วาสนะ ๒[วาสะ] น. การอบ, การทําให้หอม; เครื่องหอม, นํ้าหอม. (ป., ส.).
วาสนา[วาดสะหฺนา] น. บุญบารมี, กุศลที่ทําให้ได้รับลาภยศ, เช่น เด็กคนนี้
มีวาสนาดี เกิดในกองเงินกองทอง, มักใช้เข้าคู่กับคำ บุญ หรือ บารมี
เป็น บุญวาสนา หรือ วาสนาบารมี เช่น เป็นบุญวาสนาของเขา
เขาเป็นคนมีวาสนาบารมีมาก. (ป., ส.).
วาสพ[วาสบ] น. พระอินทร์. (ส., ป. วาสว).
วาสะ ๑น. การอยู่, การพัก; ที่อยู่, บ้าน. (ป., ส.).
วาสะ ๒น. ผ้า, เครื่องนุ่งห่ม. (ป., ส.).
วาสะ ๓น. การอบ; เครื่องหอม, นํ้าหอม. (ป., ส.).
วาสิน, วาสี ๑อรัญวาสี = ผู้อยู่ป่า. (ป., ส.).
วาสี ๒น. มีด, พร้า. (ป., ส.).
วาสุกรี, วาสุกีน. ชื่อพญานาคร้ายตนหนึ่ง; พญานาค. (ป., ส. วาสุกิ).
วาสุเทพน. ชื่อพระนารายณ์ปางพระกฤษณะ. (ส.).
วาหนะ[วาหะ] น. พาหนะ. (ป., ส.).
วาหะ ๑ดู พาห ๑, พ่าห์.
วาหะ ๒น. ชื่อมาตราตวงอย่างหนึ่ง. (ป., ส.).
วาหินีน. ทัพ, กองทัพ; หมวด; แม่นํ้า, คลอง. (ส.).
วาฬ ๑, วาฬ[วาน, วาละ] น. พาฬ. (ป.; ส.วฺยาล).
วาฬมิค น. พาฬมฤค, สัตว์ร้าย. (ป.).
วาฬ ๒[วาน] น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับ Odontoceti และ Mysticeti
มีหลายชนิดในหลายวงศ์ ขนาดใหญ่มาก หัวมนใหญ่ หางแบนเพื่อ
ช่วยในการพุ้ยน้ำ สามารถพ่นอากาศที่มีไอน้ำออกทางจมูกได้เวลา
โผล่ขึ้นมาหายใจ เช่น วาฬสีน้ำเงิน (Balaenoptera musculus)
ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยปรกติ
ไม่พบในน่านน้ำไทย, วาฬแกลบครีบดำ (B. borealis) และ
วาฬแกลบครีบขาวดำ (B. acutorostrata) ในวงศ์ Balaenopteridae,
วาฬหัวทุย (Physeter catodon) ในวงศ์ Physeteridae, ปลาวาฬ ก็เรียก.
วิคํานําหน้าศัพท์ แปลว่า วิเศษ, แจ้ง, ต่าง, เช่น วิสุทธิ วิเทศ. (ป., ส.).
วิกขัมภ์[วิกขํา] น. เส้นผ่านศูนย์กลาง. (ป.).
วิกขัมภนะ[วิกขําพะ] น. การปลดเปลื้อง, การเลิกถอน; การข่มไว้. (ป.).
วิกเขป[วิกเขบ, วิกเขปะ] น. การเคลื่อนหรือแกว่งไปมา. (ป.; ส. วิกฺเษป).
วิกจะ[กะ] ก. แย้ม, บาน. (ป., ส.).
วิกรม (ส. วิกฺรม; ป. วิกฺกม).
วิกรัย[วิไกฺร] น. การขาย. (ส. วิกฺรย; ป. วิกฺกย).
วิกรานต์[วิกฺราน] ว. กล้าหาญ, มีชัยชนะ, ก้าวหน้า. (ส. วิกฺรานฺต).
วิกฤต, วิกฤต, วิกฤติ, วิกฤติ[วิกฺริด, วิกฺริดตะ,วิกฺริด, วิกฺริดติ] ว. อยู่ในขั้นล่อแหลมต่ออันตราย
เช่น การเมืองอยู่ในขั้นวิกฤติ, มักใช้แก่เวลาหรือเหตุการณ์ เป็น
วิกฤติกาล หรือ วิกฤติการณ์, อยู่ในระยะหัวเลี้ยวหัวต่อ เช่น
มุมวิกฤติ จุดวิกฤติ. (ส.; ป. วิกต, วิกติ).
วิกฤตการณ์, วิกฤติการณ์ น. เหตุการณ์อันวิกฤติ เช่น
เกิดวิกฤติการณ์ทางการเมือง.
วิกฤตกาล, วิกฤติกาล น. เวลาอันวิกฤติ เช่น ในวิกฤติกาลข้าวของ
มีราคาแพงและหาซื้อยาก.
วิกล[วิกน] ว. ไม่ปรกติ, แปลกไป, ไม่สมบูรณ์, อ่อนแอ, เช่น รูปร่าง
วิกลหน้าตาวิกล, บางทีใช้เข้าคู่กับคำ วิการ เป็น วิกลวิการ เช่น
รูปร่างวิกลวิการ. (ป., ส.).
วิกลจริต [วิกนจะหฺริด] ว. มีความประพฤติหรือกิริยาผิดปรกติ
เพราะสติวิปลาส เช่น เขาเป็นคนวิกลจริต ร้องไห้บ้างหัวเราะ
บ้างโดยไม่มีสาเหตุ, เป็นบ้า.
วิกสิต[วิกะสิด] ก. บาน, แย้ม. (ป., ส.).
วิกัตว. วิกฤต. (ป. วิกต).
วิกัติ (ป. วิกติ).
วิกัติการก[วิกัดติ] (ไว) น. คําที่อธิบายตําแหน่งของบทการกข้างหน้าให้
ชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น เด็กนักเรียนนอน เขาเดินมากับนายมีคนใช้,
คําที่เป็นบทช่วยวิกตรรถกริยาและเรียงไว้หลังวิกตรรถกริยา
''เป็น'' หรือ ''คือ'' เช่น เขาเป็นนักกีฬา เขาคือนักกีฬา.
วิกัป[กับ] น. การใคร่ครวญอย่างไม่แน่ใจ; คําแสดงความหมาย
ให้เลือกเอาอย่างใดอย่าง หนึ่ง. ก. กำหนด; ให้, ฝาก
(ตามพระวินัยบัญญัติ). (ป. วิกปฺป; ส. วิกลฺป).
วิกัย[ไก] น. การขาย. (ป.; ส. วิกฺรย).
วิการว. พิการ, ที่ผิดแปลกไปจากธรรมชาติ, มักใช้เข้าคู่กับคำ วิกล
เป็น วิกลวิการ. . ความผันแปร. (ป., ส.).
วิกาล, วิกาล[วิกาน, วิกานละ] ว. ในยามค่ำคืนที่ค่อนไปทางดึก เช่น ขโมยเข้า
บ้านในยามวิกาล; ผิดเวลา (ใช้แก่การกินอาหารผิดเวลาตามที่พระ
วินัยกำหนด นับตั้งแต่เที่ยงแล้วไปจนถึงอรุณขึ้น) เช่น กินอาหาร
ในเวลาวิกาล. (ป.).
วิกาลโภชน์ น. การกินอาหารในเวลาวิกาล คือ ผิดเวลา ซึ่งว่าตาม
พระวินัยกำหนดไว้ตั้งแต่เที่ยงแล้วไปจนถึงอรุณขึ้น. (ป.).
วิคหะ[วิกคะ] น. การทะเลาะ, การโต้เถียง; ร่างกาย, รูปร่าง, ตัว;
การแยกออกเป็นส่วน ๆ. (ป. วิคฺคห; ส. วิคฺรห).
วิเคราะห์ก. ใคร่ครวญ เช่น วิเคราะห์เหตุการณ์; แยกออกเป็นส่วน ๆ เพื่อ
ศึกษาให้ถ่องแท้ เช่น วิเคราะห์ปัญหาต่าง ๆ วิเคราะห์ข่าว.
(ส. วิคฺรห).
วิฆนะ[วิคะ] น. การขัดขวาง, เครื่องขัดขวาง, อุปสรรค, ความขัดข้อง.
(ส.).
วิฆเนศ, วิฆเนศวร[วิคะเนด, วิคะเนสวน] น. ชื่อเทพองค์หนึ่งมีพระเศียรเป็นช้าง ถือว่า
ถ้าบูชาแล้วป้องกันความขัดข้องที่จะเกิดมีขึ้นได้, คเณศ พิฆเนศ
หรือพิฆเนศวร ก็เรียก. (ส. วิฆน + อีศ; วิฆน + อีศฺวร).
วิฆาตก. พิฆาต. (ป., ส.).
วิฆาสน. เดน, อาหารเหลือ. (ป.).
วิงก. หมุน, วน; รู้สึกหวิวใจ.
วิงเวียน ก. รู้สึกเวียนหัวดูอะไรหมุนไปหมด มักมีอาการคลื่นไส้
ด้วย เช่น ทำงานเหนื่อยเกินไปจนรู้สึกวิงเวียนจะเป็นลม.
วิ่งก. ก้าวไปโดยเร็วยิ่งกว่าเดิน เช่น คนวิ่งไปวิ่งมา ม้าวิ่งในสนาม,
แล่นไปโดยเร็ว เช่น เรือวิ่งข้ามฟาก รถวิ่งไปตามถนน; (ปาก)
วิ่งเต้น. น. การแข่งขันชนิดหนึ่ง ผู้แข่งขันต้องวิ่งให้เร็วที่สุด
เพื่อให้ ถึงหลักชัยก่อน ตามระยะทางที่กำหนด เช่น วิ่ง ๑๐๐ เมตร
วิ่ง ๔๐ เมตร.
วิ่งกระโดดข้ามรั้ว, วิ่งข้ามรั้ว น. การแข่งขันชนิดหนึ่ง ผู้แข่งขัน
ต้องวิ่งเร็วแล้วกระโดดข้ามรั้วที่วางไว้เป็นระยะ ๆ ตามเส้นทางที่
กําหนดไว้ ใครถึงหลักชัยก่อนถือว่าชนะ.
วิ่งกระสอบ น. การเล่นชนิดหนึ่ง ผู้เล่นแต่ละคนสวมกระสอบวิ่ง
แข่งกัน ใครวิ่งถึงเส้นชัยก่อนเป็นผู้ชนะ, วิ่งสวมกระสอบ ก็ว่า.
วิ่งเก็บของ ก. วิ่งเก็บสิ่งของเช่นส้ม มะนาว ที่วางเป็นระยะ ๆ แล้ว
ไปใส่ภาชนะที่วางไว้ที่ตั้งต้น ใครเก็บหมดก่อนเป็นผู้ชนะ.
วิ่งควาย ก. ให้ควายวิ่งแข่งกันโดยมีคนขี่บนหลัง.
วิ่งงัว, วิ่งวัว ก. ให้คน ๒ คนวิ่งแข่งกัน.
วิ่งเต้น ก. พยายามติดต่ออย่างเต็มที่เพื่อขอความสนับสนุน
ช่วยเหลือในกิจที่ต้องประสงค์ เช่น วิ่งเต้นฝากงาน.
วิ่งทน ก. วิ่งแข่งระยะทางไกล กำหนดระยะทางตามมาตรฐานการ
แข่งขันโอลิมปิก คือ ๒๖ ไมล์ ๓๘๕ หลา หรือ ๔๑.๘ กิโลเมตร,
วิ่งมาราธอน ก็ว่า.
วิ่งเปี้ยว น. การเล่นวิ่งแข่งโดยแบ่งผู้เล่นออกเป็น ๒ ฝ่าย
แต่ละฝ่ายส่งคนวิ่งอ้อมหลักของฝ่ายตรงข้ามทีละคน โดยวิธีรับ
ช่วงไม้หรือผ้าต่อ ๆ กันไป ฝ่ายที่วิ่งเร็วกว่า ใช้ไม้หรือผ้าที่ถืออยู่ตี
ฝ่ายตรงข้ามได้ เป็นฝ่ายชนะ.
วิ่งผลัด น. การแข่งขันชนิดหนึ่ง แบ่งออกเป็นชุด ๆ ชุดละ ๔ คน
แต่ละชุดจัดคนยืนอยู่ในลู่ของตนตามจุดต่าง ๆ ที่กำหนด คนแรก
จะเริ่มวิ่งจากต้นทาง แล้วส่งไม้ให้คนที่ ๒ คนที่ ๒ วิ่งไปส่งให้คน
ที่๓ และคนที่ ๓ วิ่งไปส่งให้คนที่ ๔ ตามลำดับ คนที่ ๔ ของชุดใดวิ่ง
ถึงหลักชัยก่อนเป็นผู้ชนะ.
วิ่งม้า ก. ให้ม้าวิ่งแข่งพนันกัน.
วิ่งมาราธอน ก. วิ่งแข่งระยะทางไกล กำหนดระยะทางตาม
มาตรฐานการแข่งขันโอลิมปิก คือ ๒๖ ไมล์ ๓๘๕ หลา หรือ ๔๑.๘
กิโลเมตร, วิ่งทน ก็ว่า.
วิ่งรอก ก. อาการที่คนชักว่าววิ่งช่ วยกันฉุดสายป่านโดยเอารอก
ทับเชือกเพื่อให้ว่าวจุฬาพาว่าวปักเป้าเข้ามาในแดนตน
หรือเอารอกทาบเชือกเพื่อให้ว่าวปักเป้าทําให้ว่าวจุฬาเสียเปรียบ
แล้วรอกให้ว่าวจุฬาตก; โดยปริยายหมายถึงอาการที่นักร้องหรือ
นักแสดง เป็นต้น ไปแสดงตามที่ต่าง ๆ หลายแห่งในวันเดียวกันหรือ
คืนเดียวกันให้ทันกําหนดเวลา, อาการที่รถรับจ้างวิ่งรถเปล่าตระเวน
หาผู้โดยสาร, เรียกว่า วิ่งรอก หรือ วิ่งกะรอก.
วิ่งระแบง ก. วิ่งเล่น. (ข. ละแบง ว่า การเล่น).
วิ่งราว ก. แย่งเอาสิ่งของแล้ววิ่งหนีไป เช่น วิ่งราวกระเป๋าถือ.
วิ่งวัว ก. ให้คน ๒ คนวิ่งแข่งกัน, วิ่งงัว ก็ว่า.
วิ่งว่าว ก. ชักว่าวขึ้นแล้วพาสายว่าววิ่งไปเพื่อให้ว่าวติดลมสูงขึ้น
(ใช้แก่ว่าวตัวเล็ก ๆ).
วิ่งวิบาก น. การแข่งขันชนิดหนึ่ง มี ๒ ประเภท ประเภทหนึ่ง
ระยะทาง ๓,๐๐๐ เมตร ผู้แข่งขันต้องวิ่งกระโดดข้ามรั้ว ๒๘ รั้ว
กระโดดข้ามบ่อน้ำหรือลุยน้ำในบ่อ ๗ บ่อใครถึงเส้นชัยก่อน
เป็นผู้ชนะ อีกประเภทหนึ่งระยะทาง ๒,๐๐๐ เมตร ใช้สำหรับ
การแข่งขันประเภทเยาวชน ผู้แข่งขันต้องวิ่งกระโดดข้ามรั้ว ๑๘ รั้ว
กระโดดข้ามบ่อน้ำหรือลุยน้ำในบ่อ ๕ บ่อ ใครถึงเส้นชัยก่อนเป็น
ผู้ชนะ.
วิ่งสวมกระสอบ น. การเล่นชนิดหนึ่ง ผู้เล่นแต่ละคนสวมกระสอบ
วิ่งแข่งกัน ใครวิ่งถึงเส้นชัยก่อนเป็นผู้ชนะ, วิ่งกระสอบ ก็ว่า.
วิ่งสามขา น. การเล่นชนิดหนึ่ง ผู้เล่นแบ่งเป็นคู่ ๆ โดยผูกขาขวา
ของคนหนึ่งเข้ากับขาซ้ายของอีกคนหนึ่ง แล้ววิ่งแข่งกับคู่อื่น ๆ.
วิงวอนก. เฝ้าร้องขอ, รํ่าขอ, ขอด้วยอาการออด, เฝ้าร้องขอให้ทําตาม
ประสงค์, เช่น วิงวอนขอชีวิต.
วิจฉิกะ[วิด] น. แมงป่อง, มักใช้ว่า พฤศจิก. (ป.; ส. วฺฤศฺจิก).
วิจยุต[วิดจะยุด] ก. ตกไปแล้ว, หลุดไปแล้ว. (ส. วิจฺยุต).
วิจรณะ[จะระ] ก. เที่ยวไป. (ป.).
วิจล[วิจน] ว. อาการที่เคลื่อนไปมา, อาการที่หวั่นไหว, อาการที่ส่ายไปมา;
วุ่นวาย, วุ่นใจ, เช่น ในสุรสถานดำหนักพน อย่ารู้วิจลสักอันเลย.
(ม. คำหลวง จุลพน). (ส.).
วิจักขณ์, วิจักษณ์ว. ที่รู้แจ้ง, ที่เห็นแจ้ง, ฉลาด, มีสติปัญญา, เชี่ยวชาญ, ชํานาญ.
(ป. วิจกฺขณ; ส. วิจกฺษณ).
วิจักษ์(อ. appreciation).
วิจัย ๑น. การสะสม, การรวบรวม. (ป., ส.).
วิจัย ๒น. การค้นคว้าเพื่อหาข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา เช่น วิจัยเรื่อง
ปัญหาการจราจรในกรุงเทพมหานคร. ก. ค้นคว้าเพื่อหาข้อมูล
อย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา เช่น เขากำลังวิจัยเรื่องมลพิษทางอากาศอยู่.
ว. ที่ค้นคว้าเพื่อหาข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา เช่น งานวิจัย.
(อ. research).
วิจาร, วิจารณ, วิจารณ์[วิจาน, วิจาระนะ, วิจาน] ก. ให้คําตัดสินสิ่งที่เป็นศิลปกรรมหรือ
วรรณกรรมเป็นต้น โดยผู้มีความรู้ควรเชื่อถือได้ ว่ามีค่าความงาม
ความไพเราะดีอย่างไร หรือมีข้อขาดตกบกพร่องอย่างไรบ้าง เช่น
เขาวิจารณ์ว่า หนังสือเล่มนี้แสดงปัญหาสังคมในปัจจุบันได้ดีมาก
สมควรได้รับรางวัล, ติชม, มักใช้เต็มคำว่า วิพากษ์วิจารณ์ เช่น
คนดูหนังวิพากษ์วิจารณ์ว่าหนังเรื่องนี้ดำเนินเรื่องช้าทำให้คนดูเบื่อ.
วิจารณญาณ [วิจาระนะยาน] น. ปัญญาที่สามารถรู้หรือให้เหตุผล
ที่ถูกต้องได้.
วิจิน. วีจิ, คลื่น, ลูกคลื่น. (ป., ส. วีจิ).
วิจิกิจฉา[กิดฉา] น. ความสงสัย, ความเคลือบแคลง, ความลังเล, ความไม่
แน่ใจ. (ป.; ส. วิจิกิตฺสา).
วิจิตก. รวบรวม. (ส.); สังเกต, เห็นแจ้ง, รู้แจ้ง.
วิจิตร[จิด] ว. งามประณีต. (ส.; ป. วิจิตฺต).
วิจิตรตระการตา [จิดตฺระ] ว. งามน่าตื่นตา เช่น ขบวนแห่รถ
บุปผชาติประดับประดาได้วิจิตรตระการตา.
วิจิตรบรรจง [จิดบันจง] ว. ลักษณะที่ตั้งอกตั้งใจทำอย่างประณีต
งดงาม เช่น กวีนิพนธ์บทนี้แต่งอย่างวิจิตรบรรจง.
วิจิตรพิศวง [จิดพิดสะหฺวง] ว. งามอย่างน่าอัศจรรย์ใจ,
งามอย่างน่าพิศวง, เช่น งาช้างแกะสลักเป็นรูปดอกไม้ซ้อนกันหลาย
ชั้นมีพระพุทธรูปอยู่ข้างในดูวิจิตรพิศวง.
วิจิตรพิสดาร [จิดพิดสะดาน] ว. ลักษณะที่ประดิษฐ์หรือตกแต่ง
จนบางทีเกินงาม เช่น ปราสาทจำลองในสวนสนุกตกแต่งอย่างวิจิตร
พิสดาร.
วิจิตรรจนา [จิดรดจะนา] ว. งามอย่างประณีตละเอียดซับซ้อน เช่น
มาลัยพวงนี้เขาตั้งใจร้อยอย่างวิจิตรรจนา.
วิจิตรศิลป์ [จิดตฺระสิน, จิดสิน] น. ศิลปะที่มุ่งแสดงในด้าน
คุณภาพของความงามมากกว่าประโยชน์ใช้สอย.
วิจินก. เที่ยวหา, สืบเสาะ, ตรวจ; เก็บ, คัดเลือก. (ป.).
วิจุณว. ป่น, แหลกละเอียด, มักใช้ประกอบท้ายคํา จุณ หรือ จุรณ เป็น
จุณวิจุณ หรือ จุรณวิจุณ, เขียนเป็น วิจุรณ ก็มี.
(ป. วิจุณฺณ; ส. วิจูรฺณ).
วิจุรณจุรณวิจุรณ, เขียนเป็น วิจุณ ก็มี. (ส. วิจูรฺณ; ป. วิจุณฺณ).
วิชชา[วิด] น. ความรู้แจ้ง เช่น วิชชา ๓ วิชชา ๘ ในพระพุทธศาสนา,
วิชชา ๓ คือ ๑. บุพเพนิวาสานุสติญาณ (รู้จักระลึกชาติได้)
๒.จุตูปปาตญาณ(รู้จักกําหนดจุติและเกิด) ๓. อาสวักขยญาณ (รู้จักทํา
อาสวะให้สิ้น), ส่วนวิชชา ๘ คือ ๑. วิปัสสนาญาณ (ญาณอันนับเข้า
ในวิปัสสนา) ๒. มโนมยิทธิ (ฤทธิ์ทางใจ) ๓. อิทธิวิธิ (แสดงฤทธิ์ได้)
๔. ทิพโสต (หูทิพย์) ๕. เจโตปริยญาณ (รู้จักกําหนดใจผู้อื่น)
๖. บุพเพนิวาสานุสติญาณ ๗. ทิพจักขุ (ตาทิพย์) ๘. อาสวักขยญาณ.
(ป. วิชฺชา; ส. วิทฺยา).
วิชชุ, วิชชุดา, วิชชุตา[วิด] น. แสงไฟฟ้า, สายฟ้า. (ป.; ส. วิทฺยุตฺ).
วิชชุลดา[วิดชุละ] น. สายหรือประกายไฟฟ้า, สายฟ้าแลบ. (ป. วิชฺชุลฺลตา;
ส. วิทฺยุลฺลตา); ''ชื่อกาพย์ประเภทหนึ่ง, คู่กับ มหาวิชชุลดา.
วิชญะ[วิดยะ] น. ผู้รู้, ผู้ฉลาด, ปราชญ์. (ส.).
วิชน[วิ-ชน] ว. ปราศจากคน, ร้าง. (ป., ส.).
วิชนี[วิดชะ] น. วีชนี. (ป. วีชนี; ส. วีชน).
วิชย, วิชัย[วิชะยะ-,วิไข] น. ความชนะ, ชัยชนะ, (ป., ส.)
วิชาน. ความรู้, ความรู้ที่ได้ด้วยการเล่าเรียนหรือฝึกฝน, เช่น วิชาภาษาไทย
วิชาช่าง วิชาการฝีมือ. (ป. วิชฺชา; ส. วิทฺยา).
วิชาการ น. วิชาความรู้สาขาใดสาขาหนึ่งหรือหลายสาขา เช่น
บทความวิชาการสัมมนาวิชาการ การประชุมวิชาการ.
วิชาแกน น. รายวิชาที่อยู่ในหลักสูตรร่วมกันของหลายคณะหรือ
หลายสาขาของปริญญาเดียวกัน ที่ผู้เรียนในคณะหรือสาขาเหล่านั้น
จะต้องเรียน. (อ. core course).
วิชาชีพ น. วิชาที่จะนำไปใช้ในการประกอบอาชีพ เช่น
วิชาแพทย์ วิชาช่างไม้ วิชาช่างยนต์.
วิชาโท น. รายวิชาที่ผู้เรียนเลือกเรียนให้ลึกซึ้งรองลงมาจากวิชาเอก.
(อ. minor course).
วิชาธร น. พิทยาธร.
วิชาบังคับ น. รายวิชาที่กำหนดให้ผู้เรียนทุกคนในหลักสูตรนั้น
จะต้องเรียน. (อ. prescribed course).
วิชาบังคับพื้นฐาน น. รายวิชาพื้นฐานที่บังคับให้เรียนในหลักสูตร.
(อ. basic requirement).
วิชาบังคับเลือก น. รายวิชาเลือกที่ทางภาควิชาบังคับให้เรียนใน
หลักสูตร. (อ. elective prescribed course).
วิชาพื้นฐาน น. รายวิชาที่ถือว่าเป็นพื้นฐานของวิชาในระดับที่สูง ๆ
ขึ้นไป. (อ. basic course).
วิชาเลือก น. รายวิชาที่กำหนดให้ผู้เรียนเลือกเรียนได้.
(อ. elective course).
วิชาเลือกบังคับ น. รายวิชาเลือกที่อาจารย์ที่ปรึกษาบังคับให้เรียน
เป็นรายบุคคล. (อ. prescribed elective course).
วิชาเลือกเสรี น. รายวิชาที่เลือกเรียนได้อย่างเสรี โดยผู้เรียนไม่ต้อง
ถามอาจารย์ที่ปรึกษาก่อน. (อ. free elective course).
วิชาอาคม น. เวทมนตร์, คาถาอาคม, เช่น อาจารย์ถ่ายทอดวิชา
อาคมให้ศิษย์, วิทยาคม ก็ว่า.
วิชาเอก น. รายวิชาที่ผู้เรียนเลือกเรียนให้ลึกซึ้งเป็นวิชาหลัก ตาม
หลักสูตรปริญญาหรืออนุปริญญา. (อ. major course).
วิชานนะน. ความรู้, ความเข้าใจ. (ป.; ส. วิชฺ?าน).
วิชิตน. เขตแดนที่ปราบปรามแล้ว. ว. ปราบให้แพ้, ชนะแล้ว.
(ป.; ส. วิชิต ว่า ถูกปราบ, ชนะ).
วิเชียรน. วชิระ, สายฟ้า; เพชร; อาวุธพระอินทร์.
วิญญัตติ[วินยัดติ] น. การขอร้อง, การบอกกล่าว, การชี้แจง, รายงาน.
(ป.; ส. วิชฺ?ปฺติ).
วิญญาณน. สิ่งที่เชื่อกันว่ามีอยู่ในกายเมื่อมีชีวิต เมื่อตายจะออกจากกาย
ล่องลอยไปหาที่เกิดใหม่; ความรับรู้ เช่น จักษุวิญญาณ คือ ความรับรู้
ทางตา โสตวิญญาณ คือ ความรับรู้ทางหู เป็นขันธ์ ๑ ในขันธ์ ๕ คือ
รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ; โดยปริยายหมายถึงจิตใจ
เช่น มีวิญญาณนักสู้ มีวิญญาณศิลปิน. (ป.; ส. วิชฺ?าน).
วิญญาณกทรัพย์ [วินยานะกะซับ, วินยานนะกะซับ] (กฎ; โบ)
น. สิ่งที่มีวิญญาณหรือชีวิตซึ่งนับเป็นทรัพย์ เช่น ทาส ช้าง ม้า วัว
ควาย, สวิญญาณกทรัพย์ ก็ว่า.
วิญญูน. ผู้รู้แจ้ง, นักปราชญ์. (ป.; ส. วิชฺ?).
วิญญูชน (กฎ) น. บุคคลผู้รู้ผิดรู้ชอบตามปรกติ.
วิญญูภาพ น. ความเป็นผู้รู้ผิดรู้ชอบตามปรกติ.
วิฑูรย์น. ไพฑูรย์.
วิณหุ[วินหุ] น. วิษณุ.
วิดก. อาการที่ทําให้นํ้าพร่องหรือหมดไปด้วยวิธีวัก สาด หรือด้วย
เครื่องวิดมีระหัดเป็นต้น เช่น วิดน้ำออกจากเรือ วิดน้ำออกจากบ้าน,
ถ้าใช้วิธีอย่างเดียวกันนั้นถ่ายเทนํ้าจากที่หนึ่งเข้าสู่อีกที่หนึ่ง ใช้ว่า
วิดเข้า เช่น วิดนํ้าเข้านา.
วิดพื้น (ปาก) น. ท่ากายบริหารอย่างหนึ่งมี ๒ แบบ แบบหนึ่งเริ่ม
ด้วยท่านอนทอดตัวลงเกือบถึงพื้น มือและปลายเท้าทั้ง ๒ ข้างยันพื้น
ไว้ งอแขนให้ศอกแนบลำตัว หน้าเงย แล้วเหยียดแขนพร้อมกับ
ยกตัวขึ้น แล้วงอแขนพร้อมทั้งลดตัวลงกลับไปอยู่ในท่าเดิม
อีกแบบหนึ่งเริ่มด้วยท่านอน มือและปลายเท้าทั้ง ๒ ข้างยันพื้นไว้
แขนเหยียดตรง หน้าเงย แล้วงอแขนให้ศอกแนบลำตัวพร้อมกับ
ทอดตัวลงเกือบถึงพื้น แล้วเหยียดแขนพร้อมทั้งยกตัวขึ้นกลับไป
อยู่ในท่าเดิม, เรียกเป็นทางการว่า ยุบข้อ.
วิดัสดี
วิตก, วิตก[วิตกกะ, วิตก] ก. เป็นทุกข์, ร้อนใจ, กังวล, เช่น วิตกว่าจะเกิด
สงคราม, มักใช้เข้าคู่กับคำกังวล เป็น วิตกกังวล เช่น อย่าวิตกกังวล
ไปนักเลยพรุ่งนี้สถานการณ์คงจะดีขึ้น. น. ความตรึก, ความตริ,
ความคิด. (ป. วิตกฺก; ส. วิตรฺก ว่า ลังเลใจ).
วิตกจริต [วิตกกะจะหฺริด, วิตกจะหฺริด] ว. มีนิสัยคิดไปในทางร้าย
ทางเสีย. (ป.).
วิตถาร[วิดถาน] ว. กว้างขวาง, มากเกินไป, พิสดาร. (ป.; ส. วิสฺตาร);
นอกแบบ, นอกทาง, (เกินวิสัยปรกติ) เช่น พวกเด็ก ๆ ชอบเล่น
วิตถาร เอาน้ำสกปรกผสมแป้งสาดเข้าไปในรถประจำทาง
ในวันสงกรานต์.
วิตามินน. กลุ่มสารอินทรีย์ซึ่งเป็นสารอาหารจําเป็นที่ร่างกายต้องการแต่
เพียงจํานวนน้อย ๆ และจะขาดไม่ได้ หากขาดจะทําให้อวัยวะใน
ร่างกายทํางานผิดปรกติและเกิดโรคได้ สารกลุ่มนี้มีส่วนช่วยในการ
เจริญเติบโตของร่างกาย บํารุงผิวพรรณ เหงือก ผม ตา และช่วย
ต้านทานโรค แบ่งเป็น ๒ พวกใหญ่ คือ พวกที่ละลายได้ในไขมัน
เช่น วิตามินเอ วิตามินดี และพวกที่ ''ละลายได้ในน้ำ เช่น วิตามินบี
วิตามินซี, ใช้ว่า วิตะมิน หรือ ไวตามิน ก็มี. (อ. vitamin).
วิถีน. สาย, แนว, ถนน, ทาง, มักใช้ประกอบกับคําอื่น เช่น วิถีทาง วิถี
ชีวิต บาทวิถี. (ป., ส. วีถิ).
วิถีกระสุน น. ทางแห่งกระสุน, กระสุนวิถี ก็ว่า.
วิถีชีวิต น. ทางดำเนินชีวิต เช่น วิถีชีวิตชาวบ้าน.
วิถีทาง น. ทาง เช่น ต้องใช้ความพยายามทุกวิถีทางกว่าจะประสบ
ความสำเร็จ.
วิทธะ(แบบ) ว. เจาะ, แทง, ฉีกขาด, เป็นแผล, เป็นรู, แตก. (ป., ส.).
วิทย[วิดทะยะ] น. วิทยา.
วิทยฐานะ น. ฐานะในด้านความรู้ เช่น สอบเทียบวิทยฐานะ
มีวิทยฐานะในระดับปริญญาตรี.
วิทยา[วิดทะยา] น. ความรู้, มักใช้ประกอบกับคําอื่น เช่น วิทยากร
วิทยาคาร จิตวิทยา สังคมวิทยา. (ส.).
วิทยากร น. ผู้ทรงความรู้ความสามารถในศิลปวิทยาแขนงต่าง ๆ
เช่น วิทยากรในการสัมมนาเรื่องเศรษฐกิจ. (ส.).
วิทยากล น. การแสดงที่อาศัยกลวิธีและความไวทำให้ผู้ชม
สนเท่ห์.
วิทยาการ น. ความรู้แขนงต่าง ๆ เช่น ปัจจุบันวิทยาการต่าง ๆ
ก้าวหน้าไปมาก, บางทีใช้ว่า ศิลปวิทยาการ.
วิทยาเขต น. ส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัย แต่ตั้งอยู่ในบริเวณอื่น
มีคณาจารย์อาคาร สถานที่ ตลอดจนอุปกรณ์ต่าง ๆ ของตนเอง
เกี่ยวพันกับมหาวิทยาลัยโดยมีอธิการบดีคนเดียวกัน
และสภามหาวิทยาลัยชุดเดียวกัน.
วิทยาคม น. เวทมนตร์, คาถาอาคม, เช่น อาจารย์ถ่ายทอดวิทยาคม
ให้ศิษย์, วิชาอาคม ก็ว่า. (ส.).
วิทยาคาร น. สถานที่ให้ความรู้.
วิทยาทาน น. การให้ความรู้ เช่น ให้ความรู้เป็นวิทยาทาน
จัดพิมพ์หนังสือแจกเป็นวิทยาทาน.
วิทยาธร น. พิทยาธร. (ส.).
วิทยานิพนธ์ น. บทนิพนธ์ที่ผู้เรียบเรียงยกเอาหัวข้อเรื่องใดเรื่อง
หนึ่งขึ้นวิจัยหรือพรรณนาขยายความ โดยนับเป็นส่วนหนึ่งของ
การศึกษาเพื่อเสนอรับปริญญา.
วิทยาลัย น. สถานศึกษาในระดับสูง สอนวิชาชีพเฉพาะอย่าง
เช่น วิทยาลัยเทคนิค. (ส.).
วิทยาศาสตร์ น. ความรู้ที่ได้โดยการสังเกตและค้นคว้าจาก
ปรากฏการณ์ธรรมชาติแล้วจัดเข้าเป็นระเบียบ, วิชาที่ค้นคว้าได้
หลักฐานและเหตุผลแล้วจัดเข้าเป็นระเบียบ.
วิทยาศาสตร์กายภาพ น. วิทยาศาสตร์ที่ว่าด้วยเรื่องราวต่าง ๆ ของ
สิ่งไม่มีชีวิต เช่น เคมี ฟิสิกส์ คณิตศาสตร์ ดาราศาสตร์.
วิทยาศาสตร์ชีวภาพ น. วิทยาศาสตร์ที่ว่าด้วยเรื่องราวต่าง ๆ ของ
สิ่งมีชีวิต เช่น สัตววิทยา พฤกษศาสตร์.
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม น. ชื่อกระทรวงที่มีอํานาจ
หน้าที่เกี่ยวกับการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การพลังงาน การควบคุม
รักษาสภาพสิ่งแวดล้อมและการวิจัย.
วิทยาศาสตร์ประยุกต์ น. วิทยาศาสตร์ที่ว่าด้วยเรื่องราวต่าง ๆ
ที่มุ่งประโยชน์ในทางปฏิบัติยิ่งกว่าทางทฤษฎี เช่น แพทยศาสตร์
วิศวกรรมศาสตร์ เกษตรศาสตร์.
วิทยุ[วิดทะยุ] น. กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดที่เคลื่อนไปตาม
อากาศโดยไม่ต้องใช้สาย และอาจเปลี่ยนเป็นเสียงหรือรูปได้,
เรียกเครื่องที่มีหน้าที่เปลี่ยนคลื่นเสียงให้เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
ออกสู่อากาศว่า เครื่องส่งวิทยุ, เรียกเครื่องที่มีหน้าที่เปลี่ยนคลื่น
แม่เหล็กไฟฟ้าที่รับได้จากเครื่องส่งวิทยุให้กลับเป็นคลื่นเสียง
ตามเดิมว่า เครื่องรับวิทยุ.
วิทยุกระจายเสียง น. การแพร่สัญญาณเสียงออกอากาศ
โดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุคมนาคม น. การส่งหรือการรับเครื่องหมายสัญญาณ ตัวหนังสือ
ภาพ และเสียงหรือการอื่นใดซึ่งสามารถให้เข้าใจความหมายได้
โดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุเคลื่อนที่ น. วิทยุคมนาคมระหว่างสถานีวิทยุคมนาคม
แบบเคลื่อนที่ได้กับสถานีวิทยุคมนาคมแบบประจำที่ หรือระหว่าง
สถานีวิทยุคมนาคมแบบเคลื่อนที่ได้ด้วยกันเอง.
วิทยุเฉพาะกิจ น. การติดต่อสื่อสารด้วยเครื่องรับส่งวิทยุที่ใช้
ในกิจการอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะและไม่เปิดให้ประชาชน
ทั่วไปสามารถใช้ได้เป็นการสาธารณะ.
วิทยุติดตามตัว น. การกระตุ้นเตือนผู้พกพาเครื่องรับวิทยุที่ใช้
ติดตัวโดยทางคลื่นวิทยุ ซึ่งกระทำผ่านข่ายโทรศัพท์สาธารณะ
การกระตุ้นเตือนอาจประกอบด้วยเสียงพูดหรือรหัสที่มองเห็นได้
ซึ่งส่งมาจากผู้กระตุ้นเตือนหรือจากข่ายโทรศัพท์สาธารณะ.
วิทยุเทเลกซ์ น. การรับส่งโทรพิมพ์ผ่านชุมสายโดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุโทรทัศน์ น. การแพร่สัญญาณโทรทัศน์ออกอากาศ
โดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุโทรพิมพ์ น. การรับส่งโทรพิมพ์โดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุโทรภาพ น. การรับส่งโทรภาพโดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุโทรเลข น. การรับส่งโทรเลขโดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุโทรศัพท์ น. การเรียกติดต่อโทรศัพท์โดยใช้คลื่นวิทยุ.
วิทยุประจำที่ น. วิทยุคมนาคมระหว่าง ๒ จุดที่กำหนดซึ่งอยู่ประจำที่.
วิทยุมือถือ น. การติดต่อสื่อสารด้วยเครื่องรับส่งวิทยุซึ่งมีน้ำหนักเบา
สามารถใช้มือถือในขณะใช้งานได้.
วิทยุเรือ น. วิทยุคมนาคมระหว่างสถานีวิทยุคมนาคมชายฝั่งกับ
สถานีวิทยุคมนาคมที่ตั้งอยู่บนเรือ หรือระหว่างสถานีวิทยุคมนาคม
ที่ตั้งอยู่บนเรือด้วยกันเอง.
วิทยุสนาม น. การติดต่อสื่อสารด้วยเครื่องรับส่งวิทยุที่ใช้ในงาน
สนามหรือในราชการทหาร.
วิทยุสมัครเล่น น. วิทยุคมนาคมที่มีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักวิทยุ
สมัครเล่นที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายศึกษาหาความรู้ให้ตนเอง
โดยไม่มีวัตถุประสงค์ในทางพาณิชย์.
วิทยุสาธารณะ น. การติดต่อสื่อสารด้วยเครื่องรับส่งวิทยุที่จัดให้
ประชาชนโดยทั่วไปใช้บริการได้เป็นการสาธารณะ.
วิทยุต[วิดทะยุด] น. ฟ้าแลบ, ไฟฟ้า. (ส.; ป. วิชฺชุ).
วิทรุมะ[วิดทฺรุมะ] น. แก้วประพาฬสีแดง. (ส. วิทฺรุม).
วิทวัส[วิดทะวัด] น. ผู้รู้, นักปราชญ์, ผู้มีปัญญา. (ส.; ป. วิทฺวา).
วิทัตถิน. ชื่อมาตราวัด คือ คืบหนึ่ง. (ป.; ส. วิตสฺติ).
วิทัศน์น. การมองการณ์ไกล, วิสัยทัศน์. (อ. vision).
วิทารณ์น. การผ่า, การตัด. (ป., ส.).
วิทาลน์น. การเปิด, การระเบิด; การผ่า, การฉีก. (ป.).
วิทิตน. ผู้คงแก่เรียน, ผู้รู้. (ป., ส.).
วิทูน. ผู้ฉลาด, ผู้รอบรู้, ผู้มีปัญญา, ผู้ชํานาญ. (ป.).
วิทูร ๑ว. ฉลาด, คงแก่เรียน, มีปัญญา, ชํานาญ. (ป., ส. วิทุร).
วิทูร ๒ว. ไกล, ห่าง, พ้นออกไป. (ป., ส.).
วิเทวษ[ทะเวด] น. ความเป็นข้าศึก, ความเกลียด, ความปองร้าย.
(ส. วิเทฺวษ; ป. วิทฺเทส).
วิเทศน. ต่างประเทศ. (ป., ส.).
วิเทศสัมพันธ์ [วิเทด] น. ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ.
วิเทโศบาย น. นโยบายการต่างประเทศ.
วิเทโศบายดู วิเทศ.
วิธ, วิธาน. อย่าง, ชนิด. (ป.).
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒