมรี, ถ้ายาวเรียวและมีหัวท้าย |
| อย่างเมล็ดข้าวสารเรียกว่า ยาวรี, ไม่กลม เช่น วงรี, ยาว เช่น หันรีหันขวาง |
| หอรีหอขวาง. |
|
|
| รี่ ๑ | ก. เคลื่อนเข้าไปเรื่อยไม่รีรอ เช่น รี่เข้าใส่. ว. อาการที่เคลื่อนเข้าไปเรื่อย |
| ไม่รีรอ เช่น เดินรี่เข้ามา. |
|
|
| รี่ ๒ | ดู ลี่ ๑. |
|
|
| รี้ | (โบ) น. พล, พลรบ, กองทัพ, กองทหาร. ก. ยกไป, เดินไป. |
| รี้พล น. กระบวนทหาร, กองทหาร. |
|
|
| รี ๆ ขวาง ๆ | ก. กีดเกะกะ, เก้งก้าง, เช่น คนไม่เคยเข้าครัวจับอะไรไม่ถูก รี ๆ ขวาง ๆ |
| ไปหมด, ขวาง ๆ รี ๆก็ว่า. ว. มีลักษณะหรือกิริยาท่าทางที่เกะกะเก้งก้าง |
| เช่น จะข้ามถนนก็ไม่ข้ามมัวแต่ยืนรี ๆ ขวาง ๆ อยู่นั่นแหละ. |
|
|
| รีด | ก. บีบ รูด หรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้แผ่ กว้าง ยาว หรือเรียบ เป็นต้น ตาม |
| ที่ต้องการ, กดแรง ๆและไถเพื่อทำให้เรียบ เช่น รีดผ้า รีดใบตอง รีดกลีบ |
| บัว, บีบทำให้เป็นแผ่นหรือเป็นเส้นยาวเช่น รีดทอง รีดยาง, บีบรูดด้วย |
| อาการเค้นเพื่อให้สิ่งที่อยู่ภายในออกมา เช่น รีดนมวัว รีดไส้หมู รีดหนอง; |
| (ปาก) ใช้กำลังหรืออิทธิพลบังคับเอาทรัพย์สินของผู้อื่น เช่น รีดเอาเงิน |
| รีดเอาทรัพย์, ใช้ว่า รีดไถ ก็มี. |
| รีดนาทาเน้น, รีดนาทาเร้น ก. ขูดรีดเอาทรัพย์สินจนแทบหมดเนื้อหมดตัว; |
| เคี่ยวเข็ญให้ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เกินกำลังความสามารถ เช่น รีดนาทาเน้นเด็ก |
| ให้ทำงานหนัก. |
| รีดลูก ก. ทําให้แท้งลูก. |
| รีดเลือดกับปู (สำ) ก. เคี่ยวเข็ญหรือบีบบังคับเอากับผู้ที่ไม่มีจะให้, |
| หาเลือดกับปู หรือ เอาเลือดกับปู ก็ว่า. |
|
|
| รีดักชัน | (เคมี) น. ปฏิกิริยาเคมีที่ทําให้สารได้รับธาตุไฮโดรเจนมารวมตัวด้วย, |
| ปฏิกิริยาเคมีที่ทําให้สารสูญเสียธาตุออกซิเจนไป, ปฏิกิริยาเคมีที่ทําให้ |
| อะตอมของธาตุได้รับอิเล็กตรอนเพิ่มขึ้น. (อ. reduction). |
|
|
| รีต | น. เยี่ยงอย่าง, แบบแผน, ประเพณี, เช่น นอกรีต. (เทียบ ป. จาริตฺต; |
| ส. จาริตฺร). |
|
|
| รีเนียม | น. ธาตุลําดับที่ ๗๕ สัญลักษณ์ Re เป็นโลหะลักษณะเป็นของแข็งสีเทา |
| หลอมละลายที่ ๓๑๘๐?ซ. ใช้ประโยชน์นําไปผสมกับโลหะอื่นให้เป็น |
| โลหะเจือ ใช้ทําอุปกรณ์ไฟฟ้า ใช้เป็นองค์ประกอบของโลหะทนไฟใน |
| จรวด. (อ. rhenium). |
|
|
| รีบ, รีบ ๆ | ก. อาการที่ทำอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างรวดเร็ว เช่น รีบเสียจนมือสั่น รีบ |
| ไปรีบมา รีบทำ รีบนอน รีบ ๆ หน่อย. ว. รวดเร็ว, ไม่รอช้า, เช่น เดิน |
| รีบ ๆ หน่อยเดี๋ยวฝนจะตก กินรีบ ๆ จะติดคอ. |
| รีบร้อน ก. อาการที่รีบทำอย่างลุกลน เช่น เขารีบร้อนไปทำงานจนลืม |
| กระเป๋าสตางค์. ว. รีบลุกลน เช่น พอได้รับโทรเลข เขาก็ไปอย่างรีบร้อน. |
| รีบรุด ก. ไปหรือมาอย่างรีบด่วน เช่น เขารีบรุดไปพบหมอ ตำรวจรีบ |
| รุดมาที่เกิดเหตุ. ว. ด่วน, ทันที, เช่น เขาเดินอย่างรีบรุด. |
| รีบเร่ง ก. อาการที่ทำอย่างใดอย่างหนึ่งให้เร็วขึ้นกว่าปรกติ เช่น ครู |
| รีบเร่งตรวจข้อสอบให้เสร็จ. ว. เร็วขึ้นกว่าปรกติ เช่น เขาทำงาน |
| อย่างรีบเร่งเพื่อให้ได้งานมากขึ้น. |
|
|
| รีม | น. หน่วยนับจํานวนแผ่นกระดาษ กําหนดว่า กระดาษ ๕๑๖ แผ่น เป็น |
| ๑ รีมแต่โดยทั่ว ๆ ไปถือว่า กระดาษ ๔๘๐ หรือ ๕๐๐ แผ่น เป็น ๑ รีม. |
| (อ. ream). |
|
|
| รีรอ | ก. ชักช้า, ลังเลใจ, เช่น มัวรีรออยู่ทำไม กินโดยไม่รีรอ. |
|
|
| รี ๆ, รอ ๆ | ว. แสดงอาการลังเลใจ, ไม่แน่ใจที่จะทําลงไป, เช่น มัวรี ๆ รอ ๆ |
| อยู่นั่นแหละ เมื่อไรจะตัดสินใจเสียที. |
|
|
| รี้ริก | ว. เสียงหัวเราะเมื่อถูกหยอก. |
|
|
| รึกต์ | ว. ว่าง, เปล่า. (ส. ริกฺต; ป. ริตฺต). |
|
|
| รึง | ว. ร้อน, ระอุ เช่น เถ้ารึง. ก. รัด. |
|
|
| รึ้ง | ก. ดึง, ฉุด, รั้ง, ลาก. |
|
|
| รื่น | ว. ชื่น, สบาย, เช่น ฟังเสียงรื่นหู ดูทิวทัศน์รื่นตา เสียใจแต่แสร้งทำหน้ารื่น. |
| รื่นรมย์ ว. สบายใจ, บันเทิง, เช่น สวนสาธารณะปลูกต้นไม้ไว้สวยงาม |
| น่ารื่นรมย์. |
| รื่นเริง ก. สนุกสนานเบิกบานใจ, เพลิน, เช่น ทุกคนรื่นเริงในวันปีใหม่ |
| โทรทัศน์บางรายการทำให้ผู้ดูรื่นเริง. |
|
|
| รื้น | (กลอน) ก. รื่น. ว. อาการที่น้ำตาเอ่อขึ้นมาในดวงตา เช่น น้ำตารื้นขอบตา. |
|
|
| รื้อ | ก. แยกออกหรือถอดออกเป็นต้นจากสิ่งที่เป็นรูปแล้วให้เสียความเป็น |
| กลุ่มก้อนของรูปเดิม เช่น รื้อบ้าน รื้อหลังคา รื้อข้าวของกระจุยกระจาย; |
| เอาขึ้นมาใหม่ เช่น รื้อเรื่องราวที่ระงับไว้ขึ้นมาพิจารณาใหม่ รื้อเรื่องเดิม |
| ขึ้นมาเขียนใหม่; ขนออก เช่น รื้อสัตว์จากวัฏสงสาร. |
| รื้อไข้ ก. หายไข้ใหม่ ๆ. |
| รื้อแต่หลังคาเขา หลังคาเราไม่รื้อ (สํา) ก. คิดแต่จะเอาของผู้อื่นมาใช้ |
| ของของตัวเก็บไว้, คิดแต่จะเอา ไม่คิดจะให้. |
| รื้อถอน ก. รื้อและถอนสิ่งปลูกสร้างแล้วโยกย้ายไป เช่น รื้อถอนบ้าน |
| เรือน; (กฎ) รื้อส่วนอันเป็นโครงสร้างของอาคาร เช่น เสา คาน ตง |
| ออกไปให้หมด เช่น รื้อถอนบ้านเรือน. |
| รื้อฟื้น ก. เอาขึ้นมาทําใหม่ เช่น รื้อฟื้นคดีมาพิจารณาใหม่. |
| รื้อร่าย น. ชื่อทำนองเพลงร้องอย่างลำนำ. |
|
|
| รุ | ก. ระบายสิ่งที่ไม่ต้องการออกไป เช่น บริษัทรุคนงานเก่าออก พี่รุเสื้อผ้า |
| ให้น้อง. |
| รุข้าว ก. เอาฟางออกจากเมล็ดข้าวที่นวดแล้ว. |
| รุสต๊อก ก. จำหน่ายสินค้าโดยการลดราคาเพื่อระบายสินค้าให้หมด. |
|
|
| รุก ๑ | ก. ล่วงลํ้าเข้าไปในเขตของผู้อื่น เช่น รุกที่ดิน ทำไร่รุกเข้าไปในเขตหวง |
| ห้าม, โดยปริยายหมายถึงคุกคามให้ถอยร่นหรือต้อนให้จนมุม เช่น เขา |
| ถูกนายรุกเสียจนตั้งตัวไม่ติด; เดินตัวหมากรุกเข้าไปกระทบตาขุนของ |
| อีกฝ่ายหนึ่ง. |
| รุกฆาต ก. เดินหมากรุกเข้าไปจะกินขุนของอีกฝ่ายหนึ่ง พร้อมกันนั้น |
| ก็เตรียมจะกินหมากอีกตัวหนึ่งด้วย ถ้าฝ่ายนั้นถอยขุนหนีก็จะกินหมาก |
| ตัวที่เหลือ เช่น รุกฆาตขุนฆาตเรือ ถ้าถอยขุนหนีก็จะกินเรือ, (ใช้ในการ |
| เล่นหมากรุก). |
| รุกร้น ก. เร่งเข้าไป, รีบเร่ง. |
| รุกราน ก. ล่วงลํ้าเข้าไปก้าวร้าวระราน เช่น ถูกข้าศึกรุกราน. |
| รุกล้ำ ก. รุกล่วงล้ำเข้าไป เช่น รุกล้ำอธิปไตย รุกล้ำดินแดน. |
| รุกไล่ ก. ไล่โจมตีให้หนีไป เช่น รุกไล่ข้าศึก. |
|
|
| รุก ๒ | ก. ทำเส้นให้เล็ก (ใช้แก่แกะตรา) เช่น รุกลายเส้นในตราให้ชัด. |
|
|
| รุกข, รุกข์ | [รุกขะ, รุก] น. ต้นไม้. (ป.; ส. วฺฤกฺษ). |
| รุกขชาติ น. ต้นไม้, หมู่ไม้. |
| รุกขเทวดา น. เทวดาที่สิงสถิตอยู่ตามต้นไม้. |
| รุกขมูล น. โคนต้นไม้, เรียกพระที่ถือธุดงค์อยู่โคนไม้ว่า พระรุกขมูล. |
| รุกขมูลิกธุดงค์ [มูลิกะ] น. ธุดงค์อย่าง ๑ ใน ๑๓ อย่าง ที่ภิกษุจะต้อง |
| สมาทานว่าจะอยู่โคนต้นไม้เป็นประจํา. (ป. รุกฺขมูลิกธูตงฺค). |
|
|
| รุกขกะ | [ขะกะ] น. ต้นไม้เล็ก. (ป.). |
|
|
| รุกขา | (กลอน) น. ต้นไม้. |
|
|
| รุกรุย | [รุกฺ] ว. รุงรัง, กระจุยกระจาย, ไม่น่าดู, เช่น บ้านช่องรุกรุย เสื้อผ้ารุกรุย; |
| ตํ่าช้า เช่น คนรุกรุย. |
|
|
| รุกษะ | [รุกฺ] (โบ) น. รุกข์, ต้นไม้. |
|
|
| รุ่ง | น. ระยะเวลาตอนเริ่มแรกแห่งวัน เช่น รุ่งอรุณ รุ่งเช้า ยันรุ่ง ตลาดโต้รุ่ง, |
| เวลาสว่าง เช่น ใกล้รุ่ง. ว. สว่าง เช่น ฟ้ารุ่ง, อรุณรุ่ง. |
| รุ่งขึ้น น. วันใหม่, วันพรุ่งนี้. |
| รุ่งแจ้ง น. เวลาพระอาทิตย์ขึ้นสว่างแล้ว แต่ยังไม่มีแสงแดด. |
| รุ่งเช้า น. เวลาพระอาทิตย์เพิ่งขึ้น, เวลาระหว่างรุ่งสว่างถึงเช้า, เช้าวัน |
| รุ่งขึ้น. |
| รุ่งราง น. เวลาจวนสว่างพอมองเห็นราง ๆ ยังไม่กระจ่างชัด. |
| รุ่งเรือง ว. สว่างไสว เช่น จุดโคมไฟรุ่งเรืองแสงจับท้องฟ้า, งามสุกใส |
| เช่น ปราสาทราชมนเทียรดูรุ่งเรืองเมื่อต้องแสงจันทร์, เจริญ, อุดมสมบูรณ์, |
| เช่น บ้านเมืองเจริญรุ่งเรืองอนาคตรุ่งเรือง, งอกงาม เช่น ให้มีความรุ่งเรือง |
| ในพระศาสนา. |
| รุ่งโรจน์ ว. กระจ่างแจ้ง, โชติช่วง, เช่น แสงไฟรุ่งโรจน์, เจริญรุ่งเรือง |
| เช่น ชีวิตรุ่งโรจน์. |
| รุ่งสว่าง น. เวลาจวนสว่าง ยังแลเห็นอะไรไม่ชัด. |
| รุ่งสาง น. เวลาจวนสว่าง ยังแลเห็นอะไรไม่ชัด. |
| รุ่งอรุณ น. เวลาเช้าตรู่ที่เริ่มเห็นแสงเงินแสงทอง. |
|
|
| รุ้ง ๑ | น. แสงที่ปรากฏบนท้องฟ้าเป็นแถบโค้งสีต่าง ๆ ๗ สี คือ ม่วง คราม |
| นํ้าเงิน เขียว เหลือง ส้ม แดง, สีเช่นนั้นที่ปรากฏในเพชร. ว. กว้างโค้ง, |
| โค้ง เช่น ขุดรุ้งรางเข้าไป. |
| รุ้งพราย น. สีรุ้งที่กลอกอยู่พราวพรายในเพชรหรือเปลือกหอยบางชนิด |
| เช่นหอยมุก. |
| รุ้งร่วง น. นํ้าเพชรที่ส่งแววออกเมื่อกระทบแสงสว่าง. |
|
|
| รุ้ง ๒ | น. ชื่อเหยี่ยวขนาดใหญ่ชนิด Spilornis cheela ในวงศ์ Accipitridae ตัว |
| สีนํ้าตาลเข้ม มีลายจุดขาวที่หัว ปีก และท้อง หางสีนํ้าตาลพาดขาว มีพู่ |
| ขนตรงต้นคอซึ่งจะแผ่ออกเห็นได้ชัดเวลาโกรธหรือต่อสู้กัน, อีรุ้ง ก็เรียก. |
|
|
| รุงรัง | ว. อาการที่สิ่งเป็นเส้นยาว ๆ พัวพันกันยุ่งยุ่มย่าม เช่น ขนยาวรุงรัง ผม |
| เผ้ารุงรัง หนวดเครารุงรัง, อาการที่สิ่งต่าง ๆ รวมกันอยู่อย่างระเกะระกะ |
| หรือแยกกระจัดกระจายกันอยู่ยุ่งเหยิง เช่น ห้องรกรุงรัง ห้อยผ้าไว้รุงรัง; |
| พะรุงพะรัง เช่น หอบของมารุงรัง, นุงนัง เช่น หนี้สินรุงรัง. |
|
|
| รุ่งริ่ง | ว. ขาดออกเป็นริ้ว ๆ, ขาดเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย, เช่น เสื้อขาดรุ่งริ่ง, |
| กะรุ่งกะริ่ง ก็ว่า. |
|
|
| รุจ, รุจา | ว. รุ่งเรือง, สว่าง. (ป., ส. รุจ). |
|
|
| รุจนะ | [รุดจะนะ] น. ความชอบใจ, ความพอใจ. (ป.). |
|
|
| รุจิ, รุจี | น. แสง, ความรุ่งเรือง; ความงาม; ความชอบใจ. ว. รุ่งเรือง, สว่าง. |
| (ป., ส. รุจิ). |
| รุจิเรข [รุจิเรก] ว. มีลายงาม, มีลายสุกใส. |
|
|
| รุจิระ, รุจิรา | ว. งาม, สว่าง, รุ่งเรือง, สวย; กะทัดรัด. (ป., ส.). |
|
|
| รุชา | น. ความไม่สบาย, ความเสียดแทง; โรค. (ป., ส.). |
|
|
| รุด | ว. ด่วนไปทันที, ใช้ควบกับคํา รีบ เป็น รีบรุด ก็ได้ เช่น ทำงานอย่างรีบรุด. |
| รุดหน้า ก. ก้าวหน้าไปมาก, ลุล่วงไปเร็ว, เช่น ในระยะ ๑๐ ปีประเทศไทย |
| เจริญรุดหน้าไปมาก งานรุดหน้าไปมากแล้ว. |
|
|
| รุต | น. เสียง, เสียงร้อง, เสียงสัตว์. (ป., ส.). |
|
|
| รุทธ์ | ก. ห้าม, กีด, กั้น, ดับ. (ป., ส.). |
|
|
| รุทระ | [รุดทฺระ] ว. น่ากลัวยิ่งนัก. น. เทวดาหมู่หนึ่งมี ๑๑ องค์ รวมเรียกว่า |
| เอกาทศรุทร, ชื่อเทพสําคัญองค์หนึ่งในพระเวท ซึ่งพวกฮินดูถือว่าเป็น |
| องค์เดียวกับพระศิวะ. (ส.; ป. รุทฺท). |
|
|
| รุธิระ | น. เลือด. ว. สีแดง. (ป., ส.). |
|
|
| รุเธียร | [รุเทียน] น. เลือด. ว. สีแดง. (แผลงมาจาก รุธิร). |
|
|
| รุน | ก. ดุนไปเรื่อย, ไสไปเรื่อย, เช่น รุนหลังให้รีบเดินไปข้างหน้า; ระบาย |
| ท้อง. น. เครื่องช้อนกุ้งชนิดหนึ่งทำด้วยไม้ไผ่สานเป็นรูปสามเหลี่ยม |
| คล้ายชนาง แต่เล็กกว่า มีด้ามยาว ใช้ช้อนกุ้งหรือปลาเล็กปลาน้อยตาม |
| ชายเฟือย. |
| รุนแรง ว. หนักมาก, แรงมาก, เกินปรกติ, เช่น ดุว่าอย่างรุนแรง คัดค้าน |
| อย่างรุนแรง ความคิดเห็นรุนแรง. |
|
|
| รุ่น | น. วัยของคนที่ถืออายุเป็นเครื่องกำหนด เช่น รุ่นเด็ก รุ่นหนุ่ม รุ่นสาว |
| รุ่นน้อง, สมัยของคนที่ใช้หลักใดหลักหนึ่งเป็นต้นว่า ปีการศึกษา |
| น้ำหนัก เป็นเครื่องกำหนด เช่น นิสิตรุ่นแรก บัณฑิตรุ่นที่ ๒ นักมวย |
| รุ่นฟลายเวท, คราวหรือสมัยแห่งสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดหรือผลิตขึ้นเป็น |
| ระยะ ๆ เช่น มะม่วงออกผลรุ่นแรก รถยนต์คันนี้เป็นรุ่นล่าสุด; กิ่งไม้ |
| ที่แตกออกมาใหม่ อ้วน งาม เรียกว่า รุ่นไม้. ว. เพิ่งเป็นหนุ่มเป็นสาว, |
| เพิ่งแตกเนื้อหนุ่มเนื้อสาว, เช่น วัยรุ่น. |
| รุ่น ๆ ว. กำลังอยู่ในวัยแตกเนื้อหนุ่มแตกเนื้อสาว เช่น เด็กรุ่น ๆ; มี |
| วัยใกล้เคียงกัน, ที่อยู่ในวัยเดียวกัน, เช่น คนรุ่น ๆ คุณพ่อ คนรุ่น ๆ กัน. |
| รุ่นกระเตาะ ว. เริ่มแตกเนื้อสาว. |
| รุ่นกระทง ว. เพิ่งสอนขัน (ใช้แก่ไก่) ในคำว่า ไก่รุ่นกระทง, กำลังแตก |
| เนื้อหนุ่ม. |
| รุ่นตะกอ ว. เริ่มแตกเนื้อหนุ่ม. |
| รุ่นราวคราวกัน, รุ่นราวคราวเดียวกัน ว. มีอายุไล่เลี่ยกัน. |
|
|
| รุบรู่ |
|
|
| รุบาการ | (กลอน) น. อาการแห่งรูป, รูป, เช่น เทพยดาก็กําบงงรุบาการอันตรธาน |
| ไป. (ม. คําหลวง มหาราช). (ป., ส. รูป + อาการ). |
|
|
| รุม ๑ | ก. อาการที่คนหลายคนหรือสัตว์หลายตัวรวมกันเข้ามาทําอย่างใดอย่างหนึ่ง |
| แก่ผู้หนึ่งหรือสิ่งหนึ่งอย่างไม่มีระเบียบ เช่น รุมตี รุมด่า แมลงวันรุมตอม |
| เมล็ดทุเรียน, ประดังห้อมล้อมเข้ามา เช่น กลุ้มรุม รุมกันเข้าไปซื้อของ, |
| ประดังกันเข้ามา เช่น โดนโรครุมเสียแย่; กรุ่นอยู่ภายในเพราะพิษไข้ |
| เป็นต้น เช่น เป็นไข้ร้อนรุมอยู่หลายวัน. |
|
|
| รุม ๒, รุม ๆ | ว. อาการที่คนเริ่มจะเป็นไข้ หรือจวนจะหายแต่ยังไม่หายดี ตัวยังร้อนอยู่ |
| บ้างนิดหน่อย เรียกว่าตัวรุม หรือ ตัวรุม ๆ, (ไฟ) อ่อน ๆ เช่น ย่างบนไฟ |
| รุม ๆ เคี่ยวบนไฟรุม ๆ. |
| รุมไข้ ก. เอายาให้คนไข้กินเพื่อไม่ให้ตัวร้อนจัดหรือเย็นจัด. |
| รุมไฟ ก. เอาฟืนดุ้นใหญ่ ๆ วางทับลงบนกองไฟเพื่อให้ไฟติดกรุ่นอยู่ |
| เสมอ, สุมไฟ ก็ว่า. |
| รุมเร้า ก. ประดังเข้ามา เช่น มีเรื่องร้าย ๆ เข้ามารุมเร้าอยู่เสมอ. |
| รุมล้อม ก. ออเข้ามา, รุมเข้ามาห้อมล้อม, เช่น นักข่าวรุมล้อม |
| นายกรัฐมนตรี. |
|
|
| รุ่ม | ว. ร้อนผ่าว ๆ; (ปาก) เรื่อย, บ่อย, เช่น เรียกใช้เสียรุ่ม, มาก เช่น รวยรุ่ม. |
| รุ่มรวย ว. รวยมาก, รวยรุ่ม หรือ รํ่ารวย ก็ว่า. |
| รุ่มร้อน ก. กลัดกลุ้มด้วยร้อนใจ, ร้อนรุ่ม ก็ว่า. |
|
|
| รุ่มร่าม | ก. เกินพอดี, เกินที่ควรเป็น, เช่น หนวดเครารุ่มร่าม, ไม่กะทัดรัด, ไม่รัดกุม, |
| เช่น แต่งหนังสือสำนวนรุ่มร่าม, ไม่เรียบร้อย เช่น กิริยารุ่มร่าม, ปรกติ |
| ใช้เกี่ยวกับเสื้อผ้าเครื่องแต่งตัวที่ยาวหรือใหญ่เกินตัว เช่น แต่งตัวรุ่มร่าม. |
|
|
| รุย | น. แมลงวัน. (ข.). |
|
|
| รุ่ย ๑ | น. ชื่อไม้ต้นชนิด Bruguiera cylindrica (L.) Blume ในวงศ์ Rhizophoraceae |
| ขึ้นตามป่าชายเลน โคนต้นมีรากหายใจโค้งคล้ายรูปหัวเข่า ผลยาวเหมือน |
| ฝักถั่ว, ถั่วขาว ก็เรียก. |
|
|
| รุ่ย ๒ | ว. หลุดออกจากที่เดิมทีละเล็กละน้อย เช่น ด้ายชายผ้ารุ่ยไปทีละเส้น |
| สองเส้น. |
| รุ่ยร่าย ว. ตก ๆ หล่น ๆ เช่น หอบของมารุ่ยร่าย, เก็บไม่เรียบร้อย |
| เช่น ผมมวยเก็บไม่หมดดูรุ่ยร่าย. |
|
|
| รุรุ | น. สัตว์จําพวกเนื้อชนิดหนึ่ง. (ป.). |
|
|
| รุษฏ์ | ก. แค้นเคือง, โกรธ. (ส. รุษฺฏ; ป. รุฏฺ?). |
|
|
| รุหะ, รูหะ | ก. งอก, งาม, เจริญ. (ป., ส.). |
|
|
| รุหาญ | ว. เปรียบ, ดุจ. (เทียบ ข. รุหาน). |
|
|
| รู | น. ช่อง เช่น รูเข็ม ผ้าขาดเป็นรู, ช่องที่ลึกเข้าไปในสิ่งต่าง ๆ เช่น |
| รูหู รูจมูก รูปู รูงู. |
|
|
| รู่ | ก. ครูด, ถู, สี, เช่น อย่าเอาทองไปรู่กระเบื้อง. |
|
|
| รู้ | ก. แจ้ง, เข้าใจ, ทราบ. |
| รู้กัน ก. รู้เป็นนัยกันเฉพาะในกลุ่มของตน เช่น เรื่องนี้เขารู้กัน. |
| รู้กันอยู่ในที ก. รู้เรื่องดีอยู่แล้วระหว่างกันโดยไม่ต้องพูดออกมา เช่น |
| เขารู้กันอยู่ในทีแล้วว่าจะยกมรดกให้แก่ผู้ใด. |
| รู้การรู้งาน ก. ทำงานเก่ง เช่น คนรู้การรู้งาน ทำงานอะไร ๆ ก็เรียบร้อย. |
| รู้แกว ก. รู้เบาะแส, รู้ระแคะระคาย, เช่น รู้แกวว่าจะมายืมเงินเลยหลบ |
| หน้าไปก่อน. |
| รู้เขารู้เรา ก. รู้จักขอบเขตความสามารถของตนเองและผู้อื่น. |
| รู้ความ ก. เข้าใจภาษา (ใช้แก่เด็ก). |
| รู้คิด, รู้คิดรู้อ่าน ก. เข้าใจคิดตริตรอง เช่น เด็กบางคนรู้คิดรู้อ่านดีกว่า |
| ผู้ใหญ่. |
| รู้คุณ ก. ระลึกถึงความดีที่ผู้อื่นทำให้แก่ตน เช่น ลูกศิษย์รู้คุณอาจารย์ |
| ลูกรู้คุณพ่อแม่. |
| รู้เค้า ก. รู้ร่องรอย เช่น รู้เค้าว่าใครเป็นฆาตกร เก็บเงินไว้ให้ดีอย่าให้ใคร |
| รู้เค้า. |
| รู้งาน ก. ทำงานเป็น, เข้าใจลักษณะงาน, เช่น แม้ว่าเขาจะเข้าใหม่ แต่ก็ |
| รู้งานดี. |
| รู้งู ๆ ปลา ๆ (สํา) ก. รู้เล็ก ๆ น้อย ๆ, รู้ไม่จริง. |
| รู้จัก ก. เคยพบเคยเห็นและจําได้ เช่น คนกรุงเทพฯ รู้จักวัดพระแก้วดี |
| แม้เด็ก ๆ ก็ยังรู้จักหนูและแมว; คุ้นเคยกัน เช่น นายดำกับนายแดงรู้จัก |
| กันมาตั้งแต่เด็ก ๆ, รู้จักมักคุ้น ก็ว่า; รู้ เช่น รู้จักคิด รู้จักทำ. |
| รู้จักเก็บรู้จักเขี่ย (สํา) ก. รู้จักสะสม, รู้จักหา. |
| รู้จักเก็บรู้จักงำ (สํา) ก. รู้จักเก็บรักษาข้าวของ. |
| รู้จักที่ต่ำที่สูง ก. รู้จักเคารพบุคคลและสถานที่ตามควรแก่ฐานะ |
| เช่น เด็กพวกนั้นไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง ไปนั่งในที่ที่จัดไว้สำหรับผู้ใหญ่. |
| รู้จักมักคุ้น, รู้จักมักจี่ ก. คุ้นเคยกัน เช่น เขารู้จักมักคุ้นกับน้องฉันมา |
| นานแล้ว. |
| รู้จำ ก. รู้แล้วจำได้, รู้จักจำ. |
| รู้แจ้ง ก. เข้าใจตลอด, รู้ตามเหตุผลอย่างชัดเจน, รู้แจ้งแทงตลอด ก็ว่า. |
| รู้ใจ ก. รู้อัธยาศัยใจคอว่าเป็นอย่างไร หรือชอบอะไร ไม่ชอบอะไร |
| เช่น ลูกน้องรู้ใจนาย, รู้เส้น ก็ว่า. |
| รู้ฉลาด ก. เอารัดเอาเปรียบ เช่น เขารู้ฉลาดกินแต่ของเพื่อน ของตัวเก็บไว้. |
| รู้ชั้นเชิง, รู้ชั้นรู้เชิง ก. รู้เล่ห์เหลี่ยม, รู้กลอุบาย, เช่น เขารู้ชั้นเชิงของคู่ต่อสู้ |
| ฉันรู้ชั้นเชิงไม่ยอมให้ใครมาหลอกง่าย ๆ ตำรวจรู้ชั้นเชิงของผู้ร้าย. |
| รู้เช่นเห็นชาติ (สํา) ก. รู้กําพืด, รู้นิสัยสันดาน, เช่น เขาชอบหักหลังคนอื่น |
| เพื่อน ๆ รู้เช่นเห็นชาติมานานแล้ว. |
| รู้เชิง ก. รู้กระบวนท่า, รู้ท่าที, รู้กลเม็ด, เช่น มวยคู่นี้ต่างก็รู้เชิงกัน. |
| รู้ดี ก. อวดรู้, สู่รู้, เช่น อย่ารู้ดีไปหน่อยเลย. |
| รู้ดีรู้ชั่ว ก. รู้ผลขั้นสุดท้าย, รู้ผลขั้นแตกหัก, เช่น หลังการชกพรุ่งนี้ |
| ก็จะรู้ดีรู้ชั่วว่าใครจะชนะ. |
| รู้ตัว ก. รู้สึกตัว เช่น โดนล้วงกระเป๋าโดยไม่รู้ตัว, รู้มาก่อน เช่น ได้รับ |
| แต่งตั้งโดยไม่รู้ตัว, รู้เนื้อรู้ตัว ก็ว่า; รู้ล่วงหน้าว่าจะมีเหตุดีหรือร้ายแก่ตัว |
| เช่น ผู้ร้ายรู้ตัวว่าจะถูกจับเลยชิงหนีไปเสียก่อน; รู้ว่าใครเป็นผู้ทำเรื่องใด |
| เรื่องหนึ่ง เช่น รู้ตัวคนส่งบัตรสนเท่ห์ รู้ตัวคนส่งดอกไม้มาอวยพรวันเกิด. |
| รู้ตื้นลึกหนาบาง ก. รู้ความเป็นไปของผู้อื่นอย่างละเอียด. |
| รู้เต็มอก ก. รู้ความเป็นไปอย่างดี แต่ไม่อาจพูดออกมาได้ เช่น รู้เต็มอก |
| ว่าเขาไม่ซื่อสัตย์ แต่ก็บอกใครไม่ได้, รู้อยู่แก่ใจ รู้อยู่เต็มใจ หรือ รู้อยู่ |
| เต็มอก ก็ว่า. |
| รู้ไต๋ ก. รู้ความลับ, รู้ความในใจ, เช่น พอเขามาตีสนิทก็รู้ไต๋แล้วว่า |
| ต้องการอะไร. |
| รู้ถึงหู ก. รู้เพราะมีคนบอก เช่น เรื่องนี้อย่าให้รู้ถึงหูเขานะ. |
| รู้ทัน ก. รู้ถึงเหตุการณ์หรือความคิดของบุคคลอื่นไม่เพลี่ยงพล้ำเสีย |
| เปรียบ เช่น รู้ทันว่าน้ำจะท่วมจึงขนของหนีเสียก่อน รู้ทันความคิด |
| ของเพื่อนว่าจะหักหลังเรื่องผลประโยชน์, รู้เท่าทัน ก็ว่า. |
| รู้ท่า ก. รู้ทันความคิด, รู้ว่าอีกฝ่ายหนึ่งคิดอย่างไร, เช่น เห็นหน้าน้อง |
| ก็รู้ท่าว่าจะมาขอเงิน. |
| รู้ที ก. รู้ชั้นเชิง, รู้เล่ห์เลี่ยม, เช่น มาบ่อย ๆ รู้ทีว่าคงจะประสงค์อะไร |
| อย่างหนึ่ง. |
| รู้เท่า ก. รู้สึกสภาพที่เป็นจริง, รู้ตามความเป็นจริง, เช่น รู้เท่าสังขาร; |
| รู้ทัน เช่น รู้เท่าความคิดของผู้อื่น, รู้เท่าทัน ก็ว่า. |
| รู้เท่าไม่ถึงการ ก. รู้ไม่ถึงว่าอะไรควรทำอะไรไม่ควรทำ. |
| รู้เท่าไม่ถึงการณ์ ก. เขลา, คาดไม่ถึงว่าจะเกิดเหตุร้ายขึ้น, เช่น รับฝาก |
| ของโจรไว้โดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ว่าของนั้นเป็นของโจร. |
| รู้น้อยพลอยรำคาญ (สํา) ก. รู้น้อยไม่เข้าใจ ทําให้เกิดความรําคาญใจ, |
| มักพูดเข้าคู่กับ รู้มากยากนาน เป็น รู้มากยากนาน รู้น้อยพลอยรําคาญ. |
| รู้เนื้อรู้ตัว ก. รู้ตัว เช่น ก่อนจะเข้าไปพบเขา ต้องบอกให้รู้เนื้อรู้ตัว |
| เสียก่อน ผู้ร้ายเข้ามาโดยไม่รู้เนื้อรู้ตัว. |
| รู้มลัก, รู้มลาก [มะ] ก. รู้มากอย่าง, เข้าใจมาก. |
| รู้มาก ก. เอาเปรียบ. |
| รู้มากยากนาน (สํา) ก. รู้มากเกินไปจนทําให้ยุ่งยากใจ, มักพูดเข้าคู่กับ |
| รู้น้อยพลอยรําคาญ เป็น รู้มากยากนาน รู้น้อยพลอยรําคาญ. |
| รู้ไม่จริง ก. รู้ไม่ถ่องแท้, รู้ไม่มากพอ, เช่น เขาชอบเล่าเรื่องส่วนตัวของ |
| เพื่อน ๆ ทั้ง ๆ ที่รู้ไม่จริง. |
| รู้ไม่ถึง ก. รู้ไม่ลึกซึ้งพอ เช่น หลักธรรมะขั้นสูงเช่นนี้ ฉันยังรู้ไม่ถึง. |
| รู้ยาวรู้สั้น (สํา) ก. รู้จักผ่อนสั้นผ่อนยาว. |
| รู้รส ก. รู้สึกถึงผลที่ได้รับ (มักใช้ในทางไม่ดี) เช่น ถ้าเด็กดื้อต้องตีเสีย |
| บ้าง จะได้รู้รสไม้เรียว ฉันเพิ่งรู้รสความหิว. |
| รู้เรื่อง ก. เข้าใจเรื่อง (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น พูดเท่าไร ๆ ก็ไม่ |
| รู้เรื่อง. |
| รู้แล้วรู้รอด ก. เสร็จสิ้นกันที เช่น เรื่องนี้จะว่าอย่างไรก็ว่ากัน จะได้ |
| รู้แล้วรู้รอดไปเสียที. |
| รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม (สํา) ก. เรียนรู้ไว้ไม่หนักเรี่ยวหนักแรงหรือ |
| เสียหายอะไร. |
| รู้สำนึก ก. รู้สึกตัวว่าผิด เช่น ถูกลงโทษอย่างหนักแล้วยังไม่รู้สำนึก. |
| รู้สึก ก. รู้ตัว เช่น ย่องไปข้างหลังอย่าให้เขารู้สึก หลับเป็นตายปลุก |
| เท่าไรก็ไม่รู้สึก, รู้ด้วยการสัมผัส เช่น รู้สึกร้อน รู้สึกหนาว, รู้สำนึก |
| เช่น เขารู้สึกตัวว่าทำผิด, เกิดอาการที่รู้ว่าเป็นสุขหรือทุกข์ เช่น รู้สึก |
| สนุก รู้สึกซาบซึ้ง รู้สึกมึนศีรษะ, เกิดสังหรณ์ขึ้นในใจ เช่น รู้สึกว่า |
| จะมีใครมาหา, มีแนวโน้มให้สันนิษฐานหรือคาดคะเนว่าจะมีอะไร |
| เกิดขึ้น เช่น รู้สึกว่าสินค้าเกษตรจะมีราคาตกต่ำในปีนี้ ในที่สุดต้อง |
| ยกเลิกเรื่องบางเรื่องเพราะรู้สึกว่าจะไปไม่รอด. |
| รู้เส้น ก. รู้ใจ เช่น เขารู้เส้นนายดี ลูกเขยรู้เส้นพ่อตาว่าชอบกินเหล้า. |
| รู้ไส้ ก. รู้ความในหรือเรื่องส่วนตัวของผู้อื่นเป็นอย่างดี (มักใช้เกี่ยว |
| กับฐานะการเงิน). |
| รู้หนเหนือหนใต้ ก. รู้ทิศทาง, รู้จักหนทาง, (มักใช้ในความปฏิเสธ) |
| เช่น เดี๋ยวนี้บ้านเมืองเปลี่ยนแปลงไปมากแล้วไม่รู้หนเหนือหนใต้, |
| โดยปริยายหมายความว่า ไม่รู้เรื่อง เช่น ทำงานใหม่ ๆ ไม่รู้หนเหนือ |
| หนใต้, รู้เหนือรู้ใต้ ก็ว่า. |
| รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง (สํา) ก. รู้จักเอาตัวรอดหรือปรับตัวให้เข้า |
| กับเหตุการณ์. |
| รู้หาญรู้ขลาด (สํา) ก. กล้าในที่ควรกล้า กลัวในที่ควรกลัว. |
| รู้เห็น ก. รู้และเห็นเหตุการณ์ด้วยตนเอง เช่น เขาเป็นพยานที่รู้เห็น. |
| รู้เห็นเป็นใจ ก. รู้เห็นเหตุการณ์และให้ความร่วมมือร่วมใจด้วย เช่น |
| เขารู้เห็นเป็นใจกับโจร. |
| รู้เหนือรู้ใต้ ก. รู้ทิศทาง, รู้จักหนทาง, (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น |
| เดี๋ยวนี้บ้านเมืองเปลี่ยนแปลงมาก ไปแล้วไม่รู้เหนือรู้ใต้, โดยปริยาย |
| หมายความว่าไม่รู้เรื่อง เช่น ทำงานใหม่ ๆ ไม่รู้เหนือรู้ใต้, รู้หนเหนือ |
| หนใต้ ก็ว่า. |
| รู้อย่างเป็ด (สํา) ก. รู้ไม่จริงสักอย่างเดียว. |
| รู้อยู่ ว. เลี้ยงง่าย, ไม่อ้อน, ใช้แก่เด็กเล็ก ๆ ว่า เด็กรู้อยู่; (ปาก) โดย |
| ปริยายหมายความถึงคนหรือสัตว์เลี้ยงบางชนิดที่ไม่ชอบเที่ยวเตร่. |
| รู้อยู่แก่ใจ ก. รู้ซึ้งอยู่ในใจของตน เช่น รู้อยู่แก่ใจว่าเพื่อนเป็นคนโกง |
| แล้วยังคบกันอยู่ได้. |
| รู้เองเป็นเอง ก. ว่าแต่ผู้อื่น ตัวเองก็ทําเช่นนั้น, ทํานองเดียวกับ ว่าแต่ |
| เขาอิเหนาเป็นเอง. |
|
|
| รูจี | น. รุจี. |
|
|
| รูด | ก. กิริยาที่เอามือกําหรือจับสิ่งซึ่งมีลักษณะยาว ๆ ให้เลื่อนไปตามยาว |
| เช่น รูดชะอม รูดใบมะยม รูดราวบันได เอาใบข่อยรูดปลาไหล. |
| รูดซิป ก. ดึงซิปให้ติดกันหรือให้แยกออก; โดยปริยายหมายความว่า |
| ไม่ยอมเปิดปากพูดในเรื่องที่เป็นความลับ. |
| รูดทรัพย์ (ปาก) ก. ยึดเอาสิ่งมีค่า เช่น แหวน นาฬิกา สายสร้อย |
| ออกจากตัวโดยเจ้าของไม่รู้ตัว หรือโดยถูกขู่บังคับ. |
| รูดม่าน ก. ดึงม่านหรือม่านบังตาให้เลื่อนไปตามราวเพื่อปิดหรือเปิด; |
| โดยปริยายหมายความว่า สิ้นสุด, จบ, เช่น รูดม่านชีวิต. |
|
|
| รูทีเนียม | น. ธาตุลําดับที่ ๔๔ สัญลักษณ์ Ru เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง |
| สีเงิน เปราะ หลอมละลายที่ ๒๓๑๐?ซ. ใช้ประโยชน์นําไปผสมกับ |
| โลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ. (อ. ruthenium). |
|
|
| รูบิเดียม | น. ธาตุลําดับที่ ๓๗ สัญลักษณ์ Rb เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง |
| เนื้ออ่อน สีขาว ไวต่อปฏิกิริยาเคมีอย่างยิ่ง หลอมละลายที่ ๓๘.๙?ซ. |
| (อ. rubidium). |
|
|
| รูป, รูป | [รูบ, รูบปะ] น. สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยตา เป็นขันธ์ ๑ ในขันธ์ ๕ คือ รูป |
| เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ, ร่าง เช่น โครงรูป, ร่างกาย เช่น รูปตัวคน |
| รูปตัวสัตว์, เค้าโครง เช่น ขึ้นรูป, แบบ เช่น รูปสามเหลี่ยม รูปรี รูปไข่; |
| ลักษณนามใช้เรียกพระภิกษุสามเณร เช่น พระรูปหนึ่ง สามเณร ๒ รูป. |
| ส. คําใช้แทนตัวผู้พูดสําหรับพระภิกษุสามเณรพูดกับคฤหัสถ์, เป็น |
| สรรพนามบุรุษที่ ๑. (ป., ส.). |
| รูปการณ์ น. ลักษณะของเรื่องราว, เค้ามูลของเรื่องราว, เช่น คดีนี้ดูรูป |
| การณ์แล้วจะต้องแพ้ รูปการณ์บอกว่าบริษัทนี้จะเจริญต่อไปภายหน้า. |
| รูปไข่ น. มีรูปกลมรีอย่างไข่เป็ดไข่ไก่. |
| รูปเงา (ศิลปะ) น. สิ่งที่เห็นแต่เพียงขอบนอก ส่วนพื้นภายในมืดทึบ |
| เช่น เห็นรูปเงาของบ้านเรือน ๒ ฝั่งแม่น้ำเมื่อยามตะวันยอแสง, รูป |
| ที่เห็นย้อนแสง เช่น รูปเงาคนยืนขวางตะวัน. |
| รูปโฉม น. รูปร่าง, ทรวดทรง, เช่น นางมีรูปโฉมงดงาม. |
| รูปโฉมโนมพรรณ น. รูปร่างและผิวพรรณ เช่น นางในวรรณคดีมักมี |
| รูปโฉมโนมพรรณงดงามยิ่ง. |
| รูปชี (โบ) น. นักบวชหญิง. |
| รูปฌาน [รูบปะชาน] น. ฌานมีรูปธรรมเป็นอารมณ์ มี ๔ คือ ปฐมฌาน |
| ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน. |
| รูปถ่าย น. ภาพที่บันทึกไว้ด้วยวิธีให้แสงผ่านฟิล์มรูปเป็นต้นลงบน |
| แผ่นวัสดุไวแสง เช่น กระดาษอัดรูป แล้วนำไปล้างตามกรรมวิธีเพื่อ |
| ให้รูปปรากฏ. |
| รูปทรง น. ทรวดทรง สัณฐาน ประกอบด้วยความกว้าง หนาหรือลึก |
| และสูง เช่น เรือลำนี้รูปทรงเพรียว; (ศิลปะ) สิ่งที่เห็นเป็นกลุ่มก้อน |
| หรือเห็นแต่ ๒ ด้านขึ้นไป มีลักษณะจำกัดด้วยความกว้าง หนาหรือลึก |
| และสูง เช่น รูปทรงพีระมิด. |
| รูปธรรม [รูบปะทํา] น. สิ่งที่รู้ได้ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย อันได้แก่ รูป |
| เสียง กลิ่น รส และสิ่งที่สามารถสัมผัสได้ด้วยกาย, คู่กับ นามธรรม คือ |
| สิ่งที่รู้ได้เฉพาะทางใจเท่านั้น; สิ่งที่สามารถแสดงออกมาให้ปรากฏ |
| เป็นจริงเป็นจังมิใช่เป็นเพียงทฤษฎีเท่านั้น, สิ่งที่สามารถปฏิบัติได้, เช่น |
| ต้องทําโครงการพัฒนาชนบทให้เป็นรูปธรรมด้วยการจัดให้มีนํ้ากิน |
| นํ้าใช้เป็นต้น. (ป.). |
| รูปธรรมนามธรรม น. ลักษณะที่เป็นเองอย่างนั้นตามธรรมชาติ |
| (ใช้แก่รูปร่างหน้าตาของคน) เช่น หน้าตาสวยหรือไม่สวยก็เป็น |
| เรื่องของรูปธรรมนามธรรม. |
| รูปแบบ น. รูปที่กำหนดขึ้นเป็นหลักหรือเป็นแนวซึ่งเป็นที่ยอมรับ |
| เช่น รูปแบบร้อยกรอง; (ศิลปะ) สิ่งที่แสดงให้เห็นว่าเป็นเช่นนั้น ๆ |
| อย่างรูปคน รูปบ้าน รูปปลา รูปใบไม้ เช่น รูปแบบผู้หญิง รูปแบบเป็ด |
| รูปแบบวัด. |
| รูปพยัญชนะ น. ตัวอักษรที่ใช้แทนเสียงพยัญชนะ เช่น ก ข, พยัญชนะ |
| ก็เรียก. |
| รูปพรรณ [รูบปะพัน] น. ลักษณะ, รูปร่างและสี, เช่น รูปพรรณวัว |
| รูปพรรณควาย; เงินทองที่ทําเป็นเครื่องประดับ เช่น เงินรูปพรรณ |
| ทองรูปพรรณ. |
| รูปพรรณสัณฐาน น. รูปร่างลักษณะ เช่น เขามีรูปพรรณสันฐานอย่างไร |
| สูงหรือต่ำ ดำหรือขาว. |
| รูปพรหม น. เทพในพรหมโลกตามคติพระพุทธศาสนา เป็นจำพวก |
| มีรูป มี ๑๖ ชั้น, คู่กับ อรูปพรหม. (ดู พรหม, พรหม). |
| รูปภพ [รูบปะพบ] น. ภพของผู้ที่ได้รูปฌาน ๔, รูปภูมิ ก็ว่า. |
| รูปภาพ น. รูปที่วาดหรือเขียนขึ้นเป็นต้น เช่น เขาเปิดร้านขายรูปภาพ |
| มีทั้งภาพสีน้ำมันและสีน้ำ; (ศิลปะ) สิ่งที่ปรากฏบนพื้น กระดาษ ผนัง |
| ผ้าใบ เป็นต้น เกิดขึ้นจากการวาดหรือระบายสีเป็นภาพคน ภาพสัตว์ |
| ภาพทิวทัศน์ เป็นต้น. |
| รูปร่าง น. ลักษณะร่างกาย เช่น เขามีรูปร่างสูงโปร่ง, ทรวดทรง, ทรง, |
| เช่น หลังคานี้รูปร่างเหมือนเก๋งจีน; (ศิลปะ) สิ่งที่เห็นแต่เพียงขอบนอก |
| เป็นกำหนด มีลักษณะจำกัดเพียงความกว้างกับสูง เช่น รูปร่างพื้นฐาน |
| ได้แก่ รูปสามเหลี่ยม รูปสี่เหลี่ยม รูปวงกลม เป็นต้น. |
| รูปลอก น. ภาพบนแผ่นกระดาษเป็นต้น เมื่อนํามาปิดบนพื้นแล้วลอก |
| กระดาษออก จะทําให้ภาพติดอยู่บนพื้นนั้น ๆ |
| รูปสมบัติ [รูบปะสมบัด, รูบสมบัด] น. รูปงาม เช่น เขามีทั้งรูปสมบัติ |
| คุณสมบัติ และทรัพย์สมบัติ. |
| รูปสระ น. ตัวอักษรที่ใช้แทนเสียงสระ เช่น ะ า, สระ ก็เรียก. |
| รูปหล่อ ว. มีรูปงาม (มักใช้แก่ผู้ชาย). |
| รูปเหลี่ยม น. รูปที่มีด้านโดยรอบเป็นเส้นตรงอย่างน้อย ๓ เส้น ปลาย |
| เส้นจดกัน. |
|
|
| รูปิยะ | น. เงินตรา. (ป.). |
|
|
| รูปี | น. ชื่อหน่วยเงินตราอินเดีย. |
|
|
| รูเล็ตต์ | น. ชื่อการพนันชนิดหนึ่ง เจ้ามือใช้ลูกงากลมใส่ในวงล้อที่หมุนอย่างเร็ว |
| วงล้อนั้นแบ่งเป็นช่อง ๆ สีแดงสลับดํา มีเลขกํากับทุกช่อง ผู้เล่นจะต้อง |
| แทงว่าลูกกลมนั้นจะตกที่ช่องใด โดยจะแทงแต่ละหมายเลขหรือจะแทง |
| เป็นกลุ่ม เช่น กลุ่มเลข คู่คี่ กลุ่มเลข สูงตํ่า หรือจะแทงสีก็ได้. (อ. roulette). |
|
|
| เร่ | ก. เที่ยวไปไม่ประจําเป็นตําแหน่งแห่งที่ (ใช้แก่การค้าย่อย หรือรับจ้าง |
| ขนส่งซึ่งไม่ประจําที่) เช่น เร่ขายของ, เตร่, เดินไปเดินมาอย่างไม่มี |
| จุดหมาย, เช่น เร่ไปคุยที่โต๊ะโน้นบ้างโต๊ะนี้บ้าง, อาการที่หันเหและ |
| เวียนเคลื่อนที่จากจุดเดิมไปสู่อีกที่หนึ่ง เช่น เดินกลับบ้านเห็นคนเล่น |
| หมากรุกก็เลยเร่ไปเล่นด้วย. ว. ที่ไม่อยู่ประจำเป็นตำแหน่งแห่งที่ เช่น |
| พ่อค้าเร่, เรียกละครที่มิได้อยู่แสดงประจำที่ว่า ละครเร่, เรียกเรือที่ |
| ตระเวนขายของต่าง ๆ ไปตามแม่น้ำลำคลองว่า เรือเร่, เรียกพ่อค้าแม่ค้า |
| ที่หาบของขายไปเรื่อย ๆ ไม่อยู่ประจำที่ว่า พ่อค้าหาบเร่ แม่ค้าหาบเร่, |
| เรียกสั้น ๆ ว่า หาบเร่. |
| เร่ร่อน, เร่ร่าย ก. อยู่หรือไปไม่เป็นตำแหน่งแห่งที่ เช่น พ่อแม่ตายก็ |
| ต้องเร่ร่อนหาที่พักพิงไปเรื่อย ๆ. ว. ที่อยู่ไม่เป็นตำแหน่งแห่งที่ เช่น |
| คนเร่ร่อน, ร่อนเร่ ก็ว่า. |
|
|
| เรข, เรขา | ก. เขียน. ว. ดังเขียน, งาม. (ป., ส. เรขา ว่า ลาย, เส้น). |
|
|
| เรขาคณิต | (คณิต) น. คณิตศาสตร์แขนงหนึ่งที่ว่าด้วยการจําแนกประเภทสมบัติ |
| และโครงสร้างของเซตของจุดที่เรียงกันอย่างมีระเบียบตามกฎเกณฑ์ |
| ที่กําหนดให้เป็นรูปทรงต่าง ๆ เช่น เส้นตรง วงกลม รูปสามเหลี่ยม |
| ระนาบ รูปกรวย. |
| เรขาคณิตบริสุทธิ์ (คณิต) น. เรขาคณิตที่ใช้กฎเกณฑ์ของระบบ |
| ตรรกศาสตร์โดยเริ่มต้นจากบทนิยามและสัจพจน์ที่เกี่ยวกับรูปทรง |
| มาเรียบเรียงให้เป็นทฤษฎีบทแล้วอนุมานผลลัพธ์จากทฤษฎีบท. |
| เรขาคณิตวิเคราะห์ (คณิต) น. เรขาคณิตที่ใช้สมการมาควบคุมเซต |
| ของจุดที่เรียงกันเป็นรูปทรงต่าง ๆ แล้วอนุมานผลลัพธ์จากการแก้ |
| สมการนั้น ๆ พร้อมทั้งการแปลความหมายด้วย. |
|
|
| เร็ง | ว. เร็ว, ถี่. |
|
|
| เร่ง | ก. รีบ เช่น เร่งปักผ้าเช็ดหน้าให้ทันงาน เร่งตรวจข้อสอบ, บังคับให้เร็ว, |
| บอกเตือนให้รีบปฏิบัติ, เช่น เร่งคนงานให้ทำงานให้ทันเวลา เร่งลูกให้ |
| แต่งตัวไปโรงเรียน. |
| เร่งเครื่อง ก. เพิ่มความเร็วของเครื่องจักรให้สูงขึ้น, เหยียบคันเร่งรถยนต์ |
| เพื่อให้รถแล่นเร็วขึ้น. |
| เร่งด่วน ว. รวดเร็วมาก, รวดเร็วยิ่ง, เช่น งานนี้ต้องทำอย่างเร่งด่วน |
| ให้เสร็จภายใน ๑๒ ชั่วโมง ย้ายเร่งด่วนภายใน ๒๔ ชั่วโมง. |
| เร่งฝีเท้า ก. เดินหรือวิ่งให้เร็วขึ้น. |
| เร่งมือ ก. เร่งทำให้เร็วขึ้น. |
| เร่งรัด ก. เร่งอย่างกวดขัน เช่น เร่งรัดลูกหนี้ให้ใช้เงินคืน. ว. เรียก |
| หลักสูตรที่เร่งให้เรียนจบภายในกำหนดเวลาที่เร็วขึ้นว่า หลักสูตร |
| เร่งรัด. |
| เร่งร่าย ก. รีบไป. |
| เร่งรีบ ก. รีบด่วน. |
| เร่งเร้า ก. รบเร้าให้รีบทำ, รบเร้าให้ทำโดยเร็ว, เช่น เขายังไม่พร้อมที่จะ |
| แต่งงาน ก็อย่าเพิ่งไปเร่งเร้าเขาเลย เกษตรกรเร่งเร้าให้ทางการช่วยเหลือ |
| ก่อนที่พืชผลจะเสียหาย. |
| เร่งวันเร่งคืน ก. อยากให้ถึงวันที่กำหนดโดยเร็ว เช่น เด็ก ๆ เร่งวัน |
| เร่งคืนให้ถึงวันปิดเทอม. |
|
|
| เร้ง | ก. เร่ง. |
|
|
| เรณุ, เรณู | น. ละออง, ละอองเกสร, นวลละอองเกสรดอกไม้. (ป., ส. เรณุ). |
|
|
| เรณุก | น. เรณุ. |
|
|
| เรดอน | น. ธาตุลําดับที่ ๘๖ สัญลักษณ์ Rn เป็นแก๊สกัมมันตรังสีที่มีปรากฏใน |
| ธรรมชาติ ลักษณะเป็นแก๊สเฉื่อย. (อ. radon). |
|
|
| เรดาร์ | น. ระบบการใช้ไมโครเวฟเพื่อหาตําแหน่งที่อยู่แสดงเอกลักษณ์ หรือ |
| นําทิศทางของวัตถุที่เคลื่อนที่ เช่น เรืออากาศยาน ดาวเทียม จรวด. |
| (อ. radar). |
|
|
| เรเดียม | น. ธาตุลําดับที่ ๘๘ สัญลักษณ์ Ra เป็นธาตุกัมมันตรังสีที่มีปรากฏใน |
| ธรรมชาติ เป็นโลหะที่หายากมาก หลอมละลายที่ ๗๐๐?ซ. ใช้ประโยชน์ |
| ในทางแพทย์สําหรับรักษาโรคมะเร็ง. (อ. radium). |
|
|
| เร้น | ก. หลบให้ลับตาคน, แฝง, เช่น เร้นกายเข้าไปในความมืด เร้นเข้าไป |
| ในถ้ำไม่ให้คนเห็น, หลีกให้พ้นจากผู้คนเพื่อหาความวิเวก เช่น |
| พระภิกษุหลีกไปเร้นอยู่ในป่า. |
| เร้นลับ ว. เหลือรู้เหลือเห็น เหลือที่จะเข้าใจ เช่น ซ่อนสมบัติไว้ในที่ |
| เร้นลับ เชื่อกันว่าเมืองลับแลเป็นเมืองที่เร้นลับ. |
|
|
| เรรวน | ว. เปลี่ยนไปเปลี่ยนมาไม่แน่นอน เช่น จิตใจเรรวน ใจคอเรรวน, รวนเร |
| ก็ว่า. |
|
|
| เรไร ๑ | น. ชื่อจักจั่นสีนํ้าตาลหลายชนิดในสกุล Pomponia, Tosena และสกุล |
| อื่น ๆ ในวงศ์ Cicadidae ส่วนใหญ่ตัวค่อนข้างโต ตัวผู้มีอวัยวะพิเศษ |
| ทําให้เกิดเสียงสูงและตํ่ามีกังวานสลับกันไปได้หลายระดับ ชนิดที่โต |
| ที่สุดซึ่งพบได้ง่ายในประเทศไทย คือ ชนิด P. intermedia. |
|
|
| เรไร ๒ | น. เครื่องดนตรีชนิดหนึ่งทําด้วยไม้ซางอันเดียว มีเต้าสําหรับเป่า. |
|
|
| เรไร ๓ | น. ชื่อขนมชนิดหนึ่งทำด้วยแป้งข้าวเจ้า เส้นเล็ก ๆ คล้ายซ่าหริ่ม จับให้ |
| เป็นกลุ่มเล็ก ๆ คล้ายรังนก โรยหน้าด้วยมะพร้าวขูด น้ำตาลทราย งา |
| หยอดด้วยกะทิ. |
|
|
| เร็ว, เร็ว ๆ | ว. ไว เช่น กินเร็ว หายเร็ว ๆ, รีบ เช่น เร็วเข้า เร็ว ๆ หน่อย, ด่วน, ไม่ |
| ชักช้า, เช่น ขอให้มาโดยเร็ว. |
| เร็ว ๆ นี้ ว. ไม่นาน (ใช้แก่อดีต) เช่น เขามาถึงเมื่อเร็ว ๆ นี้ เขาเพิ่งบรรลุ |
| นิติภาวะเร็ว ๆ นี้, ไม่ช้า (ใช้แก่อนาคต) เช่น เขาจะมาถึงเร็ว ๆ นี้ เขาจะ |
| แต่งงานเร็ว ๆ นี้. |
|
|