สาดโคลนโคฺลน] (สํา) ก. ใส่ร้ายป้ายสี.
สาดน้ำรดกัน (สํา) ก. กล่าวให้ร้ายซึ่งกันและกัน, ก่อให้เกิดความเสียหาย
แก่กันและกัน.
สาดเสียเทเสียก. ใช้สิ่งของสิ้นเปลืองไปเปล่า ๆ. ว. อย่างเจ็บแสบทําให้เสียหาย
อย่างรุนแรง เช่น ด่าว่าอย่างสาดเสียเทเสีย.
สาตว. สําราญ, ยินดี, เป็นที่พอใจ. (ป.; ส. ศาต).
สาตรา[สาดตฺรา] (โบ) น. ของมีคม. (ส. ศสฺตฺร; ป. สตฺถ).
สาไถยน. การแสร้งทําให้เขาหลงผิดเข้าใจผิด, มักใช้เข้าคู่กับคำ มารยา
เป็น มารยาสาไถย. (ป. สาเ?ยฺย; ส. ศา?ฺย).
สาทร[–ทอน] ก. เอื้อเฟื้อ, เอาใจใส่. (ป., ส.).
สาทิส, สาทิส–[สาทิด, สาทิดสะ–] ว. เหมือนกัน, คล้ายกัน, เช่นกัน. (ป. สาทิสฺส;
ส. สาทฺฤศฺย).
สาทิสลักษณ์(ราชา) น. ภาพเขียนเหมือนบุคคลจริง, ใช้ว่า พระบรม
สาทิสลักษณ์ หรือ พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์.
สาทุว. หวาน, อร่อย; น่าปรารถนา. (ป.; ส. สฺวาทุ).
สาโทน. น้ำเมาที่ได้จากการหมัก เช่น น้ำขาว อุ กะแช่. (ป. สาโท ว่า ยินดี).
สาธก[–ทก] ก. ยกตัวอย่างมาอ้างให้เห็น. (ป.; ส. ว่า ช่วยทํา, ทําให้สําเร็จ).
สาธย–, สาธยะ[–ทะยะ–] ว. ควรทําให้สําเร็จ. (ปรัชญา) น. สิ่งหรือเรื่องที่อนุมาน.
(ส. สาธฺย).
สาธยาย[สาทะยาย, สาดทะยาย] น. การท่อง, การสวด, การทบทวน, เช่น
สาธยายมนต์, (ปาก) การชี้แจงแสดงเรื่อง เช่น สาธยายอยู่นั่นแหละ
ไม่รู้จักจบเสียที. (ส. สฺวาธฺยาย; ป. สชฺฌาย).
สาธารณ–, สาธารณะ[สาทาระนะ] ว. เพื่อประชาชนทั่วไป เช่น สวนสาธารณะ โทรศัพท์
สาธารณะ บ่อน้ำสาธารณะ, ทั่วไป เช่น ถนนนี้ไม่ใช่ถนนสาธารณะ
อย่าแต่งตัวประเจิดประเจ้อในที่สาธารณะ. (ป., ส.).
สาธารณชนน. ประชาชนทั่วไป.
สาธารณประโยชน์น. ประโยชน์ทั่วไปแก่ประชาชน เช่น บริจาคเงินสร้างโรงพยาบาล
เพื่อเป็นสาธารณประโยชน์.
สาธารณภัยน. ภัยที่เกิดแก่คนหมู่มากอย่างไฟไหม้ น้ำท่วม เช่น หน่วยบรรเทา
สาธารณภัย; (กฎ) อัคคีภัย วาตภัย อุทกภัย ตลอดจนภัยอื่น ๆ อัน
มีมาเป็นสาธารณะ ไม่ว่าเกิดจากธรรมชาติ หรือมีผู้ทําให้เกิดขึ้น
ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายแก่ชีวิตร่างกายของประชาชน หรือความเสีย
หายแก่ทรัพย์สินของประชาชนหรือของรัฐ.
สาธารณรัฐน. ประเทศหรือการปกครองที่มีประธานาธิบดีเป็นประมุข เช่น
สาธารณรัฐประชาชนจีน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชน
เกาหลี. (อ. republic).
สาธารณสถาน(กฎ) น. สถานที่ใด ๆ ซึ่งประชาชนมีความชอบธรรมที่จะเข้าไปได้.
สาธารณสมบัติน. ทรัพย์สินส่วนรวมของประชาชน เช่น ถนนสาธารณะ แม่นํ้า
ลําคลอง.
สาธารณสมบัติของแผ่นดิน(กฎ) น. ทรัพย์สินทุกชนิดของแผ่นดินซึ่งใช้เพื่อสาธารณประโยชน์
หรือ สงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกัน เช่น ที่ดินรกร้างว่างเปล่า และ
ที่ดินซึ่งมีผู้เวนคืนหรือทอดทิ้งหรือกลับมาเป็นของแผ่นดินโดย
ประการอื่นตามกฎหมายที่ดิน ทรัพย์สินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน
และทรัพย์สินใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ.
สาธารณสุขน. ชื่อกระทรวงที่มีอํานาจหน้าที่เกี่ยวกับการแพทย์ การสาธารณสุข
การควบคุมอาหารและยา รวมทั้งสิ่งที่อาจเป็นพิษหรือเป็นภัยแก่
สุขภาพ และควบคุมกิจการกาชาด; กิจการเกี่ยวกับการป้องกัน
การบําบัดโรค การรักษา และส่งเสริมสุขภาพของประชาชน.
(อ. public health).
สาธารณูปการน. กิจการเกี่ยวกับการสงเคราะห์บุคคลที่ไม่สามารถช่วยตัวเองได้
เช่น คนชรา คนพิการ เด็กกําพร้า. (อ. public assistance); การ
ก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์ทางศาสนา เช่น งานด้านสาธารณูปการ.
สาธารณูปโภคน. บริการสาธารณะที่จัดทําเพื่ออํานวยประโยชน์แก่ประชาชนใน
สิ่งอุปโภคที่จําเป็นต่อการดําเนินชีวิต เช่น การไฟฟ้า การประปา
การเดินรถประจําทาง โทรศัพท์. (อ. public utility).
สาธารณ์[สาทาน] ว. ตํ่า, เลว; ชั่วช้า, เช่น ดังกากาจชาติช้าสาธารณ์ จะ
ประมาณหมายหงส์พงศ์พระยา. (อิเหนา), บางทีใช้เข้าคู่กับคำ
ชั่วช้า เป็น ชั่วช้าสาธารณ์; ทั่ว ๆ ไป เช่น ของสาธารณ์. (ป., ส. ว่า
ทั่วไป, สามัญ).
สาธารณูปการดู สาธารณ–, สาธารณะ.
สาธารณูปโภคดู สาธารณ–, สาธารณะ.
สาธิตก. แสดงเป็นตัวอย่าง เช่น สาธิตการสอน สาธิตการทำขนม. ว.
ที่แสดงเป็นตัวอย่าง เช่น แปลงสาธิต โรงเรียนสาธิต. (ส., ป. ว่า
ให้สําเร็จ).
สาธุว. ดีแล้ว, ชอบแล้ว, (เป็นคําที่พระสงฆ์เปล่งวาจาเพื่อยืนยัน
หรือรับรองพิธีทางศาสนาที่กระทําไป). (ปาก) ก. เปล่งวาจา
แสดงความเห็นว่าชอบแล้วหรืออนุโมทนาด้วย, มักใช้เข้าคู่กับ
คำ โมทนา เป็น โมทนาสาธุ; ไหว้ (เป็นคําบอกให้เด็กแสดง
ความเคารพตามธรรมเนียม กร่อนเสียง เป็น ธุ ก็มี). (ป., ส.).
สาธุการน. การเปล่งวาจาว่าชอบแล้วเมื่อเวลาเห็นควรหรือยกย่อง
สรรเสริญ เช่น แซ่ซ้องสาธุการ กล่าวสาธุการขึ้นพร้อม ๆ กัน;
ชื่อเพลงหน้าพาทย์ที่สําคัญยิ่ง ใช้บรรเลงในพิธีกรรมเมื่อบูชา
หรืออัญเชิญพระรัตนตรัย เทพยดา สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และใช้เพื่อ
แสดงกิริยาน้อมไหว้ เป็นเพลงอันดับแรกของชุดโหมโรงเช้า
โหมโรงเย็น. (ป., ส.).
สาธุชนน. คนดี, คนที่มีคุณงามความดี, (ใช้ในการยกย่อง). (ป.).
สานก. อาการที่ใช้เส้นตอกทําด้วยไม้ไผ่ หวาย กก ใบลาน เป็นต้น
ขัดกันให้เป็นผืนเช่นเสื่อ หรือทําขึ้นเป็นวัตถุมีรูปร่างต่าง ๆ เช่น
กระบุง กระจาด.
ส่านน. ผ้าขนสัตว์โบราณ. (เปอร์เซีย).
สานตวะ[–ตะวะ] น. การปลอบโยน, การเกลี้ยกล่อม; คําอ่อนโยนและ
ไพเราะ. (ส.).
สานะน. หมา. (ป.; ส. ศฺวาน).
สานุ, สานูน. ยอดเขา, เนินเขา, ไหล่เขา. (ป., ส.).
สานุศิษย์น. ศิษย์น้อยใหญ่. (กร่อนมาจาก ส. ศิษฺยานุศิษฺย; ป. สิสฺสานุสิสฺส).
สาบ ๑น. กลิ่นเหม็นชนิดหนึ่ง เช่นกลิ่นเสื้อผ้าที่ใช้แล้วแต่ยังไม่ได้ซัก,
กลิ่นตัวที่มีประจําอยู่กับสัตว์บางชนิด เช่น สาบเสือ สาบแพะ,
กลิ่นอื่น ๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น.
สาบ ๒น. ชื่อแมลงพวกเดียวกับแมลงแกลบแต่ตัวโตกว่า ลําตัว
ยาวประมาณ ๒ เซนติเมตรหรือมากกว่านี้ รูปร่างรูปไข่
ค่อนข้างแบนราบ หัวซ่อนอยู่ใต้อก หนวดยาวคล้ายเส้น
ด้าย ขายาวมีหนามคลุม ตัวเต็มวัยมีทั้งพวกมีปีกและไม่
มีปีก ที่พบบ่อยเป็นพวกอาศัยตามบ้านเรือน ได้แก่ ชนิด
Periplaneta americana และชนิด Blatta orientalis ใน
วงศ์ Blattidae.
สาบ ๓น. เรียกผ้าทาบที่อกเสื้อสําหรับติดดุมและเจาะรังดุมว่า สาบ
เสื้อ, ปัจจุบันอนุโลมเรียกผ้าทาบที่คอ แขน กระเป๋า เป็นต้น
เพื่อให้หนาขึ้น ว่า สาบคอ สาบแขน สาบกระเป๋า.
สาบ ๔น. เรียกห้วงนํ้าใหญ่คล้ายบึง แต่โตกว่า ว่า ทะเลสาบ.
(ข. สาบ ว่า จืด).
สาบขนุนดู ใบขนุน (๑).
สาบแร้งดู กระต่ายจาม (๑).
สาบแร้งสาบกาน. ชื่อไม้ล้มลุก ๒ ชนิดในวงศ์ Compositae ใบมีขน กลิ่นฉุน
คือ ชนิด Ageratum conyzoides L. ดอกสีฟ้าอ่อน และชนิด
Blumea aurita (L.) DC. ดอกสีขาว ต้นสูงกว่าชนิดแรก.
สาบสูญก. สูญหายไปอย่างไม่ทิ้งร่องรอย. (กฎ) น. เรียกบุคคลซึ่งได้ไป
จากภูมิลําเนาหรือถิ่นที่อยู่ และไม่มีใครรู้แน่ว่าบุคคลนั้นยังมี
ชีวิตอยู่หรือไม่ตลอดระยะเวลา ๕ ปี และศาลมีคําสั่งให้เป็นคน
สาบสูญ ว่า คนสาบสูญ ระยะเวลา ๕ ปี ดังกล่าว ลดลงเหลือ
๒ ปี นับแต่วันที่การรบหรือสงครามสิ้นสุดลง ถ้าบุคคลนั้นอยู่ใน
การรบหรือสงคราม และหายไปในการรบหรือสงครามดังกล่าว
หรือนับแต่วันที่ยานพาหนะที่บุคคลนั้นเดินทางไป ได้อับปาง ถูก
ทำลายหรือสูญหาย หรือนับแต่วันที่เหตุอันตรายแก่ชีวิต นอก
จากที่ระบุไว้ใน ๒ กรณีดังกล่าวข้างต้นได้ผ่านพ้นไป ถ้าบุคคลนั้น
ตกอยู่ในอันตรายเช่นว่านั้น.
สาบเสือน. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Chromolaena odorata (L.) R.M. King
ในวงศ์ Compositae เป็นวัชพืชขึ้นทั่วไป ใบมีกลิ่นเหม็นใช้ทํา
ยาได้, เสือหมอบ ก็เรียก.
สาบานก. กล่าวคําปฏิญาณโดยอ้างสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นพยาน, ประเพณี
เดิมจะต้องดื่มนํ้าพระพุทธมนต์ นํ้าเทพมนตร์ หรือ สุราผสม
เลือดที่ผู้ร่วมกล่าวคำปฏิญาณกรีดให้หยดลงไปด้วย เช่น สาบาน
เป็นพี่น้องกัน เพื่อนร่วมสาบาน; (กฎ) กล่าวคําปฏิญาณตาม
ลัทธิศาสนาหรือจารีตประเพณีแห่งชาติของตนว่า จะให้การ
ตามสัตย์จริง. (ป. สปน; ส. ศปน).
สาบานธงก. กล่าวปฏิญาณตนต่อหน้าธงชัยเฉลิมพล (ใช้แก่ทหาร).
สาป, สาปสรรน. คําแช่งให้เป็นไปต่าง ๆ ของผู้มีฤทธิ์อำนาจ เช่นเทวดา ฤๅษี
แม่มด. (ป.; ส. ศาป).
สาปแช่งก. กล่าวมุ่งร้ายให้ผู้อื่นเป็นอันตรายอย่างร้ายแรง เช่น สาปแช่ง
ไม่ให้ผุดให้เกิด.
สาปส่ง(ปาก) ก. ตัดขาดไม่เกี่ยวข้องด้วย เช่น คนคนนี้ฉันขอสาปส่ง
ไม่คบอีก.
สาปไตย[สาปะไต] น. ทรัพย์, สมบัติ. (ป. สาปเตยฺย; ส. สฺวาปเตย).
สาม ๑น. จํานวนสองบวกหนึ่ง; ชื่อเดือนจันทรคติ เรียกว่า เดือน ๓
ตกในราวเดือนกุมภาพันธ์.
สามกษัตริย์น. รูปพรรณที่ในชิ้นเดียวกันมีทั้งทอง นาก และเงินสลับกัน
โบราณถือว่าเป็นมงคลแก่ผู้สวม เช่น สายสร้อยสามกษัตริย์
กําไลสามกษัตริย์.
สามเกลอน. เครื่องมือสำหรับตอกกระทุ้งเสาเข็ม ลักษณะเป็นไม้ท่อน
กลม มีที่จับสำหรับยก ๓ ที่; ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้ง
ข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนกลม ๆ เล็ก ๆ มีไส้หน้ากระฉีก ร้อย
ด้วยตอกให้ติดกัน ๓ ก้อน แล้วนำไปทอด.
สามขาน. เครื่องวางภาชนะต้มนํ้าเป็นต้น ทําด้วยโลหะ มี ๓ เส้า;
ชื่อตะเกียงที่มีพวยใส่ไส้จุดไฟ ๓ พวย; เต้าเสียบไฟฟ้าชนิด
ที่มีขาเสียบ ๓ ขา.
สามขุมน. เรียกท่าเดินเข้าหาคู่ต่อสู้หรือถอยจากคู่ต่อสู้ของนักมวย
นักกระบี่กระบองเป็นต้น โดยเดินก้าวย่างเป็นสลับฟันปลา
มีตำแหน่งวางเท้าเป็น ๓ เส้า ว่า ย่างสามขุม.
สามคาน, สามลำคานน. เรียกพระยานมาศขนาดใหญ่มีคานสําหรับแบก ๓ คานว่า
พระยานมาศสามลำคาน.
สามง่ามน. ไม้หรือเหล็กที่แยกออกเป็น ๓ แฉกเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน,
เรียกอาวุธที่มีปลายแหลมเป็น ๓ แฉกเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน
ด้ามยาว ว่า สามง่าม, เรียกสิ่งอื่น ๆ ที่มีลักษณะเช่นนั้น.
สามชั้นน. เรียกเนื้อหมูส่วนท้องที่ชำแหละให้ติดทั้งหนัง มัน และเนื้อว่า
หมูสามชั้น; จังหวะของดนตรีไทยที่มีระดับช้า คือช้ากว่าสองชั้น
เท่าตัว หรือช้ากว่าชั้นเดียว ๔ เท่า เรียกเต็มว่า อัตราสามชั้น,
เรียกหน้าทับและเพลงที่มีจังหวะเช่นนี้ว่า หน้าทับสามชั้น เพลง
สามชั้น.
สามชายน. เรียกธงสามเหลี่ยมมุมฉาก ปลายธงมี ๓ แฉก เป็น ๓ ชาย
ลดหลั่นกัน มักใช้นำริ้วกระบวน ถ้าใช้เข้ากระบวนแห่ใน
พระราชพิธี ผืนธงทำด้วยผ้าสักหลาดสอดสีปักดิ้นหักทอง
ขวางเป็นลวดลาย ว่า ธงสามชาย.
สามแซ่น. ชื่อของหวานประเภทน้ำเชื่อม ประกอบด้วยของ ๓ อย่าง
คือ วุ้น ลูกพลับแห้ง และชิ้นฟักแช่อิ่ม.
สามตาน. ชื่อวิธีจับยามของหมอดู ใช้นับหลักทั้ง ๓ เวียนไป มักใช้ทาย
เกี่ยวกับของหาย เรียกว่า ยามสามตา; เต้ารับไฟฟ้าที่มีรู ๓ คู่
สําหรับนําเต้าเสียบมาเสียบเพื่อนํากระแสไฟฟ้าออกไปใช้ได้
๓ วงจร.
สามบานน. การแสดงกระบี่กระบองแบบหนึ่ง ใช้อาวุธหลายชนิดเข้า
ต่อสู้กันโดยไม่จับคู่กับอาวุธชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น กระบองคู่
กับดาบสองมือ ง้าวคู่กับดาบดั้ง.
สามใบเถาน. เรียกตลับหรือโถแป้งเป็นต้น ๓ ใบที่มีขนาดใหญ่ กลาง เล็ก
รวมเป็นชุดหนึ่ง เช่น ตลับหมากสามใบเถา โถแป้งสามใบเถา,
(ปาก) เรียกพี่น้องผู้หญิง ๓ คนเรียงกันว่า สามใบเถา.
สามเพลงตกม้าตาย(สํา) ว. แพ้เร็ว, ยุติเร็ว, ใช้สั้น ๆ ว่า ตกม้าตาย ก็มี.
สามแพร่งน. ทางที่แยกเป็น ๓ สาย เกิดจากทางสายหนึ่งมาบรรจบเป็น
มุมฉากกับทางอีกสายหนึ่ง เรียกว่า ทางสามแพร่ง, โบราณ
ถือว่าเป็นทางผีผ่าน ไม่เป็นมงคล เช่น ไปทำพิธีเซ่นวักเสีย
กบาลที่ทางสามแพร่ง.
สามเมา(ปาก) ว. เรียกคนติดเหล้า กัญชา และยาฝิ่น ว่า คนสามเมา.
สามรส ๑น. เรียกอาหารที่มีรสเปรี้ยว เค็ม หวาน เช่น ปลาเก๋าสามรส.
สามล้อน. ยานพาหนะถีบขนาดเล็กชนิดหนึ่งมีล้อ ๓ ล้อ เรียกเต็ม
คําว่า จักรยานสามล้อ, ถ้าติดเครื่องยนต์ เรียกว่า สามล้อ
เครื่อง หรือ จักรยานสามล้อเครื่อง.
สามโลกน. โลกทั้ง ๓ คือ มนุษยโลก เทวโลก และพรหมโลก.
สามวันดีสี่วันไข้ว. เจ็บออด ๆ แอด ๆ อยู่เสมอ.
สามเศียรน. ไพ่ตองที่เข้าเศียร แล้ว ๓ ชุด.
สามสบน. บริเวณที่แม่น้ำ ๓ สายมาบรรจบกัน.
สามสลึงเฟื้อง(ปาก) ว. บ้า ๆ บอ ๆ, มีสติไม่สมบูรณ์, มีจิตใจใกล้ไปทาง
บ้า ๆ บอ ๆ, สองสลึงเฟื้อง ไม่เต็มเต็ง หรือ ไม่เต็มบาท ก็ว่า.
สามสายน. ชื่อซอชนิดหนึ่ง มีกะโหลกทำด้วยกะลามะพร้าว ใช้หนัง
ปิดด้านหนึ่ง มีสาย ๓ สาย คันชักอยู่ต่างหาก.
สามสี ๑น. เรียกแมวที่มีสีดำ เหลืองและขาว ในตัวเดียวกันว่า แมว
สามสี; พลอยชนิดหนึ่ง เมื่อโดนแสงอาทิตย์จะมีสีเขียวมรกต
เมื่อโดนแสงอื่น ๆ ที่ไม่ใช่แสงอาทิตย์เช่นแสงจากหลอดไฟ
จะมีสีแดงแล้วเปลี่ยนเป็นสีม่วง เรียกว่า พลอยสามสีหรือ
เจ้าสามสี.
สามเส้าก. อาการที่นกเขาขันคูเป็น ๓ จังหวะ, สามกุก ก็ว่า. (พจน.
๒๔๙๓); ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง.
สามหมุดน. ชื่อมีดสําหรับปอกหรือฝานชนิดที่ตรึงกั่นติดกับด้ามด้วย
หมุด ๓ ตัวว่า มีดสามหมุด.
สามหยิบน. เรียกหมวกลูกเสือที่มีรอยบุ๋ม ๓ รอยตรงด้านบนหมวกว่า
หมวกสามหยิบ.
สามหาบน. เรียกอาหารคาว ๑ หาบ หวาน ๑ หาบ และเครื่องหุงต้ม
๑ หาบที่เจ้าภาพหาบเดินรอบเมรุแล้วถวายพระสงฆ์ใน
เวลาเก็บอัฐิ ว่า สามหาบ, เรียกการเดินในพิธีเช่นนั้นว่า
เดินสามหาบ.
สามเหลี่ยม ๑น. รูปเหลี่ยมที่มีด้านโดยรอบเป็นเส้นตรง ๓ เส้น ปลายเส้น
จดกัน.
สามเหลี่ยมด้านเท่าน. รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านทั้ง ๓ ยาวเท่ากัน.
สามเหลี่ยมมุมฉากน. รูปสามเหลี่ยมที่มีมุมหนึ่งเป็นมุมฉาก.
สามเหลี่ยมมุมป้านน. รูปสามเหลี่ยมที่มีมุมหนึ่งเป็นมุมป้าน.
สามเหลี่ยมมุมแหลมน. รูปสามเหลี่ยมที่มีมุมทั้ง ๓ เป็นมุมแหลม.
สามเหลี่ยมหน้าจั่วน. รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านคู่หนึ่งยาวเท่ากัน.
สามแหยมน. เรียกปอยผมที่แบ่งออกเป็น ๓ ส่วนเพื่อเตรียมโกนจุก
(ใช้แก่พระองค์เจ้าลงมาถึงสามัญชน).
สาม– ๒[สามะ–, สามมะ–] น. บทสรรเสริญ; การสรรเสริญ. (ส.).
สามเวท[สามะเวด, สามมะเวด] น. ชื่อคัมภีร์ที่ ๓ ของพระเวทประพันธ์
เป็นฉันท์ ส่วนใหญ่คัดมาจากฤคเวท สำหรับขับในพิธีบูชาด้วย
น้ำโสม. (ส.). (ดู เวท, เวท ประกอบ).
สามแก้วดู ดุกทะเล.
สามเขี้ยวดู ขยุย ๒.
สามชุกน. ภาชนะสานรูปฟักผ่าตามยาว ใช้สอดลงในเกวียน สําหรับ
ใส่ข้าวเปลือกเป็นต้น, กระชุก ก็เรียก. (ดู กระชุก ๒).
สามเณร[สามมะเนน] น. ผู้ดํารงเพศอย่างภิกษุ แต่สมาทานศีล ๑๐,
เรียกสั้น ๆ ว่า เณร. (ป.).
สามเณรี[สามมะ–] น. หญิงที่บวชเป็นสามเณร. (ป.).
สามนต–, สามนต์[สามนตะ–] ว. รอบ ๆ, ใกล้เคียง. (ป.).
สามนตราชน. พระราชาแห่งแคว้นที่ใกล้เคียง, เจ้าประเทศราช.
สามยทรัพย์[สามะยะ–] (กฎ) น. อสังหาริมทรัพย์ที่ผู้เป็นเจ้าของได้รับ
ประโยชน์เหนืออสังหาริมทรัพย์ของผู้อื่นที่ตกอยู่ในภาระ
จํายอม, คู่กับ ภารยทรัพย์.
สามรส ๑ดูใน สาม ๑.
สามรส ๒ดู ปากแตร ๒.
สามล[–มน] ว. สีคลํ้า, สีดํา. (ป.; ส. ศฺยามล).
สามสิบกลีบน. ชื่อเครื่องในวัว คือ กระเพาะอาหารหยาบ ข้างในเป็นกลีบ.
สามสี ๑ดูใน สาม ๑.
สามสี ๒ดู ราชินี ๒.
สามหาว ๑ว. หยาบคาย, โอหังก้าวร้าวผู้หลักผู้ใหญ่, (ใช้แก่วาจา) เช่น
เด็กพูดจาสามหาวกับผู้ใหญ่.
สามหาว ๒(ราชา) น. เรียกผักตบชนิด Monochoria hastata (L.) Solms.
ว่า ผักสามหาว เช่น นางสงกรานต์ทัดดอกสามหาว.
สามเหลี่ยม ๑ดูใน สาม ๑.
สามเหลี่ยม ๒น. ชื่องูพิษชนิด Bungarus fasciatus ในวงศ์ Elapidae โตเต็ม
วัยยาวประมาณ ๑.๓ เมตร สีสวย ลายปล้องดําสลับเหลือง
หลังเป็นสันทําให้ลําตัวมีลักษณะคล้ายรูปสามเหลี่ยม ปลาย
หางทู่ออกหากินในเวลากลางคืน.
สามัคคีน. ความพร้อมเพรียงกัน, ความปรองดองกัน. ว. ที่พร้อมเพรียง
กันทำ, ที่ร่วมมือร่วมใจกันทำ, เช่น กฐินสามัคคี ผ้าป่าสามัคคี.
(ป.; ส. สามคฺรี).
สามัญ– ๑[สามันยะ–] น. ความเป็นสมณะ เช่น สามัญผล. (ป. สาม?ฺ?;
ส. ศฺรามณฺย).
สามัญ ๒[สามัน] ว. ปรกติ, ธรรมดา, เช่น ชนชั้นสามัญ คนสามัญ.
(ป. สาม?ฺ?; ส. สามานฺย).
สามัญชนน. คนธรรมดาที่มิใช่เจ้า.
สามัญสำนึกน. ความสำนึกหรือความเฉลียวใจที่คนปรกติธรรมดาทั่วไป
ควรจะต้องรู้โดยไม่จำเป็นต้องได้รับคำแนะนำสั่งสอน เช่น
ทำอะไรให้มีสามัญสำนึกเสียบ้างว่าอะไรควรอะไรไม่ควร.
สามัตถิยะน. ความสามารถ, อํานาจ, ความแข็งแรง. (ป. สมตฺถิย;
ส. สามารฺถฺย).
สามะน. สีดํา, สีนิล. (ป.; ส. ศฺยาม).
สามานย–[สามานนะยะ–, สามานยะ–] ว. ปรกติ, ธรรมดา, เช่น สามานยนาม.
(ส. สามานฺย; ป. สาม?ฺ?).
สามานยนาม[สามานยะ–] (ไว) น. คํานามที่เป็นชื่อทั่วไปของคน สัตว์ และ
สิ่งของ เช่น เด็ก นก หนังสือ ลม ใจ.
สามานย์ว. เลวทรามตํ่าช้า เช่น ลูกสามานย์ทำร้ายพ่อแม่, มักใช้
เข้าคู่กับคำ ชั่วช้า เป็น ชั่วช้าสามานย์. (ส. สามานฺย).
สามารถ[สามาด] เป็นคำช่วยกริยาบอกว่ามีคุณสมบัติที่จะทำได้ เช่น
เขาสามารถเดินได้ชั่วโมงละ ๕ กิโลเมตร เพื่อนฉันสามารถขี่
จักรยานไต่ลวดได้. ว. มีคุณสมบัติที่จะทำได้ โดยเฉพาะทาง
ความรู้หรือความชำนาญเป็นต้น เช่น ลูกเขาเป็นคนสามารถ
เรียนอะไรก็เรียนได้. (ส. สมรฺถ; ป. สมตฺถ).
สามิกะน. เจ้าของ; ผัว. (ป.).
สามิตน. ความเป็นเจ้าของ. (ป. สามิตฺต).
สามินีน. หญิงผู้เป็นเจ้าของ. (ป.; ส. สฺวามินี).
สามิภักดิ์น. ความจงรักภักดีต่อเจ้านาย, การยอมตนหรือมอบตนอยู่
ใต้อํานาจ. ก. จงรักภักดีเจ้านาย, ยอมตนหรือมอบตนอยู่ใต้
อำนาจ, สวามิภักดิ์. (ป. สามิ + ส. ภกฺติ; ส. สฺวามินฺ + ภกฺติ).
สามีน. ผัว, ชายที่เป็นคู่ครองของหญิง, คู่กับ ภรรยา หรือ ภริยา;
นาย, เจ้าของ. (ป.; ส. สฺวามินฺ).
สามีจิกรรมน. การแสดงความเคารพตามธรรมเนียมของพระเณรใน
ระหว่างผู้ใหญ่กับผู้น้อย เช่น ระหว่างพระอุปัชฌาย์กับ
สัทธิวิหาริก ระหว่างอาจารย์กับอันเตวาสิก หรือระหว่าง
ผู้แก่พรรษากับผู้อ่อนพรรษากว่า. (ส.; ป. สามีจิกมฺม).
สาย ๑น. เวลาระหว่างเช้ากับเที่ยงประมาณ ๙.๐๐ น. ถึง ๑๐.๐๐ น.
เช่น พอสายก็ออกเดินทาง. ว. ช้ากว่าเวลาที่กําหนด, ล่าช้า,
เช่น มาทำงานสาย, โดยปริยายหมายความว่า พ้นเวลาที่จะ
แก้ไข, สุดที่จะแก้ไขได้ เช่น เรื่องนี้ทำอะไรไม่ได้ สายเกินไป
เสียแล้ว.
สาย ๒น. สิ่งที่มีลักษณะเป็นเส้นเป็นแนวยาว เช่น สายสร้อย สาย
ไฟฟ้า สายรุ้ง สายนาฬิกา สายเข็มขัด, ทาง, เส้นทาง, เช่น
รถไฟสายเหนือ รถไฟสายใต้, โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่มี
ลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น สายการบิน สายการเดินเรือ
สายงาน; ญาติที่สืบมาจากต้นวงศ์หรือต้นสกุลเดียวกัน แล้ว
แยกเป็นสกุลย่อยออกไป; ผู้เข้าไปสืบความลับหรือความ
เคลื่อนไหวเป็นต้นของอีกฝ่ายหนึ่ง เช่น ระวังคนใช้เป็นสายให้
โจร; ลักษณนามเรียกสิ่งที่เป็นแนวหรือเส้นยาวว่า สาย เช่น
สายสะพาย ๒ สาย ทาง ๓ สาย.
สายกระไดน. เชือกถักที่ผูกเหนือจอมแห ใช้สาวดึงแหกลับ.
สายง่องน. สายโยงใต้คางม้าไม่ให้เงย.
สายใจน. กระแสแห่งความรักและความผูกพัน, เรียกผู้ที่เป็นที่รัก
ดังดวงใจ.
สายชนวนน. กระดาษห่อดินปืนม้วนเป็นเส้น ใช้จุดให้ไฟลุกแล่นเข้า
ไปติดดินระเบิด.
สายซุงน. เชือกที่ใช้ปลายทั้ง ๒ ผูกกับอกว่าว ห่างกันพอสมควรสําหรับ
ต่อกับสายป่านเพื่อให้ว่าวต้านลมได้ตรงตัว, ซุง ก็เรียก.
สายดำน. แถบผ้าสีดำที่แสดงว่าผู้ที่ได้รับมีความสามารถระดับสูงสุด
ในการเล่นยูโด ใช้คาดเอว.
สายดิ่งน. เชือกที่ปลายด้านหนึ่งผูกติดกับลูกดิ่งสำหรับวัดความลึก
ของน้ำหรือตรวจสอบเสาหรือกำแพงเป็นต้นว่าอยู่ในแนวดิ่ง
หรือไม่, เชือกที่ผูกตะกั่วหรือเหล็กเป็นต้นเป็นคู่สกัดหัวท้าย
ดอกจำปาของว่าวจุฬา.
สายดินน. สายตัวนําไฟฟ้าที่ต่อกับจุดใด ๆ ในวงจรไฟฟ้าให้เชื่อมกับ
พื้นโลก โดยประสงค์ให้จุดนั้น ๆ มีศักย์ไฟฟ้าเท่ากับศักย์ไฟฟ้า
ของโลก.
สายตรวจน. เรียกผู้ตรวจผู้ดูแลความสงบเรียบร้อยหรือความถูกระเบียบ
เป็นย่าน ๆ ไป เช่น สายตรวจสรรพสามิต ตำรวจสายตรวจ.
สายตะพายน. เชือกที่ร้อยจมูกวัวควาย.
สายตัวน. เนื้อตัว เช่น ทํางานสายตัวแทบขาด.
สายตัวแทบขาด(สำ) ว. เหน็ดเหนื่อยเพราะทำงานหนักแทบไม่ได้พักผ่อน เช่น
เพราะสามีตาย ภรรยาจึงต้องทำงานสายตัวแทบขาดเพื่อเลี้ยง
ลูก ๕ คน.
สายทิ้งน. สายที่ห้อยโยงกับนาฬิกาพกหรือกำไลเป็นต้น.
สายน้ำน. กระแสนํ้าที่ไหลเห็นเป็นสายยาวไป เช่น เรือล่องลอยไป
ตามสายน้ำ.
สายบังเหียนน. สายที่ผูกปลายบังเหียนทั้ง ๒ ข้างสำหรับโยงไปให้ผู้ขี่ม้า
ถือเพื่อบังคับม้า.
สายบัวน. ก้านดอกบัวสายที่เป็นเส้นยาว ๆ มีลักษณะอ่อน ไม่มีหนาม
ใช้กินเป็นผัก.
สายพานน. เส้นด้ายที่คล้องโยงในเครื่องไนหูก, สายหนังหรือสายยาง
เป็นต้นสําหรับคล้องโยงเครื่องยนต์ต่าง ๆ เพื่อพาให้หมุนไป
ด้วยกัน เช่น สายพานจักรเย็บผ้า สายพานพัดลมเป่าหม้อ
น้ำรถยนต์.
สายฟ้าน. แสงที่เป็นสายแวบวาบเมื่อเวลาฟ้าแลบฟ้าผ่า; ใยแมงมุม
ที่ลอยอยู่ในอากาศ.
สายไฟฟ้าน. เส้นโลหะตัวนำไฟฟ้า ใช้เพื่อให้กระแสไฟฟ้าผ่านอาจมี
ฉนวนหุ้มหรือไม่มีก็ได้, ถ้าไม่มีฉนวนหุ้มเรียก สายเปลือย.
สายมงคลน. สายธุรําของพราหมณ์, ยัชโญปวีต ก็เรียก.
สายยงยศน. สายที่ข้าราชการทหารหรือตำรวจใช้เพื่อแสดงสถานะ มี
๓ ชนิด ได้แก่ สายยงยศราชองครักษ์สายยงยศเสนาธิการ
และสายยงยศนายทหารคนสนิท.
สายยางน. ยางหรือวัสดุอื่นที่ทำเป็นเส้นยาว กลวง ใช้เป็นอุปกรณ์ฉีด
น้ำรดน้ำต้นไม้เป็นต้น.
สายยู ๑น. เหล็กยาวประมาณ ๑ คืบ ๒ ท่อนเกี่ยวกันเป็นสายด้านหนึ่ง
ใช้ติดกับบานประตูขนาดใหญ่ เพื่อล่ามบานประตูให้ติดกับห่วง
เหล็กที่ธรณีประตู สําหรับลั่นกุญแจ เช่น สายยูโบสถ์วิหาร,
อุปกรณ์สําหรับติดโต๊ะตู้เป็นต้นสําหรับลั่นกุญแจ มี ๒ ชิ้น ชิ้น
หนึ่งมีลักษณะเป็นช่องหรือห่วงเพื่อพับลงมาคล้องบนอีกชิ้นหนึ่ง
ซึ่งมีลักษณะคล้ายรูปเกือกม้าควํ่า.
สายโยกน. สายถลกบาตรสําหรับคล้องที่ไหล่.
สายใยน. โลหะเส้นเล็ก ๆ ขดเป็นวงในเครื่องนาฬิกาชนิดที่ไม่มีลูกตุ้ม
ทําให้เกิดแรงเหวี่ยง บังคับให้นาฬิกาเดินเที่ยงตรง, โดยปริยาย
หมายถึงความผูกพัน เช่น สายใยแห่งความรักระหว่างแม่กับลูก.
สายรกน. ส่วนที่ต่อระหว่างผนังมดลูกกับสายสะดือเด็ก.
สายระเดียงน. หวายหรือสายลวดเป็นต้นที่ขึงสําหรับตากผ้า (ใช้แก่
ภิกษุสามเณร).
สายระยาง, สายระโยงน. สายเชือกหรือลวดที่รั้งเสากระโดงเรือเป็นต้น.
สายรัดคางน. สายหนังหรือเชือกที่โยงจากขอบหมวกหรือชฎาเป็นต้น
สำหรับรัดคางกันหลุด.
สายรัดทึบน. สายรัดท้องม้าเพื่อยึดอานให้แน่น.
สายรุ้งน. กระดาษม้วนสีต่าง ๆ ทำเป็นแถบเล็กยาว ใช้ตกแต่งสถานที่
หรือใช้ขว้างให้คลี่ออกแสดงความรื่นเริง.
สายล่อฟ้าน. แท่งโลหะปลายแหลมใช้ติดบนหลังคาอาคารสูง ๆ โดยโยง
ต่อกับพื้นดินด้วยลวดโลหะ เพื่อทําหน้าที่เป็นตัวนําไฟฟ้าให้
อิเล็กตรอนจํานวนมากเคลื่อนที่ได้ระหว่างเมฆกับพื้นโลก เป็น
การป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า.
สายลับน. ผู้เข้าไปสืบความลับ เช่น ภาพยนตร์เกี่ยวกับการจารกรรม
ของสายลับ, สาย ก็ว่า.
สายเลือดน. ญาติพี่น้องที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน, ลูก, เช่น เด็กคนนี้เป็น
สายเลือดของเขาแท้ ๆ เขายังไม่เอาใจใส่เลย; โดยปริยาย
หมายถึงนิสัย, สันดาน, เช่น เขาชอบเล่นการพนันอยู่ใน
สายเลือด.
สายโลหิตน. ญาติพี่น้องที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน.
สายวัดน. เครื่องวัดระยะชนิดหนึ่งเป็นแถบเล็กยาว มีหน่วยวัดระยะ
ใช้วัดสิ่งต่าง ๆ เช่น สายวัดตัวของช่างเย็บเสื้อ สายวัดของ
ช่างไม้.
สายส่งน. ผู้ดำเนินกิจการเป็นตัวแทนในการส่งหนังสือหรือสินค้าอื่น
ให้แก่ผู้รับ.
สายสนกลในน. เลศนัยสลับซับซ้อน (มักใช้ในทางไม่บริสุทธิ์) เช่น เรื่องนี้มี
สายสนกลในมาก ต้องใช้นักสืบมืออาชีพสืบดู.
สายสมร[–สะหฺมอน] น. หญิงที่รัก, นาง.
สายสร้อยน. เครื่องประดับที่ทำเป็นเส้น เช่น สายสร้อยคอ สายสร้อย
ข้อมือ, สร้อย ก็ว่า.
สายสวนน. สายยางหรือท่อโลหะที่ใช้สวนปัสสาวะ.
สายสวาทน. ผู้เป็นที่รัก.
สายสะดือน. ส่วนที่ต่อระหว่างรกกับสะดือเด็ก.
สายสะพายน. แพรแถบสีเดียวหรือหลายสี เป็นส่วนหนึ่งของเครื่อง
ราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูง ใช้สะพายบ่า.
สายสัมพันธ์น. ความผูกพันกันมาช้านาน, ความเกี่ยวข้องเป็นมิตรไมตรี
กันมานาน, เช่น ไทยกับจีนมีสายสัมพันธ์อันดีมาหลายร้อย
ปีแล้ว.
สายสำอางน. เชือกหรือลวดหนังตีเป็นเกลียวหุ้มผ้าแดง ผูกติดกับรัด
ประคนทั้ง ๒ ข้าง ปรกติทอดขนานลำตัวช้างไปผูกติดกับ
กระวินคล้องกับระวิงหรือซองหาง เมื่อตั้งสัปคับหรือกูบ ใช้
สายสำอางนี้สอดผูกเพื่อช่วยรั้งมิให้เลื่อนไปทางหัวช้าง
ขณะเดินลงที่ลาด.
สายสิญจน์น. ด้ายดิบสีขาวที่นำมาจับทบเป็น ๓ เส้น หรือ ๙ เส้น ใช้ในพิธี
ทางศาสนา เช่นสำหรับพระถือในเวลาสวดมนต์ หรือพราหมณ์
ใช้ในพระราชพิธีบางอย่าง.
สายสืบน. ผู้เข้าไปสืบความลับหรือความเคลื่อนไหวเป็นต้นของอีก
ฝ่ายหนึ่ง, สาย ก็ว่า.
สายสูตรน. เชือกหนังที่ผูกช้างให้เดินตามกัน; เส้นด้ายที่เจ้านายหรือ
สมเด็จพระสังฆราชจับโยงไปเพื่อกระทำกิจกรรมทางศาสนา
เช่น ยกช่อฟ้าหรือเททองหล่อพระพุทธรูปเป็นต้น.
สายสูบน. สายส่งน้ำทำด้วยวัสดุทนไฟ ปลายสายทั้ง ๒ ข้างมีข้อต่อ
สำหรับต่อกับถังน้ำบนรถหรือต่อกับหัวประตูน้ำดับเพลิง อีก
ข้างหนึ่งสวมเข้ากับหัวฉีดน้ำ, ถ้าใช้ในการชลประทาน หรือ
ส่งน้ำให้ประชาชนใช้ เรียกว่า สายสูบส่งน้ำ, ถ้าใช้ในการ
ดับเพลิง เรียกว่า สายสูบส่งน้ำดับเพลิง; สายที่ทำด้วยสาร
สังเคราะห์ ปลายสายทั้ง ๒ ข้างมีข้อต่อสำหรับต่อกับถังบน
รถ อีกข้างหนึ่งจุ่มลงในของเหลวหรือสิ่งปฏิกูลแล้วสูบขึ้นมา.
สายหยกน. เชือกผูกรั้งตรวนเพื่อให้นักโทษเดินสะดวกขึ้น เช่น มือถือ
สายหยกยกสะเทิน พลั้งเท้าก้าวเกินก็ล้มลง. (ขุนช้างขุนแผน).
สายเหาน. สายเชือกหรือหนังที่รั้งอานหรือเบาะม้า แล้วมาโยงกับ
โคนหางม้า.
สายไหมน. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยน้ำตาลซึ่งใช้เครื่องปั่นจนเป็นเส้น
ฝอย ๆ คล้ายเส้นไหม ห่อด้วยแผ่นโรตีหรือแผ่นเปาะเปี๊ยะ,
ถ้าห่อด้วยแผ่นโรตี เรียกว่า โรตีสายไหม.
สายอากาศน. สายลวดที่ขึงไว้เพื่อส่งหรือรับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า.
สายเอกน. สายสมอเรือสําเภา ทําด้วยเชือกเหนียวกว่าเชือกอื่น
สําหรับลงสมอเมื่อพายุแรง; เรียกสายเครื่องดนตรีที่เป็น
เสียงสูงว่า สายเอก, ส่วนสายที่มีเสียงรองลงมาเรียกว่า
สายทุ้ม.
ส่าย ๑ก. แกว่งไปมา เช่น ส่ายผ้าอ้อมในน้ำ, ย้ายไปมา เช่น ส่ายหัว
ส่ายสะโพก ว่าวส่าย. น. กระโปรงยาวที่ผู้หญิงนุ่ง.
ส่ายตาก. กวาดตามองทั่ว ๆ เช่น เขาส่ายตามองหาคนรู้จัก.
ส่ายศึก, ส่ายเศิกก. กวาดล้างให้หมดสิ้นข้าศึกศัตรู เช่น ส่ายเศิกเหลี้ยนล่งหล้า
ราญราบหน้าเภริน. (นิ. นรินทร์).
ส่ายหน้าก. อาการที่ทำหน้าหันไปมาช้า ๆ แสดงถึงความหมดหวัง หมด
ศรัทธา หมดปัญญาเป็นต้น เช่น หมอเห็นผลการตรวจคนไข้แล้ว
ส่ายหน้า.
ส่าย ๒ว. เสียงอย่างเสียงที่เกิดจากผ้าแพรเนื้อหนาแข็งเสียดสีกัน
เช่น ได้ยินเสียงแพรส่าย.
ส้ายก. กําจัด, สู้.
สายชูน. ของเหลวซึ่งมีกรดแอซีติกละลายอยู่ไม่เกินร้อยละ ๖
มีรสเปรี้ยว ใช้ปรุงอาหาร เรียกว่า นํ้าส้มสายชู, นํ้าส้ม
ก็เรียก.
สายตาน. ระยะที่ตาจะมองเห็นได้ เช่น สุดสายตา อยู่ในสายตา,
โดยปริยายหมายความว่า ความเอาใจใส่ดูแลอย่างใกล้ชิด
เช่น ความประพฤติของนักเรียนอยู่ในสายตาของครูอาจารย์,
ความสอดส่องจับตาดูอยู่เสมอ เช่น พวกนักเลงอยู่ในสายตา
ของตำรวจ, ความสนใจ เช่น คนจนไม่อยู่ในสายตาของพวก
เศรษฐี.
สายตาไกลว. สามารถคิดและคาดการณ์เหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในภาย
หน้าได้ค่อนข้างจะถูกต้อง เช่น ผู้ใหญ่มักจะเป็นผู้มีสายตา
ไกล, สายตากว้างไกล ก็ว่า.
สายตาพิการน. ความพิการในการเห็น, สายตาที่บกพร่องมองเห็นไม่เหมือน
คนปรกติ เช่นตาบอดสี, การเห็นไม่ดีจนเป็นอุปสรรคต่อการงาน
ซึ่งต้องใช้การมองเห็นเป็นหลัก.
สายตายาวน. ความสามารถของนัยน์ตาที่มองเห็นชัดเฉพาะสิ่งที่อยู่ไกล
เท่านั้น ส่วนสิ่งที่อยู่ใกล้มองเห็นพร่าไม่ชัดเจน ช่วยได้โดยสวม
แว่นที่เป็นเลนส์นูน.
สายตาสั้นน. ความสามารถของนัยน์ตาที่มองเห็นชัดเฉพาะสิ่งที่อยู่ใกล้
เท่านั้น ส่วนสิ่งที่อยู่ไกลมองเห็นพร่าไม่ชัดเจน ช่วยได้โดยสวม
แว่นที่เป็นเลนส์เว้า.
สายตาเอียงน. ความบกพร่องของนัยน์ตาที่มองเห็นสิ่งต่าง ๆ ในแนวระดับ
หรือในแนวดิ่งไม่ได้ชัดสม่ำเสมอกัน ช่วยได้โดยสวมแว่นที่เป็น
เลนส์รูปกาบกล้วย.
สายติ่งน. ชื่อไม้นํ้าชนิด Nymphoides parvifolium Kuntze ในวงศ์
Menyanthaceae กินได้, บัวสายติ่ง หรือ บัวสายทิ้ง ก็เรียก.
สายน้ำผึ้งน. ชื่อไม้เถาชนิด Lonicera japonica Thunb. ในวงศ์
Caprifoliaceae ดอกสีนวลแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง กลิ่นหอม
ใช้ทํายาได้.
สายม่านน. ชื่องูขนาดเล็กในวงศ์ Colubridae ตัวเล็กเรียวยาว ส่วน
มากสีนํ้าตาล เกล็ดสันหลังมักวาวคล้ายทองเหลือง ว่องไว
ปราดเปรียว ออกหากินเวลากลางวันตามป่าหญ้าและบน
ต้นไม้ มีหลายชนิดและชุกชุมทุกภาคของประเทศไทย เช่น
สายม่านลิ้นแดง (Dendrelaphis pictus) สายม่านหลังทอง
(D. formosus) ไม่มีพิษ.
สายยู ๒น. ชื่อปลาน้ำจืดในวงศ์ Schilbeidae ตัวเรียวยาว มีหนวดยาว
๔ คู่ และมีครีบหลัง ๒ ตอน เฉพาะตอนหลังเป็นแผ่นเนื้อขนาด
เล็กมาก ได้แก่ ชนิด Platytropius siamensis, เกด ก็เรียก.
สายหยุดน. ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Desmos chinensis Lour. ในวงศ์
Annonaceae ดอกสีเหลือง กลิ่นหอม พอสายก็หมดกลิ่น.
สายัณห์, สายาห์น. เวลาเย็น. (ป. สายณฺห; ส. สายาหฺน).
สายา(กลอน) น. ผู้หญิง, นางผู้มีโฉมงาม, เช่น สายาอยู่ในถนน
ถามข่าว รยมฤๅ. (กำสรวล).
พจนานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒