| ล | พยัญชนะตัวที่ ๓๖ เป็นพวกอักษรตํ่า ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กน |
| อย่างตัว น ในคําที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตเป็นต้น เช่น |
| กาล พาล ฟุตบอล. |
|
|
| ลก | ว. หก; (โบ) เรียกลูกชายคนที่ ๖ ว่า ลก, คู่กับ ลูกหญิงคนที่ ๖ |
| ว่า อก. |
|
|
| ล่ก ๆ | ว. อาการที่ทำอย่างรีบร้อนหรืออย่างลวก ๆ เช่น ทำงานล่ก ๆ เพื่อ |
| ให้ทันเวลา ทำงานล่ก ๆ เอาดีไม่ได้. |
|
|
| ลการ | [ละกาน] น. ใบเรือ. (ป.). |
|
|
| ลกุจ | [ละกุด] น. มะหาด. (ส.). |
|
|
| ลคุฑ, ลคุฬ | [ละคุด, ละคุน] น. ไม้ตะบอง. (ส. ลคุฑ; ป. ลคุฬ). |
|
|
| ลฆุ | ว. เบา, เร็ว. (ส.; ป. ลหุ). |
| ลฆุจิต ว. มีใจเบา. (ส. ลฆุจิตฺต). |
| ลฆุภาพ น. ความเบา, ความสะดวก, ความง่ายดาย. (ส. ลฆุภาว). |
| ลฆุโภชน์ น. เครื่องว่าง, อาหารว่าง. (ส.). |
|
|
| ลง | ก. ไปสู่เบื้องตํ่าหรือไปสู่เบื้องที่ถือว่าตรงข้ามกับขึ้น เช่น นํ้าลง |
| เครื่องบินลง, ไปสู่พื้นดินและพื้นอื่น ๆ เช่น ลงดิน ลงบันได |
| ลงเรือ; เอาเครื่องมือจับสัตว์นํ้าวางขึง หรือปัก เพื่อจับสัตว์นํ้า |
| เช่น ลงข่าย ลงลอบ ลงอวน ลงเบ็ด; จด เช่น ลงบัญชี; ทําพิธี |
| จารึกมนตร์หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เช่น ลงเลขลงยันต์ ลงนะหน้าทอง |
| ลงกระหม่อม; ยอม เช่น ผู้น้อยต้องลงผู้ใหญ่; ตีพิมพ์ออกเผยแพร่ |
| เช่น เอาข่าวไปให้หนังสือพิมพ์ลง ลงแจ้งความ; ตกลงปลงใจ |
| แล้วก็ปักใจถือเอาเป็นแน่ เช่น ลงได้ทําเป็นไม่ทิ้ง ลงสู้แล้วไม่ถอย; |
| ปลูก เช่น ลงมะพร้าว ลงลิ้นจี่; ลด เช่น ราคาทองลง ค่าเงินดอลลาร์ลง; |
| ตก เช่น นํ้าค้างลง ฝนลง หมอกลง; เฆี่ยน เช่น ลงไม้ เอาหวายลงหลัง; |
| ท้องเดิน เช่น ทั้งลงทั้งราก. ว. อาการที่ไปสู่เบื้องตํ่า เช่น ไหลลง |
| เลื่อนลง ถอยลง; มากกว่าเดิม เช่น เลวลง ผอมลง ถูกลง สั้นลง. |
| ลงกระหม่อม ก. ลงยันต์บนกระหม่อม แล้วเสกเป่าให้อยู่ยง |
| คงกระพันเป็นต้น. |
| ลงกลอน ก. ใส่กลอน, เดิมหมายถึงใส่กลอนล่าง. |
| ลงโกศ ก. บรรจุศพลงในโกศ, เข้าโกศ ก็ว่า. |
| ลงขัน ก. เอาเงินใส่ลงในขันเป็นต้นเพื่อช่วยในงานต่าง ๆ เช่น |
| งานตัดจุก, ช่วยกันออกเงินเพื่อการใดการหนึ่ง เช่น ลงขันซื้อตู้เย็น |
| ไว้ใช้เป็นส่วนกลาง ลงขันเพื่อรวมเงินเป็นค่าอาหารในเวลาเดินทาง. |
| ลงข่าว ก. ตีพิมพ์ข่าวออกเผยแพร่. |
| ลงเข็ม ก. ตอกเสาเข็มเพื่อฝังเป็นรากสิ่งก่อสร้างกันทรุด, |
| ตอกเข็ม ก็ว่า. |
| ลงแขก ก. ร่วมแรงเพื่อนบ้านมาช่วยกันทำงานเช่นดำนา เกี่ยวข้าว |
| ให้ลุล่วงเร็วขึ้นโดยไม่รับค่าจ้าง และผลัดเปลี่ยนช่วยกันไปตาม |
| ความจำเป็นของแต่ละบ้าน; (ปาก) รุมกันข่มขืนกระทําชําเราหญิง. |
| ลงคราม ก. เอาผ้าขาวที่ซักแล้วชุบลงในน้ำผสมครามอ่อน ๆ |
| ก่อนนำขึ้นตาก เพื่อให้ผ้าขาวนวลเมื่อแห้งแล้ว. |
| ลงความเห็น ก. มีความเห็นร่วมกัน. |
| ลงคอ ว. อาการที่ทําสิ่งที่ขัดต่อคุณธรรมหรือศีลธรรมเป็นต้น |
| โดยไม่ตะขิดตะขวง เช่น แม่หาเงินมาด้วยความยากลำบาก |
| ลูกยังขโมยได้ลงคอ เด็กตัวเท่านี้แม่ยังตีได้ลงคอ. |
| ลงคะแนน ก. แสดงความเห็นโดยลงเป็นคะแนน. |
| ลงเงิน ก. เอาเงินมารวมกันเพื่อทํากิจการต่าง ๆ เช่น ลงเงินกัน |
| จัดรถไปทัศนาจร. |
| ลงจอบ ก. ใช้จอบขุดดิน, ลงจอบลงเสียม ก็ว่า. |
| ลงชื่อ ก. เขียนชื่อ, ลงลายมือชื่อ, ลงนาม ก็ว่า. |
| ลงดาบ ก. ประหารชีวิตด้วยการใช้ดาบฟันคอให้ขาด เช่น |
| เพชฌฆาตลงดาบนักโทษ. |
| ลงแดง ก. ท้องเดินและถ่ายเป็นเลือดออกมามาก (มักใช้แก่ |
| คนอดฝิ่น). |
| ลงตัว ว. ไม่มีเศษ ในคำว่า หารลงตัว. ก. พอดี เช่น เรื่องนี้ |
| ลงตัวแล้ว. |
| ลงถม ก. ใช้น้ำยาเคมีใส่ลงในพื้นที่เป็นร่องระหว่างลวดลายใน |
| เครื่องเงิน แล้วใช้ความร้อนอบให้น้ำยาติดและให้พื้นเป็นสีดำ, |
| ถม ถมดำ หรือ ถมยา ก็เรียก. |
| ลงถมยาสี ก. ใช้น้ำยาเคมีใส่ลงในพื้นที่เป็นร่องระหว่างลวดลาย |
| ในเครื่องเงินแล้วใช้ความร้อนอบให้น้ำยาติดและให้พื้นเป็นสี |
| ต่าง ๆ, เรียกสั้น ๆ ว่า ลงยา. |
| ลงทอง ก. ปิดทองตามลวดลาย เช่น ลวดลายแกะไม้ลงทอง. |
| ลงท้อง ก. ท้องเดิน. |
| ลงทะเบียน ก. จดเป็นหลักฐาน เช่น จดหมายลงทะเบียน, ลงชื่อ |
| รายงานตัวเป็นหลักฐาน เช่น ลงทะเบียนเข้าร่วมสัมมนา, ลงชื่อ |
| แสดงความจำนงเข้าเรียน เช่น ลงทะเบียนเรียนภาคที่ ๑. |
| ลงทัณฑ์ (กฎ) ก. ลงโทษผู้กระทำผิดต่อวินัยทหารหรือวินัยตำรวจ. |
| ลงท่า น. พระราชพิธีลงสรงในแม่น้ำของเจ้าฟ้า ทางราชการ |
| เรียกว่า พระราชพิธีสระสนาน; พิธีนําช้างลงสรงสนานที่ท่า. |
| ลงท้าย ก. จบ เช่น ลงท้ายจดหมายว่า ขอแสดงความนับถือ. |
| ว. ในที่สุด เช่น พูดว่าจะให้เงิน ลงท้ายก็เหลว คนเราลงท้าย |
| ก็ต้องตายกันทุกคน, เรียกข้อความที่ลงท้ายจดหมาย เช่น ควร |
| มิควรแล้วแต่จะโปรด ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง ว่า คำลงท้าย. |
| ลงทุน ก. นำเงินหรือทรัพย์สินเป็นทุนเพื่อประกอบธุรกิจ, โดย |
| ปริยายหมายความว่า ยอมทำสิ่งที่ยากและไม่น่าจะทำได้ เช่น เขา |
| ลงทุนโกนหัวแสดงละคร. |
| ลงโทษ ก. ทําโทษเช่นเฆี่ยน จําขัง ปรับเอาเงิน เป็นต้น. |
| ลงนะหน้าทอง ก. ลงอักขระ นะ เป็นอักษรขอมที่หน้าผากและ |
| ปิดทองแล้วเอานิ้วหัวแม่มือคลึงให้ทองหายไปในเนื้อ เพื่อให้ |
| เกิดเสน่ห์เมตตามหานิยม. |
| ลงนา ก. เริ่มทํานา, ยกออกจากบ้านไปอยู่นาเพื่อทํานา. |
| ลงนาม ก. ลงชื่อ. |
| ลงเนื้อเห็นด้วย ก. เห็นพ้องด้วย. |
| ลงโบสถ์ ก. ลงอุโบสถ; โดยปริยายหมายความว่า เข้ากันได้ |
| (มักใช้ในประโยคปฏิเสธ) เช่น นาย ก กับ นาย ข ไม่ลงโบสถ์กัน. |
| ลงปฏัก, ลงประตัก ก. แทงด้วยประตัก (ใช้แก่วัวควาย), |
| โดยปริยายหมายความว่า ทำโทษหรือดุด่าว่ากล่าวเป็นต้น |
| เพื่อให้หลาบจำ. |
| ลงแป้ง ก. เอาผ้าชุบลงในนํ้าผสมแป้งมันที่กวนสุกแล้ว เพื่อให้ผ้า |
| แข็งอยู่ตัว. |
| ลงผี ก. เชิญผีมาสิงอยู่ในคนแล้วถามเหตุร้ายดี, เข้าผี หรือ ทรงเจ้า |
| เข้าผี ก็ว่า. |
| ลงฝัก น. โรคเกิดเพราะเส้นเลื่อนลงสู่ถุงอัณฑะทําให้ถุงอัณฑะโต |
| เรียกว่า กระษัยลงฝัก. |
| ลงพระบังคน (ราชา) ก. ถ่ายอุจจาระหรือปัสสาวะ, ถ้าถ่ายปัสสาวะ |
| เรียกว่า ลงพระบังคนเบา, ถ้าถ่ายอุจจาระ เรียกว่า ลงพระบังคนหนัก. |
| ลงพื้น ก. เอาวัตถุเช่นดินสอพองหรือรักสมุกทาลงบนพื้นเพื่อให้ |
| ผิวเรียบก่อนที่จะทาน้ำมัน ทาสี หรือ เขียนลวดลาย. |
| ลงพุง ว. มีพุงพลุ้ยหรือยื่นออกมา. |
| ลงมติ ก. ลงความเห็นร่วมกันอย่างใดอย่างหนึ่ง. |
| ลงมีด ก. จดมีด คือ เริ่มฟัน. |
| ลงมีดลงไม้ ก. ตีรันฟันแทง. |
| ลงมือ ก. เริ่มทํา, ตั้งต้นทํา, เช่น ลงมือกินได้, ทำ เช่น กับข้าววันนี้ |
| ฉันลงมือเอง งานนี้เธอลงมือเองเชียวหรือ. |
| ลงไม้ ก. เฆี่ยนด้วยไม้; เอาไปใส่คาหรือใส่ขื่อไว้. |
| ลงยา ก. ใช้สารเคมีใส่ลงในพื้นที่เป็นร่องระหว่างลวดลายใน |
| เครื่องเงิน แล้วใช้ความร้อนอบให้นํ้ายาติดและให้พื้นเป็นสีต่าง ๆ, |
| เรียกเต็มว่า ลงถมยาสี. |
| ลงรอย, ลงรอยกัน ก. เข้ากันได้. |
| ลงรัก ก. เอารักทาลงบนผิวสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อทําให้ผิวเรียบ เกลี้ยง |
| ดํา เป็นมัน. |
| ลงราก ก. ท้องเดินและอาเจียน; วางฐานรากอันเป็นโครงสร้าง |
| ส่วนที่รองรับอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตอนล่างสุดไม่ให้ทรุด เช่น |
| ลงรากตึก ลงรากอาคาร; มีรากงอกลงไปยึดดิน เช่น ต้นไม้ลงราก. |
| ลงเรือลำเดียวกัน (สำ) ก. ทำงานร่วมกัน, ร่วมรับผลการกระทำ |
| ด้วยกัน. |
| ลงแรง ก. ออกแรงทํางาน. |
| ลงโรง ก. เริ่มการแสดงมหรสพเช่นโขน ละคร ลิเก; เข้าสู่ |
| โรงพิธีซัดนํ้า. |
| ลงเลขลงยันต์ ก. เขียน สักหรือแกะสลักตารางหรือลายเส้นเป็น |
| ตัวเลข อักขระ หรือรูปภาพลงบนแผ่นผ้า ผิวหนัง ไม้ โลหะ |
| เป็นต้น พร้อมกับร่ายเวทมนตร์คาถากำกับ ถือว่าเป็นของขลัง. |
| ลงเวลา ก. บันทึกเวลาที่มาทำงานและกลับบ้าน. |
| ลงศอก ก. เอาศอกกระทุ้งลง เช่น นักมวยลงศอกคู่ต่อสู้; ใช้ศอก |
| ยันลงกับพื้นเพื่อพยุงตัวขณะหมอบ. |
| ลงส้น ก. อาการที่เดินกระแทกส้นเท้าแสดงความไม่พอใจเป็นต้น. |
| ลงสนาม ก. ลงแข่งขัน, ลงประลองความสามารถ, เช่น ฟุตบอล |
| รอบนี้ไทยลงสนามกับเกาหลี ลงสนามบอกสักวา. |
| ลงสมุก [ลงสะหฺมุก] ก. ใช้ดินหรือถ่านใบตองแห้งเป็นต้นป่น |
| เป็นผงผสมกับยางรักให้เหนียว ทาทับบนพื้นวัตถุเพื่อเตรียมผิว |
| ให้แน่นและเรียบ. |
| ลงสิ่ว ก. แกะสลักไม้โดยใช้สิ่วกัดผิวไม้ออกให้เหลือส่วน |
| ที่ต้องการ. |
| ลงสี ก. ระบายสีเป็นรูปภาพ. |
| ลงเส้น ก. เขียนเส้นให้เห็นเป็นรูปภาพ. |
| ลงหญ้าช้าง น. การลงโทษในสมัยก่อน คือ เอาตัวไปเป็นคนเลี้ยงช้าง. |
| ลงหลักปักฐาน (สำ) ก. ตั้งที่อยู่ทำมาหากินเป็นหลักแหล่ง. |
| ลงหัว ก. มีหัวงอกอยู่ใต้ดิน (ใช้แก่พืชบางชนิด) เช่น มันลงหัว |
| เผือกลงหัว; โดยปริยายหมายความว่า ยอมอ่อนน้อม แต่มักใช้ |
| ในความปฏิเสธ เช่นไม่ยอมลงหัวให้ใคร. |
| ลงหิน ว. เรียกเครื่องใช้ประเภทหนึ่ง เช่น ขัน พาน ทัพพี ที่ทำด้วย |
| ทองแดงเจือดีบุก เนื้อเปราะ ว่า เครื่องลงหิน หรือ ทองลงหิน. |
| ลงอาญา, ลงอาชญา ก. ลงโทษหรือทําโทษด้วยวิธีต่าง ๆ ได้แก่ |
| ประหารชีวิต จำคุก กักขัง ปรับ ริบทรัพย์สิน. |
| ลงอุโบสถ ก. เข้าร่วมสังฆกรรมฟังพระปาติโมกข์ในวันขึ้น |
| ๑๕ คํ่า วันแรม ๑๔ หรือ แรม ๑๕ คํ่าของเดือน (ใช้แก่พระสงฆ์), |
| ลงโบสถ์ ก็ว่า. |
| ลงเอย ก. จบ, เลิก, สิ้นสุด, ยุติ, เช่น เรื่องนี้ลงเอยเสียที. |
|
|
| ล่ง | (กลอน) ว. โล่ง, ว่าง, เปล่า, ไม่มีเครื่องกําบัง. |
|
|
| ลงกา | น. ชื่อเมืองของทศกัณฐ์ในเรื่องรามเกียรติ์. |
|
|
| ล้งเล้ง | (ปาก) ก. ต่อว่าหรือดุว่าด้วยเสียงเอ็ดอึง เช่น ฉันทำแก้วแตกเขามา |
| ล้งเล้งเอากับฉันใหญ่. ว. อาการที่ส่งเสียงเอ็ดอึงราวกับทะเลาะ |
| วิวาทกัน เช่น พูดกันล้งเล้ง. |
|
|
| ลด | ก. น้อยลง ตํ่าลง หรือทําให้น้อยลงตํ่าลงกว่าที่มีอยู่เป็นอยู่แต่เดิม |
| เช่น น้ำลด ลดโทษ ลดราคา ลดน้ำหนัก ไข้ลด ลดธงลงจากเสา, |
| ผ่อนลง เช่น ลดฝีเท้า ลดฝีจักร ลดระดับ ลดเสียง, เอาออก เช่น |
| ลดฝาเรือนออกด้านหนึ่งทำให้ห้องโล่งขึ้น, หย่อนตัวลงนั่งหรือ |
| นอน เช่น ลดตัวลงนั่ง. |
| ลดเขื่อน ก. ลงเขื่อน, ทําเขื่อน. |
| ลดชั้น ก. เข้าเรียนชั้นต่ำกว่าเดิม เช่น นักเรียนที่เข้าใหม่ชั้นประถม |
| ปีที่ ๓ ถูกลดชั้นไปอยู่ชั้นประถมปีที่ ๒. |
| ลดตัว ก. ถ่อมตัว, ไม่ถือตัว, เช่น ลูกจ้างนิยมนายจ้างที่ลดตัวมาเล่น |
| หัวกับตน, ไม่ไว้ตัว เช่น เป็นผู้ใหญ่แล้วยังลดตัวไปทะเลาะกับเด็ก. |
| ลดเพดานบิน ก. ลดระดับความสูงในการบิน. |
| ลดราวาศอก ก. อ่อนข้อ, ยอมผ่อนปรนให้, เช่น เถียงกันไม่ลดรา |
| วาศอก เขาเป็นพี่ก็ต้องยอมลดราวาศอกให้เขาบ้าง. |
| ลดรูป ก. ตัดรูปสระบางรูปออกเมื่อมีตัวสะกด แต่คงออกเสียง |
| สระอย่างเดิม เช่น ในคำว่า ลง มี ล สระ โ-ะ ง สะกด ลดรูปสระ |
| โ-ะ เป็น ลง. |
| ลดละ ก. ยอมเว้นให้, ยอมหย่อนให้, (มักใช้ในความปฏิเสธ) |
| เช่น ตำรวจติดตามผู้ร้ายอย่างไม่ลดละ, ละลด ก็ว่า. |
| ลดเลี้ยว ก. อ้อมไปอ้อมมา, คดไปคดมา, เช่น ทางลดเลี้ยวไป |
| ตามไหล่เขา, อ้อมค้อม, ไม่ตรงไปตรงมา, เช่น พูดจาลดเลี้ยว, |
| เลี้ยวลด ก็ว่า. |
| ลดเลี้ยวเกี้ยวพา ก. พูดจาหว่านล้อมเป็นเชิงเกี้ยว. |
| ลดหย่อน ก. ผ่อนให้เบาลง เช่น ลดหย่อนภาษี ขอลดหย่อน |
| ดอกเบี้ยจากร้อยละ ๑๒ เป็นร้อยละ ๑๐, ทุเลา เช่น ลดหย่อนโทษ. |
| ลดหลั่น ว. ต่ำลงไปเป็นชั้น ๆ เช่น นั่งลดหลั่นกันไปตามขั้นบันได, |
| ตามลำดับชั้น เช่น พนักงานได้รับโบนัสมากน้อยลดหลั่นกันไป, |
| ก่อนหลังกันเป็นลำดับ เช่น ข้าราชการเข้ารับพระราชทานเครื่อง |
| ราชอิสริยาภรณ์ลดหลั่นไปตามลำดับชั้น. |
|
|
| ลดา | [ละ-] น. เครือเถา, เครือวัลย์; สาย. (ป., ส. ลตา). |
|
|
| ลดาวัลย์ | น. ชื่อไม้เถาชนิด Porana volubilis Burm. ในวงศ์ Convolvulaceae |
| ดอกสีขาว ออกเป็นช่อ กลิ่นหอมเย็น. |
|
|
| ลน | ก. อังไฟเพื่อให้ร้อนแต่ผิว ๆ หรือให้อ่อนเป็นต้น เช่น เอาขี้ผึ้งลนไฟ |
| เอาไม้ลนไฟให้อ่อน; วิ่ง, อยู่นิ่งไม่ได้, มักใช้ประกอบคําอื่นว่า |
| ลนลาน ลุกลน ลุกลี้ลุกลน. ว. อาการที่รีบร้อนจนไม่เป็นระเบียบ, |
| สับสน, เช่น ทำอะไรลนไปหมด พูดลนจนฟังไม่รู้เรื่อง. |
| ลนควัน ก. ทําให้อ่อนหรือให้แห้งด้วยควันร้อน. |
| ลนลาน ว. อาการที่กลัว ตกใจ หรือรีบร้อนเป็นต้นจนทำอะไรไม่ถูก |
| เช่น ไฟไหม้ข้างบ้านเขาวิ่งหนีไฟลนลานเลยไม่ได้หยิบอะไรมา. |
|
|
| ล่น | ก. วิ่ง, วิ่งเร็ว. |
|
|
| ล้น | ก. พ้นหรือเลยระดับที่เปี่ยมอยู่แล้วจนไหลออกมา เช่น น้ำล้นตุ่ม |
| ข้าวสารล้นกระสอบ, เกินกำหนดจนคงอยู่ไม่ได้ เช่น คนมากจนล้น |
| ห้องประชุม. ว. ยิ่ง เช่น งานล้น สวยล้น; (ปาก) ค่อนข้างทะลึ่ง, |
| เกินพอดี, เช่น เด็กคนนี้พูดจาล้น. |
| ล้นกระเพาะ ว. ลักษณะที่กินมากจนแน่น เช่น กินจนล้นกระเพาะ. |
| ล้นเกล้าล้นกระหม่อม น. คําเรียกพระเจ้าแผ่นดินโดยความเคารพ |
| นับถือมาก เช่น ล้นเกล้าล้นกระหม่อมของปวงชนชาวไทย. ว. ใช้เป็น |
| ราชาศัพท์ หมายความว่า มากล้นพ้นประมาณ, ใช้เขียนย่อว่าล้นเกล้าฯ |
| ก็ได้ เช่น นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าฯ หาที่สุดมิได้. |
| ล้นตลาด ว. มากจนเกินความต้องการของตลาด เช่น สินค้าล้นตลาด. |
| ล้นพ้น ว. ยิ่งยวด, ไม่มีอะไรเปรียบ, เช่น ยากจนเป็นล้นพ้น พ่อแม่มี |
| พระคุณเป็นล้นพ้น. |
| ล้นฟ้า ว. มากมายสุดคณานับ เช่น รวยล้นฟ้า. |
| ล้นมือ ว. มากเกินกว่าจะทำไหว เช่น มีงานล้นมือ. |
| ล้นหลาม ว. มากมายเหลือประมาณ เช่น ประชาชนมาเฝ้ารับเสด็จ |
| อย่างล้นหลาม. |
| ล้นเหลือ ว. มากมายเหลือเฟือ เช่น มีอาหารกินล้นเหลือ. |
|
|
| ลบ | ก. ทำให้หายไปด้วยอาการเช็ดหรือถู, ทำให้หายไป เช่น น้ำลบฝั่ง; |
| หักออก, ชักออก, (ใช้แก่วิธีเลข). ว. ที่เป็นไปในทางร้าย ทางไม่ดี |
| หรือทางทําลาย เช่น มองในทางลบ. น. เรียกเครื่องหมายดังนี้ - |
| ว่า เครื่องหมายลบ. |
| ลบรอย ก. สบประมาท. |
| ลบล้าง ก. ทําให้หมดไปสิ้นไป เช่น ลบล้างความผิด, ทำให้เป็นโมฆะ |
| ทางกฎหมาย เช่น ลบล้างหนี้สิน ลบล้างมลทิน. |
| ลบเลือน ก. เสื่อมจากสภาพเดิมจนเห็นหรือจําได้แต่ราง ๆ เช่น |
| ตัวหนังสือลบเลือน ความจําลบเลือน. |
| ลบโลก ว. เป็นใหญ่ปราบได้ตลอดโลก. |
| ลบศักราช ก. เลิกใช้ศักราชเก่า ตั้งศักราชใหม่แทน. |
| ลบหลู่ ก. แสดงอาการเหยียดหยามต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือต่อผู้มี |
| อุปการคุณโดยถือว่าไม่สำคัญควรแก่การเคารพนับถือ เช่น ลบหลู่ |
| สิ่งศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาที่ตนไม่ได้นับถือ ลบหลู่พ่อแม่ครูบาอาจารย์ |
| นาย ก ลบหลู่บิดานาย ข. |
| ลบเหลี่ยม ก. ทำให้เสียชั้นเชิง เสียเกียรติ หรือเสียความเชื่อถือ |
| ต่อหน้าผู้อื่นหรือต่อหน้าชุมนุมชน. |
|
|
| ลบม | [ละบม] (แบบ) ก. ระบม เช่น นางก็ถวายบังคม ลบมพิลาลศกําสรด |
| ไปมา. (ม. คําหลวง วนปเวสน์). |
|
|
| ลบอง | [ละบอง] น. แบบ, ฉบับ. ก. แต่ง, ทํา. (ข. ลฺบง ว่า ลอง). |
|
|
| ลปก | [ละปก] น. คนพูดบ่นเพ้อต่าง ๆ; คนพูดด้วยความอยากได้. (ป.). |
|
|
| ลปนะ | [ละปะนะ] น. การพูด, การบ่นพึมพํา; ปาก. (ป., ส.). |
|
|
| ลพ | น. การตัด, การเกี่ยว; ส่วนที่ตัดออก, ท่อน, ชิ้น; หยาดนํ้า. |
| (ป., ส. ลว). |
|
|
| ลพุช, ลาพุช | [ละพุด, ลาพุด] น. มะหาด. (ป.). |
|
|
| ลม ๑ | น. ธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง ๔ ของร่างกาย คือ ดิน นํ้า ไฟ ลม, |
| ถ้าลมในร่างกายแปรปรวนไม่ปรกติจะทําให้เกิดอาการต่าง ๆ ได้ |
| เช่น เป็นลม; ลมหายใจ เช่น หมดลม สิ้นลม หมายความว่า ตาย; |
| อากาศที่เคลื่อนที่; ชื่อโรคชนิดหนึ่ง มีอาการหลายอย่าง เช่น |
| วิงเวียน หน้ามืด คลื่นเหียน, ถ้าอาการรุนแรงอาจถึงแก่สิ้นสติ |
| หรือตายได้ เช่น เขาเป็นลมแน่นิ่งไป. |
| ลม ๆ ว. ไม่เป็นแก่น, ไม่เป็นสาระ; อาการเป็นไปแห่งจิตใน |
| ขณะหนึ่ง ๆ บางทีก็ดี บางทีก็ร้าย. |
| ลมกรด น. กระแสลมแรงจัดในบรรยากาศชั้นบนในระดับสูง |
| ตั้งแต่ ๑๐,๐๐๐-๑๕,๐๐๐ เมตร มีลักษณะเป็นลําคล้ายท่อรูปรี |
| ขนาดใหญ่, โดยปริยายหมายความว่า เร็วมาก เช่น นักวิ่งลมกรด. |
| ลมกระโชก น. ลมแรงที่เกิดในทันทีทันใดชั่วขณะหนึ่ง, ลมที่พัด |
| แรงเป็นพัก ๆ. |
| ลมโกรก น. ลมที่พัดอยู่เรื่อย ๆ. |
| ลมขึ้น ก. อาการที่ลมดันออกจากภายในร่างกาย ทําให้หาวเรอ |
| หรือให้เกิดอาการวิงเวียน หน้ามืด และอาเจียน ในกรณีหลังนี้ |
| บางทีก็เรียกว่า ลมขึ้นเบื้องสูง. |
| ลมค้า น. ลมซึ่งพัดออกจากบริเวณความกดอากาศสูงกึ่งโซนร้อน |
| ไปยังบริเวณความกดอากาศตํ่าที่เส้นศูนย์สูตร ในซีกโลกเหนือจะ |
| พัดมาจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนในซีกโลกใต้จะพัดมาจาก |
| ทิศตะวันออกเฉียงใต้. (อ. trade wind). |
| ลมงวง, ลมงวงช้าง น. ลมชนิดหนึ่ง เมื่อเริ่มเกิดจะเห็นเป็นลํายื่น |
| ลงมาจากใต้ฐานเมฆ มีลักษณะคล้ายงวงช้าง ถ้ามีกําลังแรงมาก |
| ลํานี้จะยาวลงมามาก. (อ. tornado). |
| ลมจับ ก. มีอาการวิงเวียนหน้ามืดบางคราวถึงกับหมดสติ, เป็นลม |
| หรือ เป็นลมเป็นแล้ง ก็ว่า. |
| ลมเฉื่อย น. ลมที่พัดเรื่อย ๆ, ลมที่พัดช้า ๆ. |
| ลมชวย น. ลมที่พัดอ่อน ๆ, ลมที่พัดเรื่อย ๆ. |
| ลมชาย น. ลมโชย. |
| ลมโชย น. ลมที่พัดอ่อน ๆ, ลมชาย ก็ว่า. |
| ลมแดกขึ้น ก. อาการที่ลมในท้องดันขึ้นมา. |
| ลมแดง น. ลมพายุที่พัดแรงจัด ท้องฟ้ามีสีแดง. |
| ลมแดด ว. อาการที่เป็นลมเพราะโดนแดดจัด. |
| ลมตก น. กระแสลมพัดอ่อน ๆ (มักพัดในเวลาเย็น) เช่น แดดร่ม |
| ลมตก. |
| ลมตะกัง น. ชื่อโรคลมชนิดหนึ่ง ตามตำราแพทย์แผนโบราณว่า |
| ทำให้มีอาการปวดหัวเวลาเช้า ๆ ปวดกระบอกตา เมื่อเห็นแดด |
| จะลืมตาไม่ขึ้น, ลมปะกัง ก็ว่า. |
| ลมตะเภา น. ลมชนิดหนึ่งพัดมาจากทิศใต้ไปทางทิศเหนือใน |
| กลางฤดูร้อน. |
| ลมตีขึ้น ก. อาการที่ลมในท้องตีขึ้นมา. |
| ลมตึง น. ลมกระโชกแรง. |
| ลมทวนลมค้า น. ลมชั้นบนที่อยู่เหนือลมค้าในเขตร้อนและพัด |
| สวนทางกับลมค้า. (อ. anti trade wind). |
| ลมทะเล น. ลมที่พัดจากทะเลเข้าหาฝั่งในเวลากลางวัน เนื่องจาก |
| เวลากลางวันพื้นดินร้อนกว่าพื้นนํ้า ทําให้อากาศที่อยู่เหนือพื้นดิน |
| ลอยตัวสูงขึ้น อากาศจากทะเลซึ่งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงจึงเข้ามาแทนที่. |
| ลมบก น. ลมที่พัดออกจากฝั่งไปสู่ทะเลในเวลากลางคืน เนื่องจาก |
| อุณหภูมิของนํ้าทะเลอุ่นกว่าอุณหภูมิของพื้นดินที่อยู่ใกล้เคียง อากาศ |
| เหนือผิวนํ้าจะลอยตัวสูงขึ้น อากาศจากพื้นดินจึงพัดเข้าไปแทนที่. |
| ลมบน น. กระแสลมเบื้องบน เช่น ว่าวติดลมบน. |
| ลมบ้าหมู ๑ น. ลมหมุนที่เกิดในบริเวณแคบ ๆ มีความรุนแรง |
| ไม่มากนัก มักหอบเอาของเป็นวงขึ้นไปในอากาศ. |
| ลมบ้าหมู ๒ น. อาการหมดสติเป็นครั้งคราว และมักมีอาการชักเกร็ง |
| นํ้าลายเป็นฟอง มือเท้ากํา เป็นผลเนื่องจากสมองทํางานผิดปรกติ. |
| ลมเบ่ง ก. อาการที่อยากเบ่งขณะที่มดลูกหดตัวและตำแหน่ง |
| ของทารกอยู่ต่ำมากพร้อมที่จะคลอดออกมา. |
| ลมปราณ น. ลมหายใจ เช่น ทำงานเหน็ดเหนื่อยแทบจะสิ้น |
| ลมปราณ; วิธีกําหนดดูความคล่องของลมหายใจเข้าออกว่าฤกษ์ดี |
| หรือฤกษ์ร้าย เรียกว่า จับลมปราณ. |
| ลมปะกัง น. ลมตะกัง. |
| ลมปาก น. ถ้อยคำที่กล่าว เช่น อย่าสัญญาเพียงลมปาก, คำพูด |
| ที่จูงใจให้เห็นคล้อยตาม เช่น หลงลมปากจึงตามเขาไป. |
| ลมพัดชายเขา น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
| ลมพัดหลวง น. ลมตะโก้. (ดู ตะโก้ ๒). |
| ลมพัทธยา น. ลมที่พัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทางทิศ |
| ตะวันออกเฉียงเหนือในต้นฤดูฝน. |
| ลมพายุ น. พายุ. |
| ลมพิษ น. ผื่นคันเป็นพิษเห่อขึ้นตามผิวหนัง. |
| ลมเพลมพัด น. อาการที่เจ็บป่วยโดยไม่รู้สาเหตุ มักเข้าใจกันว่า |
| ถูกกระทํา. |
| ลมมรสุม น. (ภูมิ) ลมที่เกิดขึ้นเนื่องจากความแตกต่างระหว่าง |
| อุณหภูมิของพื้นดินกับพื้นน้ำ ในฤดูหนาวอุณหภูมิของพื้นดิน |
| เย็นกว่าอุณหภูมิของน้ำในมหาสมุทรที่อยู่ใกล้เคียง อากาศเหนือ |
| พื้นน้ำจะลอยตัวสูงขึ้น อากาศจากพื้นดินจึงพัดเข้าไปแทนที่ทำ |
| ให้เกิดเป็นลมพัดออกจากทวีป ส่วนในฤดูร้อนอุณหภูมิของพื้นดิน |
| ร้อนกว่าน้ำในมหาสมุทร จึงทำให้เกิดลมพัดไปในทิศทางตรง |
| กันข้าม, พายุใหญ่ที่มีลมแรงและมีฝนตกหนัก. |
| ลมไม่ดี ก. ใจคอหงุดหงิดไม่เป็นปรกติ. |
| ลมร้อน น. ลมที่นำความร้อนมาด้วย. |
| ลมล่อง น. ลมที่พัดมาตามลํานํ้า. |
| ลม ๆ แล้ง ๆ ว. เลื่อนลอยเปล่า ๆ, ไม่มีผล, เช่น ฝันลม ๆ แล้ง ๆ |
| ว่าจะถูกสลากกินแบ่ง. |
| ลมว่าว น. ลมที่พัดจากทิศเหนือไปทิศใต้ตอนต้นฤดูหนาว, |
| ลมเล่นว่าวเดี๋ยวนี้คือลมตะเภา ซึ่งพัดจากทิศใต้ไปทิศเหนือในกลางฤดูร้อน. |
| ลมสลาตัน น. ลมทะเลที่พัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทางทิศ |
| ตะวันออกเฉียงเหนือในปลายฤดูฝน. |
| ลมสว้าน [สะว่าน] ก. ลมแดกขึ้นอันเป็นอาการของไข้หนักจวน |
| จะสิ้นใจ. |
| ลมเสีย ก. ใจคอขุ่นมัวหรือรู้สึกโกรธ. |
| ลมใส่ (ปาก) ว. อาการที่รู้สึกว่าจะเป็นลมเนื่องจากตกใจหรือ |
| ผิดหวังเป็นต้น เช่น เห็นผลสอบแล้วลมใส่. |
| ลมหนาว น. ลมที่นำความหนาวเย็นมาด้วย. |
| ลมหวน น. ลมที่พัดกลับไปกลับมาขณะฝนตก. |
| ลมหอบ น. ลมพายุที่พัดหอบเอาสิ่งต่าง ๆ ลอยไปได้ไกล ๆ. |
| ลมหายใจ น. ลมที่ปอดสูบเข้าออกทางจมูกหรือทางปาก. |
|
|
| ลม ๒ | น. ชื่อปูชนิด Ocypode ceratophthalma ในวงศ์ Ocypodidae |
| ก้านตายาว วิ่งเร็ว อยู่ตามหาดทรายชายทะเล. |
|
|
| ลม ๓ | น. ชื่อเห็ดชนิด Lentinus polychrous L?v. ในวงศ์ Polyporaceae |
| ขึ้นบนขอนไม้ผุ ดอกเห็ดรูปปากแตร ด้านบนมีเกล็ดสีนํ้าตาลอ่อน |
| ด้านล่างมีครีบสีนํ้าตาลแดง เนื้อเหนียว กินได้. |
|
|
| ล่ม | ก. กิริยาที่ทรงตัวไม่อยู่ เอียงจนตะแคง คว่ำ หรือจม เช่น เรือล่ม |
| เกวียนล่ม, ทำให้ตะแคง คว่ำ หรือจม เช่น ล่มเรือ; ได้รับความ |
| เสียหายมากเพราะน้ำท่วมหรือพายุพัดเป็นต้น เช่น นาล่ม สวนล่ม |
| โป๊ะล่ม; ไม่สำเร็จ, ไม่รอดฝั่ง, เช่น โครงการล่ม. |
| ล่มจม ก. สิ้นเนื้อประดาตัว เช่น ค้าขายขาดทุนจนล่มจม, ย่อยยับ, |
| ฉิบหาย, เช่น บ้านเมืองล่มจม. |
| ล่มฟ้า ว. มีอํานาจเหนือฟ้าเหนือเทวดา. |
| ล่มหัวจมท้าย ก. ร่วมโชคชะตาเดียวกัน เช่น สามีภรรยาต้อง |
| ล่มหัวจมท้ายด้วยกัน. |
| ล่มสลาย ก. สูญเสียสภาพเดิมแล้วสลายไป เช่น อาณาจักรโบราณ |
| ล่มสลายไปหลายอาณาจักรแล้ว. |
|
|
| ล้ม | ก. กิริยาที่ตั้งอยู่แล้วเอนลงหรือทอดลงถึงพื้นหรือทลายลง เช่น |
| ต้นไม้ล้ม ล้มตัวลงนอน ตึกล้ม, ทำให้มีอาการเช่นนั้น เช่น ล้ม |
| จอมปลวก ถูกผลักล้มลง, ตั้งอยู่ไม่ได้ เช่น กิจการล้ม ธนาคารล้ม |
| โรงเรียนล้ม; ฆ่า เช่น ล้มวัว ล้มควาย, ตาย เช่น ช้างล้ม, ตัดโค่น |
| เช่น ล้มกอไผ่; สมยอมหรือทำให้สมยอมกันในทางที่ไม่สุจริต |
| เช่น ล้มคดี ล้มมวย. ว. ที่ตั้งอยู่แล้วเอนลงหรือทอดลงถึงพื้นหรือ |
| ทลายลง เช่น ไม้ล้มข้ามได้ คนล้มอย่าข้าม; ที่สมยอมกันในทาง |
| ไม่สุจริต เช่น มวยล้ม. |
| ล้มกระดาน ก. อาการที่ฝ่ายซึ่งเห็นว่าตนกำลังจะแพ้ในการเล่น |
| หมากรุก จึงพาลคว่ำกระดานเลิกเล่นกันโดยแกล้งปัดตัวหมากรุก |
| บนกระดานเป็นต้น, คว่ำกระดาน ก็ว่า, โดยปริยายหมายถึงการ |
| ที่ฝ่ายมีอำนาจล้มเลิกการประชุมหรือกิจการใด ๆ เสียกลางคัน |
| เช่น ประธานคุมเสียงสมาชิกไม่อยู่เลยล้มกระดานด้วยการเลิก |
| ประชุม. |
| ล้มกลิ้งล้มหงาย ก. ล้มแล้ว กลิ้งพลิกไปพลิกมา เช่น ตกกระได |
| ล้มกลิ้งล้มหงายลงมา. |
| ล้มคว่ำ ก. ล้มเอาหน้าลง. |
| ล้มคว่ำคะมำหงาย ก. ล้มกลิ้งหลายทอด เช่น ถูกม้าเตะล้มคว่ำ |
| คะมำหงาย. |
| ล้มคะมำ ก. ล้มหัวพุ่งไปเพราะสะดุด. |
| ล้มเค้า ก. เล่นการพนันบางอย่างเช่นถั่วโป โดยวิธีแทงเท่าจำนวน |
| เค้าที่เจ้ามือมีอยู่ที่หน้าตัก ถ้าแทงถูกเจ้ามือก็หมดเค้า เรียกว่า |
| แทงล้มเค้า. |
| ล้มช้าง ก. ฆ่าช้าง; โค่นคนที่มีอำนาจมีอิทธิพลลงได้. |
| ล้มตะเข็บ ก. เย็บทับตะเข็บอีกครั้งหนึ่งหรือสอยให้ตะเข็บราบลง. |
| ล้มตึง ก. ล้มหงายหลังกระแทกพื้น. |
| ล้มโต๊ะ ก. กินแล้วหาเรื่องไม่จ่ายทรัพย์. |
| ล้มทั้งยืน ก. ล้มขณะที่ยืนอยู่ เช่น ถูกเตะล้มทั้งยืน เป็นลมล้มทั้งยืน, |
| โดยปริยายหมายถึงอาการที่สิ้นเนื้อประดาตัวหรือผิดหวังอย่าง |
| รุนแรงโดยไม่เคยคาดค ทันทีทันใดโดยไม่เคยคาดคิดมาก่อน เช่น พอ |
| รู้ว่าลูกถูกรถทับตายเลยเสียใจแทบล้มทั้งยืน. |
| ล้มทับ ก. ฉวยโอกาสให้ผู้อื่นจ่ายค่าอาหารแทนตนหรือพวก |
| ของตน. |
| ล้มฝา ก. ทำปลายฝาเรือนทรงไทยให้สอบขึ้น. |
| ล้มมวย (สำ) ก. สมยอมหรือทำให้สมยอมกันในทางที่ไม่สุจริต. |
| ล้มไม่ลง ก. อาการที่ถูกฝ่ายตรงข้ามเตะซ้ายเตะขวาเลี้ยงไว้ไม่ให้ล้ม |
| เช่น นายแดงถูกเตะล้มไม่ลง; หักล้างหรือโค่นผู้อื่นไม่สำเร็จ, โดย |
| ปริยายหมายความว่า พยายามรักษาสถานภาพไว้ไม่ให้ซวดเซ เช่น |
| ธนาคารล้มไม่ลง เพราะถ้าล้มประชาชนจะเดือดร้อน. |
| ล้มละลาย ก. สิ้นเนื้อประดาตัว, หมดทรัพย์สมบัติของตัว; (กฎ) |
| มีหนี้สินล้นพ้นตัว และศาลได้มีคําพิพากษาให้ล้มละลาย. |
| ล้มลุก น. พืชที่มีอายุชั่วคราว เช่น พริก มะเขือ ถั่ว ข้าวโพด เรียกว่า |
| พืชล้มลุก; เรียกตุ๊กตาชนิดหนึ่งเมื่อผลักล้มลงแล้วลุกขึ้นเองว่า |
| ตุ๊กตาล้มลุก. |
| ล้มลุกคลุกคลาน ก. หกล้มหกลุก เช่น ฝนตกหนักถนนเป็นโคลน |
| เขาต้องวิ่งหนีฝนล้มลุกคลุกคลานไปตลอดทาง สะดุดตอไม้ล้มลุก |
| คลุกคลาน, โดยปริยายหมายความว่า ซวดเซ, ไม่มั่นคง, ตั้งตัวไม่ติด, |
| เช่น ชีวิตของเขาต้องล้มลุกคลุกคลานอยู่ตลอดเวลา เขาล้มลุกคลุก |
| คลานมาหลายปีกว่าจะตั้งตัวได้. |
| ล้มเลิก ก. เลิก เช่น ล้มเลิกกิจการ, ยกเลิก เช่น ล้มเลิกสัญญา, |
| เลิกดำเนินกิจการ, ไม่ทำต่อไป, เช่น ล้มเลิกโครงการ, เลิกล้ม ก็ว่า. |
| ล้มหมอนนอนเสื่อ ก. ป่วยจนต้องนอนรักษาตัว เช่น เขาล้มหมอน |
| นอนเสื่อเสียหลายวัน. |
| ล้มหายตายจาก ก. ตายจากไปแล้ว, หายหน้าไปนานจนทำให้คิด |
| ว่าตายไปแล้ว. |
|
|
| ลมแล้ง | ดู ราชพฤกษ์. |
|
|
| ลมาด | [ละ] น. แมลงหวี่. (ข. มมาจ ว่า ตัวชีผ้าขาว). |
|
|
| ลรรลุง | [ลัน] (กลอน) ว. เป็นทุกข์ถึง, เศร้าโศก, ครํ่าครวญ. (ดู ละลุง ๑). |
|
|
| ลลนา | [ละละ] น. หญิงที่น่าเอ็นดู, ผู้หญิง. (ป., ส.). |
|
|
| ลลาฏ | [ละ] น. นลาฏ, หน้าผาก. (ป., ส.). |
|
|
| ลลิต | [ละ] ว. น่ารัก, น่าเอ็นดู, น่าชื่นชม, สวย, งาม, ละมุนละม่อม. (ส.). |
|
|
| ลวก | ก. กิริยาที่ของเหลวหรือไอที่ร้อนจัดหรือไฟมากระทบ เช่น ไฟลวก |
| น้ำร้อนลวก ถูกไอน้ำเดือดลวก, กิริยาที่ถูกน้ำร้อน ไอร้อน หรือไฟ |
| พลุ่งมากระทบผิวเช่น หม้อน้ำระเบิด น้ำร้อนพลุ่งมาลวกทำให้พอง |
| ไปทั้งตัว ไฟพลุ่งมาลวกเนื้อลวกตัว, รดหรือแช่ด้วยน้ำร้อน เช่น เอา |
| น้ำร้อนมาลวกผัก ลวกผ้าหรือลวกชาม. ว. เรียกสิ่งที่รดหรือแช่ด้วย |
| น้ำร้อน เช่น ไข่ลวก ผักลวก สะเดาลวก. |
| ลวกปาก, ลวกปากลวกคอ ก. อาการที่กินของร้อนจัดทำให้รู้สึกว่า |
| ปากแทบพองชั่วระยะหนึ่ง. |
|
|
| ลวก ๆ | ว. อย่างหยาบ ๆ, มักง่าย, ยังไม่เรียบร้อย, เช่น ทำงานลวก ๆ พอ |
| ให้เสร็จ ๆ ไป. |
|
|
| ลวง ๑ | ก. ทําให้หลงผิด เช่น ขุดหลุมพรางลวงข้าศึก. |
| ลวงตา ก. ทําให้เห็นผิดไปจากความเป็นจริง เช่น แสงแดดกล้า |
| ที่ปรากฏในระยะไกลลวงตาให้เห็นถนนลาดยางเป็นน้ำ. ว. เรียก |
| ภาพที่ทำให้เห็นผิดไปจากความเป็นจริงว่า ภาพลวงตา. |
| ลวงโลก ว. ตลบตะแลงปลิ้นปล้อนในคำว่า คนลวงโลก. |
|
|
| ลวง ๒ | น. คํากํากับชื่อปีในวิธีนับศักราชของไทยเหนือ ตรงกับเลข ๘, |
| เขียนเป็น รวง ก็มี. |
|
|
| ล่วง | ก. ผ่านจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง เช่น เดินล่วงเข้าไปในเขต |
| หวงห้าม เวลาล่วงไปหลายปี. |
| ล่วงเกิน ก. แสดงอาการเกินสมควรต่อผู้อื่นโดยล่วงจารีตประเพณี |
| หรือจรรยามารยาทด้วยการลวนลาม ดูหมิ่น สบประมาท เป็นต้น |
| เช่น ไม่ควรล่วงเกินพ่อแม่ด้วยกิริยาวาจาที่ไม่สุภาพ. |
| ล่วงขื่อ น. ด้านสกัด. |
| ล่วงคำ ก. เกินคําสั่ง. |
| ล่วงประเวณี ก. ประพฤติผิดเมียของผู้อื่น. |
| ล่วงแป น. ด้านยาว. |
| ล่วงพ้น ก. ผ่านพ้น, บางทีก็ใช้เพียง ล่วง คําเดียว. |
| ล่วงรู้ ก. รู้เสียก่อน, รู้ทัน, เช่น ล่วงรู้ความลับของผู้อื่น. |
| ล่วงละเมิด ก. ละเมิด. |
| ล่วงลับ ก. ตาย เช่น เขาล่วงลับไปแล้ว. |
| ล่วงล้ำ ก. ผ่านพ้นเกินเข้าไป, โดยปริยายหมายความว่า บุกรุก, |
| ละเมิด, เช่น ข้าศึกล่วงล้ำชายแดน, บางทีก็ใช้เพียง ล่วง คําเดียว. |
| ล่วงเลย ก. ผ่านพ้น เช่น เหตุการณ์ล่วงเลยไปแล้ว ไม่ควรปล่อย |
| วันเวลาให้ล่วงเลยไปโดยเปล่าประโยชน์, บางทีก็ใช้เพียง ล่วง |
| คําเดียว. |
| ล่วงว่า ก. บังอาจว่าเขา, กล่าวต่อไปอีกเฉพาะสิ่งใดสิ่งหนึ่ง. |
| ล่วงเวลา ว. เกินเวลาหรือนอกเวลาที่มีกําหนดไว้ เช่น เงินค่า |
| ล่วงเวลา ทำงานล่วงเวลา. |
| ล่วงหน้า ว. ก่อนกําหนด เช่น ไปล่วงหน้า รับเงินล่วงหน้า. |
|
|
| ล้วง | ก. เอามือสอดเข้าไปในที่ซึ่งเป็นช่องเป็นรู เช่น เดินเอามือล้วง |
| กระเป๋ากางเกง, โดยปริยายหมายความว่า หยั่งเอาความรู้ความคิด |
| ที่เขาปิดบังไว้ เช่น ล้วงความลับ ล้วงข้อสอบ. |
| ล้วงกระเป๋า ก. เอามือสอดเข้าไปในกระเป๋า, ถ้ายืนเอามือล้วง |
| กระเป๋าเวลาอยู่ต่อหน้าผู้หลักผู้ใหญ่ถือว่าเป็นการแสดงกิริยาที่ |
| ไม่สุภาพ; ลักทรัพย์ในกระเป๋าของผู้อื่น เช่น เขาถูกล้วงกระเป๋า |
| ระวังถูกล้วงกระเป๋า. |
| ล้วงควัก ก. หยิบฉวยเอาสิ่งของเป็นต้นไปโดยพลการ เช่น มาล้วง |
| ควักข้าวสาร ถ่าน เกลือของเจ้าของบ้านไป. |
| ล้วงคอ, ล้วงคองูเห่า (ปาก) ก. บังอาจลักขโมยหรือล่อลวงเอา |
| ทรัพย์สินเป็นต้นจากผู้ที่น่าเกรงขาม. |
| ล้วงตับ, ล้วงไส้ ก. หลอกลวงให้ตายใจเพื่อล้วงเอาความลับเป็นต้น. |
|
|
| ลวงค์ | [ละวง] น. กานพลู. (ป., ส. ลวงฺค). |
|
|
| ลวงเล้า | (ถิ่นพายัพ) น. ปีระกา อัฐศก. |
|
|
| ลวณะ | น. เกลือ, รสเค็ม, ความเค็ม. ว. เค็ม. (ป., ส.). |
|
|
| ลวด | น. สิ่งที่ทําเป็นเส้นยาว ๆ เช่น ลวดหนัง คือ แผ่นหนังที่เอามาทําเป็น |
| เส้นยาว ๆ, โลหะที่เอามารีดเป็นเส้นเช่นนั้นก็เรียกว่า ลวด เช่น ลวด |
| สังกะสี ลวดทองแดง, โดยมากมักเรียกสั้น ๆ ว่า ลวด; เรียกสิ่งที่ทํา |
| ด้วยลวด โลหะคล้ายสิ่งทอ ใช้กันยุงต่างมุ้ง ว่า มุ้งลวด; เรียกเครื่อง |
| ปูลาดสําหรับรองนั่ง ทําด้วยต้นกก ทอเป็นผืน หน้ากว้างประมาณ |
| ๑ เมตร ความยาวไม่จํากัด นิยมใช้ตามวัด ว่า เสื่อลวด; ลายที่ลอก |
| เป็นเส้นกลมยาวไปตามขอบตัวไม้ต่าง ๆ, เรียกสิ่งที่นูนขึ้นซึ่งมี |
| ลักษณะคล้ายลวด เช่นลวดปากปลา. (โบ) ว. เลย. |
| ลวดบัว น. ส่วนประดับที่ใช้ในงานสถาปัตยกรรม ใช้ตกแต่งตรง |
| ส่วนขอบของพื้นผนังด้านล่างและด้านบน เพื่อประสานระหว่าง |
| พื้นที่ต่างระดับหรือพื้นที่ในแนวนอนกับแนวตั้ง เช่น เพดานกับ |
| ผนัง พื้นกับผนัง ลักษณะเป็นแผ่นหรือแถบที่มีความกว้างตามความ |
| เหมาะสมของพื้นที่แต่ยาวทอดไปตามมุมหรือขอบ เช่น เชิงผนัง |
| ขอบเพดาน อาจเป็นปูนที่ปั้นแต่งเป็นรูปแบบต่าง ๆ เป็นไม้แกะ |
| สลักไสเซาะเป็นลวดลาย หรือเป็นไม้แถบขนาดเล็กไม่มีลวดลาย |
| ที่ช่างทั่วไปมักเรียกว่า ไม้มอบ, บัว ก็เรียก. |
| ลวดลาย น. ลายต่าง ๆ ที่เขียนหรือแกะสลัก, ฝีมือความสามารถ |
| ที่แสดงให้ปรากฏ เช่น นักฟุตบอลมีลวดลายในการส่งลูก, โดย |
| ปริยายหมายความว่า มีลูกไม้หรือชั้นเชิงต่าง ๆ เช่น เขามีลวดลาย |
| ในการพูดให้คนฮาได้ เขามีลวดลายในการเต้นรำ. |
| ลวดสปริง [สะปฺริง] น. ลวดที่ทําเป็นขด ๆ สามารถยืดหยุ่นได้. |
| ลวดหนัง น. หนังที่ทําเป็นเส้นยาว ๆ. |
| ลวดหนาม น. ลวดที่ขมวดเป็นปมเป็นระยะ ๆ แต่ละปมมีปลาย |
| แหลมคม ใช้ทํารั้วหรือเครื่องกีดขวางเป็นต้น. |
|
|
| ล้วน, ล้วน ๆ | ว. แท้, เป็นอย่างเดียวกันหมด, ไม่มีอะไรปน, เช่น ทองล้วน เงิน |
| ล้วน ๆ. |
| ล้วนด้วย, ล้วนแล้ว ว. แล้วด้วย, แล้วไปด้วย, เช่น ล้วนด้วยดอกไม้ |
| สีขาวล้วนแล้วไปด้วยทอง. |
| ล้วนแต่ ว. ทั้งหมด, ทั้งสิ้น, เช่น ผู้เข้าประกวดนางงามล้วนแต่ |
| สวย ๆ ทั้งนั้น. |
|
|
| ลวนลาม | ก. ล่วงเกินในลักษณะชู้สาวด้วยการพูดหรือการกระทำเกินสมควร |
| เช่น นายดำชอบพูดจาลวนลามผู้หญิง เขาชอบถือโอกาสลวนลาม |
| ด้วยการจับมือถือแขนผู้หญิง, ลามลวน ก็ว่า. |
|
|
| ลวนะ | น. การตัด, การเกี่ยว. (ป., ส.). |
|
|
| ล่วม | น. เครื่องสําหรับใส่หมากพลูบุหรี่ ส่วนมากทําด้วยผ้า มีใบปก เป็น |
| ของใช้โบราณ แต่ที่ทําด้วยโลหะก็มี, ถ้าเป็นของเจ้านาย เรียกว่า |
| พระล่วม, สําหรับใส่ยา เรียกว่า ล่วมยา. |
|
|
| ลวะ | น. การตัด, การเกี่ยว; ส่วนที่ตัดออก, ท่อน, ชิ้น; หยาดนํ้า. (ป., ส.). |
|
|
| ลวิตร | [ละวิด] น. เครื่องตัด, เครื่องเกี่ยว, เคียว. (ส. ลวิตฺร). |
|
|
| ลหุ | [ละ] ว. เบา; เร็ว, ฉับไว; ใช้ในตำราฉันทลักษณ์ หมายถึง พยางค์ |
| ที่มีเสียงเบา ได้แก่ พยางค์ที่ประกอบด้วยสระเสียงสั้นที่ไม่มีตัว |
| สะกด เช่น จะ มิ ดุ, ใช้เครื่องหมาย ? แทน, คู่กับ ครุ ซึ่งใช้ |
| เครื่องหมาย ?แทน. |
| ลหุโทษ น. โทษเบา, โทษไม่ร้ายแรง, คู่กับ มหันตโทษ; (กฎ) |
| ความผิดซึ่งต้องระวางโทษจําคุกไม่เกิน ๑ เดือน หรือปรับไม่เกิน |
| ๑,๐๐๐ บาท หรือทั้งจําทั้งปรับ. |
|
|
| ลหุกาบัติ | [ละหุกาบัด] น. อาบัติเบา ได้แก่ อาบัติที่เมื่อภิกษุต้องแล้ว จะต้อง |
| บอกแก่ภิกษุด้วยกันจึงจะพ้นจากอาบัตินั้น ได้แก่ อาบัติถุลลัจจัย |
| ปาจิตตีย์ ปาฏิเทสนียะ ทุกกฏ และทุพภาษิต. (ป. ลหุกาปตฺติ). |
|
|
| ล่อ ๑ | น. สัตว์พันทางที่เกิดจากการผสมระหว่างลากับม้า ใช้เป็นสัตว์ต่าง. |
|
|
| ล่อ ๒ | ก. ใช้สิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นอุบายชักนํา เช่น เอาน้ำตาลล่อมด เอาเหยื่อ |
| ล่อปลา; ปริ่ม, ใกล้จะไหล, ในคำว่า น้ำตาล่อหน่วย. |
| ล่อใจ ว. ชวนใจให้อยากได้ เช่น เอาของมาโฆษณาล่อใจ. |
| ล่อตา ว. ชวนให้อยากได้ เช่น วางกระเป๋าสตางค์ไว้บนโต๊ะล่อตา |
| ขโมย. |
| ล่อมือ ว. ชวนให้หยิบฉวยหรือขโมย เช่น ตากผ้าไว้ข้างรั้วล่อมือ |
| ขโมย. |
| ล่อลวง ก. ใช้อุบายทุจริตให้หลงเชื่อในสิ่งที่เป็นเท็จ เช่น ล่อลวง |
| เด็กไปขาย. |
| ล่อหน่วย ว. เรียกน้ำตาที่ปริ่มอยู่ที่ขอบตาเมื่อร้องไห้ว่า น้ำตาล่อ |
| หน่วย, น้ำตาคลอหน่วย หรือ น้ำตาขังหน่วย ก็ว่า. |
| ล่อหน้า ก. โผล่หน้ามาพอให้เห็น เช่น มีการมีงานเขาล่อหน้ามา |
| เดี๋ยวเดียวก็ไป. |
| ล่อหลอก ก. ล่อให้เชื่อโดยมีเครื่องจูงใจ เช่น เอาตุ๊กตามาล่อหลอก |
| เด็กให้หยุดร้องไห้, หลอกล่อ ก็ว่า. |
| ล่อหูล่อตา ว. ชวนให้อยากได้หรือหยิบฉวยไปเป็นต้น เช่น แต่ง |
| ทองเหลืองอร่ามล่อหูล่อตา. |
| ล่อแหลม ว. หมิ่นเหม่, อยู่ในที่ใกล้อันตราย, เช่น แต่งตัวล่อแหลม |
| พูดจาล่อแหลม ความประพฤติล่อแหลมต่อคุกตะราง. |
|
|
| ล้อ ๑ | น. ส่วนของรถซึ่งเป็นวงกลมสําหรับหมุนเคลื่อนพารถไป, ลูกล้อ |
| ก็ว่า. ก. กลิ้งหมุนไปอย่างล้อรถ เช่น ล้อสตางค์ให้กลิ้งไป. |
| ล้อต๊อก น. ชื่อการพนันอย่างหนึ่ง เล่นโดยปล่อยเงินเหรียญให้ |
| ล้อไปบนกระดานเป็นต้นที่วางเอียง ๆ ถ้าใครล้อได้ไกลกว่าแต่ |
| ต้องไม่เลยเส้นกำหนด จะได้ทอยคนที่ล้อใกล้กว่า ถ้าทอยถูกก็กิน |
| ถ้าทอยผิดก็เริ่มต้นเล่นใหม่. |
| ล้อเลื่อน น. คํารวมเรียกรถต่าง ๆ; (กฎ) ยานพาหนะอันประกอบ |
| ด้วยเพลาและล้อซึ่งเคลื่อนไปด้วยกําลังคนหรือสัตว์ เช่น รถ เกวียน. |
|
|
| ล้อ ๒ | ก. แสดงกิริยาวาจาหยอกเย้า เย้าแหย่ให้เขาเกิดรําคาญให้อายหรือ |
| ให้โกรธเป็นต้น; ทำให้คล้ายคลึงแบบ เช่น เขียนข้อความให้ล้อกัน. |
| ล้อความตาย, ล้อมฤตยู, ล้อมัจจุราช ก. กระทำการใด ๆ ที่เสี่ยงต่อ |
| ความตาย. |
| ล้อแบบ ก. ทำคล้ายแบบ, ทำได้ใกล้เคียงแบบ, เช่น อาคารทรงไทย |
| ในปัจจุบันล้อแบบเรือนไทยโบราณ. |
| ล้อเล่น ก. กิริยาหรือวาจาล้อเพื่อความสนุก เช่น พูดล้อเล่นอย่าถือ |
| เป็นจริงจัง, หลอกเล่น ก็ว่า. |
| ล้อเลียน ก. เอาอย่างเพื่อยั่วเย้าเล่น เช่น พูดทำเสียงล้อเลียนคน |
| ติดอ่างหรือคนพูดไม่ชัด แสดงกิริยาเดินขากะเผลกล้อเลียนคนขาเป๋. |
| ล้อหลอก ก. ทำกิริยาอาการเย้าเล่น เช่น เด็กแลบลิ้นปลิ้นตาล้อ |
| หลอกกัน, หลอกล้อ ก็ว่า. |
|
|
| ลอก |
|
|
| ล็อก ๑ | น. หมู่อาคารบ้านเรือน สิ่งก่อสร้าง หรือที่ดินที่อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ๆ |
| เช่น ที่ดินผืนนี้มี ๓ ล็อก. |
|
|
| ล็อก ๒ | น. ความคาดหมายหรือเป้าหมายที่กำหนดไว้ เช่น เรื่องนี้เป็นไปตามล็อก. |
| ล็อกเลข ก. หยุดตัวเลขตามที่ต้องการ. |
|
|
| ล็อก ๓ | ก. ตวัดรัดให้แน่น เช่น ล็อกคอ ล็อกแขน. |
|
|
| ล็อกเกต | น. เครื่องประดับทำเป็นรูปตลับเล็ก ๆ หรือกรอบรูป มีห่วงสำหรับ |
| คล้องสายสร้อยห้อยคอหรือกลัดติดเสื้อ. (อ. locket). |
|
|
| ลอกแลก | ว. แสดงอาการหลุกหลิกเป็นต้น เหลียวซ้ายแลขวาอยู่ตลอดเวลา |
| ถือกันว่าเป็นกิริยาไม่สุภาพหรือบางทีก็ส่อพิรุธด้วย. |
|
|
| ลอการิทึม | (คณิต) น. ลอการิทึมของจํานวนใดจํานวนหนึ่งบนฐานที่กําหนดให้ |
| คือ จํานวนที่บ่งแสดงกําลังของฐาน ซึ่งเมื่อฐานยกกําลังด้วยจํานวนนี้ |
| แล้วย่อมมีค่าเท่ากับจํานวนที่กําหนดนั้น เช่น ลอการิทึมของ ๔๙ บน |
| ฐาน ๗ คือ ๒ (เขียนเป็นสัญลักษณ์ว่า log749 = 2) ซึ่งหมายความว่า |
| ๗๒ = ๔๙. (อ. logarithm). |
|
|
| ลอง ๑ | น. ของที่ทํารองรับไว้ชั้นใน เช่น ลองพระสุพรรณราช; ส่วนที่ |
| ประกอบชั้นนอกของพระโกศหรือโกศ เรียกว่า พระลอง หรือ ลอง. |
|
|
| ลอง ๒ | ก. กระทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้รู้ว่าเป็นอย่างไร เช่น ลองชิม |
| ผลไม้ว่าจะมีรสชาติอย่างไร, กระทำอย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อให้รู้ว่า |
| เป็นอะไรหรือใช่หรือไม่ เช่น ลองชิมก้อนขาว ๆ ว่าเป็นเกลือหรือ |
| น้ำตาล; ทดสอบความสามารถหรือคุณภาพว่าพอดีหรือเหมาะสม |
| หรือไม่ เช่น ลองเสื้อ ลองแว่น ลองรองเท้า ลองกำลัง ลองรถ; หยั่ง |
| ท่าที เช่น ลองชวนเขาไปเที่ยวซิ ลองเกี้ยวเขาดู. |
| ลองของ ก. ทดลองดูว่าเครื่องรางของขลังนั้นจะขลังจริงหรือไม่, |
| โดยปริยายหมายความว่า ลองดี. |
| ลองเครื่อง ก. ทดสอบการทำงานของเครื่องยนต์ว่าทำงานเป็น |
| ปรกติหรือไม่. |
| ลองใจ ก. พิสูจน์ว่าจะมีนํ้าใจอย่างที่คาดหมายไว้หรือไม่ เช่น |
| เอาแหวนวางไว้ลองใจคนใช้ว่าจะซื่อสัตย์หรือไม่. |
| ลองเชิง ก. หยั่งท่าทีดูว่ามีความสามารถแค่ไหน เช่น นักมวยประ |
| หมัดเบา ๆ ลองเชิงคู่ต่อสู้, คะนอง, ตื่นเต้น, โลดโผน. |
| ลองดี ก. หาทางพิสูจน์ว่าจะดีจริงหรือไม่ (โดยมากเป็นไปในเชิง |
| ดูหมิ่นหรือท้าทาย) เช่น พูดจาท้าทายลองดีนักเลงใหญ่ ล้วงคองูเห่า |
| ด้วยการลองดีกับตำรวจ. |
| ลองธรรม์ (แบบ) น. ทางธรรม เช่น แถลงปางพระเลี้ยงโลก |
| ลองธรรม์. (ยวนพ่าย). |
| ลองใน น. โกศชั้นใน. |
| ลองภูมิ [พูม] ก. หาทางพิสูจน์ว่าจะมีพื้นความรู้ความสามารถ |
| แค่ไหนเพียงไร เช่น นักเรียนลองภูมิครู. |
|
|
| ล่อง | น. ช่องตามพื้นที่ทําไว้สําหรับให้สิ่งของลอดลงได้. ก. ลงมาตามนํ้า |
| เช่น ล่องเรือ ล่องแพ, ไปตามลม เช่น ล่องลม; โดยปริยายหมายความ |
| ว่า ด้นดั้นไป เช่น ล่องป่า ล่องไพร. ว. อาการที่แล่นไปตามทางจาก |
| เหนือลงใต้ เช่น รถล่อง ขาล่อง. |
| ล่องแก่ง ก. ไปด้วยเรือหรือแพฝ่าแก่งลงมา. |
| ล่องจวน น. ผ้ายกมีลายที่ชาย ท้องพื้นปูม เรียกว่า ล่องจวน, ถ้ามีริ้ว |
| เรียกว่า ล่องจวนริ้ว. |
| ล่องชาด ก. ลงชาด, ทาชาดลงในระหว่างสิ่งที่ทาทองหรือปิดทองแล้ว. |
| ล่องถุน น. ระยะตั้งแต่พื้นเรือนจนถึงพื้นดิน. |
| ล่องแมว น. ช่องว่างระหว่างพื้นเรือนกับพื้นระเบียงเพื่อถ่ายเท |
| อากาศ มีขนาดพอแมวลอดได้ เปิดโล่งยาวตลอดตัวเรือน. |
|
|
| ลองกอง | น. ชื่อลางสาดพันธุ์หนึ่ง เปลือกหนายางน้อย. |
|
|
| ลองจิจูด | น. เส้นรอยตัดระหว่างผิวโลกกับพื้นราบที่ผ่านแกนขั้วโลกเหนือ |
| และขั้วโลกใต้ รอยตัดนี้จะเป็นวงกลมที่ตั้งฉากกับเส้นศูนย์สูตร |
| ค่าลองจิจูดนับออกจากเมริเดียนแรกไปทางตะวันออกหรือตะวันตก |
| โดยวัดไปตามเส้นศูนย์สูตร เป็นมุมที่ศูนย์กลางโลก, เดิมใช้ว่า |
| เส้นแวง. (อ. longitude). |
|
|
| ลองไน | ดู แม่ม่ายลองไน. |
|
|
| ล่องหน | ก. หายตัวไปด้วยเวทมนตร์, มักใช้เข้าคู่กับคํา หายตัว เป็น ล่องหน |
| หายตัว คือ ไม่ปรากฏให้เห็นตัว, โดยปริยายหมายความว่า หายไป |
| โดยไม่มีร่องรอย เช่น กระเป๋าสตางค์บนโต๊ะล่องหนไปแล้ว. |
|
|
| ลอด | ก. ผ่านเข้าไปในช่อง หรือใต้สิ่งที่มีพื้น หรือสิ่งที่ขวางอยู่เบื้องบน |
| เช่น ลอดราว ลอดอุโมงค์. |
| ลอดช่อง น. ชื่อขนมอย่างหนึ่งทําด้วยแป้งข้าวเจ้ากวนพอสุก กดลง |
| ในกะโหลกที่มีรูให้ไหลออกเป็นตัว ๆ หัวท้ายแหลม กินกับน้ำกะทิ. |
|
|
| ลอตเตอรี่ | น. สลากกินแบ่ง. (อ. lottery). |
|
|
| ลอน | น. ส่วนที่มีลักษณะสูง ๆ ตํ่า ๆ อย่างลูกคลื่นติดต่อสลับกันไปบน |
| พื้นราบ เช่น ลอนฟูก ลอนสังกะสี, เรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึง |
| เช่นนั้น เช่น ลอนตาล ลอนผม. |
| ลอนทอง ก. ตัดทองคำใบให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ เพื่อตีแผ่ทําเป็น |
| ทองคําเปลว. |
|
|
| ล่อน | ก. หลุดออกหมดไม่มีเหลือติดอยู่ (ใช้แก่สิ่งที่เป็นเนื้อเยื่อ หรือสิ่ง |
| ซึ่งห่อหุ้มอยู่) เช่น เงาะล่อน พริกไทยล่อน, หลุดออกเป็นชิ้นเป็น |
| แผ่น เช่น สะเก็ดล่อน สีล่อน, หลุดออกง่ายเมื่อกะเทาะหรือแซะ |
| ออกเป็นต้น เช่น แป้งขนมเบื้องล่อน. |
| ล่อนแก่น ก. สิ้นเนื้อประดาตัว (ใช้แก่การพนัน) เช่น กินก่อนล่อนแก่น. |
| ล่อนจ้อน ว. ไม่มีอะไรปกปิดร่างกาย, ไม่มีอะไรติดตัว, เช่น |
| เปลือยกายล่อนจ้อน, โดยปริยายหมายความว่า ไม่มีของมีค่าติดตัว |
| เช่น มาแต่ตัวล่อนจ้อน. |
|
|
| ลอบ ๑ | น. ชื่อเครื่องสานสําหรับดักปลาดักกุ้ง มีหลายชนิด เช่น ลอบนอน |
| ลอบตั้ง ลอบประทุน; (ถิ่นปักษ์ใต้) ตาข่ายที่ขึงดักจับนก. |
|
|
| ลอบ ๒ | ก. แอบทำโดยไม่ให้ผู้อื่นรู้เห็น เช่น ลอบทำร้าย ลอบเข้าไปในหมู่ข้าศึก. |
| ลอบกัด ก. ทำร้ายลับหลัง, ด่าว่าหรือกลั่นแกล้งลับหลังให้เสียหาย. |
| ลอบฟัง ก. ลักฟัง, ดักฟัง, แอบฟัง. |
|
|
| ลอม | ก. รวมตะล่อมกันขึ้นไปให้เป็นจอม; อาการที่โค้งเข้าหากันเป็นวง |
| เช่น ควายเขาลอม, รอม ก็ว่า. น. เรียกกองฟางกองข้าวเป็นต้นซึ่งมี |
| ลักษณะเช่นนั้นว่า ลอมฟาง ลอมข้าว. |
|
|
| ล้อม | ก. โอบเป็นวงโดยรอบ, ตีวงเข้าไปโดยรอบ เช่น ล้อมค่าย, กั้นรอบ |
| เช่น ล้อมรั้ว ล้อมคอก, โดยปริยายหมายถึงรุมล้อมเข้ามาเพื่อจะทําร้าย, |
| ล้อมกรอบ ก็ว่า. |
| ล้อมกรอบ ก. รุมล้อมเข้ามาเพื่อจะทำร้าย, ล้อม ก็ว่า. |
| ล้อมวง ก. ป้องกันระวังโดยกวดขัน; นั่งหรือยืนเป็นวง เช่น ล้อมวง |
| กินข้าว ล้อมวงจับระบำชาวไร่. |
| ล้อมวัง น. ชื่อช้างศึกพวกหนึ่ง มีหน้าที่ทำลายค่ายข้าศึก, ช้างพังคา |
| ก็เรียก. |
|
|
| ลอมชอม | ก. ปรองดองกัน, ประนีประนอมกัน, ตกลงกันด้วยการไกล่เกลี่ย, |
| รอมชอม หรือ ออมชอม ก็ว่า. |
|
|
| ล้อมปรวด | [ล้อมปะหฺรวด] น. ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งใช้ทํายา หรือเรียกว่า ขี้แรด |
| ล้อมปรวด, ตะโกขาว ก็เรียก. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| ลอมพอก | น. เครื่องสวมศีรษะรูปยาวแหลมคล้ายชฎา เช่น เทวดาสวม |
| ลอมพอก นาคสวมลอมพอก. |
|
|
| ลอย | ก. ทรงตัวอยู่ในอากาศ เช่น บัลลูนลอย ว่าวลอย; เด่นขึ้น, นูนขึ้น, |
| เช่น รูปปลาที่วาดบนพัดมองเหมือนลอยออกมา; ไม่อยู่เป็นหลัก |
| แหล่ง, ไม่มีตําแหน่งหรือหน้าที่การงานเป็นหลักแหล่ง, เช่น เป็น |
| พ่อพวงมาลัยลอยไปลอยมา; ไม่จม เช่น เรือลอย ซุงลอย; อยู่บน |
| ผิวน้ำ เช่น จอกแหนลอย; ปล่อยให้ไปตามน้ำหรืออากาศ เช่น |
| ลอยกระทง ปล่อยลูกโป่งให้ลอยในพิธีเปิดงาน. ว. ไม่มีอะไรคุ้ม |
| หรือผูกไว้ (ใช้ในการเล่นหมากรุก) เช่น โคนลอย ม้าลอย. |
| ลอย ๆ ว. ไม่เจาะจงผู้ใดโดยเฉพาะ เช่น ด่าลอย ๆ; ไม่มีเหตุผล |
| หรือหลักฐาน เช่น เขียนกฎขึ้นมาลอย ๆ พูดลอย ๆ ไม่มีที่อ้างอิง; |
| อาการที่พูดห้วน ๆ ไม่มีหางเสียงไม่มีคำลงท้าย เช่น พูดลอย ๆ |
| ไม่มีคะขา. |
| ลอยกระทง น. ชื่อเทศกาลอย่างหนึ่ง เอากระทงที่บรรจุธูปเทียน |
| ดอกไม้ แล้วจุดให้ลอยในน้ำ ทำในวันเพ็ญเดือน ๑๒. |
| ลอยแก้ว น. ของหวานทําด้วยเนื้อผลไม้รสเปรี้ยวลอยในนํ้าเชื่อม |
| เจือเกลือเล็กน้อย เช่น ส้มลอยแก้ว กระท้อนลอยแก้ว. |
| ลอยคอ ก. ว่ายนํ้าตั้งตัวตรง คออยู่เหนือนํ้า. |
| ลอยช้อน ก. ลงนํ้าลอยคอเอาคัดช้อนตักปลา. |
| ลอยชาย ว. ปล่อยชายผ้านุ่ง (คือ ไม่โจงกระเบน) ในคำว่า นุ่งผ้า |
| ลอยชาย; กรีดกราย เช่น เดินลอยชายไม่ทำอะไรเลย, โดยปริยาย |
| หมายความว่า ไม่มีผู้ขัดขวาง เช่น ข้าศึกเดินลอยชายเข้าเมือง. |
| ลอยดอก (ปาก) ว. คําค่อนว่าผู้หญิงที่ประพฤติตัวไม่สมควร เช่น |
| ล่อหรือยั่วยวนผู้ชายในที่เปิดเผย. |
| ลอยตัว ก. หมดภาระ, หมดปัญหายุ่งยาก, เช่น เมื่อปลดเปลื้อง |
| หนี้สินได้หมดแล้ว เขาก็ลอยตัว; พ้นข้อผูกพัน เช่น ค่าเงินบาท |
| ลอยตัว ราคาน้ำมันลอยตัว. |
| ลอยนวล ว. ตามสบาย, ไม่มีผู้ขัดขวางจับกุม, เช่น ผู้ร้ายหนีไป |
| อย่างลอยนวล; กรีดกราย เช่น แทนที่จะไปโรงเรียน กลับไปเดิน |
| ลอยนวลอยู่ที่ห้างสรรพสินค้า. |
| ลอยน้ำ ก. หล่อน้ำ, เอาภาชนะใส่ของไปตั้งไว้ในน้ำไม่ให้มดขึ้น |
| เช่น เอาขนมใส่ถ้วยไปลอยน้ำไว้; เอาดอกไม้หอมลอยลงในน้ำเพื่อ |
| อบน้ำให้หอม เช่น เอาดอกมะลิลอยน้ำ. |
| ลอยบาป ก. ปลดเปลื้องบาปให้ลอยไปในแม่น้ำคงคาตามลัทธิ |
| ศาสนาพราหมณ์. |
| ลอยเป็นแพ ก. ลอยพรืดไปเป็นจำนวนมาก ๆ เช่น ผักตบชวา |
| ลอยเป็นแพ. |
| ลอยแพ ก. จับใส่แพแล้วปล่อยให้ลอยล่องไปในน้ำตามยถากรรม |
| เช่น สมัยโบราณเอาคนชั่วลอยแพไป นางกากีถูกลอยแพ, โดย |
| ปริยายหมายถึง ปล่อยให้ตกอยู่ในสถานะลำบาก เช่น โรงงาน |
| ขาดทุนต้องปิดกิจการ คนงานจึงถูกลอยแพ. |
| ลอยฟ้า, ลอยเมฆ ก. ลอยอยู่บนฟ้า. ว. เลิศ เช่น สวยลอยฟ้า; สูงมาก |
| เช่น สะพานลอยฟ้า ภัตตาคารลอยฟ้า. |
| ลอยลำ (ปาก) ว. เด็ดขาด เช่น เรือแข่งชนะลอยลำ ลอยลำเข้ารอบ. |
| ลอยหน้า, ลอยหน้าลอยตา ก. ทำหน้าเชิดไปมา, โดยปริยาย |
| หมายความว่า มีลักษณะอาการคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ทำผิด |
| แล้วยังมาลอยหน้าเถียงอีก. |
|
|
| ล่อย ๆ | ว. พล่อย ๆ. |
|
|
| ล่อแล่ | ก. พูดไม่ชัด, พูดไม่ได้ความ. |
|
|
| ลอว์เรนเซียม | น. ธาตุลําดับที่ ๑๐๓ สัญลักษณ์ Lr (ใช้ Lw ก็มี) เป็นธาตุกัมมันตรังสี |
| ที่นักวิทยาศาสตร์ สร้างขึ้นไม่มีปรากฏในธรรมชาติ. (อ. lawrencium). |
|
|
| ลออ | [ละ] ว. งาม เช่น นวลลออ เอี่ยมลออ. (ข.). |
|
|
| ละ ๑ | ก. อาการที่แยกตัวให้พ้นจากสิ่งใดสิ่งหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องอยู่ เช่น |
| ละถิ่น ละบ้าน ละสมณเพศ; ทิ้งไว้, ปล่อยไว้, เช่น ละไว้ในฐาน |
| ที่เข้าใจ ละพยศ; เว้นว่างคําหรือข้อความไว้ไม่กล่าวให้เต็ม โดย |
| ใช้เครื่องหมาย ฯ หรือ ฯลฯ เรียกว่า ไปยาลน้อย หรือ ไปยาลใหญ่ |
| หรือเขียนว่างเป็นจุด ๆ ดังนี้
หรือเว้นว่างไว้โดยใช้เครื่องหมาย |
| ดังนี้ '' แสดงว่ามีคําหรือข้อความซํ้ากับบรรทัดบน. ว. คําประกอบ |
| คํานามให้รู้ว่าเป็นหน่วยหนึ่ง ๆ หรือส่วนหนึ่ง ๆ ในจํานวนรวม |
| ซึ่งกําหนดเป็นราย ๆ ไป เช่น คนละ ปีละ, คําประกอบกริยาเพื่อ |
| เน้นความให้มีนํ้าหนักขึ้น เช่น ไปละ เอาละ. |
| ละทิ้ง ก. ละด้วยวิธีทิ้ง เช่น ละทิ้งหน้าที่. |
| ละเมิน ก. ละด้วยการไม่เหลียวแล. |
| ละลด ก. ยอมเว้นให้, ยอมหย่อนให้, (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น |
| เถียงอย่างไม่ละลด, ลดละ ก็ว่า. |
| ละเลย ก. เพิกเฉย, ทอดทิ้ง, เช่น ละเลยไม่เอาธุระ |
| ละโลก ก. ตาย เช่น เขาละโลกไปแล้ว. |
| ละวาง ก. ปล่อยวาง เช่น ละวางกิเลส. |
| ละเว้น ก. งดเว้น, ยกเว้น, เช่น ลงโทษทุกคนไม่ละเว้นผู้ใด ทุกคน |
| ถูกบังคับให้ทำงานไม่มีละเว้น. |
|
|
| ละ ๒ | ว. คําใช้ประกอบหน้าคํา ก็ เป็น ละก็ เพื่อเน้นความให้กระชับขึ้น |
| เช่น เด็กละก็ซนอย่างนี้. |
|
|
| ล่ะ | ว. คำใช้ประกอบข้อความข้างหน้าเพื่อยืนยันให้มีน้ำหนักขึ้น เช่น |
| มิน่าล่ะ จะไปไหมล่ะ, เล่า ก็ว่า. |
|
|
| ละกล | (กลอน) ว. กล, เหมือน. |
|
|
| ละกูมะนิส | น. คนที่รัก, คนที่ชอบใจ. (ช.). |
|
|
| ละขัดละขืน | (กลอน) ก. ขัดขืน; ห้าวหาญ. |
|
|
| ละคร | [คอน] น. การแสดงประเภทหนึ่ง ผู้แสดงเรียกว่า ตัวละคร มีเวที |
| หรือสถานที่ใช้ในการแสดง มีบทให้ตัวละครแสดงตามเนื้อเรื่อง |
| โดยมากมีดนตรีประกอบ มีลักษณะแตกต่างกันออกไปหลายชนิด; |
| การเล่นที่ใช้สัตว์เป็นตัวแสดง เช่น ละครลิง ละครสัตว์, โดยปริยาย |
| หมายถึงความเป็นไปของชีวิต เช่น ละครชีวิต โลกคือละครโรงใหญ่. |
| ละครแก้บน น. ละครชาตรีตอนสั้น ๆ ที่จัดแสดงแก้บน. |
| ละครชวนหัว น. ละครพูดประเภทขำขัน. |
| ละครชาตรี น. ละครต้นแบบของละครรำ เล่นกันเป็นพื้นบ้าน |
| ทั่วไป มีตัวละครน้อย เดิมเป็นชายล้วน ตัวละครที่ไม่สำคัญมัก |
| ไม่แต่งตัวยืนเครื่อง กระบวนรำไม่สู้งดงามประณีตนัก. |
| ละครดึกดำบรรพ์ น. ละครแบบหนึ่ง ดำเนินเรื่องรวดเร็ว มีการ |
| ตกแต่งฉากที่คล้ายของจริง ไม่มีบทบรรยายฉาก บรรยายกิริยา |
| อาการของตัวละคร ตัวละครร้องและเจรจาบทของตนเอง และ |
| ใช้ดนตรีที่ปรับปรุงตามแบบคอนเสิร์ตของฝรั่ง ฉากสุดท้ายจะ |
| งดงามสง่าภาคภูมิ เช่น ละครดึกดำบรรพ์เรื่องอิเหนา เรื่องคาวี, |
| ชื่อดึกดำบรรพ์มาจากชื่อโรงละครของเจ้าพระยาเทเวศร์วงศ์วิวัฒน์ |
| (ม.ร.ว.หลาน กุญชร). |
| ละครโทรทัศน์ น. ละครพูดที่แสดงทางโทรทัศน์ มีการตกแต่งฉาก |
| ให้เหมือนจริง. |
| ละครนอก น. ละครรำแบบหนึ่ง ปรับปรุงให้ดีขึ้นจากละครชาตรี |
| ในชั้นต้นตัวละครเป็นชายล้วน ภายหลังหญิงชายแสดงปนกัน |
| มีบทเจรจา การแสดงพลิกแพลงนอกเรื่องได้ไม่ต้องรักษาระเบียบ |
| แบบแผนนัก แสดงได้ทุกเรื่อง ยกเว้นเรื่องที่ละครในใช้แสดง. |
| ละครใน น. ละครรำแบบหนึ่ง เดิมมีเฉพาะของพระมหากษัตริย์ |
| ตัวละครเป็นหญิงล้วน เครื่องแต่งตัวและกระบวนรำประณีตงดงาม |
| ดนตรีไพเราะ แสดงเฉพาะ ๔ เรื่อง คือ อิเหนา ดาหลัง รามเกียรติ์ |
| และอุณรุท. |
| ละครพันทาง น. ละครแบบหนึ่ง ดัดแปลงจากละครรำแบบเดิม |
| ตัวละครพูดบทของตนเอง มักแสดงเรื่องแต่งจากพงศาวดารชาติ |
| ต่าง ๆ มีท่ารำ สำเนียงเจรจา และทำนองเพลงตามชาตินั้น ๆ เช่น |
| ละครพันทางเรื่องราชาธิราช เรื่องพระลอ เรื่องขุนช้างขุนแผน |
| (ตอนพระไวยแตกทัพ) เรื่องเลือดสุพรรณ. |
| ละครพูด น. ละครแบบหนึ่ง รับอิทธิพลจากละครแบบยุโรป |
| ตัวละครพูดบทของตนในการดำเนินเรื่อง อาจพูดเป็นถ้อยคำ |
| ธรรมดา คำกลอน คำฉันท์ มีการจัดฉากและแต่งกายตามสมัย |
| ที่ปรากฏในเรื่อง เช่น ละครพูดเรื่องหัวใจนักรบ ละครพูดคำ |
| กลอนเรื่องพระร่วง ละครพูดคำฉันท์เรื่องมัทนะพาธา. |
| ละครพูดสลับลำ น. ละครสังคีต. |
| ละครเพลง น. ละครที่ผู้แสดงร้องเพลงดำเนินเรื่องตลอดทั้งเรื่อง |
| ใช้เพลงและดนตรีสากลประกอบ ไม่มีลูกคู่ จัดฉากและแต่งกาย |
| แบบสมัยนิยมตามเนื้อเรื่อง เช่น ละครเพลงเรื่องราชินีบอด เรื่อง |
| เปลวสุริยา. |
| ละครยก น. เครื่องสังเวยพระภูมิหรือแก้บน ทำเป็นแท่นยกขนาด |
| เล็ก มีเสา ๔ มุม ดาดเพดานด้วยกระดาษ มีตุ๊กตาดินปั้นทาฝุ่นเขียน |
| สีสมมุติเป็นตัวละคร ๓๕ ตัวเสียบไว้บนแท่นนั้น. |
| ละครย่อย น. ละครชวนหัวเรื่องสั้น ๆ. |
| ละครร้อง น. ละครแบบหนึ่ง ได้รับอิทธิพลจากละครแบบยุโรป |
| ตัวละครร้องเพลงเองในการดำเนินเรื่องตลอดทั้งเรื่อง มีบทเจรจา |
| ตามเนื้อเพลงที่ตัวละครร้องจบไป มีการจัดฉากและแต่งกายตาม |
| สมัยที่ปรากฏในเรื่อง เช่น ละครร้องเรื่องพระร่วง เรื่องสาวเครือฟ้า. |
| ละครรำ น. ละครแบบเดิมของไทย ตัวละครแต่งเครื่องและแสดง |
| บทบาทโดยวิธีร่ายรำไปตามเพลงที่ต้นเสียงและลูกคู่ขับร้อง ใช้ดนตรี |
| ปี่พาทย์ประกอบ แบ่งออกเป็น ละครชาตรี ละครนอก ละครใน. |
| ละครเร่ น. ละครที่ออกไปแสดงตามที่ต่าง ๆ ไม่ได้แสดงประจำถิ่น. |
| ละครลิง น. ละครที่ใช้ลิงแสดง โดยทำท่าทางไปตามคำร้องของ |
| ผู้บอกบท มักเล่นเรื่องพระรถเมรีและจันทโครบ. |
| ละครเล็ก น. ละครที่ใช้หุ่นใหญ่เชิดเป็นตัวละคร เช่น ละครเล็ก |
| เรื่องพระอภัยมณี ละครเล็กเรื่องขุนช้างขุนแผน. |
| ละครวิทยุ น. ละครพูดที่แสดงทางวิทยุ มักมีเพลงประกอบ. |
| ละครสังคีต น. ละครแบบหนึ่ง รับอิทธิพลจากละครแบบยุโรป |
| ตัวละครร้องและพูดบทของตน การร้องเพลงและการพูดมีความ |
| สำคัญเท่ากัน ตัดส่วนใดออกเนื้อเรื่องจะขาดไป ดนตรีประกอบ |
| ไพเราะ มีการจัดฉากและแต่งกายตามสมัยที่ปรากฏในเรื่อง เช่น |
| ละครสังคีตเรื่องวิวาหพระสมุท เรื่องมิกาโด, บางทีเรียกว่า ละคร |
| พูดสลับลำ. |
| ละครสัตว์ น. การแสดงของสัตว์ต่าง ๆ ที่ฝึกไว้ดีแล้ว โดยมีการ |
| แสดงของคณะกายกรรมประกอบด้วย. |
|
|
| ละคิ | ว. ยัง, ยังมีอยู่. |
|
|
| ละคึก | (โบ) ก. รีบ, เร่ง. |
|
|
| ละงาด | น. เย็น, เวลาเย็น, ใช้ว่า ลางาด ล้างาด หรือ ลํางาด ก็มี. (ข. ลงาจ). |
|
|
| ละงิด | น. ฟ้า, ชั้นเทวดา. (ช.). |
|
|
| ละติจูด | น. เส้นรอยตัดระหว่างผิวโลกกับพื้นราบที่ตั้งได้ฉากกับแกนขั้วโลก |
| เหนือและขั้วโลกใต้ รอยตัดนี้จะเป็นวงกลมที่ขนานกับเส้นศูนย์สูตร |
| ค่าของละติจูดนับออกจากเส้นศูนย์สูตรไปทางขั้วโลกเหนือหรือ |
| ขั้วโลกใต้ โดยวัดไปตามเส้นเมริเดียน เป็นมุมที่ศูนย์กลางของโลก, |
| เดิมใช้ว่า เส้นรุ้ง. (อ. latitude). |
|
|
| ละบม | ก. รู้สึกขัดเมื่อยฟกชํ้าอยู่ข้างใน; รม, ทา. (โดยมากใช้ ระบม). |
|
|
| ละบอง | น. เม็ดตุ่ม ๆ เกิดตามผิวเนื้อด้วยพิษร้อนหรือพิษอักเสบ. |
| ละบองไฟ น. เม็ดตุ่มเกิดแก่หญิงกําลังอยู่ไฟ, ผดไฟ. |
| ละบองราหู น. ชื่อโรค ตามตําราแพทย์แผนโบราณว่าเป็นโรคซาง |
| ชนิดหนึ่งที่ขึ้นเป็นเม็ดที่เด็กอ่อน, กระบองราหู ก็เรียก. |
|
|