| เร่ว | น. ชื่อไม้ล้มลุกมีเหง้าหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Zingiberaceae ต้น |
| คล้ายข่า เช่น เร่วใหญ่ (Amomum xanthioides Wall.) ผลใช้ทํายา. |
|
|
| เรวดี | น. ดาวฤกษ์ที่ ๒๗ มี ๑๖ ดวง เห็นเป็นรูปหญิงท้อง, ดาวปลาตะเพียน |
| หรือ ดาวนางก็เรียก. (ป., ส. เรวตี). |
|
|
| เรอ | ก. อาการที่ลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก มักมีเสียงดังออกมาด้วย. |
|
|
| เร่อ | ว. เรื่อย, เฉื่อย; เซ่อ. |
| เร่อร่า ว. อาการที่แต่งกายรุ่มร่ามเกินพอดี เช่น เขาแต่งตัวเร่อร่าผิด |
| กาลเทศะ, ซุ่มซ่าม เช่น เขาเดินเร่อร่าออกไปกลางถนนเลยถูกรถชน, |
| เซ่อซ่า เช่น เขาเร่อร่าเข้าไปอยู่กับพวกเล่นการพนันเลยถูกจับไปด้วย, |
| เก้งก้าง เช่น เขาเป็นคนท่าทางเร่อร่าอย่างนั้นเอง, กะเร่อกะร่า กะเล่อ |
| กะล่า หรือ เล่อล่า ก็ว่า. |
|
|
| เรา | สรรพนามบุรุษที่ ๑ เป็นคำแทนตัวผู้พูด จะเป็นคนเดียวหรือหลายคน |
| ก็ได้ ถ้าผู้พูดเป็นคนคนเดียว อาจพูดแทนคนอื่น ๆ รวมทั้งตัวเองด้วย |
| เช่น เราทุกคนเป็นคนไทย หรืออาจพูดกับผู้ที่มีฐานะเสมอกัน เช่น |
| เรามีความเห็นอย่างนี้ เธอมีความเห็นอย่างไร หรืออาจพูดกับผู้ที่มีฐานะ |
| ต่ำกว่า เช่น อธิบดีพูดกับนักการว่า ปีนี้เราจะขึ้นเงินเดือนให้ ๒ ขั้น, |
| สรรพนามบุรุษที่ ๒ เป็นคำใช้สำหรับผู้มีอำนาจหรือผู้ใหญ่พูดกับผู้น้อย |
| เช่น เจ้าหน้าที่ถามผู้ต้องหาว่า เราจะรับสารภาพไหม. |
|
|
| เร่า, เร่า ๆ | ว. สั่นระรัว, ไหวถี่ ๆ, เช่น ดิ้นเร่า ๆ, อาการที่ซอยเท้าถี่ ๆ ด้วยความ |
| โกรธเป็นต้น เช่น เต้นเร่า ๆ, เรื่อย ๆ ไม่หยุดเสียง เช่น นกกาเหว่าเร่าร้อง. |
| เร่าร้อน ก. กลัดกลุ้มด้วยร้อนใจ. |
|
|
| เร้า | ก. กระตุ้นเตือน เช่น เร้าอารมณ์; ปลุกใจ เช่น พูดเร้าใจ. ว. ที่กระตุ้น |
| เตือน เช่น สิ่งเร้า. |
|
|
| เราะ ๑ | น. ไม้ไผ่เป็นต้นเหลาเป็นซี่กลม ๆ ถักให้ติดกันเป็นผืน สําหรับล้อมปลา. |
|
|
| เราะ ๒ | ก. เคาะหรือต่อยริมออกทีละน้อยเพื่อให้ได้รูปตามต้องการ เช่น เอาไม้ |
| เราะตาตุ่ม เวลาเดินลงส้น เราะกระเบื้อง เราะปากขวด, กะเทาะให้แตก |
| ออกจากกัน เช่น เราะถั่วทอง, เคาะให้หลุด เช่น เราะสนิม; เดินระผ่าน |
| เสาหรือหลักที่ปักไว้เป็นแถวเพื่อหาทางเข้าออกเป็นต้น เช่น เราะรั้ว |
| เราะกำแพง. |
| เราะราย ว. ชอบพูดจาชวนหาเรื่องไม่เลือกหน้า, มักพูดชวนทะเลาะ |
| ทั่วไป เช่น พูดจาเราะราย ปากเปราะเราะราย ปากคอเราะราย. |
| เราะร้าย ก. พูดมากหยาบคาย, พูดไม่เพราะ. |
| เราะสะเก็ด ก. เฆี่ยนซ้ำที่เดิม เช่น ถ้าทำผิดอีก จะถูกเราะสะเก็ด. |
|
|
| เริง | ว. ระเริง, ร่าเริง. |
| เริงใจ ว. รู้สึกสนุกสนานเบิกบานใจ. |
| เริงรมย์ ว. ที่ทำให้รื่นเริงหรือบันเทิงใจ เช่น หนังสือเริงรมย์ สถาน |
| เริงรมย์. |
|
|
| เริด ๑ | ก. ค้าง เช่น สร้างโบสถ์หลายปีแล้วยังเริดอยู่; ร้าง, ละเลย, เช่น ต่างคน |
| ต่างเริดกันไป. |
| เริดรา ก. ค่อย ๆ เลิกกันไป. |
| เริดร้าง ก. ค่อย ๆ เหินห่างและทอดทิ้งไปในที่สุด. |
|
|
| เริด ๒ | ว. เรียกอาการที่นอนตาค้างหรือนอนไม่หลับว่า นอนตาเริด; เรียกอาการ |
| ที่วิ่งมาอย่างเร็วด้วยความตื่นเต้นหรือกลัวเป็นต้นว่า วิ่งหน้าเริด; ร่นสูง |
| ขึ้นมามากเช่น นั่งกระโปรงเริดเลยหัวเข่า, (ปาก) สวยมากเป็นพิเศษ เช่น |
| แต่งตัวเสียเริด. |
|
|
| เริม | น. ชื่อโรคติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่ง ขึ้นเป็นเม็ดเล็ก ๆ พองใสติดกันเป็น |
| กลุ่ม มีอาการคัน ปวดแสบปวดร้อน. |
|
|
| เริ่ม | ก. ตั้งต้นมี เป็น หรือลงมือกระทํา. |
| เริ่มต้น ก. ตั้งต้น, ขึ้นต้น, เช่น เขาเริ่มต้นถักเสื้อตัวใหม่แล้ว ครูเริ่มต้น |
| แต่งคำประพันธ์. |
| เริ่มแรก ว. แรกเกิดขึ้น, ตั้งแต่ต้น, เช่น งานเริ่มแรกของเขาคือรับราชการ |
| เริ่มแรกที่สร้างหมู่บ้านยังไม่มีวัด, แรกเริ่ม ก็ว่า. |
|
|
| เริ้ม | ว. สั่นไปทั้งตัว เช่น ตัวสั่นเริ้ม, เทิ้ม ก็ว่า. |
|
|
| เริศร้าง | (กลอน) ก. ละเลยไป, ห่างเหินไป. |
|
|
| เรี่ย, เรี่ย ๆ | ว. เฉียดใกล้ในแนวนอน เช่น นกบินเรี่ยน้ำ เครื่องบินบินเรี่ยยอดไม้ |
| น้ำขึ้นมาเรี่ย ๆ พื้น. |
| เรี่ยราด ว. กระจายไปอย่างเลอะเทอะ เช่น น้ำหกเรี่ยราด น้ำแกงหก |
| เรี่ยราด. |
| เรี่ยราย ก. กระจายเกลื่อนไป เช่น กินข้าวหกเรี่ยรายไปทั่ว หมาคุ้ยขยะ |
| ตกเรี่ยราย. |
| เรี่ยไร ก. ขอร้องให้ช่วยออกเงินทำบุญเป็นต้นตามสมัครใจ เช่น เรี่ยไร |
| สงเคราะห์เด็กกำพร้า. |
|
|
| เรี้ย ๆ | ว. เร็ว ๆ เช่น กระรอกไต่ไม้เรี้ย ๆ. |
|
|
| เรียก | ก. เปล่งเสียงเพื่อให้มาหรือให้ไปเป็นต้น เช่น แม่เรียกให้มาทำการบ้าน |
| ช่วยเรียกสุนัขไปเสียที, ออกชื่อ เช่น ครูเรียกมาลีให้มาหา, เชิญ เช่น |
| เรียกประชุม เรียกหมอ เรียกน้ำ เรียกลม; ให้ชื่อ เช่น น้ำที่ทำให้แข็ง |
| เรียกว่าน้ำแข็ง ภาชนะอย่างนี้เรียกว่าถ้วย; กำหนดเอา, ร้องเอา, เช่น |
| หมอเรียกค่ารักษาพยาบาล โจทก์เรียกค่าเสียหาย รัฐบาลเรียกเก็บภาษี; |
| (ปาก) ชวนให้มีอาการเช่นนั้น เช่น เรียกน้ำตา เรียกเสียงตบมือ. |
| เรียกขวัญ ก. เชิญขวัญให้มาอยู่กับเนื้อกับตัวโดยมีหมอขวัญทำพิธี. |
| เรียกคืน ก. ทวงคืน เช่น ฉันเรียกคืนเงินมัดจำจากบริษัท. |
| เรียกตัว ก. สั่งให้มาปรากฏตัว, สั่งให้มารายงานตัว, เช่น พ่อเรียกตัว |
| ให้กลับจากต่างประเทศ ศาลเรียกตัวให้ไปเป็นพยาน. |
| เรียกเนื้อ ก. ทําให้เนื้อดีงอกขึ้นมาในที่ที่เป็นแผล เช่น ยานี้เรียกเนื้อ |
| ได้ดี; ทำให้อ้วน, ทำให้สมบูรณ์, เช่น เชื่อกันว่าอาบน้ำให้เด็กอ่อน |
| บ่อย ๆ เรียกเนื้อได้ดี. |
| เรียกร้อง ก. ร้องขอแกมบังคับให้ทำหรือให้งดการกระทำ เช่น เรียกร้อง |
| ขอความเป็นธรรม เรียกร้องขอความเห็นใจ. |
| เรียกหา ก. ร้องหา เช่น ลูกเรียกหาแม่ทั้งคืน คนไข้เรียกหาหมอ. |
|
|
| เรียง | ก. จัดให้เป็นแถวหรือเป็นลำดับเป็นต้น เช่น จัดแถวหน้ากระดานเรียง |
| สอง เข้าแถวเรียงตามลำดับไหล่ เรียงไข่ใส่ตะกร้า; ลักษณนามเรียกพลู |
| ที่เอามาเรียงซ้อนกันประมาณ ๗๘ ใบ เช่น พลูเรียงหนึ่ง พลู ๒ เรียง. |
| (ในบทกลอนแผลงเป็น ระเรียง หรือ รันเรียง ก็มี). |
| เรียงความ ก. นำข้อความต่าง ๆ มาแต่งเรียบเรียงให้เป็นเรื่องเป็นราว, |
| แต่งหนังสือในลักษณะที่ใช้พูดหรือเขียนกันเป็นสามัญ ต่างจากลักษณะ |
| ที่แต่งเป็นร้อยกรอง. น. เรื่องที่นำข้อความต่าง ๆ มาแต่งเรียบเรียงขึ้น. |
| เรียงตัว ว. ทีละคน ๆ ตามลำดับ เช่น เรียกมาสัมภาษณ์เรียงตัว. |
| เรียงเบอร์ (ปาก) น. ใบตรวจสลากกินแบ่งรัฐบาลที่ถูกรางวัล เรียงตาม |
| ลำดับหมายเลข. |
| เรียงพิมพ์ ก. เอาตัวพิมพ์มาเรียงตามต้นฉบับเพื่อตีพิมพ์. |
| เรียงพี่เรียงน้อง ว. เป็นลูกพี่ลูกน้องกันตามลำดับศักดิ์ คือผู้เป็นพี่มีบุตร |
| บุตรนั้นเรียกว่าลูกผู้พี่ น้องมีบุตร บุตรนั้นเรียกว่าลูกผู้น้อง บุตรทั้งสอง |
| ฝ่ายนั้นเรียกว่า เรียงพี่เรียงน้องกัน. |
| เรียงเม็ด (ปาก) ก. ย่อย เช่น ข้าวยังไม่ทันเรียงเม็ดเลย ไปวิ่งเล่นแล้ว. |
| เรียงรัน ก. เรียงเป็นระเบียบ. |
| เรียงราย ก. เรียงติดต่อกันไปเป็นระยะ ๆ เช่น ต้นมะขามเรียงรายรอบ |
| สนามหลวง นักเรียนเข้าแถวเรียงรายไปตามถนน. |
| เรียงหน้ากระดาน ก. เรียงไหล่หันหน้าไปทางเดียวกันเป็นแนวยาว |
| เช่น จัดแถวเรียงหน้ากระดาน. |
| เรียงหมอน น. ชื่อดิถีเนื่องในพิธีส่งตัวบ่าวสาวเข้าหอ กําหนดตาม |
| วันทางจันทรคติ. |
|
|
| เรียง ๆ | ว. จวนจะคํ่า. (อะหม เรง ว่า ล่าไป). |
|
|
| เรียด ๑ | ก. เฉียดผิว ๆ เช่น ทอยกระเบื้องเรียดนํ้า กระดานใบแล่นเรียดผิวน้ำ; |
| ไม่มียกเว้น เช่น เก็บค่าดูเรียดแม้แต่เด็กเล็ก ๆ. |
|
|
| เรียด ๒ | น. เครื่องมือสำหรับชักหวายให้เป็นเส้นกลมขนาดต่าง ๆ ทำด้วยแผ่น |
| โลหะเจาะรูตามขนาดที่ต้องการ. |
|
|
| เรียน ๑ | ก. เข้ารับความรู้จากผู้สอน, รับการฝึกฝนอบรมเพื่อให้เกิดความรู้ความ |
| เข้าใจหรือความชำนาญ, เช่น เรียนหนังสือ เรียนวิชาความรู้, ฝึกให้เกิด |
| ความรู้ความเข้าใจจนเป็นหรือมีความชำนาญ เช่น เขาเรียนแก้พัดลมด้วย |
| ตนเอง; บอก, แจ้ง, (มักใช้แก่ผู้ที่อยู่ในตำแหน่งสูงกว่าหรือเสมอกัน) เช่น |
| จึงเรียนมาเพื่อทราบ จึงเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณา เรียนผู้อำนวยการว่ามี |
| คนขอพบ; คำขึ้นต้นจดหมายหรือที่ใช้ในการจ่าหน้าซองในหนังสือ |
| ราชการที่เขียนถึงบุคคลทั่วไป หรือจดหมายส่วนตัวที่บุคคลธรรมดา |
| เขียนถึงกันเพื่อแสดงความนับถือ. |
| เรียนปฏิบัติ ก. ขอหารือต่อผู้ใหญ่ เช่น เรียนปฏิบัติมาเพื่อโปรดพิจารณา |
| แนะนำ. |
| เรียนผูกต้องเรียนแก้ (สํา) ก. รู้วิธีทําก็ต้องรู้วิธีแก้ไข, รู้กลอุบายทุกทาง |
| ทั้งทางก่อและทางแก้. |
| เรียนรู้ ก. เข้าใจความหมายของสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยประสบการณ์. |
| เรียนลัด ก. เรียนตามหลักสูตรเร่งรัดเพื่อให้จบเร็วกว่าปรกติ. |
|
|
| เรียน ๒ | ใช้เป็นคำประกอบหน้ากริยาอื่นเพื่อแสดงความสุภาพ เช่น เรียนถาม |
| เรียนเชิญ. |
|
|
| เรียบ | ว. ไม่ขรุขระ เช่น พื้นเรียบ, ราบ เช่น กระเบื้องแผ่นเรียบ ฝาผนังเรียบ |
| ไม่มีลวดลาย, เป็นระเบียบ เช่น จัดบ้านเรียบ, ไม่ยุ่ง เช่น หวีผมเรียบ, |
| ไม่ยับ เช่น รีดเสื้อเรียบ; (ปาก) เกลี้ยง, หมด, ไม่เหลือ, เช่น กินเรียบ |
| กวาดเรียบ ตายเรียบ. |
| เรียบ ๆ ว. เป็นไปตามธรรมดาสามัญ, ไม่โลดโผน, เช่น ใช้ชีวิตเรียบ ๆ; |
| ไม่ฉูดฉาด เช่น แต่งตัวเรียบ ๆ. |
| เรียบร้อย ว. สุภาพ เช่น พูดจาเรียบร้อย กิริยามารยาทเรียบร้อย; เป็น |
| ระเบียบ เช่น จัดห้องเรียบร้อย, มีระเบียบ เช่น ทำงานเรียบร้อย, ประณีต |
| เช่น เย็บผ้า ''เรียบร้อยเสร็จ; เช่น กินข้าวมาเรียบร้อยแล้ว; สงบราบคาบ |
| เช่น สถานการณ์บ้านเมืองเรียบร้อย. |
| เรียบเรียง ก. แต่ง เช่น เรียบเรียงข้อความ เรียบเรียงถ้อยคำ, ตกแต่ง |
| ถ้อยคำให้สละสลวยและเรียงลำดับความให้ชัดเจน เช่น แปลและเรียบ |
| เรียงหนังสือ, จัดเสียงเพิ่มเติมจากทำนองที่มีอยู่แล้วตามหลักวิชาการ |
| ดนตรีเพื่อให้บทเพลงไพเราะขึ้น ในความว่า เรียบเรียงเสียงประสาน. |
| เรียบวุธ ก. ถืออาวุธอยู่ในท่าเรียบ คือ ถือปืนแนบอยู่ทางขวา ส้นปืน |
| จดดิน, เลือนมาจาก เรียบอาวุธ. (ปาก) ว. หมดเกลี้ยง เช่น กินเสีย |
| เรียบวุธเลย. |
|
|
| เรียม | ส. คําใช้แทนตัวผู้พูด สําหรับผู้ชายพูดกับผู้หญิงที่รัก, เป็นสรรพนาม |
| บุรุษที่ ๑. [ข. (ราชา) เริ่ยม = พี่]. |
|
|
| เรี่ยม | ว. สะอาด, หมดจด, เอี่ยมอ่อง, เช่น แต่งตัวเรี่ยม หน้าตาเรี่ยม ขัดพื้นเสีย |
| เรี่ยม; วิเศษ, ดีเยี่ยม, เช่น ถ้าสอบได้ที่ ๑ ก็เรี่ยม ได้บรรจุงานก็เรี่ยม. |
| เรี่ยมเร้, เรี่ยมเร้เรไร (ปาก) ว. เรี่ยมมาก. |
|
|
| เรียว ๑ | น. สิ่งที่มีลักษณะโคนโตปลายเล็ก เช่น เรียวหวาย เรียวไม้, เรียกไม้ |
| ปลายเรียวเล็กสำหรับตีเด็กว่า ไม้เรียว. ว. เล็กลงไปตามลำดับอย่าง |
| ลำไม้ไผ่ เช่น นิ้วเรียว ขาเรียว; โดยปริยายหมายถึงเสื่อมลงตามลําดับ |
| เช่น ศาสนาเรียว. |
| เรียวไผ่ น. แขนงไม้ไผ่ที่แตกออกจากบริเวณโคนไผ่บางชนิด เช่น |
| ไผ่สีสุก ไผ่ลำมะลอก. |
| เรียวหนาม น. แขนงไม้ไผ่ที่มีหนาม มักแตกออกจากบริเวณโคนไผ่ |
| บางชนิด เช่น ไผ่ป่า. |
|
|
| เรียว ๒ | น. สายสําหรับรั้งใบเรือ, เขียนว่า เลียว ก็มี. (จ. เลี่ยว = ผูก, มัด, พัน, |
| วนเวียนคดเคี้ยว). |
|
|
| เรี่ยว | น. แรง, กําลัง; เรียกสายนํ้าที่ไหลเชี่ยวแรง. |
| เรี่ยวแรง น. แรง, กำลัง, เช่น หมดเรี่ยวแรง. |
|
|
| เรี้ยวรก | ว. รกมาก เช่น ป่าเรี้ยวรก, รกเรี้ยว ก็ว่า. |
|
|
| เรือ | น. ยานพาหนะที่ใช้สัญจรไปมาในนํ้า มักทําด้วยวิธีขุดไม้ทั้งต้นหรือนํา |
| กระดาน สังกะสี เหล็ก เป็นต้น มาประกอบกันเข้า; ตัวหมากรุกที่เดินตา |
| ตรงได้ตลอด; เครื่องเล่นอย่างหนึ่ง เอาไม้ไผ่มาเหลาแบน ๆ ดัดให้หัว |
| งอน ใช้พุ่งแข่งกัน; ยศทหารเรือหรือทหารอากาศชั้นสัญญาบัตรขั้นต้น |
| ตํ่ากว่าชั้นนาวาหรือนาวาอากาศ เช่น เรือตรี เรืออากาศเอก. |
| เรือกระแชง น. เรือบรรทุกชนิดหนึ่ง เล็กกว่าเรือเอี้ยมจุ๊น ท้องเรือกลม |
| ป้อม ใช้กระแชงทำเป็นประทุน. |
| เรือกราบ น. เรือที่ขุดขึ้นจากซุงทั้งต้น รูปร่างเพรียว หัวท้ายเรียวแหลม |
| และเชิดขึ้นเล็กน้อย เสริมกราบที่แคมยาวตลอด ๒ ข้างลำเรือ |
| วางกระทงขวางลำสำหรับคนนั่งพายได้ประมาณ ๓๐ คน |
| แล่นเร็วกว่าเรือแซ เป็นเรือที่ใช้ในราชการมาแต่โบราณใน |
| กระบวนพยุหยาตราทางชลมารคใช้เป็นเรือกลองเรือแซง |
| หรือเรือกันได้. |
| เรือกลไฟ น. เรือโดยสารหรือบรรทุกสินค้าที่ใช้ฟืนเป็นต้นเป็นเชื้อเพลิง |
| มีขนาดใหญ่กว่าเรือไฟ นิยมใช้แล่นในทะเลหรือมหาสมุทร. |
| เรือกลอง น. เรือที่ใช้ในราชการแต่โบราณบรรทุกนักดนตรีและเครื่อง |
| ประโคมตีและเป่านำกระบวนเรือพระที่นั่ง วางกระทงขวางลำสำหรับ |
| คนนั่งพายได้ประมาณ ๒๐ คน. |
| เรือกวาดทุ่นระเบิด น. เรือรบที่มีอุปกรณ์สำหรับทำลายล้างทุ่นระเบิด. |
| เรือกอและ น. เรือประมงตามชายฝั่งทะเลทางภาคใต้ รูปร่างยาวเพรียว |
| หัวและท้ายเรือแหลมสูง เขียนลวดลายสีสันต่าง ๆ ไว้อย่างสวยงาม. |
| เรือกัญญา น. เรือหลวงที่จัดตั้งเก๋งประกอบหลังคาทรงกัญญา ใช้เป็น |
| เรือประทับแรม หรือเรือพระประเทียบ. |
| เรือกัน น. เรือซึ่งกำหนดให้เข้ากระบวนเสด็จทางชลมารค ทำหน้าที่ |
| ถวายอารักขา มีหลายลำ ตั้งเป็นแถวขนาบกระบวนเรือพระที่นั่งทั้ง ๒ |
| ข้าง และกันอยู่ท้ายกระบวนระหว่างเรือของเจ้านายที่ตามเสด็จ. |
| เรือกำปั่น น. เรือเดินทะเลขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง หัวเรือเรียวแหลม ท้าย |
| เรือมนและราบในระดับเดียวกับหัวเรือ, ถ้ามีเสายาวยื่นออกไปสำหรับ |
| ผูกสายใบ มีเสากระโดง ๓ เสา มีใบ เรียกว่า เรือกำปั่นใบ, ถ้าเสากระโดง |
| ตรงกลางไม่มีปล่องไฟโดยใช้เดินด้วยกำลังเครื่องจักรไอน้ำ เรียกว่า |
| เรือกำปั่นไฟ. |
| เรือกุแหละ น. เรือขุดชนิดหนึ่ง เสริมข้างกระดาน รูปร่างเพรียว หัวและ |
| ท้ายเรือแหลมสูง มี ๒ แจว ใช้ตามชายฝั่งทะเลหรือแถบปากน้ำ สำหรับ |
| บรรทุกหอย ปู ปลา เป็นต้น. |
| เรือโกลน [โกฺลน] น. เรือที่ทำจากซุง เพียงเปิดปีกเจียนหัวเจียนท้าย |
| เป็นเลา ๆ พอให้มีลักษณะคล้ายเรือแต่ยังไม่ได้ขุด. |
| เรือขนาน น. เรือที่ผูกหรือตรึงติดเรียงคู่กันสําหรับข้ามฟาก; เรือที่จอด |
| เทียบท่าสำหรับรับเสด็จขึ้นจากเรือพระที่นั่ง; เรือที่ใช้ในการทำสังฆกรรม |
| ในน่านน้ำซึ่งจอดขนานไปกับลำน้ำให้ห่างจากฝั่งกว่าชั่ววักน้ำสาด. |
| เรือขาดหางเสือ (สํา) น. คนที่ขาดสติสัมปชัญญะ, ครอบครัวที่ขาดผู้ |
| ดูแลรับผิดชอบ, การงานที่ขาดหัวหน้า. |
| เรือขุด น. เรือชนิดที่ทำด้วยไม้ซุงทั้งต้นหรือทั้งท่อน ขุดด้านบนให้ |
| เป็นรางแล้วเบิกปากออกให้กว้าง ถากหัวและท้ายเรือให้เรียวเชิดขึ้น |
| ตามส่วน เช่น เรือมาด เรือชะล่า เรือพายม้า. |
| เรือเข็ม น. เรือต่อขนาดเล็ก รูปร่างยาวเพรียว หัวท้ายแหลม แล่นเร็ว |
| กินน้ำตื้นพายมีลักษณะพิเศษที่มีใบพาย ๒ ข้าง มีด้ามอยู่ตรงกลาง |
| ใช้พายระยะใกล้ ๆ. |
| เรือโขมดยา น. เรือขุดขึ้นจากซุงทั้งต้น ใหญ่กว่าเรือกราบ รูปร่างค่อนข้าง |
| เพรียว หัวและท้ายเรียว บนหัวและท้ายเรือเสริมไม้ต่อเป็นโขนงอนเชิดขึ้น |
| ด้านข้างหัวเรือเขียนลวดลายด้วยน้ำยาสีต่าง ๆ วางกระทงขวางลำสำหรับ |
| คนนั่งพายได้ประมาณ ๕๐ คน เป็นเรือตามเสด็จในการเสด็จพระราชดำเนิน |
| พยุหยาตราทางชลมารคหรือเสด็จพระราชดำเนินลำลองในกระบวน |
| พยุหยาตราทางชลมารค ใช้เป็นเรือกันหรือเรือพิฆาตได้. |
| เรือคอร์เวต น. เรือรบที่มีระวางขับน้ำประมาณ ๖๕๐๑,๕๐๐ ตัน มี |
| หน้าที่หลักเป็นเรือเร็วคุ้มกันและปราบเรือดำน้ำ. |
| เรือคู่ชัก น. เรือรูปสัตว์คู่หนึ่งซึ่งทำหน้าที่ชักลากเรือพระที่นั่งเมื่อแล่น |
| ทวนน้ำ หรือเมื่อไม่ประสงค์ให้เรือพระที่นั่งไหวขณะที่ทรงบรรทม. |
| เรือจ้าง น. เรือที่แจวหรือพายรับจ้างข้ามฟาก ปรกติใช้เรือสำปั้น. |
| เรือฉลอม น. เรือต่อชนิดหนึ่ง คล้ายเรือกระแชง หัวท้ายงอนเรียว |
| กลางป่อง ตัวเรือเป็นเหลี่ยม กระดานข้างเรือเป็นทับเกล็ด นิยมใช้ |
| ตามหัวเมืองชายทะเลแถบปากอ่าว สำหรับบรรทุกสินค้าหรือหาปลา |
| สมัยโบราณเวลาเกิดศึกสงครามก็จะถูกเกณฑ์ไปใช้ในราชการทัพด้วย |
| อาจติดใบหรือไม่ก็ได้. |
| เรือชะล่า น. เรือขุดชนิดหนึ่ง ท้องแบน หัวเชิดขึ้นเล็กน้อย หัวตัดท้ายตัด |
| มีขนาดยาวมาก. |
| เรือชา น. เรือที่ขายเครื่องหอมต่าง ๆ มีแป้งและน้ำหอมเป็นต้น. |
| เรือแซ น. เรือที่ขุดขึ้นจากซุงทั้งต้น รูปร่างเช่นเดียวกับเรือกราบแต่ |
| เพรียวน้อยกว่า ใช้ในการลำเลียงพล ศัสตราวุธ ยุทโธปกรณ์ และ |
| เสบียงกรัง อาจใช้เป็นเรือทุ่นหรือทำหน้าที่อื่นได้. |
| เรือแซง น. เรือกราบซึ่งจัดเข้าร่วมไปในกระบวนเรือหลวง มีหน้าที่ |
| ป้องกันภัยกระบวนเรือพระที่นั่งโดยแซงขนาบอยู่ ๒ ข้างและปิดท้าย |
| กระบวน. |
| เรือดั้ง น. เรือซึ่งกำหนดให้เข้ากระบวนเสด็จทางชลมารคจัดเป็น ๒ |
| สาย ขนาบเรือกลอง ไปข้างหน้าเรือพระที่นั่งชัยและเรือพระที่นั่งทรง |
| อาจมีกี่คู่ก็ได้. |
| เรือดับเพลิง น. เรือที่ติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง. |
| เรือดำน้ำ น. เรือรบที่สามารถปฏิบัติการในขณะที่อยู่ใต้ผิวน้ำได้. |
| เรือโดยสาร (กฎ) น. เรือที่บรรทุกคนโดยสารเกิน ๑๒ คน. |
| เรือตรวจการณ์ น. เรือรบขนาดเล็ก มีความเร็วปานกลาง มีหน้าที่ตรวจ |
| ดูเหตุการณ์เพื่อรักษาฝั่ง มีอาวุธต่าง ๆ ตามภารกิจของเรือแต่ละลำ เช่น |
| เรือตรวจการณ์ (ปืน) เรือตรวจการณ์ (ปราบเรือดำน้ำ) เรือตรวจการณ์ |
| ใกล้ฝั่ง เรือตรวจการณ์ชายฝั่ง เรือตรวจการณ์ลำน้ำ. |
| เรือตอร์ปิโด น. เรือรบขนาดเล็ก ความเร็วสูง มีอาวุธหลักคือ ตอร์ปิโด. |
| เรือต่อ น. เรือชนิดที่ทำด้วยไม้กระดานโดยนำมาต่อขึ้นเป็นรูปเรืออาศัย |
| กงหรือมือลิงเป็นเครื่องยึด ตัวเรือป่อง หัวและท้ายเรือเรียวเชิดขึ้นตาม |
| ส่วน เช่น เรือสำปั้น เรือบด เรืออีแปะ. |
| เรือต่อต้านทุ่นระเบิด น. เรือรบที่มีหน้าที่หลักในการกวาดและทำลาย |
| ทุ่นระเบิด มีหลายขนาดตามภารกิจที่ต่างกัน เช่น เรือกวาดทุ่นระเบิด |
| น้ำลึก เรือกวาดทุ่นระเบิดชายฝั่ง เรือกวาดทุ่นระเบิดน้ำตื้น และเรือล่า |
| ทำลายทุ่นระเบิด. |
| เรือตังเก น. เรือต่อชนิดหนึ่ง ใช้จับปลาตามชายฝั่งทะเล ทางด้านค่อน |
| มาทางหัวเรือมีเก๋ง ๒ ชั้น ชั้นล่างเป็นที่ติดตั้งเครื่องยนต์ ชั้นบนเป็นที่ |
| สำหรับผู้ควบคุมเรือใช้ดูทิศทาง มีเสากระโดง บนเสากระโดงมีแป้น |
| กลมสำหรับคนขึ้นไปยืนสังเกตการณ์ เรียกว่า รังกา ด้านท้ายเรือมีที่ |
| สำหรับโรยอวนและด้านหัวเรือมีที่สำหรับกว้านอวน. |
| เรือติดท้าย น. เรือต่อชนิดหนึ่ง หัวแหลมท้ายตัด ติดตั้งเครื่องยนต์ที่ |
| ท้ายเรือ แล่นเร็วมาก, เรือบื๋อ ก็เรียก. |
| เรือโถง น. เรือที่ปรกติมีประทุน แต่เปิดประทุนออก. |
| เรือเท้ง น. เรือชนิดหนึ่งรูปร่างคล้ายเรือกำปั่น ตอนหัวหนาและงุ้มเป็น |
| ปากนก ท้ายเรือปาดลงเป็นรูปแตงโม มีเสาหัวและเสากลางสำหรับชักใบ |
| กลางลำมีเก๋ง ท้ายเรือมีบาหลีรูปกลมและมีแคร่รอบบาหลีท้าย หัวเรือไม่ |
| เจาะรูสมอ; เรือต่อชนิดหนึ่งหัวท้ายทู่อย่างเรือที่ใช้หนุนเรือนแพ. |
| เรือธง น. เรือที่ผู้บัญชาการกองเรือ ซึ่งมียศตั้งแต่พลเรือตรีขึ้นไปใช้เป็น |
| ที่บังคับบัญชากองเรือ ชักธงตามยศของผู้บัญชาการนั้นไว้บนยอดเสาสูง |
| สุดเพื่อให้เรือลำอื่นในกองเดียวกันสังเกตเห็นได้ชัดเจน. |
| เรือนำร่อง น. เรือเล็กที่ใช้นำเรือกำปั่นหรือเรือใหญ่และกินน้ำลึก เช่น |
| เรือสินค้าเข้าหรือออกจากท่าเรือในระยะซึ่งอาจมีอันตรายแก่การเดินเรือ. |
| เรือบด น. เรือต่อชนิดหนึ่งรูปร่างเพรียว หัวท้ายเรียว มี ๓ ขนาด คือ เล็ก |
| กลาง ใหญ่ ใช้ได้ทั้งพายและกรรเชียง. |
| เรือบรรทุกเครื่องบิน น. เรือสำหรับบรรทุกเครื่องบินและเฮลิคอปเตอร์ |
| ที่ใช้ในการโจมตีหรือปราบเรือดำน้ำเป็นต้น มีลานบินและทางสำหรับ |
| เครื่องบินขึ้นลงได้ด้วย. |
| เรือบิน (ปาก) น. เครื่องบิน. |
| เรือบื๋อ (ปาก) น. เรือติดท้าย. |
| เรือโบต น. เรือเล็กเป็นส่วนอุปกรณ์ของเรือเดินทะเลขนาดใหญ่. |
| เรือใบ น. เรือต่อชนิดหนึ่งที่แล่นด้วยกำลังลมโดยมีเสากระโดงสำหรับ |
| ขึงผ้าใบเพื่อรับลม ถ้าใช้เดินทะเลเพื่อรับส่งผู้โดยสารหรือบรรทุกสินค้า |
| จะเป็นเรือขนาดใหญ่ ถ้าใช้เพื่อการกีฬาจะเป็นเรือขนาดเล็กซึ่งมีอยู่หลาย |
| ประเภท เช่น ประเภทโอเค ประเภทซูเปอร์มด ประเภทเอนเตอร์ไพรซ์. |
| เรือประกอบ น. เรือชนิดที่ท้องเรือทำด้วยปีกไม้ซุง ขุดเป็นรางแล้วต่อ |
| ข้างขึ้นเป็นตัวเรือโดยอาศัยกงหรือมือลิงเป็นเครื่องยึดแล้วเสริมกราบ |
| ได้แก่ เรือยาว เรือเพรียว เรือแซ. |
| เรือประจัญบาน น. เรือรบขนาดใหญ่ระวางขับน้ำประมาณ ๒๐,๐๐๐ |
| ตันขึ้นไป มีเกราะป้องกันตนเอง มีอาวุธสมัยใหม่หลายประเภท รวมทั้ง |
| อาวุธนำวิถีพื้นสู่พื้น และพื้นสู่อากาศ มีหน้าที่หลักในการต่อตีเรือข้าศึก |
| และระดมยิงฝั่งเพื่อสนับสนุนการรบสะเทินน้ำสะเทินบก. |
| เรือประตู น. เรือหลวงที่จัดเข้าร่วมในกระบวนเสด็จทางชลมารค ทำ |
| หน้าที่ถวายอารักขาและป้องกันอันตรายกระบวนเรือพระที่นั่ง จัดอยู่ |
| ตามตำแหน่งเป็นชั้น ๆ ข้างหน้ากระบวนมีเรือประตูนอกหรือเรือ |
| ประตูชั้นนอกอยู่ข้างหน้าเรือคู่ชักหมู่หนึ่งกับอยู่ต่อเรือคู่ชักเข้ามาก่อน |
| ถึงเรือดั้งอีกแถวหนึ่งเรียกว่า เรือประตูใน และยังมีอยู่ทางตอนท้าย |
| กระบวนอีก ๒ หมู่ หมู่ต้นอยู่ต่อท้ายเรือกันเรียกว่า เรือประตูในกับ |
| หมู่ปลายอยู่ต่อท้ายหมู่เรือพระที่นั่งกรมพระราชวังบวรฯ และเรือ |
| ที่นั่งเจ้านายเรียกว่า เรือประตูนอก. |
| เรือประมง น. เรือกลไฟขนาดใหญ่ที่ใช้จับปลาในทะเลลึก มักมีเครื่อง |
| อุปกรณ์ที่ทันสมัยใช้จับปลา แช่ปลา และทำปลาด้วยกรรมวิธีต่าง ๆ |
| อยู่ในทะเลได้หลาย ๆ สัปดาห์. |
| เรือป๊าบ น. เรือต่อชนิดหนึ่ง ท้องแบน ไม่เสริมกราบ หัวและท้ายเรือ |
| ป้าน ลักษณะคล้ายเรืออีแปะสำหรับใช้สอยทั่วไปตามริมหนอง คลอง |
| บึง. |
| เรือเป็ด น. เรือต่อหรือเรือขุดต่อกระดานเสริมกราบชนิดหนึ่ง หัวท้าย |
| แบน ๆ ก็มี หัวท้ายแหลมก็มี กลางป่อง ดูรูปร่างคล้ายเป็ด, เรืออีเป็ด |
| ก็เรียก. |
| เรือโป๊ะจ้าย น. เรือลำเลียงหรือบรรทุกของชนิดหนึ่ง เป็นเรือขนาดใหญ่ |
| ต่ออย่างแบบตะวันตก แต่มีเสาเพลาใบเป็นอย่างสำเภา, เรือโป๊ะ ก็เรียก. |
| เรือผีหลอก น. เรือแจวชนิดหนึ่ง สำหรับจับสัตว์น้ำในลำคลองและลำน้ำ |
| ในเวลากลางคืน กราบเรือทางขวาติดแผ่นกระดานทาสีขาวปล่อยริมข้าง |
| หนึ่งให้ลงน้ำ กราบซ้ายมีตาข่ายกันมิให้ปลาและกุ้งกระโดดข้าม ปลา |
| ตกใจจะกระโดดเข้ามาหาเรือเอง. |
| เรือแฝด น. เรือชะล่า ๒ ลำที่นำมาผูกติดกันแล้วใช้ไม้กระดานปูเพื่อ |
| บรรทุกรถยนต์ข้ามแม่น้ำ นิยมใช้ทางภาคอีสาน. |
| เรือพระที่นั่ง น. เรือหลวงที่จัดเป็นพระราชพาหนะสำหรับพระมหากษัตริย์ |
| เสด็จทางชลมารค เช่น เรือพระที่นั่งจักรี เรือพระที่นั่งจันทร หรือเสด็จใน |
| กระบวนพยุหยาตราทางชลมารค เช่น เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่ง |
| อนันตนาคราช. |
| เรือพระที่นั่งกราบ น. เรือหลวงที่จัดเป็นพระราชพาหนะเสด็จไปอย่าง |
| ลำลอง เป็นเรือขุดเสริมกราบขนาดใหญ่ สะดวกแก่การประทับทรง |
| สำราญพระอิริยาบถไปทางไกล ๆ เช่น เรือศรีเมือง เรือเฟื่องฟ้า |
| เรือทิพากร. |
| เรือพระที่นั่งกิ่ง น. เรือหลวงแบบโบราณสำหรับเป็นลำทรงของ |
| พระมหากษัตริย์ เสด็จในกระบวนพยุหยาตราทางชลมารค เช่น เรือ |
| พระที่นั่งกิ่งสุพรรณหงส์ เรือพระที่นั่งกิ่งศรีสมรรถไชย เรือพระที่นั่ง |
| กิ่งไกรสรมุข. |
| เรือพระที่นั่งชัย น. เรือพระที่นั่ง เช่น เรือสุพรรณหงส์ เรืออนันตนาคราช |
| เรือเอนกชาติภุชงค์ ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เชิญพระชัยวัฒน์ |
| ประดิษฐานขึ้นเป็นประธานบนบุษบกกลางลำ เป็นเรือนำกระบวน |
| พยุหยาตราทางชลมารคเสด็จไปในการพระราชสงคราม หรือการ |
| พระราชพิธีสำคัญ, เรียกย่อว่า เรือชัย. |
| เรือพระที่นั่งรอง น. เรือหลวงที่จัดเป็นพระราชพาหนะสำรองไปใน |
| กระบวนเสด็จทางชลมารค เช่น เรืออนงคนิกร เรืออัปสรสุรางค์. |
| เรือพระที่นั่งศรี น. เรือหลวงที่จัดเป็นพระราชพาหนะสำรองไปใน |
| กระบวนเสด็จทางชลมารค ทอดบัลลังก์กัญญา ดาดหลังคาด้วยผ้า |
| สักหลาดสอดสีอย่างพนักอินทรธนู ถ้าเป็นเรือพระที่นั่งเพิ่มผ้าเยียรบับ |
| ลายทองกลางกรอบพนักอินทรธนู. |
| เรือพระประทีป น. เรือที่ใช้ลอยในงานพระราชพิธีลอยพระประทีป |
| ทำด้วยไม้ขุดจำลองจากเรือหลวงที่ใช้ในพระราชพิธีกระบวนพยุหยาตรา |
| ทางชลมารค ปักเทียนรายตามหลังกระทงเรือ ถวายให้ทรงจุดและปล่อย |
| ลอยไปตามน้ำแทนกระทงหลวงซึ่งมีมาแต่เดิม. |
| เรือพระประเทียบ น. เรือหลวงจัดเป็นที่ประทับของเจ้านายฝ่ายในหรือ |
| พระราชทานเป็นยานพาหนะของสมเด็จพระสังฆราช. |
| เรือพ่วง น. เรือที่พ่วงไปกับเรือโยง, (ปาก) เรียกแม่ม่ายหรือพ่อม่ายที่มี |
| ลูกติดว่า แม่ม่ายเรือพ่วง พ่อม่ายเรือพ่วง. |
| เรือพายม้า น. เรือขุดชนิดหนึ่ง หัวเรือและท้ายเรือเรียวงอนขึ้นพองาม |
| มีไม้หูกระต่ายติดขวางอยู่ทั้งหัวและท้ายเรือ ตรงกลางลำป่องออก ใช้ |
| งานในแถบภาคกลาง. |
| เรือพิฆาต ๑ น. เรือหลวงสมัยโบราณ ทำหน้าที่ลาดตระเวนนำไปข้างหน้า |
| กระบวนเรือเสด็จทางชลมารค และอยู่ท้ายกระบวนคอยถวายอารักขา |
| กระบวนหนึ่งมีหลายลำ เช่น เรือมังกรจำแลง เรือมังกรแผลงฤทธิ์ |
| เรือเหราล่องลอยสินธุ์. |
| เรือพิฆาต ๒ น. เรือรบที่มีความเร็วสูง ระวางขับน้ำประมาณ ๓,๘๐๐ |
| ๕,๕๐๐ ตัน มีหน้าที่หลักในการป้องกันภัยจากเรือดำน้ำและอากาศยาน |
| และอาจทำหน้าที่อื่น ๆ เช่น เฝ้าตรวจการรุกล้ำทางผิวน้ำและอากาศ |
| ตรวจการรุกล้ำของเรือดำน้ำมีอาวุธสมัยใหม่ทั้งปืนใหญ่ อาวุธนำวิถี |
| และอาวุธปราบเรือดำน้ำ. |
| เรือเพรียว น. เรือขุดรูปคล้ายเรือแข่ง แต่ขนาดเล็กกว่า หัวยาวพองาม |
| ท้ายสั้น เป็นเรือที่ขุนนางหรือผู้มีฐานะการเงินดีนิยมใช้กันในสมัยก่อน. |
| เรือฟริเกต น. เรือรบที่มีความเร็วสูง มีระวางขับน้ำประมาณ ๑,๕๐๐ |
| ๓,๕๐๐ ตัน แบ่งออกได้เป็นหลายประเภทตามระบบอาวุธประจำเรือ |
| อาทิ เรือฟริเกตต่อสู้อากาศยานเรือฟริเกตควบคุมอากาศยาน เรือฟริเกต |
| ปราบเรือดำน้ำ และเรือฟริเกตอเนกประสงค์. |
| เรือไฟ (โบ) น. เรือโดยสารที่ใช้ฟืนเป็นต้นเป็นเชื้อเพลิง มีขนาดเล็กกว่า |
| เรือกลไฟ นิยมใช้แล่นในแม่น้ำลำคลอง. |
| เรือม่วง น. เรือขุดรูปคล้ายเรือมาด แต่ยาวกว่า รูปร่างเพรียว หัวงอน |
| ท้ายสั้น เป็นเรือที่คหบดีนิยมใช้กันในสมัยก่อน. |
| เรือมอ น. เรือต่อเสริมกราบขนาดใหญ่มาก ส่วนใหญ่ใช้บรรทุก |
| ข้าวเปลือกและเกลือ. |
| เรือมังกุ น. เรือที่มีกระดูกงูใหญ่ รูปร่างเหมือนเรือโขมดยา หัวเป็น |
| ๓ เส้า. |
| เรือมาด น. เรือขุดชนิดหนึ่ง ยาวประมาณ ๔ วา, ถ้าเพียงแต่ขุดไว้ แต่ |
| ยังไม่ได้เบิก เรียกว่า มาดเรือโกลน หรือ ลูกมาด, ถ้ามีประทุน เรียกว่า |
| เรือมาดประทุน, ถ้ามีเก๋ง เรียกว่า เรือมาดเก๋ง. |
| เรือเมล์ (โบ) น. เรือรับส่งผู้โดยสารประจำทาง. |
| เรือแม่ปะ น. เรือขุดชนิดหนึ่ง คล้ายเรือชะล่า แต่มีขนาดใหญ่และ |
| ยาวกว่า ท้ายต่อไม้ยกงอนสูงขึ้นคล้ายหางแมงป่อง มักใช้ถ่อ, เรือ |
| หางแมงป่อง ก็เรียก. |
| เรือยกพลขึ้นบก น. เรือที่ใช้ในการลำเลียงขนส่งทหาร พัสดุ และอาวุธ |
| ยุทโธปกรณ์ในการรบแบบสะเทินน้ำสะเทินบก มีหลายขนาด เช่น |
| เรือคอมมานโด เรือยกพลจู่โจม. |
| เรือยนต์ น. เรือต่อชนิดหนึ่ง ขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์. |
| เรือยาม น. เรือที่จัดให้อยู่เวรยาม เพื่อการเฝ้าตรวจ เช่น เรือยามเรดาร์ |
| หรือเพื่อการใช้สอยทั่วไป เช่น เรือยามข้ามฟาก. |
| เรือยาว น. เรือขุดชนิดหนึ่ง ตามปรกติทำด้วยไม้ซุงตะเคียน ในสมัย |
| โบราณใช้เป็นเรือรบ ปัจจุบันใช้เป็นเรือแข่ง บางลำยาวมากสามารถ |
| บรรจุฝีพาย ๕๕๖๐ คนก็มี. |
| เรือโยง น. เรือสําหรับลากจูงเรืออื่น. |
| เรือรบ น. เรือที่ต่อหรือดัดแปลงขึ้นเพื่อใช้ในการรบ มีขีดความสามารถ |
| ต่าง ๆ เช่น ต่อตีเรือข้าศึก คุ้มกันกระบวนเรือลำเลียง และระดมยิงฝั่ง |
| เป็นต้น มีหลายประเภท เรียกชื่อตามลักษณะและหน้าที่ที่สำคัญ เช่น |
| เรือบรรทุกเครื่องบิน เรือดำน้ำ เรือลาดตระเวน เรือวางทุ่นระเบิด. |
| เรือรูปสัตว์ น. เรือหลวง มีทั้งประเภทเรือที่ขุดขึ้นจากซุงทั้งต้นกับเรือ |
| เสริมกราบ มีลักษณะพิเศษตรงศีรษะเรือต่อไม้ขึ้นไปแล้วสลักเป็นรูป |
| สัตว์หิมพานต์ หรือรูปอมนุษย์ต่าง ๆ เช่น ครุฑ อสุรปักษา พญานาค |
| ตอนท้ายเรือต่อไม้ทำเป็นทวนเชิดงอนไปล่ปลิวไปทางด้านหลัง เช่น |
| เรือเอกไชยเหินหาว เรือพาลีรั้งทวีปเรือครุฑเหินระเห็จ เรืออสุรปักษี, |
| บางทีเรียกว่า เรือกระบวนปิดทอง. |
| เรือเร็วโจมตี น. เรือรบขนาดเล็กระวางขับน้ำประมาณ ๓๐๐๖๐๐ ตัน |
| มีความเร็วสูงตั้งแต่ ๒๕ นอตขึ้นไป มีอาวุธที่มีอำนาจในการทำลายสูง |
| หลายประเภทขึ้นอยู่กับภารกิจของเรือนั้น ๆ เช่น ปืน อาวุธนำวิถีระยะ |
| ปานกลางหรือระยะไกล. |
| เรือล่มในหนอง ทองจะไปไหน (สํา) น. คนในเครือญาติแต่งงานกัน |
| ทําให้ทรัพย์มรดกไม่ตกไปอยู่กับผู้อื่น. |
| เรือล่มเมื่อจอด ตาบอดเมื่อแก่ (สํา) น. คนที่ทําตนเป็นคนดีมาตลอด |
| แต่มาเสียคนเมื่อแก่. ก. มีอุปสรรคเมื่อใกล้จะสําเร็จ. |
| เรือลากจูง น. เรือกลไฟสำหรับโยงหรือลากเรือใหญ่เพื่อเข้าเทียบท่า. |
| เรือลาดตระเวน น. เรือรบขนาดใหญ่ ระวางขับน้ำประมาณ ๖,๐๐๐ |
| ๒๐,๐๐๐ ตัน มีความเร็วและมีความคล่องตัวในการปฏิบัติงานมากกว่า |
| เรือประจัญบานมีหน้าที่ลาดตระเวน ตรวจการรุกล้ำทางฝั่งน้ำและทาง |
| อากาศยาน คุ้มกัน สนับสนุนกองเรือลำเลียงเป็นต้น. |
| เรือโล้ น. เรือต่อชนิดหนึ่ง ท้ายตัด มีแจวอยู่ท้ายเรือสำหรับยืนโล้ไป |
| ใช้ตามชายฝั่งทะเล. |
| เรือส่ง น. เรือบรรทุกสินค้านานาชนิดขึ้นล่องส่งสินค้าขายเรื่อยไป |
| ตามแม่น้ำลำคลอง. |
| เรือสำปั้น น. เรือต่อเสริมกราบชนิดหนึ่ง เดิมทำด้วยไม้กระดาน ๓ แผ่น |
| ท้ายสูงกว่าหัวเรือ ใช้แจวหรือพาย. |
| เรือสำปันนี น. เรือชนิดหนึ่งรูปร่างอย่างเรือมาดแต่หัวแบนโตเรี่ยน้ำ. |
| เรือสำเภา น. เรือเดินทะเลชนิดหนึ่งแบบจีนใช้แล่นด้วยใบ. |
| เรือหมู น. เรือขุดชนิดเล็กลักษณะคล้ายเรือพายม้า แต่หัวจะเรียวเล็ก |
| กว่าเรือพายม้ามาก. |
| เรือหลวง น. เรือที่ขึ้นระวางเป็นของหลวง. |
| เรือหางแมงป่อง น. เรือขุดชนิดหนึ่งคล้ายเรือชะล่า แต่มีขนาดใหญ่ |
| และยาวกว่า ท้ายต่อไม้ยกงอนสูงขึ้นคล้ายหางแมงป่อง มักใช้ถ่อ, |
| เรือแม่ปะ ก็เรียก. |
| เรือหางยาว น. เรือยนต์ชนิดหนึ่ง มีลักษณะเพรียวยาว ขับเคลื่อนด้วย |
| เครื่องยนต์ติดที่ท้ายเรือ มีท่อโลหะยาวคล้ายหางติดใบจักรใช้แทน |
| หางเสือไปในตัวและยกขึ้นลง โยกไปทางซ้ายทางขวาเพื่อเปลี่ยน |
| ทิศทางได้. |
| เรือแหวด [แหฺวด] น. เรือแจวชนิดหนึ่ง มีเก๋งรูปยาว ๆ ท้ายโตและสูง. |
| เรือใหญ่คับคลอง (สํา) น. คนที่เคยรุ่งเรืองหรือเป็นใหญ่เป็นโต เมื่อ |
| ตกตํ่าลงก็วางตัวอย่างคนสามัญไม่ได้. |
| เรืออีเป็ด น. เรือเป็ด. |
| เรืออีแปะ น. เรือต่อชนิดหนึ่ง ท้องแบนเสริมกราบ รูปคล้ายเรือสำปั้น |
| แต่หัวเรือสั้นกว่า. |
| เรืออีโปง น. เรือขุดชนิดหนึ่ง ยาวประมาณ ๑ วา ทำจากโคนต้นตาล |
| ผ่าซีก แล้วขุดเอาเนื้อข้างในออก และปิดท้ายด้วยไม้ ท้ายเรือเล็กกว่า |
| หัวเรือ. |
| เรือเอี้ยมจุ๊น น. เรือขนาดใหญ่ต่อด้วยไม้ ท้องเรือเป็นสัน สำหรับขนถ่าย |
| และบรรทุกสินค้า. |
| เรือโอ่ น. เรือต่อชนิดหนึ่ง คล้ายเรือสำปั้น แต่มีขนาดเล็กและเพรียวกว่า |
| ล่มง่าย ผู้ชำนาญจึงจะพายได้. |
| เรือไอ น. เรือต่อชนิดหนึ่ง ขับเคลื่อนด้วยเครื่องจักรไอน้ำ สำหรับรับส่ง |
| ผู้โดยสาร มีประทุนกันแดดกันฝน, เรือแท็กซี่ ก็เรียก. |
|
|
| เรื่อ | ว. อ่อน ๆ (มักใช้แก่สีแดงหรือสีเหลือง). |
|
|
| เรื้อ | ก. ขาดการฝึกฝนเสียนาน เช่น ไม่ได้พูดภาษาฝรั่งเศสมานานเลยเรื้อไป, |
| ห่างไปนาน เช่น เรื้อเวที เรื้อสังเวียน. น. เรียกข้าวเปลือกที่ตกอยู่แล้ว |
| งอกขึ้นจนออกรวงอีกว่า ข้าวเรื้อ, บางทีก็เรียกว่า ข้าวเรื้อร้าง, ใช้เรียก |
| พืชผลบางชนิดที่เกิดขึ้นในทํานองนี้ เช่น แตงโม ว่า แตงโมเรื้อ. |
| เรื้อรัง ว. ยืดเยื้อ, นานหาย, (ใช้แก่โรค) เช่น วัณโรคเรื้อรัง แผลเรื้อรัง. |
|
|
| เรือก | น. ไม้ไผ่หรือไม้รวกเป็นต้นที่ผ่าออกเป็นซีก ๆ แล้วถักด้วยหวายสําหรับ |
| ปูพื้นหรือกั้นเป็นรั้วเป็นต้น, พื้นที่ลาดหรือปูด้วยไม้ถักด้วยหวาย, เรียก |
| สะพานชั่วคราวที่ทำด้วยไม้ไผ่ผ่าซีกถักด้วยหวายหรือเชือกว่า |
| สะพานเรือก. |
|
|
| เรือกสวน | น. ที่สวน. |
|
|
| เรือง, เรือง ๆ | ว. มีแสงน้อย ๆ อย่างแมงคาเรืองหรือหิ่งห้อย เช่น จุดเทียนมีแสงเรือง |
| เห็นแสงไฟเรือง ๆ; แตกฉาน เช่น เรืองปัญญา; โด่งดัง เช่น เรืองเดช |
| เรืองยศ เรืองนาม เรืองอำนาจ. |
| เรืองนาม ว. มีชื่อเสียงโด่งดัง. |
| เรืองรอง ว. สุกปลั่ง เช่น พระพุทธรูปมีแสงเรืองรอง. |
| เรืองไร ว. มีแสงสุกสว่างเหมือนทอง, ไรเรือง ก็ว่า. |
| เรืองแสง ว. มีแสงเรือง เช่น แผ่นป้ายสีเรืองแสง. |
| เรืองอำนาจ ว. มีอํานาจรุ่งเรือง. |
|
|
| เรื่อง | น. ภาวะหรือเนื้อหาของสิ่งซึ่งเนื่องกับข้อเท็จจริงหรือเหตุการณ์อย่างใด |
| อย่างหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น เรื่องประวัติศาสตร์ เรื่องการเมือง เรื่องเศรษฐกิจ; |
| เนื้อความ เช่น อ่านเอาเรื่อง, คดี, เหตุ, เช่น ไปก่อเรื่อง ไปมีเรื่อง. |
| เรื่องราว น. เรื่องที่พูดหรือเล่าติดต่อกันไป. |
| เรื่องสั้น น. บันเทิงคดีร้อยแก้วรูปแบบหนึ่ง มีลักษณะคล้ายนวนิยาย |
| แต่สั้นกว่าโดยมีเหตุการณ์ในเรื่องและตัวละครน้อย มักจบแบบพลิก |
| ความคาดหมายหรือจบแบบทิ้งให้คิดเป็นต้น เช่น เรื่องสร้อยคอที่หาย |
| ของประเสริฐอักษร เรื่องจับตาย ของมนัส จรรยงค์ เรื่องมอม ของ |
| ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช. |
|
|
| เรื้อง | (กลอน) ว. เรือง. |
|
|
| เรือด | น. ชื่อแมลงในวงศ์ Cimicidae ลําตัวแบนราบรูปไข่ ไม่มีปีก ยาว ๔๕ |
| มิลลิเมตรกว้างประมาณ ๓ มิลลิเมตร สีนํ้าตาลแดง อาศัยอยู่ตามที่นอน |
| หมอนมุ้ง ร่องกระดาน เตียงนอน และพื้นบ้าน ดูดกินเลือดคนและสัตว์ |
| ที่แพร่หลายมี ๒ ชนิดคือ ชนิด Cimex lectularius และ ชนิด C. hemipterus. |
|
|
| เรือดไม้ | น. ชื่อแมลงในอันดับ Psocoptera ขนาดเล็กมาก ตัวยาว ๑๒ มิลลิเมตร |
| ลําตัวอ่อนมาก มักมีสีขาว อาจพบได้ทั้งชนิดมีปีกและไม่มีปีก ปีกมี ๒ คู่ |
| เป็นแผ่นบางและมักใส เวลาหุบปีก ปีกจะคลุมตัวคล้ายหลังคา อาศัยอยู่ |
| ตามกองกระดาษ หนังสือ เศษขยะเก่า ๆ ในบ้าน ที่เก็บของในพิพิธภัณฑ์ |
| ต่าง ๆ ตามเปลือกไม้หรือบริเวณตะไคร่นํ้านอกบ้าน ที่อยู่ตามหนังสือ |
| ในบ้าน คือ ชนิด Psocatropos microps ในวงศ์ Psyllipsocidae, เลือดไม้ |
| หรือ เหาไม้ ก็เรียก. |
|
|
| เรือน | น. สิ่งปลูกสร้างที่ยกพื้นและกั้นฝา มีหลังคาคลุม สําหรับเป็นที่อยู่, |
| ที่อยู่; ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์อาศเลษา มี ๕ ดวง ดาวนกอยู่ในปล่อง หรือ |
| ดาวอสิเลสะ ก็เรียก; ทรวดทรง เช่น เรือนผม, ที่รับเพชรพลอย เช่น |
| เรือนแหวน; จํานวน เช่น เงินเรือนหมื่น ราคาเรือนแสน; ลักษณนาม |
| ใช้เรียกนาฬิกา เช่น นาฬิกาเรือนหนึ่งนาฬิกา ๒ เรือน. |
| เรือนแก้ว น. สิ่งที่ทําเป็นกรอบมีลวดลายล้อมพระพุทธรูป. |
| เรือนเครื่องผูก น. เรือนที่มีลักษณะคุมเข้าด้วยกันด้วยวิธีผูกด้วยหวาย |
| เป็นต้น, คู่กับ เรือนเครื่องสับ. |
| เรือนเครื่องสับ น. เรือนที่มีลักษณะคุมเข้าด้วยกันด้วยวิธีเข้าปากไม้, |
| คู่กับ เรือนเครื่องผูก, เรือนฝากระดาน ก็เรียก. |
| เรือนจำ น. ที่ขังนักโทษและผู้ต้องหา; (กฎ) ที่ซึ่งใช้ควบคุมกักขัง |
| ผู้ต้องขังกับทั้งสิ่งที่ใช้ต่อเนื่องกัน และหมายความรวมตลอดถึงที่อื่น |
| ใดซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้กําหนดและประกาศ |
| ในราชกิจจานุเบกษาวางอาณาเขตไว้โดยชัดเจน. |
| เรือนตะเกียง น. กระโจมไฟ. (ดู กระโจมไฟ ที่ กระโจม). |
| เรือนธาตุ น. ส่วนสําคัญของพระสถูปหรือพระปรางค์ที่บรรจุพระบรม |
| สารีริกธาตุหรือพระธาตุไว้ภายใน, ครรภธาตุ หรือ ธาตุครรภ ก็ว่า. |
| เรือนเบี้ย น. เรียกทาสที่เป็นลูกของทาสนํ้าเงินว่า ทาสเรือนเบี้ย. |
| เรือนฝากระดาน น. เรือนเครื่องสับ. |
| เรือนแฝด น. เรือนทรงไทยซึ่งปลูกให้ตัวเรือน ๒ หลังมีชายคาเชื่อมต่อ |
| กันทางด้านรี โดยมีขนาดกว้าง ยาว และสูงเท่ากัน และแต่ละหลังมีจั่ว |
| และพื้นสูงเสมอกัน. |
| เรือนแพ น. เรือนที่เคยตั้งอยู่บนแพในน้ำแล้วยกขึ้นมาปลูกบนบก. |
| เรือนไฟ น. กระจุกตะเกียงหรือโคม; ขนาดของไฟในตะเกียงหรือโคม; |
| ครัวสำหรับหุงต้มอาหาร; โรงพิธีสำหรับบูชาไฟ; (โบ) ประภาคาร. |
| เรือนยอด น. อาคารที่มีหลังคาเป็นเครื่องยอดแบบต่าง ๆ เช่น แบบ |
| มณฑป แบบยอดปรางค์ แบบยอดปราสาท แบบยอดมงกุฎ แบบยอด |
| เจดีย์ (ใช้แก่อาคารที่ใช้ในกิจเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์และศาสนา). |
| เรือนหอ น. เรือนซึ่งปลูกสำหรับให้คู่บ่าวสาวที่แต่งงานกันแล้วอยู่. |
|
|
| เรื้อน | น. โรคผิวหนังซึ่งติดต่อได้ ทำให้ผิวหนังเป็นผื่น บางทีเรียกว่า ขี้เรื้อน |
| มีหลายชนิด บางชนิดทำให้นิ้วมือนิ้วตีนกุด เรียกว่า เรื้อนกุฏฐัง ขี้เรื้อน |
| กุฏฐัง หรือ ขี้ทูด, บางชนิดมีลักษณะเป็นผื่นคัน ทําให้ผิวหนังหนา หยาบ |
| และอาจแตกมีนํ้าเหลืองไหลหรือตกสะเก็ดในระยะหลัง มักเป็นตาม |
| บริเวณข้อเท้า หัวเข่า หรือที่มือเอื้อมไปเกาถึง เรียกว่า เรื้อนกวาง หรือ |
| ขี้เรื้อนกวาง, บางชนิดทําให้เป็นแผลมีสีขาว เรียกว่า เรื้อนนํ้าเต้า หรือ |
| ขี้เรื้อนน้ำเต้า. |
|
|
| เรื่อย, เรื่อย ๆ | ว. มีลักษณะอาการอันต่อเนื่องกันไปไม่ขาดระยะ เช่น ทำงานเรื่อยไม่ |
| หยุดเลย เดินไปเรื่อย ๆ พูดไปเรื่อย ๆ; เฉื่อย, เฉื่อย ๆ, เช่น ลมพัดมา |
| เรื่อย ๆ เขาเป็นคนเรื่อย ๆ. |
| เรื่อยเจื้อย ว. อาการที่พูดยืดยาว แต่มีสาระน้อย, เลื้อยเจื้อย ก็ว่า. |
| เรื่อยเฉื่อย ว. เอื่อย ๆ, ตามสบาย, ไม่กระตือรือร้น, ไม่รีบร้อน, เช่น |
| เขาเป็นคนเรื่อยเฉื่อย. |
| เรื่อยเปื่อย ว. เรื่อย ๆ ไปโดยไม่มีจุดหมาย เช่น พูดเรื่อยเปื่อย เดิน |
| เรื่อยเปื่อย. |
|
|
| เรื้อย | ก. ล่ามไว้ด้วยเส้นเชือกยาว. |
|
|
| แร ๑ | ก. เขียนหรือทําเป็นเส้นเป็นเหลี่ยม, ถ้าเขียนเส้นด้วยสี เรียกว่า แรสี, |
| ถ้าแกะเส้นบนไม้หรือบนผิวโลหะ เรียกว่า แรเส้น. |
| แรเงา ก. เขียนเส้นเพื่อให้เห็นเป็นเงา. |
| แรเส้น ก. แกะเส้นบนไม้หรือบนผิวโลหะ. ว. เรียกเส้นที่แกะบนไม้ |
| หรือบนผิวโลหะว่า เส้นแร. |
|
|
| แร ๒ | ว. อาการที่ทิ้งไว้นานโดยไม่ใส่ใจ เช่น กับข้าวทิ้งแรไว้บนโต๊ะไม่มี |
| คนกิน ของวางแรไม่มีคนซื้อ, แลก็ว่า. |
|
|
| แร่ ๑ | น. ธาตุหรือสารประกอบอนินทรีย์ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ มีสูตรเคมีและ |
| สมบัติอื่น ๆ ที่แน่นอนหรือเปลี่ยนแปลงได้ในวงจำกัดและนำมาถลุงได้ |
| เช่น แร่ดีบุกนำมาถลุงได้โลหะดีบุก แร่ทองคำนำมาถลุงได้โลหะทองคำ; |
| (กฎ) ทรัพยากรธรณีที่เป็นอนินทรียวัตถุ มีส่วนประกอบทางเคมีกับ |
| ลักษณะทางฟิสิกส์แน่นอนหรือเปลี่ยนแปลงได้เล็กน้อยไม่ว่าจะต้อง |
| ถลุงหรือหลอมก่อนใช้หรือไม่ และหมายความรวมตลอดถึงถ่านหิน |
| หินนํ้ามัน หินอ่อน โลหะและตะกรันที่ได้จากโลหกรรม นํ้าเกลือใต้ดิน |
| หินซึ่งกฎกระทรวงกําหนดเป็นหินประดับหรือหินอุตสาหกรรม และ |
| ดินหรือทรายซึ่งกฎกระทรวงกําหนดเป็นดินอุตสาหกรรมหรือทราย |
| อุตสาหกรรม แต่ทั้งนี้ไม่รวมถึงนํ้าเกลือสินเธาว์ ลูกรัง หิน ดิน หรือทราย. |
| แร่ธาตุ น. แร่. |
|
|
| แร่ ๒ | ก. รี่เข้าใส่, กรากเข้าใส่, เช่น หมาแร่เข้าใส่. ว. อาการที่รี่เข้าใส่, อาการ |
| ที่กรากเข้าใส่, เช่น วิ่งแร่มาแต่ไกล. |
|
|
| แรก | ว. ก่อนเพื่อน, ก่อนผู้อื่นหรือสิ่งอื่นทั้งหมด, เช่น ครั้งแรกใน |
| ประวัติศาสตร์ มาถึงเป็นคนแรก ลูกคนแรก วันแรกของเดือน, เริ่ม เช่น |
| แรกนา คือ เริ่มลงมือทำนา แรกรุ่น คือ เริ่มย่างเข้าสู่วัยรุ่น, หัวที เช่น |
| แรกเกิด แรกพบ แรกเห็น, เดิมที เช่น แต่แรกเริ่ม, เพิ่งมีเป็นครั้งแรก |
| เช่น มะม่วงแรกออกผล. น. ต้น, เดิมที. |
| แรกนา, แรกนาขวัญ น. ชื่อพิธีเริ่มไถนา, ถ้าทําเป็นทางราชการ เรียกว่า |
| พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ, แต่โดยทั่วไปมักเรียกว่า |
| พระราชพิธีแรกนา หรือ พระราชพิธีแรกนาขวัญ. |
|
|
| แร็กเกต | น. ไม้สําหรับตีเทนนิส แบดมินตัน หรือ สควอช มีปลายข้างหนึ่งเป็น |
| รูปวงรีหรือวงกลม ซึ่งขึงเอ็นหรือไนลอนเป็นตาข่าย มีด้าม. (อ. racket). |
|
|
| แรง ๑ | น. กําลัง เช่น แรงคน ไม่มีแรง มีแรงมาก ออกแรง, อํานาจ เช่น แรงเจ้าที่ |
| แรงกรรม. ว. ฉุน, จัด, กล้า, เช่น กลิ่นแรง; ใช้กําลังกระทําถึงขีด เช่น |
| อย่าทำแรง ตีแรง ๆ, แข็ง, มีกําลัง; ศักดิ์สิทธิ์ เช่น ที่นี่เจ้าที่แรง; อัตรา |
| การทำงาน กำหนดเป็นกำลังคนต่อช่วงเวลาหนึ่ง เช่น งานนี้ต้องใช้ ๑๐ |
| แรง. ก. ออกแรง; หมกมุ่น เช่น แรงเสพ แรงเล่น. |
| แรงงาน น. คนงาน, ผู้ใช้แรงในการทำงาน, เช่น การพัฒนาชนบทต้อง |
| อาศัยแรงงานจากท้องถิ่น งานก่อสร้างต้องการแรงงานเพิ่ม, ประชากร |
| ในวัยทํางาน ไม่รวมถึงคนพิการ คนวิกลจริต นักเรียน นักศึกษา แม่บ้าน |
| นักบวช ทหาร ผู้ต้องขัง และผู้ประกอบกิจการเพื่อหากําไร เช่น วัน |
| แรงงาน, แรงที่ใช้ในการทำงาน เช่น ถนนนี้สร้างสำเร็จด้วยแรงงานของ |
| ชาวบ้าน; ความสามารถในการทํางานเพื่อประโยชน์ในทางเศรษฐกิจ, |
| กิจการที่คนงานทําในการผลิตเศรษฐทรัพย์. |
| แรงงานและสวัสดิการสังคม น. ชื่อกระทรวงที่มีอํานาจหน้าที่เกี่ยวกับ |
| การบริหารแรงงานการจัดหางาน การประชาสงเคราะห์ การพัฒนาฝีมือ |
| แรงงาน การสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน และการประกันสังคม. |
| แรงงานสัมพันธ์ (กฎ) น. ความสัมพันธ์ในด้านการจ้างงานระหว่างนาย |
| จ้างกับลูกจ้างในเรื่องต่าง ๆ เกี่ยวกับการว่าจ้างทํางาน นับตั้งแต่เงื่อนไข |
| การจ้าง สภาพการทํางานและผลประโยชน์จากการทํางานร่วมกันของ |
| ทั้ง ๒ ฝ่าย รวมทั้งสาเหตุต่าง ๆ ที่มีผลต่อสัมพันธภาพระหว่างนายจ้าง |
| กับลูกจ้าง ตลอดจนการร่วมเจรจาต่อรองและการสร้างความเข้าใจอันดี |
| ต่อกันเพื่อการอยู่ร่วมกันต่อไป. |
|
|
| แรง ๒ | (วิทยา) น. อิทธิพลภายนอกใด ๆ ที่เปลี่ยนแปลงหรือพยายามทำให้เกิด |
| การเปลี่ยนแปลงสถานะอยู่นิ่งหรือสถานะการเคลื่อนที่ของเทหวัตถุ |
| ด้วยอัตราเร็วสม่ำเสมอในแนวเส้นตรง. |
| แรงดึงดูด (ฟิสิกส์) น. แรงระหว่างเทหวัตถุ ๒ ชิ้นที่ดึงหรือพยายาม |
| ดึงให้เทหวัตถุทั้ง ๒ เคลื่อนที่เข้าใกล้กัน ต้านหรือพยายามต้านการแยก |
| เทหวัตถุทั้ง ๒ ออกจากกัน. |
| แรงเทียน น. หน่วยวัดความเข้มของความสว่างของแหล่งกําเนิดแสง, |
| กําลังเทียน ก็ว่า. |
| แรงม้า น. หน่วยวัดกําลังหรืออัตราของการทํางาน โดยกําหนดว่า ๑ |
| แรงม้า คือ อัตราของการทํางาน ได้ ๕๕๐ ฟุตปอนด์ต่อวินาที ๑ แรงม้า |
| มีค่าเท่ากับ ๗๔๕.๗ วัตต์, กําลังม้า ก็เรียก. |
| แรงสู่ศูนย์กลาง (ฟิสิกส์) น. แรงที่กระทําต่อเทหวัตถุในขณะที่เทหวัตถุ |
| นั้นเคลื่อนที่เป็นทางวงกลม แรงนี้มีแนวทิศเข้าสู่จุดศูนย์กลางของทาง |
| วงกลมนั้น และมีขนาดเท่ากับแรงหนีศูนย์กลาง. (อ. centripetal force). |
| แรงหนีศูนย์กลาง (ฟิสิกส์) น. แรงที่กระทําต่อเทหวัตถุในขณะที่เทหวัตถุ |
| นั้นเคลื่อนที่เป็นทางวงกลม แรงนี้มีแนวทิศออกจากจุดศูนย์กลางของทาง |
| วงกลมนั้นและมีขนาดเท่ากับแรงสู่ศูนย์กลาง. (อ. centrifugal force). |
| แรงเหวี่ยง (ปาก) น. แรงหนีศูนย์กลาง. |
|
|
| แร่ง ๑ | น. เครื่องร่อนของละเอียด. ก. กิริยาที่ใช้แร่งร่อนของละเอียด เช่น |
| แร่งแป้ง. |
|
|
| แร่ง ๒ | น. ที่วางศพหามศพรูปอย่างแคร่. |
|
|
| แร้ง | น. ชื่อนกในวงศ์ เป็นนกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในจําพวกเหยี่ยวแร้ง ปีก |
| กว้าง หางสั้น หัวเล็ก ลําคอไม่มีขน กินซากสัตว์ มีหลายชนิด เช่น |
| แร้งดําหิมาลัย (Aegypius monachus) พญาแร้ง (Sarcogyps calvus) |
| แร้งสีนํ้าตาล (Gypsindicus) แร้งเทาหลังขาว (G. bengalensis). |
|
|
| แร่งริ้ว | น. ชิ้นฉีก, สิ่งที่ฉีกเป็นชิ้น ๆ. |
|
|
| แร่งไหม | น. ไหมทอง. |
|
|
| แรด ๑ | น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ในวงศ์ Rhinocerotidae เป็นสัตว์ |
| กีบคี่ มี ๓ นิ้ว ขาสั้น ตาเล็ก หูตั้ง ประสาทรับฟังเสียงและดมกลิ่นดีมาก |
| หนังหนา มีทั้งชนิดนอเดียวและ ๒ นอ กินพืช นอนปลัก ในประเทศไทย |
| มี ๒ ชนิด คือ แรดนอเดียว ซึ่งเรียกกันทั่วไปว่า แรด (Rhinoceros |
| sondaicus) และกระซู่ (Dicerorhinus sumatrensis) ซึ่งมี ๒ นอ. |
|
|
| แรด ๒ | น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Osphronemus goramy เป็นปลาขนาดใหญ่ที่สุด |
| ในวงศ์ Anabantidae ลักษณะทั่วไปคล้ายปลาสลิด ลําตัวหนา ปากเชิด |
| ปลายครีบท้องยื่นยาวเป็นเส้น มีลายแถบสีเข้มพาดขวางลําตัวเห็นได้ชัด |
| โดยเฉพาะปลาขนาดเล็ก ปลาตัวผู้ขนาดใหญ่จะมีปุ่มที่สันหัวคล้ายนอ |
| พื้นลําตัวและครีบสีนํ้าตาล ขนาดยาวได้ถึง ๖๐ เซนติเมตร. |
|
|
| แรด ๓ | (ปาก) ก. ดัดจริต. |
|
|
| แรดตัวผู้ | น. ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์บุรพภัทรบท มี ๒ ดวง, ดาวโปฐบท ดาวหัวเนื้อ |
| ทราย หรือ ดาวปุพพภัททะ ก็เรียก. |
|
|
| แรดตัวเมีย | น. ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์อุตรภัทรบท มี ๒ ดวง, ดาวไม้เท้า ดาวอุตตร |
| ภัทรบท หรือ ดาวอุตตรภัททะ ก็เรียก. |
|
|
| แร้นแค้น | ขาดแคลนไปเสียทุกสิ่งทุกอย่าง. |
|
|
| แรม | น. ส่วนของเดือนจันทรคติที่พระจันทร์เริ่มมืดจนถึงมืด คือ ตั้งแต่แรม |
| ค่ำหนึ่งไปถึงแรม ๑๔ ค่ำในเดือนขาด หรือถึงแรม ๑๕ ค่ำในเดือนเต็ม |
| เรียกว่า ข้างแรม; ช่วงระยะเวลานานนับเดือนนับปี ในคำว่า แรมเดือน |
| แรมปี. ก. ค้างคืน เช่น พักแรม. |
| แรมรอน ก. หยุดพัก นอน. |
| แรมรา ก. เริดร้าง. |
| แรมโรย ก. ห่างโหย. |
|
|
| แร้ว | น. เครื่องสําหรับดักสัตว์ มี นก ไก่ เป็นต้น มีบ่วงติดอยู่กับปลายของไม้ |
| ที่เรียกว่า คันแร้ว ซึ่งเอาโคนปักไว้ที่ดินทำปลายให้โน้มลงมา มีไกที่ |
| เรียกว่า ปิ่น ขัดไว้ระหว่างหลักขัดแร้วกับคอน วางบ่วงดักไว้บนคอน |
| เมื่อสัตว์มาจับคอนตรงที่วางบ่วงไว้ ไม้คอนจะเลื่อนลง ทำให้ปิ่นหลุด |
| บ่วงก็จะรูดมัดขาไว้. |
|
|
| แระ ๑ | น. ถั่วแระ. (ดู ถั่วเหลือง ที่ ถั่ว ๑). |
|
|
| แระ ๒ | น. เครื่องสําหรับรองรากตึกและเสาเรือน, ระแนะ ก็เรียก. |
|
|
| โร่ | ว. เห็นชัด, ปรากฏชัด, เช่น วิ่งโร่ไปคนเดียว สว่างโร่ แดงโร่. |
|
|
| โรค, โรค | โรคจิต น. โรคทางจิตใจที่มีความผิดปรกติของความรู้สึก ความคิด |
| อารมณ์ หรือพฤติกรรมอย่างแรงถึงขนาดคุมสติไม่อยู่ เช่น |
| มีอาการหลงผิด ประสาทหลอน, วิกลจริต ก็เรียก. |
| (อ. psychosis). |
| โรคจิตเภท น. กลุ่มอาการของโรคทางจิตที่ทําให้ความคิด |
| การรับรู้ อารมณ์ และบุคลิกภาพผิดปรกติ. |
| (อ. schizophrenia). |
| โรคนิทาน [โรคะ] น. คัมภีร์แพทย์โบราณว่าด้วย |
| สมุฏฐานแห่งโรค. |
| โรคประจำตัว น. โรคที่มีติดตัวอยู่เป็นประจํา รักษาไม่หายขาด. |
| โรคประสาท น. โรคทางจิตใจที่มีความกังวลเป็นอาการสําคัญ |
| คนไข้อาจมีอาการแสดงออกเป็นความกังวล เช่น กลุ้มใจ |
| เป็นอาการหงุดหงิด หรืออาจแสดงออกทางกาย เช่น |
| ใจสั่น เหงื่อออก เป็นลม กลัวที่สูง. (อ. neurosis). |
| โรคระบบประสาท น. โรคของสมองและไขสันหลัง มิได้เกี่ยวข้อง |
| กับจิตใจ เช่น เนื้องอกในสมอง เส้นเลือดในสมองตีบตันหรือแตก |
| โรคเหล่านี้ก่อให้เกิดภาวะวิกลจริตได้ในบางครั้งบางคราว. |
| โรคศิลปะ [โรกสินละปะ] น. การปฏิบัติเพื่อรักษาโรค. |
| โรคสมอง น. โรคที่ก่อให้เกิดความผิดปรกติใด ๆ แก่สมอง. |
| (อ. cerebropathy). |
| โรคา (กลอน) น. โรค. |
| โรคาพยาธิ [โรคาพะยาทิ] น. ความเจ็บไข้. |
| โรคาพาธ น. ความเจ็บไข้. |
|
|
| โรคา | ดู โรค, โรค. |
|
|
| โรคาพยาธิ | ดู โรค, โรค. |
|
|
| โรคาพาธ | ดู โรค, โรค. |
|
|
| โรง | น. สิ่งปลูกสร้างที่มีหลังคาคลุม ปรกติพื้นอยู่ติดกับดิน สําหรับเป็นที่อยู่ |
| อาศัย ประกอบการ หรือไว้สิ่งของเป็นต้น เช่น โรงลิเก โรงทอผ้า |
| โรงเหล้า โรงรถ โรงพิมพ์, ลักษณนามว่า โรง เช่น ลิเกโรงหนึ่ง |
| โรงทอผ้า ๒ โรง. |
| โรงครัว น. สถานที่ทำอาหารในงานใหญ่ ๆ เพื่อเลี้ยงคนจำนวนมาก. |
| โรงคัล น. ที่เฝ้าพระเจ้าแผ่นดิน, เรียกเต็มว่า พระโรงคัล. |
| โรงงาน (กฎ) น. อาคาร สถานที่ หรือยานพาหนะที่ใช้เครื่องจักร มีกําลัง |
| รวมตั้งแต่ ๕ แรงม้าหรือกําลังเทียบเท่าตั้งแต่ ๕ แรงม้าขึ้นไป หรือใช้ |
| คนงานตั้งแต่ ๗ คนขึ้นไปโดยใช้เครื่องจักรหรือไม่ก็ตามสําหรับทํา ผลิต |
| ประกอบ บรรจุ ซ่อม ซ่อมบํารุง ทดสอบ ปรับปรุง แปรสภาพ ลําเลียง |
| เก็บรักษา หรือทําลายสิ่งใด ๆ ทั้งนี้ตามประเภทหรือชนิดของโรงงาน |
| ที่กําหนดในกฎกระทรวง. |
| โรงเจ น. โรงอาหารที่มีแต่อาหารเจ ตามปรกติสำหรับคนจีนที่ถือศีล |
| กินอยู่โดยไม่เสียเงิน. |
| โรงเตี๊ยม น. ที่พักคนเดินทาง, โรงแรม. (จ. เตี๊ยม ว่า ที่พักคนเดินทาง). |
| โรงทาน น. สถานที่แจกจ่ายอาหารแก่คนทั่วไปเป็นการกุศล. |
| โรงทึม น. โรงสำหรับตั้งหรือเก็บศพ. |
| โรงธาร, โรงธารคำนัล น. ท้องพระโรง, ห้องเป็นที่ออกขุนนางของ |
| พระเจ้าแผ่นดิน. |
| โรงนา น. โรงที่ชาวนาสร้างขึ้นเป็นที่อยู่อาศัย มักจะสร้างบนเนินดิน |
| ที่สูงกว่าพื้นนากันน้ำท่วม ด้านหนึ่งมียกพื้นสำหรับนอน มีที่ทำครัว |
| และมีที่ว่างสำหรับไว้วัวควายด้วย. |
| โรงพยาบาล น. สถานที่ให้บริการเกี่ยวกับสุขภาพอนามัย คือทั้งตรวจ |
| รักษา และป้องกันโรคให้แก่ประชาชน และมีเตียงสำหรับรับคนไข้เข้า |
| พักรักษาตัวด้วย. |
| โรงพัก (ปาก) น. สถานีตำรวจ. |
| โรงพิมพ์ น. สถานที่พิมพ์หนังสือและสิ่งพิมพ์อื่น ๆ. |
| โรงมหรสพ น. สถานที่สำหรับเล่นมหรสพ เช่น งิ้ว ลิเก ละคร ภาพยนตร์ |
| เพื่อเก็บเงินจากคนดู ไม่ว่าจะปลูกเป็นตึก เรือน โรง หรือกระโจมและ |
| ที่ปลูกกำบังอย่างใด ๆ. |
| โรงรับจำนำ น. สถานที่รับจำนำสิ่งของ, ถ้าเป็นของเทศบาลหรือ |
| กรุงเทพมหานคร เรียกว่า สถานธนานุบาล, ถ้าเป็นของกรมประชา |
| สงเคราะห์ เรียกว่า สถานธนานุเคราะห์; (กฎ) สถานที่รับจํานําซึ่ง |
| ประกอบการรับจํานําสิ่งของเป็นประกันหนี้เงินกู้เป็นปรกติธุระ |
| แต่ละรายมีจํานวนเงินไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท และหมายความรวม |
| ตลอดถึงการรับหรือซื้อสิ่งของโดยจ่ายเงินให้สําหรับสิ่งของนั้นเป็น |
| ปรกติธุระ แต่ละรายมีจํานวนเงินไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท โดยมีข้อตกลง |
| หรือเข้าใจกันโดยตรงหรือโดยปริยายว่าจะได้ไถ่คืนในภายหลังด้วย. |
| โรงเรียน น. สถานศึกษา. |
| โรงเรียนกินนอน, โรงเรียนประจำ น. โรงเรียนที่นักเรียนต้องกินอยู่ |
| หลับนอนอยู่ที่โรงเรียนเป็นประจํา, เรียกนักเรียนเช่นนั้นว่า นักเรียน |
| กินนอน หรือ นักเรียนประจํา. |
| โรงเรียนสาธิต น. โรงเรียนที่ขึ้นกับสถาบันผลิตครู ตั้งขึ้นเพื่อเป็นที่ |
| ฝึกสอนของนักศึกษาครู หรือเพื่อเป็นโรงเรียนตัวอย่างทางด้านการ |
| สอนหรือการบริหาร. |
| โรงเรือน (กฎ) น. ตึก บ้าน เรือน โรงหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นซึ่ง |
| บุคคลอาจเข้าอยู่หรืออาจเข้าใช้สอยได้และหมายความรวมถึงแพด้วย. |
| โรงแรม น. ที่พักคนเดินทางซึ่งต้องเสียค่าพักแรมด้วย; (กฎ) สถานที่ |
| ทุกชนิดที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรับสินจ้างสําหรับคนเดินทางหรือบุคคลที่ |
| ประสงค์จะหาที่อยู่หรือที่พักชั่วคราว. |
| โรงเลี้ยง น. โรงสำหรับเป็นที่กินอาหารของทหาร. |
| โรงเลื่อย น. สถานที่เลื่อยซุงแปรรูปให้เป็นแผ่นกระดานเป็นต้น, ถ้าใช้ |
| เลื่อยด้วยเลื่อยจักรวงเดือน เรียกว่า โรงเลื่อยจักร หรือเรียกสั้น ๆ ว่า |
| โรงเลื่อย. |
| โรงสี, โรงสีข้าว น. สถานที่สีข้าวเปลือกให้เป็นข้าวสารด้วยเครื่องจักร. |
| โรงแสง น. โรงสําหรับทําหรือเก็บอาวุธ. |
| โรงอาหาร น. โรงสำหรับเป็นที่กินอาหารของนักเรียน นักศึกษาเป็นต้น. |
|
|
| โรจ, โรจน์ | ว. รุ่งเรือง, สว่าง, สุกใส. (ป., ส.). |
|
|
| โรเดียม | น. ธาตุลําดับที่ ๔๕ สัญลักษณ์ Rh เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง |
| สีเงิน หลอมละลายที่ ๑๙๖๖บซ. ใช้ประโยชน์นําไปผสมกับโลหะอื่น |
| ให้เป็นโลหะเจือ. (อ. rhodium). |
|
|
| โรตี | น. ชื่ออาหารแขกชนิดหนึ่ง ทําด้วยแป้งสาลีนวดแล้วแผ่เป็นแผ่น ทอด |
| ในกระทะแบน ๆ กินเป็นอาหารคาวอย่างขนมปัง หรือกินเป็นอาหาร |
| หวานก็ได้โดยโรยน้ำตาลทราย นม เป็นต้น. |
| โรตีสายไหม น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ใช้โรตีห่อไส้ที่ทําด้วยนํ้าตาล ซึ่งปั่น |
| จนเป็นเส้นฝอย ๆ คล้ายเส้นไหม. |
|
|
| โรท, โรทะ | [โรด, โรทะ] ก. ร้องไห้. (ป., ส.). |
|
|
| โรทนะ | [โรทะนะ] น. การร้องไห้. (ป., ส.). |
|
|
| โรธ | ก. ขัดขวาง, ห้าม, กัน. (ส., ป.). |
|
|
| โรธร | [ทอน] ว. อ่อนเพลีย, ไม่มีแรง. |
|
|
| โรปนะ | [โรปะนะ] น. การเพาะปลูก. (ป.; ส. โรปณ). |
|
|
| โรม ๑ | น. โลมา, ขน. (ป.; ส. โรมนฺ). |
| โรมมัย [โรมะไม] ว. แล้วด้วยขน, ที่ทําด้วยขน. (ป., ส.). |
|
|
| โรม ๒ | ก. รบ. |
| โรมรัน ก. รบพุ่งกัน. |
|
|
| โรมัญจะ | ว. ขนลุก, ขนชัน. (ป.; ส. โรมา?ฺจ). |
|
|
| โรมัน | น. ชื่อชนชาวยุโรปครั้งโบราณพวกหนึ่ง. ว. เนื่องด้วยชาตินั้น เช่น |
| อักษรโรมัน เลขโรมัน. (อ. Roman). |
|
|
| โรมันคาทอลิก | น. ชื่อนิกายหนึ่งในคริสต์ศาสนา มีสันตะปาปาเป็นประมุข, นักบวช |
| ในนิกายนี้ เรียกว่า บาทหลวง. (อ. Roman Catholic). |
|
|
| โรเมอร์ | น. ชื่อองศาที่ใช้วัดอุณหภูมิ เรียกว่า องศาโรเมอร์ กําหนดเป็นมาตรฐาน |
| ว่า จุดเยือกแข็งของนํ้าบริสุทธิ์เป็น ๐ องศา และจุดเดือดของนํ้าบริสุทธิ์ |
| เป็น ๘๐ องศา. (ฝ. R?aumur). |
|
|
| โรย | ก. อาการที่ดอกไม้ค่อย ๆ เหี่ยวแห้งและเริ่มหลุดร่วงไป เช่น ดอกไม้โรย |
| ดอกจำปาโรย, อาการที่กลีบหรือเกสรดอกไม้ค่อย ๆ หลุดร่วงไป เช่น |
| กลีบกุหลาบโรย เกสรบัวโรย; อาการที่หน้าตาไม่สดชื่นเพราะอดนอน |
| หรือเพิ่งหายไข้เป็นต้น เช่น หน้าตายังโรยอยู่ อดนอนตาโรย; หย่อน |
| กำลัง, เพลีย, ในคำว่า อิดโรย; ค่อย ๆ ผ่อนลง เช่น โรยเชือก โรยอวน; |
| ค่อย ๆ โปรยลงไป, โปรยลงไปทีละน้อย, เช่น เอาแป้งโรยตัว โรย |
| อาหารให้ปลา โรยพริกไทย โรยผักชี. |
| โรยขนมจีน ก. บีบแป้งขนมจีนที่อยู่ในห่อผ้าที่เย็บติดกับหน้าแว่น |
| แล้วโรยให้เป็นเส้นลงในน้ำเดือด, บีบขนมจีน ก็ว่า. |
| โรยตัว ก. เอาเชือกผูกรอบเอวแล้วเอาไปคล้องที่ต้นขาทั้ง ๒ ข้าง |
| เอาปลายเชือกผูกที่หน้าท้อง แล้วค่อย ๆ หย่อนตัวลง เช่น โรยตัว |
| ลงจากเฮลิคอปเตอร์กลางอากาศ, เอาเชือกผูกรอบเอวแล้วค่อย ๆ |
| หย่อนตัวลงมาจากที่สูง เช่น โรยตัวจากอาคารสูง ๆ. |
| โรยฝอยทอง ก. กิริยาที่เอาไข่แดงซึ่งผสมไข่น้ำค้างเล็กน้อย ใส่กรวย |
| แล้วปล่อยให้ไหลเป็นสายเล็ก ๆ วนไปวนมาในน้ำเชื่อมเดือด ๆ. |
| โรยรา ก. น้อยไป, เสื่อมไป, เช่น ความรักโรยรา. |
| โรยหน้า ก. เอาของโปรยลงไปบนอาหารเป็นต้นเพื่อให้น่ากินหรือ |
| ชูรส เช่น โรยหน้าขนมด้วยมะพร้าว, โดยปริยายหมายความว่า แต่ง |
| แต่เพียงผิว ๆ. |
|
|
| โรเร | ว. ร่วงโรย, ซบเซา, ไม่แข็งแรง, ไม่แน่นอน. |
|
|
| โรษ | ก. เคือง, แค้น. (ส.; ป. โรส). |
|
|
| โรษณะ | [โรดสะนะ] น. ความเคือง, ความแค้น. (ส.; ป. โรสน). |
|
|
| โรหิณี | น. ดาวฤกษ์ที่ ๔ มี ๗ ดวง เห็นเป็นรูปจมูกม้าหรือไม้คํ้าเกวียน, |
| ดาวพราหมี ดาวปลาตะเพียน หรือ ดาวคางหมู ก็เรียก; แม่โคแดง; |
| ชื่อแม่นํ้าสายหนึ่งในอินเดีย. (ป., ส.). |
|
|
| โรหิต | น. โลหิต, เลือด. ว. สีแดง. (ป., ส.). |
|
|
| ไร ๑ | น. ชื่อสัตว์พวกแมงหลายชนิด ขนาดเล็กเท่าหัวเข็มหมุดหรือเล็กกว่า |
| ลักษณะคล้ายพวกเห็บแต่ต่างกันที่ไม่มีหนามเล็ก ๆ คลุมรอบปาก |
| และแผ่นแข็งของรูหายใจอยู่บริเวณด้านข้างของลําตัวไม่เลยขาคู่ที่ ๔ |
| ชนิดดูดกินเลือดสัตว์ เช่น ไรไก่ (Dermanyssus spp.) ในวงศ์ |
| Dermanyssidae ชนิดทําลายพืช เช่น ไรแดง (Tetranychus spp.) |
| ในวงศ์ Tetranychidae. |
|
|
| ไร ๒ | น. รอยที่ถอนผมออกแล้ว เช่น ไรผม. |
|
|
| ไร ๓ | น. ทอง เช่น เรืองไร. |
| ไรเรือง ว. มีแสงสุกสว่างเหมือนทอง, เรืองไร ก็ว่า. |
|
|
| ไร ๔ | ก. เฉลี่ย, ใช้เข้าคู่กับคํา เรี่ย เป็น เรี่ยไร. |
|
|
| ไร ๕ | ว. ไหน, ใด, อะไร. |
|
|
| ไร่ | น. ที่ปลูกพืชและต้นไม้บนไหล่เขาหรือในที่ดอน, พื้นที่ราบที่ใช้ปลูกพืช |
| อื่น ๆ นอกจากข้าว เช่น ไร่ฝ้าย ไร่องุ่น ไร่แตงโม; จํานวนเนื้อที่ ๔ งาน |
| หรือ ๔๐๐ ตารางวา หรือ ๑,๖๐๐ ตารางเมตร. |
|
|
| ไร้ | ว. ขัดสน, ไม่มี, ปราศจาก, เช่น ไร้ทรัพย์ ไร้ความสามารถ. |
|
|
| ไร ๆ | ว. อาการที่มองเห็นอยู่ไกลลิบ ๆ ไม่ชัด เช่น เห็นทิวไม้อยู่ไร ๆ; เริ่ม |
| นึกออกได้เล็กน้อย เช่น เรื่องที่มาปรึกษานึกเห็นทางออกได้ไร ๆ, |
| รำไร ก็ว่า. |
|
|
| ไรฟัน | น. แนวฟันตอนที่เหงือกหุ้ม. |
|
|