| แลง ๑ | น. ชื่อหินชนิดหนึ่ง เมื่ออยู่ใต้ดินมีลักษณะเป็นดินอ่อน เมื่อถูกลม |
| แล้วแข็ง เป็นหินสีแดงอย่างอิฐเผา แต่ปรุเป็นรูเหมือนไม้ที่เพรียงกิน |
| เรียกว่า หินแลง หรือ ศิลาแลง. |
|
|
| แลง ๒ | น. แมง ในคําว่า แลงกินฟัน. |
| แลงกินฟัน น. ชื่อโรคซึ่งเข้าใจผิดว่ามีแมงชนิดหนึ่งเกาะกินรากฟัน |
| ทําให้ฟันผุ. |
|
|
| แล่ง ๑ | น. มาตราตวงตามวิธีประเพณีของไทยโบราณ ๒ จังออน = ๑ แล่ง |
| และ ๒ แล่ง = ๑ ทะนาน. |
|
|
| แล่ง ๒ | น. รังกระสุน, ที่เก็บลูกกระสุนดินดำหรือลูกศร. |
|
|
| แล่ง ๓ | ก. ผ่า, ทำให้แตก, เช่น แล่งมะพร้าว; รีดเป็นเส้นบาง ๆ เช่น |
| แล่งเงิน แล่งทอง. ว. เรียกเงินหรือทองที่รีดเป็นเส้นบาง ๆ ว่า |
| เงินแล่ง ทองแล่ง. |
|
|
| แล้ง | น. หน้านํ้าแห้ง, ฤดูไม่มีฝน, ในคำว่า หน้าแล้ง ฤดูแล้ง. ก. ไม่มี เช่น |
| แล้งน้ำใจ, มีน้อย เช่น แล้งน้ำ แล้งกวี. ว. ไม่มี, มีน้อย, เช่น ฝนแล้ง, |
| บางทีใช้เข้าคู่กับคำ แห้ง เป็น แห้งแล้ง เช่น แผ่นดินนี้นับวันจะแห้ง |
| แล้งเป็นทะเลทราย. |
|
|
| แล่งพระราม | ดู เขนงนายพราน. |
|
|
| แลน | ดู ตะกวด. |
|
|
| แล่น ๑ | ก. เคลื่อนไปด้วยเครื่องยนต์หรือแรงลมเป็นต้น เช่น รถยนต์แล่นเร็ว |
| เรือใบแล่นช้า, โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น |
| สมองกำลังแล่น ความคิดไม่แล่น; เชื่อมถึงกัน เช่น นอกชานแล่น |
| ถึงกัน. น. ชื่อวัยของเด็กถัดจากวัยจูง เรียกว่า วัยแล่น. |
| แล่นก้าว ก. แล่นเรือใบเฉียงไปเฉียงมาแบบสลับฟันปลาเพื่อให้ถึง |
| จุดหมายซึ่งอยู่ทางด้านต้นลม, แล่นทวนลม ก็ว่า. |
| แล่นขวางลม ก. แล่นเรือใบโดยตั้งใบเรือให้ทำมุมประมาณ ๙๐? |
| กับทิศทางลมเพื่อให้ถึงจุดหมายซึ่งอยู่ขวางทิศทางลม. |
| แล่นตามลม ก. แล่นเรือใบไปตามทิศทางลมเพื่อให้ถึงจุดหมาย |
| ซึ่งอยู่ในทิศทางเดียวกับลม. |
| แล่นทวนลม ก. แล่นเรือใบเฉียงไปเฉียงมาแบบสลับฟันปลาเพื่อ |
| ให้ถึงจุดหมายซึ่งอยู่ทางด้านต้นลม, แล่นก้าว ก็ว่า. |
| แล่นใบบนบก (สำ) ก. คิดทำสิ่งที่เป็นไปไม่ได้. |
|
|
| แล่น ๒ | น. หลอดสำหรับเป่าไฟเพื่อเชื่อมโลหะเช่นทอง นาก เงินให้ติดกัน, |
| เรียกกิริยาที่ใช้หลอดเป่าไฟเพื่อเชื่อมโลหะดังกล่าวว่า เป่าแล่น. |
|
|
| แลนทานัม | น. ธาตุลําดับที่ ๕๗ สัญลักษณ์ La เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง |
| สีขาว หลอมละลายที่ ๙๒๐?ซ. (อ. lanthanum). |
|
|
| แลบ | ก. เหลื่อมหรือทําให้เหลื่อมออกจากที่เดิม (มักใช้แก่ของแบน ๆ) |
| เช่น แขนเสื้อชั้นในแลบ แลบลิ้น; เป็นแสงแวบ ๆ ออกไป เช่น |
| ฟ้าแลบ ไฟแลบ. |
| แลบลิ้นปลิ้นตา ก. แลบลิ้นและปลิ้นตาแสดงอาการล้อเลียน |
| (มักใช้แก่เด็ก). |
| แลบลิ้นหลอก ก. แลบลิ้นแสดงอาการล้อเลียนหรือเยาะเย้ย. |
|
|
| แล้ว | ว. ลักษณะอาการกระทําใด ๆ เสร็จ สิ้น จบ ล่วงไป หรือสุดสิ้นลง |
| เช่น กินแล้ว ทำแล้ว นอนแล้วหรือต่อแต่นั้นเริ่มใหม่อีกระยะหนึ่ง |
| (จะเป็นการกระทําอย่างเดียวกันหรือต่างกันแล้วแต่กรณี) เช่น กิน |
| แล้วนอน ขึ้นรถแล้วลงเรือ. |
| แล้วกัน (ปาก) ว. คำที่เปล่งออกมาแสดงความไม่พอใจหรือผิดหวัง |
| เป็นต้น เช่น แล้วกันกินขนมหมดไม่เหลือไว้ให้เลย แล้วกัน ไป |
| เมื่อไรก็ไม่บอก; คำที่ใช้ลงท้ายข้อความแสดงว่าเป็นอันยุติกัน เช่น |
| ขอโทษเขาเสียหน่อยก็แล้วกัน วันนี้ยังเขียนไม่เสร็จ เอาไว้พรุ่งนี้แล้วกัน. |
| แล้วก็แล้วกันไป, แล้วกันไป ว. อาการที่พูดขอร้องให้เลิกแล้วต่อกัน |
| เช่น เหตุการณ์ก็ผ่านพ้นไปแล้ว เรื่องนี้ขอให้แล้วกันไป. |
| แล้วก็แล้วไป ว. อาการที่พูดปลอบใจหรือให้สติว่า เมื่อเหตุการณ์ |
| สิ้นสุดหรือยุติลงแล้วก็ไม่ควรเก็บมาเป็นกังวลหรือรื้อฟื้นขึ้นมาอีก. |
| แล้วด้วย, แล้วไปด้วย ว. ล้วนด้วย เช่น แล้วไปด้วยทอง; สำเร็จด้วย |
| เช่น แล้วด้วยใจ. |
| แล้วแต่ ว. ตามแต่, สุดแต่, สุดแท้แต่, (ใช้ในลักษณะที่ยกอำนาจการ |
| ตัดสินขั้นสุดท้ายให้แก่ผู้ใดหรือสิ่งใดเป็นต้น) เช่น แล้วแต่บุญกรรม |
| แล้วแต่สถานการณ์ แล้วแต่กรณี แล้วแต่คณะรัฐมนตรีจะพิจารณา |
| อนุมัติหรือไม่. |
| แล้วไป (ปาก) ก. เสร็จสิ้นไป, ช่างปะไร, (มักพูดแสดงความไม่พอใจ) |
| เช่น ไม่ทำก็แล้วไปให้กินแล้วไม่กินก็แล้วไป. |
| แล้วไปแล้ว ว. สิ้นสุดแล้ว เช่น เรื่องมันแล้วไปแล้ว เอามาพูดทำไมอีก. |
| แล้วไม่รู้จักแล้ว, แล้วไม่รู้แล้ว ว. ซ้ำ ๆ ซาก ๆ, ร่ำรี้ร่ำไร, เช่น พูดแล้ว |
| ไม่รู้จักแล้ว บ่นอยู่นั่นแหละ แล้วไม่รู้แล้ว. |
|
แล้ว
เล่า, แล้ว ๆ เล่า ๆ ว. ทําแล้วทําอีกอยู่นั่นเอง เช่น พูดแล้ว |
| พูดเล่า กินแล้วกินเล่า ทําแล้ว ๆ เล่า ๆ ไม่รู้จักเสร็จ. |
|
|
| แล้ว ๒ | ก. จบ, สิ้น, เสร็จ, เช่น งานแล้วหรือยัง. |
|
|
| และ ๑ | ก. เชือด แล่ เถือสิ่งที่ยังมีเหลือติดอยู่กับสิ่งอื่นเช่นเนื้อติดกระดูกให้ |
| หลุดออกเป็นแผ่นบาง ๆ เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยเป็นต้น. |
| และเล็ม ก. กัดกินทีละน้อย เช่น เด็กและเล็มขนม แกะและเล็มหญ้า |
| เลือกเก็บหรือเด็ดทีละน้อย เช่น และเล็มยอดตำลึง และเล็มยอดกระถิน; |
| เล็ม ก็ว่า. |
| และเลียม ก. พูดเกี้ยวผู้หญิงทีเล่นทีจริง เช่น ชายเจ้าชู้และเลียมผู้หญิง; |
| เลียบเคียงเข้าไปทีละน้อย เช่น เด็กและเลียมเข้ามาขอขนมกิน. |
|
|
| และ ๒ | สัน. กับ, ด้วยกัน. |
|
|
| โล่ ๑ | น. ชื่อแพรชนิดหนึ่งเส้นไหมโปร่ง, ใช้เรียกผ้าบาง ๆ ก็มี เช่น |
| ผ้าป่านโล่. |
|
|
| โล่ ๒ | น. เครื่องปิดป้องศัตราวุธ รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทําด้วยโลหะหรือหนังดิบ |
| ด้านหลังมีที่จับ, มักใช้คู่กับดาบหรือหอก, โดยปริยายหมายถึงการเอา |
| คนหรือสิ่งอื่นต่างโล่เพื่อกันความเสียหายแก่ตัว; สิ่งที่มีลักษณะคล้าย |
| คลึงโล่สําหรับมอบแก่ผู้ชนะการแข่งขันกีฬาเป็นต้น. |
|
|
| โล้ | ก. แล่นไปตามคลื่น (สำหรับเรือสําเภา) (พจน. ๒๔๙๓), ทําให้เรือ |
| เคลื่อนที่โดยอาการโยกแจวให้ปัดนํ้าไปมา. น. เรียกเรือต่อชนิดหนึ่ง |
| ท้ายตัด มีแจวอยู่ท้ายเรือสําหรับยืนโล้ไป ไม่มีหางเสือ ใช้ตามชายฝั่ง |
| ทะเล ว่า เรือโล้. |
| โล้ชิงช้า ก. ยืนบนชิงช้าแล้วใช้มือโหนเชือกโยกตัวให้ชิงช้าแกว่ง |
| โยนไปมา. |
|
|
| โลก, โลก | [โลก, โลกะ, โลกกะ] น. แผ่นดิน, โดยปริยายหมายถึงหมู่มนุษย์ |
| เช่น ให้โลกนิยม; ส่วนหนึ่งแห่งสกลจักรวาล เช่น มนุษยโลก เทวโลก |
| พรหมโลก โลกพระอังคาร; (ภูมิ) ดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง มีขนาดใหญ่ |
| เป็นอันดับ ๕ ในระบบสุริยะ เป็นที่อยู่อาศัยของมนุษย์และสิ่งมีชีวิต |
| ทั้งหลาย ลักษณะอย่างรูปทรงกลม มีเส้นผ่าศูนย์กลางที่ศูนย์สูตรยาว |
| ๑๒,๗๕๕ กิโลเมตร ศูนย์กลางที่ขั้วโลกยาว ๑๒,๗๑๑ กิโลเมตร มี |
| เนื้อที่บนผิวโลก ๕๑๐,๙๐๓,๔๐๐ ตารางกิโลเมตร. (ป., ส.). |
| โลกเชษฐ์ [โลกกะ] น. ''ผู้เป็นใหญ่ในโลก'' คือ พระพุทธเจ้า. |
| (ส. โลกเชฺยษฺ?; ป. โลกเชฏฺ?). |
| โลกธรรม [โลกกะ] น. เรื่องของโลก, ธรรมดาของโลก ทาง |
| พระพุทธศาสนามี ๘ ประการ คือ ๑. มีลาภ ๒. เสื่อมลาภ ๓. มียศ |
| ๔. เสื่อมยศ ๕. สรรเสริญ ๖.นินทา ๗. สุข ๘. ทุกข์. (ส. โลกธรฺม; |
| ป. โลกธมฺม). |
| โลกธาดา [โลกกะ] น. พระผู้สร้างโลก. (ส. โลกธาตฺฤ). |
| โลกธาตุ [โลกกะ] น. แผ่นดิน. (ป., ส.). |
| โลกนาถ [โลกกะ] น. ผู้เป็นที่พึ่งของโลก, ทางพระพุทธศาสนา |
| หมายถึง พระพุทธเจ้า. (ป., ส.). |
| โลกบาล [โลกกะ] น. หัวหน้าเทวดาในชั้นจาตุมหาราช มีหน้าที่ |
| รักษาโลกในทิศทั้ง ๔ เรียกเต็มว่า ท้าวจตุโลกบาล หรือ ท้าว |
| จัตุโลกบาล คือ ๑. ท้าวธตรฐ จอมภูต หรือจอมคนธรรพ์ รักษาโลก |
| ด้านทิศบูรพาหรือทิศตะวันออก ๒. ท้าววิรุฬหก จอมเทวดา หรือ |
| จอมกุมภัณฑ์ รักษาโลกด้านทิศทักษิณหรือทิศใต้ ๓. ท้าววิรูปักษ์ |
| จอมนาค รักษาโลกด้านทิศประจิมหรือทิศตะวันตก ๔. ท้าวกุเวร |
| จอมยักษ์ รักษาโลกด้านทิศอุดรหรือทิศเหนือ. (ป., ส. โลกปาล). |
| โลกย์, โลกยะ, โลกัย ว. ของโลก. (ส. โลกฺย). |
| โลกวัชชะ [โลกะ] น. โทษทางโลก, อาบัติที่เป็นโทษทางโลก, |
| ข้อเสียหายที่ชาวโลกติเตียนว่าไม่เหมาะสมกับสมณะ คือ สิ่งที่ |
| ภิกษุหรือคนทั่วไปที่ไม่ใช่ภิกษุทำ ก็เป็นความผิดความเสียหาย |
| เหมือนกัน เช่น ทําโจรกรรม ฆ่ามนุษย์ ทะเลาะวิวาท. (ป.). |
| โลกวิทู [โลกะ] น. ''ผู้รู้แจ้งซึ่งโลก'' คือ พระพุทธเจ้า. |
| (ป.; ส. โลก + วิทุ). |
| โลกสถิติ [โลกะ] น. ความเป็นอยู่ของโลก. (ส.). |
| โลกอุดร, โลกุตระ [โลกอุดอน, โลกุดตะระ] ว. เหนือโลก, พ้น |
| วิสัยของโลก. (ป., ส. โลก + อุตฺตร). |
| โลกัตถจริยา [โลกัดถะจะ] น. ความประพฤติเป็นประโยชน์แก่ |
| โลก. (ป. โลก + อตฺถ + จริยา). |
| โลกันตร์ น. ชื่อนรกขุมหนึ่งเป็นที่ลงโทษที่หนักที่สุดไม่ผุดไม่เกิด. |
| (ป. โลกนฺตร ว่า ระหว่างโลก; ส. ว่า โลกอื่น). |
| โลกา (กลอน) น. โลก. |
| โลกาธิบดี [ทิบอดี, ทิบบอดี] น. ผู้เป็นใหญ่ในโลก. |
| (ป. โลกาธิปติ). |
| โลกาธิปไตย [ทิปะไต, ทิบปะไต] น. การถือโลกเป็นใหญ่. |
| (ป. โลกาธิปเตยฺย). |
| โลกานุวัตร น. ความประพฤติตามโลก. (ป. โลกานุวตฺต; ส. |
| โลกานุวฺฤตฺต). |
| โลกาภิวัตน์ น. การแพร่กระจายไปทั่วโลก; การที่ประชาคมโลก |
| ไม่ว่าจะอยู่ ณ จุดใด สามารถรับรู้สัมพันธ์ หรือรับผลกระทบจาก |
| สิ่งที่เกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วกว้างขวาง ซึ่งเนื่องมาจากการพัฒนา |
| ระบบสารสนเทศเป็นต้น. (ป. โลก + อภิวตฺตน; อ. globalization). |
| โลกามิส น. เครื่องล่อใจให้ติดอยู่ในโลก ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส |
| และสัมผัส. (ป. โลก + อามิส). |
| โลกายัต น. ชื่อหนึ่งของลัทธิปรัชญาฝ่ายวัตถุนิยมของอินเดีย ถือว่า |
| โลกนี้เกิดจากการรวมตัวกันเองของวัตถุธาตุ ๔ คือ ดิน นํ้า ไฟ ลม |
| ชีพหรือชีวิตเป็นเพียงผลิตผลของวัตถุธาตุที่รวมตัวกันนั้น คนเรา |
| เกิดครั้งเดียว ตายแล้วขาดสูญ ไม่มีโลกหน้า จึงควรแสวงหากามสุข |
| เสียแต่วันนี้ พรุ่งนี้เราอาจตาย, ลัทธินี้ทางพระพุทธศาสนาจัดเป็น |
| อุจเฉททิฐิ แปลว่า ความเห็นว่าตายแล้วสูญ, จารวาก ก็เรียก. (ป., ส.). |
| โลกาวินาศ ว. สูญสิ้นความเจริญสวัสดิมงคล ทางโหราศาสตร์ห้าม |
| ประกอบการมงคลต่าง ๆ ในวัน ยาม ฤกษ์ ราศี และดิถีที่เป็น |
| โลกาวินาศ ทั้งนี้ตลอดปีนั้น, ตรงข้ามกับ อธิบดี. |
| โลกิย, โลกิยะ, โลกีย์ ว. เกี่ยวกับโลก, ทางโลก, ธรรมดาโลก, |
| ของโลก, ตรงข้ามกับ โลกุตระ, เช่น โลกิยธรรม เรื่องโลกิยะ, |
| โดยปริยายหมายถึงที่เกี่ยวกับกามารมณ์ เช่น เรื่องโลกีย์. |
| (ป.; ส. เลากฺย). |
| โลกียวัตร น. ความเป็นไปของสามัญชน. (ป. โลกิย + วตฺต). |
| โลกียวิสัย น. เรื่องโลกีย์, เรื่องที่เกี่ยวเนื่องกับกามารมณ์, เรื่อง |
| ของคนที่ยังมีกิเลสอยู่. |
| โลกียสุข น. ความสุขทางโลก, ความสุขทางกามารมณ์, เช่น การ |
| ดูมหรสพเป็นโลกียสุขอย่างหนึ่ง. |
| โลกุตร, โลกุตระ [โลกุดตะระ] ว. เหนือโลก, พ้นวิสัยของโลก, |
| เช่น โลกุตรธรรม เรื่องโลกุตระ. |
| โลกุตรธรรม [โลกุดตะระทํา] น. ธรรมที่พ้นวิสัยของโลก มี ๙ คือ |
| มรรค ๔ (คือ โสดาปัตติมรรค สกิทาคามิมรรค อนาคามิมรรค |
| อรหัตมรรค) ผล ๔ (คือ โสดาปัตติผล สกิทาคามิผล อนาคามิผล |
| อรหัตผล) และนิพพาน ๑. (ส.; ป. โลก + อุตฺตร + ธมฺม). |
| โลกุตรภูมิ [โลกุดตะระ] น. ภูมิที่พ้นจากโลก; ระดับจิตใจของ |
| พระอริยบุคคล. |
| โลเกศ น. ผู้เป็นใหญ่ในโลก, จอมโลก. (ส.; ป. โลเกส). |
|
|
| โลกย์, โลกยะ, โลกัย | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกัตถจริยา | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกันตร์ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกา | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกาธิบดี | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกาธิปไตย | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกานุวัตร | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกาภิวัตน์ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกามิส | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกายัต | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกาวินาศ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกิย, โลกิยะ, โลกีย์ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกียวัตร | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกียวิสัย | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกุตร, โลกุตระ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกุตรธรรม | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลกุตรภูมิ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลเกศ | ดู โลก, โลก. |
|
|
| โลง | น. หีบสําหรับบรรจุศพ; ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์บุษยะ มี ๕ ดวง, |
| ดาวปู ดาวสิธยะ ดาวสมอสําเภา ดาวปุยฝ้าย ดาวพวงดอกไม้ |
| ดาวดอกบัว ดาวบุษย์ ดาวปุษยะ หรือ ดาวปุสสะ ก็เรียก. |
|
|
| โล่ง | ว. มีลักษณะว่าง เตียน ไม่มีอะไรกีดกั้นหรือปิดบัง เช่น ที่โล่ง ป่า |
| ถูกตัดต้นไม้เสียโล่ง, ที่เปิดตลอดไม่มีอะไรกีดกั้นหรือปิดบัง เช่น |
| ห้องโล่ง, โดยปริยายหมายความว่า ปราศจากอุปสรรค เช่น เปิด |
| ทางโล่งแล้ว. |
| โล่งคอ ก. อาการที่รู้สึกว่าลำคอปลอดโปร่งชุ่มชื่นเพราะดื่มน้ำชา |
| หรือซดน้ำแกงร้อน ๆ เป็นต้น. |
| โล่งจมูก ก. รู้สึกว่าหายใจสะดวก. |
| โล่งใจ ก. รู้สึกสบายใจ, หายอึดอัดใจ, เช่น สอบไล่เสร็จ ค่อยโล่ง |
| ใจหน่อย. |
| โล่งโถง ว. เปิดว่างตลอด ขาดสิ่งที่ควรมี เช่น ห้องโล่งโถง คือ |
| ห้องที่ควรจะมีฝากั้น แต่ไม่มี. |
| โล่งหู ก. รู้สึกสบายอกสบายใจเพราะไม่ได้ยินเสียงที่เคยทำให้ |
| รำคาญหูอยู่เป็นประจำ. |
| โล่งอก ก. รู้สึกปลอดโปร่งใจเพราะปลดเปลื้องภาระหนักได้แล้ว. |
| โล่งอกโล่งใจ ก. รู้สึกปลอดโปร่งเพราะหมดความกังวลใจ. |
|
|
| โล้ง | น. โรง. |
|
|
| โล่งโจ้ง | ว. โล่งโต้ง. |
|
|
| โล่งโต้ง, โล้งโต้ง | ว. ล่อนจ้อน, เปล่าเปลือย, เช่น เดินเปลือยกายโล่งโต้ง ถอนขน |
| ห่านเสียโล้งโต้ง ย่านซื่อซื่อว่าบ้าน ย่านยาว เหนแต่ชุมนุมลาว |
| ล่อนโล้ง ลากอวนส่วนหนุ่มสาว เสียงแซ่ แม่เอย เท่าแก่แล |
| โล้งโต้ง ต่างหล้อนห่อนอายฯ (นิ. สุพรรณ), โล่งโจ้ง ก็ว่า. |
|
|
| โลจนะ | [โลจะ] น. ดวงตา. (ป., ส.). |
|
|
| โลณะ | น. เกลือ. ว. เค็ม. (ป., ส.). |
|
|
| โลด | ดู เหมือดโลด (๑). |
|
|
| โลดเต้น | ก. อาการที่กระโดดขึ้นลงหลายครั้งหลายหนเพราะความดีอกดีใจ |
| เป็นต้น, มักใช้เข้าคู่กับคำ กระโดด เป็น กระโดดโลดเต้น. |
|
|
| โลดโผน | ว. แปลกผิดธรรมดา เช่น สํานวนโลดโผน, ผาดโผนน่าหวาดเสียว |
| ต่ออันตราย เช่น ขับรถโลดโผน, บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ โจนทะยาน |
| เป็น โลดโผนโจนทะยาน หมายความว่า ผาดแผลงอย่างน่าหวาดเสียว |
| ต่ออันตราย เช่น เด็กซน ๆ ชอบเล่นโลดโผนโจนทะยาน. |
|
|
| โลดลิ่ว | ก. อาการที่ไปอย่างเร่งรีบ. |
|
|
| โลดแล่น | ก. อาการที่กระโดดวิ่งถลาไปด้วยความตื่นเต้นดีอกดีใจเป็นต้น. |
|
|
| โลดทะนง | น. ชื่อไม้พุ่มขนาดเล็กชนิด Trigonostemon reidioides (Kurz) |
| Craib ในวงศ์ Euphorbiaceae เปลือกหอม ใช้ทํายาได้. |
|
|
| โล่ติ๊น | ดู หางไหลแดง ที่ หางไหล ๒. |
|
|
| โลโต | น. อูฐ. (จ.). |
|
|
| โลท | [โลด] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Symplocos racemosa Roxb. ในวงศ์ |
| Symplocaceae ใช้ทํายาได้. (ป. โลทฺท; ส. โลธฺร). |
|
|
| โลน ๑ | ว. อาการที่แสดงกิริยาวาจาหยาบคายไปในทางลามก, มักใช้เข้าคู่ |
| กับคำ หยาบ เป็น หยาบโลน เช่น แสดงกิริยาโลน พูดจาหยาบโลน. |
|
|
| โลน ๒ | น. ชื่อแมลงขนาดเล็กชนิด Pthirus pubis ในวงศ์ Pediculidae |
| ตัวยาว ๑.๕๒ มิลลิเมตร ลําตัวค่อนไปทางรูปไข่แบน สีขาว |
| อมนํ้าตาลอ่อน ไม่มีปีก ปลายขางอแหลมเกือบเป็นง่ามเหมือน |
| ก้ามปู อาศัยอยู่ตามบริเวณขนในที่ลับของคน กัดและดูดเลือด |
| กินเป็นอาหาร ทําให้เกิดอาการคัน. |
|
|
| โล้น | ว. ลักษณะของหัวที่โกนผมออกหมด; เกลี้ยงเตียน เช่น เขาโล้น. |
| น. เรียกหัวโขนที่ไม่สวมมงกุฎหรือชฎา เช่น หัวนนทุก หัวเสนา |
| ยักษ์ ว่า หัวโล้น. |
|
|
| โลปะ | น. การลบ, การตัดออก, การทําให้หมด. (ป., ส.). |
|
|
| โลภ | น. ความอยากได้ไม่รู้จักพอ. (ป., ส.). |
| โลภโมโทสัน ก. อยากได้มาก ๆ เช่น อย่างหนึ่งทุจริตคิดร้ายผัว |
| อีกอย่างมัวโลภโมโทสัน. (ขุนช้างขุนแผน). |
|
|
| โลม ๑ | ก. ทําอาการประคองลูบให้รู้สึกว่าเอ็นดูรักใคร่เป็นต้น. น. เรียกตัว |
| หนังใหญ่ที่แสดงบทเข้าพระเข้านาง เช่น หนุมานเกี้ยวนางเบญกาย, |
| หนังโลม ก็ว่า. |
| โลมเล้า ก. กอดจูบลูบคลำแสดงความรัก, พูดปลอบโยนให้ |
| โอนอ่อนตาม, เล้าโลม ก็ว่า. |
|
|
| โลม ๒, โลมะ, โลมา ๑ | น. ขน. (ป.). |
| โลมชาติ [โลมมะชาด] น. ขน. |
|
|
| โลมา ๒ | น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับ Odontoceti มีหลายชนิด |
| หลายวงศ์ ลำตัวใหญ่ บางชนิดปลายปากยื่นแหลม บางชนิดหัว |
| กลมมน หางแบนเพื่อช่วยในการพุ้ยน้ำ มักมีครีบหลัง ๑ ครีบ |
| หายใจด้วยปอด อาศัยอยู่ในทะเล เช่น โลมาขาวเทา (Sotalia |
| plumbea) ในวงศ์ Stenidae โลมาหัวขวด (Delphinus delphis) |
| ในวงศ์ Delphinidae โลมาหัวบาตรหลังเรียบ (Neophocaena |
| phocaenoides) ในวงศ์ Phocaenidae, ปลาโลมา ก็เรียก. |
|
|
| โลละ | ว. โลเล, เหลวไหล, เหลาะแหละ, ไม่แน่นอน. (ป., ส.). |
|
|
| โลลุป | [โลลุบ, โลลุบปะ] ว. ที่มีความกระหาย, ที่มีความอยากได้. (ป., ส.). |
|
|
| โลเล | ว. ไม่แน่นอน (มักใช้แก่นิสัยใจคอ) เช่น มีจิตใจโลเล, ไม่อยู่กับ |
| ร่องกับรอย (มักใช้แก่กริยาพูด) เช่นพูดจาโลเล. |
|
|
| โล้เล้ | (ปาก) ว. ส่งเสียงเอะอะจนฟังไม่ได้ศัพท์ เช่น พ่อค้าส่งเสียงโล้เล้. |
|
|
| โลโล, โลโล้ | น. ชนชาวเขาพวกหนึ่งอยู่ทางแถบใต้ของประเทศจีน. |
|
|
| โลห, โลหะ | [โลหะ] น. ธาตุที่ถลุงจากแร่แล้ว เช่น เหล็ก ทองแดง ทองคํา; |
| (วิทยา) ธาตุซึ่งมีสมบัติสําคัญคือ เป็นตัวนําไฟฟ้าและความร้อนที่ดี |
| มีขีดหลอมเหลวสูง ขัดให้เป็นเงาได้ ตีแผ่เป็นแผ่นหรือดึงให้เป็น |
| เส้นลวดได้ เมื่อนํามาเคาะมีเสียงดังกังวาน เมื่ออยู่ในสภาพไอออน |
| จะเป็นไอออนบวก. |
| โลหกุมภี [โลหะ] น. ชื่อนรกขุมหนึ่ง มีกระทะทองแดงเป็นที่ |
| ทรมาน. (ป.). |
| โลหะเจือ น. โลหะที่เกิดจากการผสมโลหะต่างชนิดกัน เช่น นาก |
| ทองบรอนซ์, โลหะผสม ก็ว่า. |
| โลหะผสม น. โลหะเจือ. |
|
|
| โลหัช | น. โลหะเจือ เช่น ทองเหลือง ทองบรอนซ์. (ป.). |
|
|
| โลหิต | น. เลือด. ว. สีแดง, โรหิต ก็ว่า. (ป., ส.). |
|
|
| ไล่ ๑ | ก. ตามไปติด ๆ เพื่อให้ทันหรือเพื่อกระทำอย่างใดอย่างหนึ่ง |
| เช่น ไล่ยิง ไล่กัด ไล่ขวิด ไล่จิก; ขับ, มักใช้เข้าคู่กันเป็น ไล่ขับ |
| หมายความว่า บังคับให้ออกไปให้พ้น, บังคับให้ไปหรือให้ออก |
| จากที่เดิม เช่น ไล่ควายเข้าคอก ไล่คนออกจากบ้าน; ต้อนให้จนมุม |
| เช่น เอาม้าและเรือไล่ขุน; สอบดูลำดับก่อนหลังเพื่อทบทวนความรู้ |
| ความจำเป็นต้น เช่น เรียกนักเรียนมาไล่แบบ. |
| ไล่กวด ก. วิ่งให้เร็วขึ้นเพื่อให้ทัน เช่น ตำรวจไล่กวดผู้ร้าย. |
| ไล่ ๆ กัน ก. มีระดับหรือขนาดสูงต่ำเป็นต้นลดหลั่นกันตามลำดับ |
| เช่น มีลูกอายุไล่ ๆ กัน สูงต่ำไล่ ๆ กัน รุ่นไล่ ๆ กัน. |
| ไล่ขับ ก. วิ่งตามเพื่อให้ทัน เช่น เด็กวิ่งไล่ขับกันมาบนถนน; บังคับ |
| ให้ออกไปให้พ้น เช่น ไล่ขับคนร้ายออกไปจากบ้าน. |
| ไล่ขี้ ก. ขับขี้ตะกรันออกจากเนื้อโลหะโดยนำโลหะมาหลอม. |
| ไล่ช้าง น. เรียกฝนเม็ดใหญ่ที่ตกลงมาซู่ใหญ่เพียงครู่เดียวแล้วหยุดว่า |
| ฝนไล่ช้าง, ฝนซู่ ก็เรียก. |
| ไล่ต้อน ก. ไล่สกัดกั้นให้ไปตามที่ต้องการ เช่น ไล่ต้อนเป็ดเข้าเล้า |
| สุนัขไล่ต้อนฝูงแกะ นักมวยไล่ต้อนคู่ชกให้เข้ามุม. |
| ไล่ตะเพิด ก. ออกเสียงไล่ให้หนีไป. |
| ไล่ทหาร (ปาก) ก. เข้ารับการคัดเลือกเพื่อรับราชการทหารตาม |
| หมายเกณฑ์. |
| ไล่ที่ ก. บังคับให้ออกจากที่ดิน เช่น ฟ้องศาลไล่ที่; เรียงลำดับที่ |
| ตามคะแนนสูงต่ำ. |
| ไล่ที่ทำวัง (สํา) ก. บังคับให้ย้ายไปให้พ้นเพื่อตนจะเข้าไปอยู่. |
| ไล่น้ำ น. ส่วนหนึ่งของพิธีพราหมณ์ทําในเดือน ๑๑ โดยมุ่งหมาย |
| ให้นํ้าลด. |
| ไล่นิ้ว ก. ไล่ระดับเสียงดนตรีประเภทเครื่องสีเครื่องดีดจากเสียงต่ำ |
| ไปหาสูงหรือจากเสียงสูงไปหาต่ำเพื่อให้เสียงตรงกับโน้ตเพลง. |
| ไล่บาลี ก. สอบความรู้ภาษาบาลี, โดยปริยายหมายความว่า ลองภูมิ, |
| ไล่ภูมิ. |
| ไล่เบี้ย ก. ไล่เลียงหาคนทำผิดตั้งแต่หัวแถวจนถึงปลายแถว; (กฎ) |
| เรียกร้องให้รับผิดในการชําระหนี้ย้อนขึ้นไปเป็นลําดับ, โดยปริยาย |
| หมายถึงการกระทําในลักษณะเช่นนั้น. |
| ไล่แบบ ก. ให้นักเรียนท่องบทเรียนตามที่สั่งให้ฟัง เช่น ครูไล่ |
| แบบนักเรียน. |
| ไล่เปิด (ปาก) ก. ไล่ให้หนีไป. |
| ไล่ไปไล่มา ก. ไล่เลียง, ไต่ถาม, เช่น ไล่ไปไล่มาก็เป็นญาติกัน |
| ไล่ไปไล่มาก็รุ่นเดียวกัน. |
| ไล่ผม ก. ตัดหรือเก็บเล็มผมให้เข้ารูปทรง. |
| ไล่ผี ก. ทำพิธีร่ายมนตร์ขับผีที่เชื่อว่าสิงอยู่ในคนหรือสถานที่. |
| ไล่ภูมิ ก. ซักถามเพื่อสอบพื้นความรู้. |
| ไล่มาติด ๆ ก. ตามมาอย่างกระชั้นชิด เช่น ผู้ร้ายวิ่งไล่มาติด ๆ. |
| ไล่ราว ก. ล่าสัตว์ด้วยวิธีตีเกราะเคาะไม้ให้สัตว์ตกใจวิ่งกระเจิด |
| กระเจิงไปตามทางที่ผู้ล่าต้องการ. |
| ไล่ลม ก. ทำให้ลมหรือแก๊สออกจากร่างกายโดยวิธีใช้ยาหรือนวด |
| เป็นต้น. |
| ไล่ล่า ก. ตามล่า เช่น ผู้ใหญ่บ้านไล่ล่าเสือ. |
| ไล่ลูกฆ้อง ก. ปรับเสียงลูกฆ้องไม่ให้แปร่ง; โดยปริยายหมายความว่า |
| ดุด่าว่ากล่าวหรือลงโทษเรียงตัวตั้งแต่หัวแถวจนถึงปลายแถว. |
| ไล่ลูกระนาด ก. ปรับเสียงลูกระนาดไม่ให้แปร่ง. |
| ไล่เลี่ย ว. พอ ๆ กัน, สูสี, เช่น สูงไล่เลี่ยกัน สอบได้คะแนน |
| ไล่เลี่ยกัน. |
| ไล่เลียง ก. ซักไซ้, ไต่ถาม, มักใช้เข้าคู่กับคำ ซักไซ้ เป็น ซักไซ้ |
| ไล่เลียง. |
| ไล่ส่ง ก. ไล่ไปให้พ้น. |
| ไล่สี ก. เกลี่ยสีให้เสมอกันในการระบายสี ระบายสีให้เป็นไป |
| ตามลำดับของสีจากสีอ่อนไปหาแก่หรือจากสีแก่ไปหาอ่อน. |
| ไล่เสียง ก. ไล่ระดับเสียงดนตรีจากเสียงต่ำไปหาสูงหรือจากเสียง |
| สูงไปหาต่ำ เพื่อให้เสียงตรงกับโน้ตเพลง. |
| ไล่หนังสือ ก. สอบไล่. |
| ไล่หลัง ก. ตามมาติด ๆ, ตามมาใกล้ ๆ, เช่น ฝนไล่หลังมา มีคะแนน |
| ไล่หลังมา ด่าไล่หลัง. |
| ไล่ออก ก. คัดชื่อออกจากทะเบียน เช่น ไล่ออกจากโรงเรียน, ให้ |
| ออกจากราชการหรือวงการเพราะกระทำความผิดอย่างร้ายแรง |
| เช่น ไล่ออกจากราชการ ไล่ออกจากงาน. (กฎ) น. โทษทางวินัย |
| สถานหนักที่สุดที่ใช้ลงแก่ข้าราชการ ผู้กระทําผิดวินัยอย่างร้ายแรง |
| โดยสั่งให้ออกจากราชการและไม่มีสิทธิได้รับบําเหน็จบํานาญ. |
|
|
| ไล่ ๒ | น. ไม้ต่าง ๆ เรียกว่า ไม้ไล่. |
|
|
| ไล้ | ก. ทาโดยละเลงทั่ว ๆ ไป เช่น ไล้ครีมให้ทั่วหน้า, เกลี่ยให้เสมอกัน, |
| เกลี่ยให้เรียบ, เช่น ไล้ปูน. |
|
|
| ไลย ๑ | [ไล] น. สลัก, ดาล, ลิ่ม. |
|
|
| ไลย ๒ | [ไล] น. ของที่จะพึงเลีย. (ป. เลยฺย). |
|
|
| ไลลา | (กลอน) ก. ไปมา, เยื้องกราย. |
|
|
| ไลเลย | ว. คล้ายคลึงกัน. |
|
|
| ไลไล้ | ก. ลูบไม่หยุด, ลูบถี่ ๆ. |
|
|