| สาดโคลน | โคฺลน] (สํา) ก. ใส่ร้ายป้ายสี. |
|
|
| สาดน้ำรดกัน | (สํา) ก. กล่าวให้ร้ายซึ่งกันและกัน, ก่อให้เกิดความเสียหาย |
| แก่กันและกัน. |
|
|
| สาดเสียเทเสีย | ก. ใช้สิ่งของสิ้นเปลืองไปเปล่า ๆ. ว. อย่างเจ็บแสบทําให้เสียหาย |
| อย่างรุนแรง เช่น ด่าว่าอย่างสาดเสียเทเสีย. |
|
|
| สาต | ว. สําราญ, ยินดี, เป็นที่พอใจ. (ป.; ส. ศาต). |
|
|
| สาตรา | [สาดตฺรา] (โบ) น. ของมีคม. (ส. ศสฺตฺร; ป. สตฺถ). |
|
|
| สาไถย | น. การแสร้งทําให้เขาหลงผิดเข้าใจผิด, มักใช้เข้าคู่กับคำ มารยา |
| เป็น มารยาสาไถย. (ป. สาเ?ยฺย; ส. ศา?ฺย). |
|
|
| สาทร | [ทอน] ก. เอื้อเฟื้อ, เอาใจใส่. (ป., ส.). |
|
|
| สาทิส, สาทิส | [สาทิด, สาทิดสะ] ว. เหมือนกัน, คล้ายกัน, เช่นกัน. (ป. สาทิสฺส; |
| ส. สาทฺฤศฺย). |
|
|
| สาทิสลักษณ์ | (ราชา) น. ภาพเขียนเหมือนบุคคลจริง, ใช้ว่า พระบรม |
| สาทิสลักษณ์ หรือ พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์. |
|
|
| สาทุ | ว. หวาน, อร่อย; น่าปรารถนา. (ป.; ส. สฺวาทุ). |
|
|
| สาโท | น. น้ำเมาที่ได้จากการหมัก เช่น น้ำขาว อุ กะแช่. (ป. สาโท ว่า ยินดี). |
|
|
| สาธก | [ทก] ก. ยกตัวอย่างมาอ้างให้เห็น. (ป.; ส. ว่า ช่วยทํา, ทําให้สําเร็จ). |
|
|
| สาธย, สาธยะ | [ทะยะ] ว. ควรทําให้สําเร็จ. (ปรัชญา) น. สิ่งหรือเรื่องที่อนุมาน. |
| (ส. สาธฺย). |
|
|
| สาธยาย | [สาทะยาย, สาดทะยาย] น. การท่อง, การสวด, การทบทวน, เช่น |
| สาธยายมนต์, (ปาก) การชี้แจงแสดงเรื่อง เช่น สาธยายอยู่นั่นแหละ |
| ไม่รู้จักจบเสียที. (ส. สฺวาธฺยาย; ป. สชฺฌาย). |
|
|
| สาธารณ, สาธารณะ | [สาทาระนะ] ว. เพื่อประชาชนทั่วไป เช่น สวนสาธารณะ โทรศัพท์ |
| สาธารณะ บ่อน้ำสาธารณะ, ทั่วไป เช่น ถนนนี้ไม่ใช่ถนนสาธารณะ |
| อย่าแต่งตัวประเจิดประเจ้อในที่สาธารณะ. (ป., ส.). |
|
|
| สาธารณชน | น. ประชาชนทั่วไป. |
|
|
| สาธารณประโยชน์ | น. ประโยชน์ทั่วไปแก่ประชาชน เช่น บริจาคเงินสร้างโรงพยาบาล |
| เพื่อเป็นสาธารณประโยชน์. |
|
|
| สาธารณภัย | น. ภัยที่เกิดแก่คนหมู่มากอย่างไฟไหม้ น้ำท่วม เช่น หน่วยบรรเทา |
| สาธารณภัย; (กฎ) อัคคีภัย วาตภัย อุทกภัย ตลอดจนภัยอื่น ๆ อัน |
| มีมาเป็นสาธารณะ ไม่ว่าเกิดจากธรรมชาติ หรือมีผู้ทําให้เกิดขึ้น |
| ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายแก่ชีวิตร่างกายของประชาชน หรือความเสีย |
| หายแก่ทรัพย์สินของประชาชนหรือของรัฐ. |
|
|
| สาธารณรัฐ | น. ประเทศหรือการปกครองที่มีประธานาธิบดีเป็นประมุข เช่น |
| สาธารณรัฐประชาชนจีน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชน |
| เกาหลี. (อ. republic). |
|
|
| สาธารณสถาน | (กฎ) น. สถานที่ใด ๆ ซึ่งประชาชนมีความชอบธรรมที่จะเข้าไปได้. |
|
|
| สาธารณสมบัติ | น. ทรัพย์สินส่วนรวมของประชาชน เช่น ถนนสาธารณะ แม่นํ้า |
| ลําคลอง. |
|
|
| สาธารณสมบัติของแผ่นดิน | (กฎ) น. ทรัพย์สินทุกชนิดของแผ่นดินซึ่งใช้เพื่อสาธารณประโยชน์ |
| หรือ สงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกัน เช่น ที่ดินรกร้างว่างเปล่า และ |
| ที่ดินซึ่งมีผู้เวนคืนหรือทอดทิ้งหรือกลับมาเป็นของแผ่นดินโดย |
| ประการอื่นตามกฎหมายที่ดิน ทรัพย์สินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน |
| และทรัพย์สินใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ. |
|
|
| สาธารณสุข | น. ชื่อกระทรวงที่มีอํานาจหน้าที่เกี่ยวกับการแพทย์ การสาธารณสุข |
| การควบคุมอาหารและยา รวมทั้งสิ่งที่อาจเป็นพิษหรือเป็นภัยแก่ |
| สุขภาพ และควบคุมกิจการกาชาด; กิจการเกี่ยวกับการป้องกัน |
| การบําบัดโรค การรักษา และส่งเสริมสุขภาพของประชาชน. |
| (อ. public health). |
|
|
| สาธารณูปการ | น. กิจการเกี่ยวกับการสงเคราะห์บุคคลที่ไม่สามารถช่วยตัวเองได้ |
| เช่น คนชรา คนพิการ เด็กกําพร้า. (อ. public assistance); การ |
| ก่อสร้างและบูรณปฏิสังขรณ์ทางศาสนา เช่น งานด้านสาธารณูปการ. |
|
|
| สาธารณูปโภค | น. บริการสาธารณะที่จัดทําเพื่ออํานวยประโยชน์แก่ประชาชนใน |
| สิ่งอุปโภคที่จําเป็นต่อการดําเนินชีวิต เช่น การไฟฟ้า การประปา |
| การเดินรถประจําทาง โทรศัพท์. (อ. public utility). |
|
|
| สาธารณ์ | [สาทาน] ว. ตํ่า, เลว; ชั่วช้า, เช่น ดังกากาจชาติช้าสาธารณ์ จะ |
| ประมาณหมายหงส์พงศ์พระยา. (อิเหนา), บางทีใช้เข้าคู่กับคำ |
| ชั่วช้า เป็น ชั่วช้าสาธารณ์; ทั่ว ๆ ไป เช่น ของสาธารณ์. (ป., ส. ว่า |
| ทั่วไป, สามัญ). |
|
|
| สาธารณูปการ | ดู สาธารณ, สาธารณะ. |
|
|
| สาธารณูปโภค | ดู สาธารณ, สาธารณะ. |
|
|
| สาธิต | ก. แสดงเป็นตัวอย่าง เช่น สาธิตการสอน สาธิตการทำขนม. ว. |
| ที่แสดงเป็นตัวอย่าง เช่น แปลงสาธิต โรงเรียนสาธิต. (ส., ป. ว่า |
| ให้สําเร็จ). |
|
|
| สาธุ | ว. ดีแล้ว, ชอบแล้ว, (เป็นคําที่พระสงฆ์เปล่งวาจาเพื่อยืนยัน |
| หรือรับรองพิธีทางศาสนาที่กระทําไป). (ปาก) ก. เปล่งวาจา |
| แสดงความเห็นว่าชอบแล้วหรืออนุโมทนาด้วย, มักใช้เข้าคู่กับ |
| คำ โมทนา เป็น โมทนาสาธุ; ไหว้ (เป็นคําบอกให้เด็กแสดง |
| ความเคารพตามธรรมเนียม กร่อนเสียง เป็น ธุ ก็มี). (ป., ส.). |
|
|
| สาธุการ | น. การเปล่งวาจาว่าชอบแล้วเมื่อเวลาเห็นควรหรือยกย่อง |
| สรรเสริญ เช่น แซ่ซ้องสาธุการ กล่าวสาธุการขึ้นพร้อม ๆ กัน; |
| ชื่อเพลงหน้าพาทย์ที่สําคัญยิ่ง ใช้บรรเลงในพิธีกรรมเมื่อบูชา |
| หรืออัญเชิญพระรัตนตรัย เทพยดา สิ่งศักดิ์สิทธิ์ และใช้เพื่อ |
| แสดงกิริยาน้อมไหว้ เป็นเพลงอันดับแรกของชุดโหมโรงเช้า |
| โหมโรงเย็น. (ป., ส.). |
|
|
| สาธุชน | น. คนดี, คนที่มีคุณงามความดี, (ใช้ในการยกย่อง). (ป.). |
|
|
| สาน | ก. อาการที่ใช้เส้นตอกทําด้วยไม้ไผ่ หวาย กก ใบลาน เป็นต้น |
| ขัดกันให้เป็นผืนเช่นเสื่อ หรือทําขึ้นเป็นวัตถุมีรูปร่างต่าง ๆ เช่น |
| กระบุง กระจาด. |
|
|
| ส่าน | น. ผ้าขนสัตว์โบราณ. (เปอร์เซีย). |
|
|
| สานตวะ | [ตะวะ] น. การปลอบโยน, การเกลี้ยกล่อม; คําอ่อนโยนและ |
| ไพเราะ. (ส.). |
|
|
| สานะ | น. หมา. (ป.; ส. ศฺวาน). |
|
|
| สานุ, สานู | น. ยอดเขา, เนินเขา, ไหล่เขา. (ป., ส.). |
|
|
| สานุศิษย์ | น. ศิษย์น้อยใหญ่. (กร่อนมาจาก ส. ศิษฺยานุศิษฺย; ป. สิสฺสานุสิสฺส). |
|
|
| สาบ ๑ | น. กลิ่นเหม็นชนิดหนึ่ง เช่นกลิ่นเสื้อผ้าที่ใช้แล้วแต่ยังไม่ได้ซัก, |
| กลิ่นตัวที่มีประจําอยู่กับสัตว์บางชนิด เช่น สาบเสือ สาบแพะ, |
| กลิ่นอื่น ๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น. |
|
|
| สาบ ๒ | น. ชื่อแมลงพวกเดียวกับแมลงแกลบแต่ตัวโตกว่า ลําตัว |
| ยาวประมาณ ๒ เซนติเมตรหรือมากกว่านี้ รูปร่างรูปไข่ |
| ค่อนข้างแบนราบ หัวซ่อนอยู่ใต้อก หนวดยาวคล้ายเส้น |
| ด้าย ขายาวมีหนามคลุม ตัวเต็มวัยมีทั้งพวกมีปีกและไม่ |
| มีปีก ที่พบบ่อยเป็นพวกอาศัยตามบ้านเรือน ได้แก่ ชนิด |
| Periplaneta americana และชนิด Blatta orientalis ใน |
| วงศ์ Blattidae. |
|
|
| สาบ ๓ | น. เรียกผ้าทาบที่อกเสื้อสําหรับติดดุมและเจาะรังดุมว่า สาบ |
| เสื้อ, ปัจจุบันอนุโลมเรียกผ้าทาบที่คอ แขน กระเป๋า เป็นต้น |
| เพื่อให้หนาขึ้น ว่า สาบคอ สาบแขน สาบกระเป๋า. |
|
|
| สาบ ๔ | น. เรียกห้วงนํ้าใหญ่คล้ายบึง แต่โตกว่า ว่า ทะเลสาบ. |
| (ข. สาบ ว่า จืด). |
|
|
| สาบขนุน | ดู ใบขนุน (๑). |
|
|
| สาบแร้ง | ดู กระต่ายจาม (๑). |
|
|
| สาบแร้งสาบกา | น. ชื่อไม้ล้มลุก ๒ ชนิดในวงศ์ Compositae ใบมีขน กลิ่นฉุน |
| คือ ชนิด Ageratum conyzoides L. ดอกสีฟ้าอ่อน และชนิด |
| Blumea aurita (L.) DC. ดอกสีขาว ต้นสูงกว่าชนิดแรก. |
|
|
| สาบสูญ | ก. สูญหายไปอย่างไม่ทิ้งร่องรอย. (กฎ) น. เรียกบุคคลซึ่งได้ไป |
| จากภูมิลําเนาหรือถิ่นที่อยู่ และไม่มีใครรู้แน่ว่าบุคคลนั้นยังมี |
| ชีวิตอยู่หรือไม่ตลอดระยะเวลา ๕ ปี และศาลมีคําสั่งให้เป็นคน |
| สาบสูญ ว่า คนสาบสูญ ระยะเวลา ๕ ปี ดังกล่าว ลดลงเหลือ |
| ๒ ปี นับแต่วันที่การรบหรือสงครามสิ้นสุดลง ถ้าบุคคลนั้นอยู่ใน |
| การรบหรือสงคราม และหายไปในการรบหรือสงครามดังกล่าว |
| หรือนับแต่วันที่ยานพาหนะที่บุคคลนั้นเดินทางไป ได้อับปาง ถูก |
| ทำลายหรือสูญหาย หรือนับแต่วันที่เหตุอันตรายแก่ชีวิต นอก |
| จากที่ระบุไว้ใน ๒ กรณีดังกล่าวข้างต้นได้ผ่านพ้นไป ถ้าบุคคลนั้น |
| ตกอยู่ในอันตรายเช่นว่านั้น. |
|
|
| สาบเสือ | น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Chromolaena odorata (L.) R.M. King |
| ในวงศ์ Compositae เป็นวัชพืชขึ้นทั่วไป ใบมีกลิ่นเหม็นใช้ทํา |
| ยาได้, เสือหมอบ ก็เรียก. |
|
|
| สาบาน | ก. กล่าวคําปฏิญาณโดยอ้างสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นพยาน, ประเพณี |
| เดิมจะต้องดื่มนํ้าพระพุทธมนต์ นํ้าเทพมนตร์ หรือ สุราผสม |
| เลือดที่ผู้ร่วมกล่าวคำปฏิญาณกรีดให้หยดลงไปด้วย เช่น สาบาน |
| เป็นพี่น้องกัน เพื่อนร่วมสาบาน; (กฎ) กล่าวคําปฏิญาณตาม |
| ลัทธิศาสนาหรือจารีตประเพณีแห่งชาติของตนว่า จะให้การ |
| ตามสัตย์จริง. (ป. สปน; ส. ศปน). |
|
|
| สาบานธง | ก. กล่าวปฏิญาณตนต่อหน้าธงชัยเฉลิมพล (ใช้แก่ทหาร). |
|
|
| สาป, สาปสรร | น. คําแช่งให้เป็นไปต่าง ๆ ของผู้มีฤทธิ์อำนาจ เช่นเทวดา ฤๅษี |
| แม่มด. (ป.; ส. ศาป). |
|
|
| สาปแช่ง | ก. กล่าวมุ่งร้ายให้ผู้อื่นเป็นอันตรายอย่างร้ายแรง เช่น สาปแช่ง |
| ไม่ให้ผุดให้เกิด. |
|
|
| สาปส่ง | (ปาก) ก. ตัดขาดไม่เกี่ยวข้องด้วย เช่น คนคนนี้ฉันขอสาปส่ง |
| ไม่คบอีก. |
|
|
| สาปไตย | [สาปะไต] น. ทรัพย์, สมบัติ. (ป. สาปเตยฺย; ส. สฺวาปเตย). |
|
|
| สาม ๑ | น. จํานวนสองบวกหนึ่ง; ชื่อเดือนจันทรคติ เรียกว่า เดือน ๓ |
| ตกในราวเดือนกุมภาพันธ์. |
|
|
| สามกษัตริย์ | น. รูปพรรณที่ในชิ้นเดียวกันมีทั้งทอง นาก และเงินสลับกัน |
| โบราณถือว่าเป็นมงคลแก่ผู้สวม เช่น สายสร้อยสามกษัตริย์ |
| กําไลสามกษัตริย์. |
|
|
| สามเกลอ | น. เครื่องมือสำหรับตอกกระทุ้งเสาเข็ม ลักษณะเป็นไม้ท่อน |
| กลม มีที่จับสำหรับยก ๓ ที่; ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้ง |
| ข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนกลม ๆ เล็ก ๆ มีไส้หน้ากระฉีก ร้อย |
| ด้วยตอกให้ติดกัน ๓ ก้อน แล้วนำไปทอด. |
|
|
| สามขา | น. เครื่องวางภาชนะต้มนํ้าเป็นต้น ทําด้วยโลหะ มี ๓ เส้า; |
| ชื่อตะเกียงที่มีพวยใส่ไส้จุดไฟ ๓ พวย; เต้าเสียบไฟฟ้าชนิด |
| ที่มีขาเสียบ ๓ ขา. |
|
|
| สามขุม | น. เรียกท่าเดินเข้าหาคู่ต่อสู้หรือถอยจากคู่ต่อสู้ของนักมวย |
| นักกระบี่กระบองเป็นต้น โดยเดินก้าวย่างเป็นสลับฟันปลา |
| มีตำแหน่งวางเท้าเป็น ๓ เส้า ว่า ย่างสามขุม. |
|
|
| สามคาน, สามลำคาน | น. เรียกพระยานมาศขนาดใหญ่มีคานสําหรับแบก ๓ คานว่า |
| พระยานมาศสามลำคาน. |
|
|
| สามง่าม | น. ไม้หรือเหล็กที่แยกออกเป็น ๓ แฉกเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน, |
| เรียกอาวุธที่มีปลายแหลมเป็น ๓ แฉกเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน |
| ด้ามยาว ว่า สามง่าม, เรียกสิ่งอื่น ๆ ที่มีลักษณะเช่นนั้น. |
|
|
| สามชั้น | น. เรียกเนื้อหมูส่วนท้องที่ชำแหละให้ติดทั้งหนัง มัน และเนื้อว่า |
| หมูสามชั้น; จังหวะของดนตรีไทยที่มีระดับช้า คือช้ากว่าสองชั้น |
| เท่าตัว หรือช้ากว่าชั้นเดียว ๔ เท่า เรียกเต็มว่า อัตราสามชั้น, |
| เรียกหน้าทับและเพลงที่มีจังหวะเช่นนี้ว่า หน้าทับสามชั้น เพลง |
| สามชั้น. |
|
|
| สามชาย | น. เรียกธงสามเหลี่ยมมุมฉาก ปลายธงมี ๓ แฉก เป็น ๓ ชาย |
| ลดหลั่นกัน มักใช้นำริ้วกระบวน ถ้าใช้เข้ากระบวนแห่ใน |
| พระราชพิธี ผืนธงทำด้วยผ้าสักหลาดสอดสีปักดิ้นหักทอง |
| ขวางเป็นลวดลาย ว่า ธงสามชาย. |
|
|
| สามแซ่ | น. ชื่อของหวานประเภทน้ำเชื่อม ประกอบด้วยของ ๓ อย่าง |
| คือ วุ้น ลูกพลับแห้ง และชิ้นฟักแช่อิ่ม. |
|
|
| สามตา | น. ชื่อวิธีจับยามของหมอดู ใช้นับหลักทั้ง ๓ เวียนไป มักใช้ทาย |
| เกี่ยวกับของหาย เรียกว่า ยามสามตา; เต้ารับไฟฟ้าที่มีรู ๓ คู่ |
| สําหรับนําเต้าเสียบมาเสียบเพื่อนํากระแสไฟฟ้าออกไปใช้ได้ |
| ๓ วงจร. |
|
|
| สามบาน | น. การแสดงกระบี่กระบองแบบหนึ่ง ใช้อาวุธหลายชนิดเข้า |
| ต่อสู้กันโดยไม่จับคู่กับอาวุธชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น กระบองคู่ |
| กับดาบสองมือ ง้าวคู่กับดาบดั้ง. |
|
|
| สามใบเถา | น. เรียกตลับหรือโถแป้งเป็นต้น ๓ ใบที่มีขนาดใหญ่ กลาง เล็ก |
| รวมเป็นชุดหนึ่ง เช่น ตลับหมากสามใบเถา โถแป้งสามใบเถา, |
| (ปาก) เรียกพี่น้องผู้หญิง ๓ คนเรียงกันว่า สามใบเถา. |
|
|
| สามเพลงตกม้าตาย | (สํา) ว. แพ้เร็ว, ยุติเร็ว, ใช้สั้น ๆ ว่า ตกม้าตาย ก็มี. |
|
|
| สามแพร่ง | น. ทางที่แยกเป็น ๓ สาย เกิดจากทางสายหนึ่งมาบรรจบเป็น |
| มุมฉากกับทางอีกสายหนึ่ง เรียกว่า ทางสามแพร่ง, โบราณ |
| ถือว่าเป็นทางผีผ่าน ไม่เป็นมงคล เช่น ไปทำพิธีเซ่นวักเสีย |
| กบาลที่ทางสามแพร่ง. |
|
|
| สามเมา | (ปาก) ว. เรียกคนติดเหล้า กัญชา และยาฝิ่น ว่า คนสามเมา. |
|
|
| สามรส ๑ | น. เรียกอาหารที่มีรสเปรี้ยว เค็ม หวาน เช่น ปลาเก๋าสามรส. |
|
|
| สามล้อ | น. ยานพาหนะถีบขนาดเล็กชนิดหนึ่งมีล้อ ๓ ล้อ เรียกเต็ม |
| คําว่า จักรยานสามล้อ, ถ้าติดเครื่องยนต์ เรียกว่า สามล้อ |
| เครื่อง หรือ จักรยานสามล้อเครื่อง. |
|
|
| สามโลก | น. โลกทั้ง ๓ คือ มนุษยโลก เทวโลก และพรหมโลก. |
|
|
| สามวันดีสี่วันไข้ | ว. เจ็บออด ๆ แอด ๆ อยู่เสมอ. |
|
|
| สามเศียร | น. ไพ่ตองที่เข้าเศียร แล้ว ๓ ชุด. |
|
|
| สามสบ | น. บริเวณที่แม่น้ำ ๓ สายมาบรรจบกัน. |
|
|
| สามสลึงเฟื้อง | (ปาก) ว. บ้า ๆ บอ ๆ, มีสติไม่สมบูรณ์, มีจิตใจใกล้ไปทาง |
| บ้า ๆ บอ ๆ, สองสลึงเฟื้อง ไม่เต็มเต็ง หรือ ไม่เต็มบาท ก็ว่า. |
|
|
| สามสาย | น. ชื่อซอชนิดหนึ่ง มีกะโหลกทำด้วยกะลามะพร้าว ใช้หนัง |
| ปิดด้านหนึ่ง มีสาย ๓ สาย คันชักอยู่ต่างหาก. |
|
|
| สามสี ๑ | น. เรียกแมวที่มีสีดำ เหลืองและขาว ในตัวเดียวกันว่า แมว |
| สามสี; พลอยชนิดหนึ่ง เมื่อโดนแสงอาทิตย์จะมีสีเขียวมรกต |
| เมื่อโดนแสงอื่น ๆ ที่ไม่ใช่แสงอาทิตย์เช่นแสงจากหลอดไฟ |
| จะมีสีแดงแล้วเปลี่ยนเป็นสีม่วง เรียกว่า พลอยสามสีหรือ |
| เจ้าสามสี. |
|
|
| สามเส้า | ก. อาการที่นกเขาขันคูเป็น ๓ จังหวะ, สามกุก ก็ว่า. (พจน. |
| ๒๔๙๓); ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| สามหมุด | น. ชื่อมีดสําหรับปอกหรือฝานชนิดที่ตรึงกั่นติดกับด้ามด้วย |
| หมุด ๓ ตัวว่า มีดสามหมุด. |
|
|
| สามหยิบ | น. เรียกหมวกลูกเสือที่มีรอยบุ๋ม ๓ รอยตรงด้านบนหมวกว่า |
| หมวกสามหยิบ. |
|
|
| สามหาบ | น. เรียกอาหารคาว ๑ หาบ หวาน ๑ หาบ และเครื่องหุงต้ม |
| ๑ หาบที่เจ้าภาพหาบเดินรอบเมรุแล้วถวายพระสงฆ์ใน |
| เวลาเก็บอัฐิ ว่า สามหาบ, เรียกการเดินในพิธีเช่นนั้นว่า |
| เดินสามหาบ. |
|
|
| สามเหลี่ยม ๑ | น. รูปเหลี่ยมที่มีด้านโดยรอบเป็นเส้นตรง ๓ เส้น ปลายเส้น |
| จดกัน. |
|
|
| สามเหลี่ยมด้านเท่า | น. รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านทั้ง ๓ ยาวเท่ากัน. |
|
|
| สามเหลี่ยมมุมฉาก | น. รูปสามเหลี่ยมที่มีมุมหนึ่งเป็นมุมฉาก. |
|
|
| สามเหลี่ยมมุมป้าน | น. รูปสามเหลี่ยมที่มีมุมหนึ่งเป็นมุมป้าน. |
|
|
| สามเหลี่ยมมุมแหลม | น. รูปสามเหลี่ยมที่มีมุมทั้ง ๓ เป็นมุมแหลม. |
|
|
| สามเหลี่ยมหน้าจั่ว | น. รูปสามเหลี่ยมที่มีด้านคู่หนึ่งยาวเท่ากัน. |
|
|
| สามแหยม | น. เรียกปอยผมที่แบ่งออกเป็น ๓ ส่วนเพื่อเตรียมโกนจุก |
| (ใช้แก่พระองค์เจ้าลงมาถึงสามัญชน). |
|
|
| สาม ๒ | [สามะ, สามมะ] น. บทสรรเสริญ; การสรรเสริญ. (ส.). |
|
|
| สามเวท | [สามะเวด, สามมะเวด] น. ชื่อคัมภีร์ที่ ๓ ของพระเวทประพันธ์ |
| เป็นฉันท์ ส่วนใหญ่คัดมาจากฤคเวท สำหรับขับในพิธีบูชาด้วย |
| น้ำโสม. (ส.). (ดู เวท, เวท ประกอบ). |
|
|
| สามแก้ว | ดู ดุกทะเล. |
|
|
| สามเขี้ยว | ดู ขยุย ๒. |
|
|
| สามชุก | น. ภาชนะสานรูปฟักผ่าตามยาว ใช้สอดลงในเกวียน สําหรับ |
| ใส่ข้าวเปลือกเป็นต้น, กระชุก ก็เรียก. (ดู กระชุก ๒). |
|
|
| สามเณร | [สามมะเนน] น. ผู้ดํารงเพศอย่างภิกษุ แต่สมาทานศีล ๑๐, |
| เรียกสั้น ๆ ว่า เณร. (ป.). |
|
|
| สามเณรี | [สามมะ] น. หญิงที่บวชเป็นสามเณร. (ป.). |
|
|
| สามนต, สามนต์ | [สามนตะ] ว. รอบ ๆ, ใกล้เคียง. (ป.). |
|
|
| สามนตราช | น. พระราชาแห่งแคว้นที่ใกล้เคียง, เจ้าประเทศราช. |
|
|
| สามยทรัพย์ | [สามะยะ] (กฎ) น. อสังหาริมทรัพย์ที่ผู้เป็นเจ้าของได้รับ |
| ประโยชน์เหนืออสังหาริมทรัพย์ของผู้อื่นที่ตกอยู่ในภาระ |
| จํายอม, คู่กับ ภารยทรัพย์. |
|
|
| สามรส ๑ | ดูใน สาม ๑. |
|
|
| สามรส ๒ | ดู ปากแตร ๒. |
|
|
| สามล | [มน] ว. สีคลํ้า, สีดํา. (ป.; ส. ศฺยามล). |
|
|
| สามสิบกลีบ | น. ชื่อเครื่องในวัว คือ กระเพาะอาหารหยาบ ข้างในเป็นกลีบ. |
|
|
| สามสี ๑ | ดูใน สาม ๑. |
|
|
| สามสี ๒ | ดู ราชินี ๒. |
|
|
| สามหาว ๑ | ว. หยาบคาย, โอหังก้าวร้าวผู้หลักผู้ใหญ่, (ใช้แก่วาจา) เช่น |
| เด็กพูดจาสามหาวกับผู้ใหญ่. |
|
|
| สามหาว ๒ | (ราชา) น. เรียกผักตบชนิด Monochoria hastata (L.) Solms. |
| ว่า ผักสามหาว เช่น นางสงกรานต์ทัดดอกสามหาว. |
|
|
| สามเหลี่ยม ๑ | ดูใน สาม ๑. |
|
|
| สามเหลี่ยม ๒ | น. ชื่องูพิษชนิด Bungarus fasciatus ในวงศ์ Elapidae โตเต็ม |
| วัยยาวประมาณ ๑.๓ เมตร สีสวย ลายปล้องดําสลับเหลือง |
| หลังเป็นสันทําให้ลําตัวมีลักษณะคล้ายรูปสามเหลี่ยม ปลาย |
| หางทู่ออกหากินในเวลากลางคืน. |
|
|
| สามัคคี | น. ความพร้อมเพรียงกัน, ความปรองดองกัน. ว. ที่พร้อมเพรียง |
| กันทำ, ที่ร่วมมือร่วมใจกันทำ, เช่น กฐินสามัคคี ผ้าป่าสามัคคี. |
| (ป.; ส. สามคฺรี). |
|
|
| สามัญ ๑ | [สามันยะ] น. ความเป็นสมณะ เช่น สามัญผล. (ป. สาม?ฺ?; |
| ส. ศฺรามณฺย). |
|
|
| สามัญ ๒ | [สามัน] ว. ปรกติ, ธรรมดา, เช่น ชนชั้นสามัญ คนสามัญ. |
| (ป. สาม?ฺ?; ส. สามานฺย). |
|
|
| สามัญชน | น. คนธรรมดาที่มิใช่เจ้า. |
|
|
| สามัญสำนึก | น. ความสำนึกหรือความเฉลียวใจที่คนปรกติธรรมดาทั่วไป |
| ควรจะต้องรู้โดยไม่จำเป็นต้องได้รับคำแนะนำสั่งสอน เช่น |
| ทำอะไรให้มีสามัญสำนึกเสียบ้างว่าอะไรควรอะไรไม่ควร. |
|
|
| สามัตถิยะ | น. ความสามารถ, อํานาจ, ความแข็งแรง. (ป. สมตฺถิย; |
| ส. สามารฺถฺย). |
|
|
| สามะ | น. สีดํา, สีนิล. (ป.; ส. ศฺยาม). |
|
|
| สามานย | [สามานนะยะ, สามานยะ] ว. ปรกติ, ธรรมดา, เช่น สามานยนาม. |
| (ส. สามานฺย; ป. สาม?ฺ?). |
|
|
| สามานยนาม | [สามานยะ] (ไว) น. คํานามที่เป็นชื่อทั่วไปของคน สัตว์ และ |
| สิ่งของ เช่น เด็ก นก หนังสือ ลม ใจ. |
|
|
| สามานย์ | ว. เลวทรามตํ่าช้า เช่น ลูกสามานย์ทำร้ายพ่อแม่, มักใช้ |
| เข้าคู่กับคำ ชั่วช้า เป็น ชั่วช้าสามานย์. (ส. สามานฺย). |
|
|
| สามารถ | [สามาด] เป็นคำช่วยกริยาบอกว่ามีคุณสมบัติที่จะทำได้ เช่น |
| เขาสามารถเดินได้ชั่วโมงละ ๕ กิโลเมตร เพื่อนฉันสามารถขี่ |
| จักรยานไต่ลวดได้. ว. มีคุณสมบัติที่จะทำได้ โดยเฉพาะทาง |
| ความรู้หรือความชำนาญเป็นต้น เช่น ลูกเขาเป็นคนสามารถ |
| เรียนอะไรก็เรียนได้. (ส. สมรฺถ; ป. สมตฺถ). |
|
|
| สามิกะ | น. เจ้าของ; ผัว. (ป.). |
|
|
| สามิต | น. ความเป็นเจ้าของ. (ป. สามิตฺต). |
|
|
| สามินี | น. หญิงผู้เป็นเจ้าของ. (ป.; ส. สฺวามินี). |
|
|
| สามิภักดิ์ | น. ความจงรักภักดีต่อเจ้านาย, การยอมตนหรือมอบตนอยู่ |
| ใต้อํานาจ. ก. จงรักภักดีเจ้านาย, ยอมตนหรือมอบตนอยู่ใต้ |
| อำนาจ, สวามิภักดิ์. (ป. สามิ + ส. ภกฺติ; ส. สฺวามินฺ + ภกฺติ). |
|
|
| สามี | น. ผัว, ชายที่เป็นคู่ครองของหญิง, คู่กับ ภรรยา หรือ ภริยา; |
| นาย, เจ้าของ. (ป.; ส. สฺวามินฺ). |
|
|
| สามีจิกรรม | น. การแสดงความเคารพตามธรรมเนียมของพระเณรใน |
| ระหว่างผู้ใหญ่กับผู้น้อย เช่น ระหว่างพระอุปัชฌาย์กับ |
| สัทธิวิหาริก ระหว่างอาจารย์กับอันเตวาสิก หรือระหว่าง |
| ผู้แก่พรรษากับผู้อ่อนพรรษากว่า. (ส.; ป. สามีจิกมฺม). |
|
|
| สาย ๑ | น. เวลาระหว่างเช้ากับเที่ยงประมาณ ๙.๐๐ น. ถึง ๑๐.๐๐ น. |
| เช่น พอสายก็ออกเดินทาง. ว. ช้ากว่าเวลาที่กําหนด, ล่าช้า, |
| เช่น มาทำงานสาย, โดยปริยายหมายความว่า พ้นเวลาที่จะ |
| แก้ไข, สุดที่จะแก้ไขได้ เช่น เรื่องนี้ทำอะไรไม่ได้ สายเกินไป |
| เสียแล้ว. |
|
|
| สาย ๒ | น. สิ่งที่มีลักษณะเป็นเส้นเป็นแนวยาว เช่น สายสร้อย สาย |
| ไฟฟ้า สายรุ้ง สายนาฬิกา สายเข็มขัด, ทาง, เส้นทาง, เช่น |
| รถไฟสายเหนือ รถไฟสายใต้, โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่มี |
| ลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น สายการบิน สายการเดินเรือ |
| สายงาน; ญาติที่สืบมาจากต้นวงศ์หรือต้นสกุลเดียวกัน แล้ว |
| แยกเป็นสกุลย่อยออกไป; ผู้เข้าไปสืบความลับหรือความ |
| เคลื่อนไหวเป็นต้นของอีกฝ่ายหนึ่ง เช่น ระวังคนใช้เป็นสายให้ |
| โจร; ลักษณนามเรียกสิ่งที่เป็นแนวหรือเส้นยาวว่า สาย เช่น |
| สายสะพาย ๒ สาย ทาง ๓ สาย. |
|
|
| สายกระได | น. เชือกถักที่ผูกเหนือจอมแห ใช้สาวดึงแหกลับ. |
|
|
| สายง่อง | น. สายโยงใต้คางม้าไม่ให้เงย. |
|
|
| สายใจ | น. กระแสแห่งความรักและความผูกพัน, เรียกผู้ที่เป็นที่รัก |
| ดังดวงใจ. |
|
|
| สายชนวน | น. กระดาษห่อดินปืนม้วนเป็นเส้น ใช้จุดให้ไฟลุกแล่นเข้า |
| ไปติดดินระเบิด. |
|
|
| สายซุง | น. เชือกที่ใช้ปลายทั้ง ๒ ผูกกับอกว่าว ห่างกันพอสมควรสําหรับ |
| ต่อกับสายป่านเพื่อให้ว่าวต้านลมได้ตรงตัว, ซุง ก็เรียก. |
|
|
| สายดำ | น. แถบผ้าสีดำที่แสดงว่าผู้ที่ได้รับมีความสามารถระดับสูงสุด |
| ในการเล่นยูโด ใช้คาดเอว. |
|
|
| สายดิ่ง | น. เชือกที่ปลายด้านหนึ่งผูกติดกับลูกดิ่งสำหรับวัดความลึก |
| ของน้ำหรือตรวจสอบเสาหรือกำแพงเป็นต้นว่าอยู่ในแนวดิ่ง |
| หรือไม่, เชือกที่ผูกตะกั่วหรือเหล็กเป็นต้นเป็นคู่สกัดหัวท้าย |
| ดอกจำปาของว่าวจุฬา. |
|
|
| สายดิน | น. สายตัวนําไฟฟ้าที่ต่อกับจุดใด ๆ ในวงจรไฟฟ้าให้เชื่อมกับ |
| พื้นโลก โดยประสงค์ให้จุดนั้น ๆ มีศักย์ไฟฟ้าเท่ากับศักย์ไฟฟ้า |
| ของโลก. |
|
|
| สายตรวจ | น. เรียกผู้ตรวจผู้ดูแลความสงบเรียบร้อยหรือความถูกระเบียบ |
| เป็นย่าน ๆ ไป เช่น สายตรวจสรรพสามิต ตำรวจสายตรวจ. |
|
|
| สายตะพาย | น. เชือกที่ร้อยจมูกวัวควาย. |
|
|
| สายตัว | น. เนื้อตัว เช่น ทํางานสายตัวแทบขาด. |
|
|
| สายตัวแทบขาด | (สำ) ว. เหน็ดเหนื่อยเพราะทำงานหนักแทบไม่ได้พักผ่อน เช่น |
| เพราะสามีตาย ภรรยาจึงต้องทำงานสายตัวแทบขาดเพื่อเลี้ยง |
| ลูก ๕ คน. |
|
|
| สายทิ้ง | น. สายที่ห้อยโยงกับนาฬิกาพกหรือกำไลเป็นต้น. |
|
|
| สายน้ำ | น. กระแสนํ้าที่ไหลเห็นเป็นสายยาวไป เช่น เรือล่องลอยไป |
| ตามสายน้ำ. |
|
|
| สายบังเหียน | น. สายที่ผูกปลายบังเหียนทั้ง ๒ ข้างสำหรับโยงไปให้ผู้ขี่ม้า |
| ถือเพื่อบังคับม้า. |
|
|
| สายบัว | น. ก้านดอกบัวสายที่เป็นเส้นยาว ๆ มีลักษณะอ่อน ไม่มีหนาม |
| ใช้กินเป็นผัก. |
|
|
| สายพาน | น. เส้นด้ายที่คล้องโยงในเครื่องไนหูก, สายหนังหรือสายยาง |
| เป็นต้นสําหรับคล้องโยงเครื่องยนต์ต่าง ๆ เพื่อพาให้หมุนไป |
| ด้วยกัน เช่น สายพานจักรเย็บผ้า สายพานพัดลมเป่าหม้อ |
| น้ำรถยนต์. |
|
|
| สายฟ้า | น. แสงที่เป็นสายแวบวาบเมื่อเวลาฟ้าแลบฟ้าผ่า; ใยแมงมุม |
| ที่ลอยอยู่ในอากาศ. |
|
|
| สายไฟฟ้า | น. เส้นโลหะตัวนำไฟฟ้า ใช้เพื่อให้กระแสไฟฟ้าผ่านอาจมี |
| ฉนวนหุ้มหรือไม่มีก็ได้, ถ้าไม่มีฉนวนหุ้มเรียก สายเปลือย. |
|
|
| สายมงคล | น. สายธุรําของพราหมณ์, ยัชโญปวีต ก็เรียก. |
|
|
| สายยงยศ | น. สายที่ข้าราชการทหารหรือตำรวจใช้เพื่อแสดงสถานะ มี |
| ๓ ชนิด ได้แก่ สายยงยศราชองครักษ์สายยงยศเสนาธิการ |
| และสายยงยศนายทหารคนสนิท. |
|
|
| สายยาง | น. ยางหรือวัสดุอื่นที่ทำเป็นเส้นยาว กลวง ใช้เป็นอุปกรณ์ฉีด |
| น้ำรดน้ำต้นไม้เป็นต้น. |
|
|
| สายยู ๑ | น. เหล็กยาวประมาณ ๑ คืบ ๒ ท่อนเกี่ยวกันเป็นสายด้านหนึ่ง |
| ใช้ติดกับบานประตูขนาดใหญ่ เพื่อล่ามบานประตูให้ติดกับห่วง |
| เหล็กที่ธรณีประตู สําหรับลั่นกุญแจ เช่น สายยูโบสถ์วิหาร, |
| อุปกรณ์สําหรับติดโต๊ะตู้เป็นต้นสําหรับลั่นกุญแจ มี ๒ ชิ้น ชิ้น |
| หนึ่งมีลักษณะเป็นช่องหรือห่วงเพื่อพับลงมาคล้องบนอีกชิ้นหนึ่ง |
| ซึ่งมีลักษณะคล้ายรูปเกือกม้าควํ่า. |
|
|
| สายโยก | น. สายถลกบาตรสําหรับคล้องที่ไหล่. |
|
|
| สายใย | น. โลหะเส้นเล็ก ๆ ขดเป็นวงในเครื่องนาฬิกาชนิดที่ไม่มีลูกตุ้ม |
| ทําให้เกิดแรงเหวี่ยง บังคับให้นาฬิกาเดินเที่ยงตรง, โดยปริยาย |
| หมายถึงความผูกพัน เช่น สายใยแห่งความรักระหว่างแม่กับลูก. |
|
|
| สายรก | น. ส่วนที่ต่อระหว่างผนังมดลูกกับสายสะดือเด็ก. |
|
|
| สายระเดียง | น. หวายหรือสายลวดเป็นต้นที่ขึงสําหรับตากผ้า (ใช้แก่ |
| ภิกษุสามเณร). |
|
|
| สายระยาง, สายระโยง | น. สายเชือกหรือลวดที่รั้งเสากระโดงเรือเป็นต้น. |
|
|
| สายรัดคาง | น. สายหนังหรือเชือกที่โยงจากขอบหมวกหรือชฎาเป็นต้น |
| สำหรับรัดคางกันหลุด. |
|
|
| สายรัดทึบ | น. สายรัดท้องม้าเพื่อยึดอานให้แน่น. |
|
|
| สายรุ้ง | น. กระดาษม้วนสีต่าง ๆ ทำเป็นแถบเล็กยาว ใช้ตกแต่งสถานที่ |
| หรือใช้ขว้างให้คลี่ออกแสดงความรื่นเริง. |
|
|
| สายล่อฟ้า | น. แท่งโลหะปลายแหลมใช้ติดบนหลังคาอาคารสูง ๆ โดยโยง |
| ต่อกับพื้นดินด้วยลวดโลหะ เพื่อทําหน้าที่เป็นตัวนําไฟฟ้าให้ |
| อิเล็กตรอนจํานวนมากเคลื่อนที่ได้ระหว่างเมฆกับพื้นโลก เป็น |
| การป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า. |
|
|
| สายลับ | น. ผู้เข้าไปสืบความลับ เช่น ภาพยนตร์เกี่ยวกับการจารกรรม |
| ของสายลับ, สาย ก็ว่า. |
|
|
| สายเลือด | น. ญาติพี่น้องที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน, ลูก, เช่น เด็กคนนี้เป็น |
| สายเลือดของเขาแท้ ๆ เขายังไม่เอาใจใส่เลย; โดยปริยาย |
| หมายถึงนิสัย, สันดาน, เช่น เขาชอบเล่นการพนันอยู่ใน |
| สายเลือด. |
|
|
| สายโลหิต | น. ญาติพี่น้องที่มีบรรพบุรุษร่วมกัน. |
|
|
| สายวัด | น. เครื่องวัดระยะชนิดหนึ่งเป็นแถบเล็กยาว มีหน่วยวัดระยะ |
| ใช้วัดสิ่งต่าง ๆ เช่น สายวัดตัวของช่างเย็บเสื้อ สายวัดของ |
| ช่างไม้. |
|
|
| สายส่ง | น. ผู้ดำเนินกิจการเป็นตัวแทนในการส่งหนังสือหรือสินค้าอื่น |
| ให้แก่ผู้รับ. |
|
|
| สายสนกลใน | น. เลศนัยสลับซับซ้อน (มักใช้ในทางไม่บริสุทธิ์) เช่น เรื่องนี้มี |
| สายสนกลในมาก ต้องใช้นักสืบมืออาชีพสืบดู. |
|
|
| สายสมร | [สะหฺมอน] น. หญิงที่รัก, นาง. |
|
|
| สายสร้อย | น. เครื่องประดับที่ทำเป็นเส้น เช่น สายสร้อยคอ สายสร้อย |
| ข้อมือ, สร้อย ก็ว่า. |
|
|
| สายสวน | น. สายยางหรือท่อโลหะที่ใช้สวนปัสสาวะ. |
|
|
| สายสวาท | น. ผู้เป็นที่รัก. |
|
|
| สายสะดือ | น. ส่วนที่ต่อระหว่างรกกับสะดือเด็ก. |
|
|
| สายสะพาย | น. แพรแถบสีเดียวหรือหลายสี เป็นส่วนหนึ่งของเครื่อง |
| ราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูง ใช้สะพายบ่า. |
|
|
| สายสัมพันธ์ | น. ความผูกพันกันมาช้านาน, ความเกี่ยวข้องเป็นมิตรไมตรี |
| กันมานาน, เช่น ไทยกับจีนมีสายสัมพันธ์อันดีมาหลายร้อย |
| ปีแล้ว. |
|
|
| สายสำอาง | น. เชือกหรือลวดหนังตีเป็นเกลียวหุ้มผ้าแดง ผูกติดกับรัด |
| ประคนทั้ง ๒ ข้าง ปรกติทอดขนานลำตัวช้างไปผูกติดกับ |
| กระวินคล้องกับระวิงหรือซองหาง เมื่อตั้งสัปคับหรือกูบ ใช้ |
| สายสำอางนี้สอดผูกเพื่อช่วยรั้งมิให้เลื่อนไปทางหัวช้าง |
| ขณะเดินลงที่ลาด. |
|
|
| สายสิญจน์ | น. ด้ายดิบสีขาวที่นำมาจับทบเป็น ๓ เส้น หรือ ๙ เส้น ใช้ในพิธี |
| ทางศาสนา เช่นสำหรับพระถือในเวลาสวดมนต์ หรือพราหมณ์ |
| ใช้ในพระราชพิธีบางอย่าง. |
|
|
| สายสืบ | น. ผู้เข้าไปสืบความลับหรือความเคลื่อนไหวเป็นต้นของอีก |
| ฝ่ายหนึ่ง, สาย ก็ว่า. |
|
|
| สายสูตร | น. เชือกหนังที่ผูกช้างให้เดินตามกัน; เส้นด้ายที่เจ้านายหรือ |
| สมเด็จพระสังฆราชจับโยงไปเพื่อกระทำกิจกรรมทางศาสนา |
| เช่น ยกช่อฟ้าหรือเททองหล่อพระพุทธรูปเป็นต้น. |
|
|
| สายสูบ | น. สายส่งน้ำทำด้วยวัสดุทนไฟ ปลายสายทั้ง ๒ ข้างมีข้อต่อ |
| สำหรับต่อกับถังน้ำบนรถหรือต่อกับหัวประตูน้ำดับเพลิง อีก |
| ข้างหนึ่งสวมเข้ากับหัวฉีดน้ำ, ถ้าใช้ในการชลประทาน หรือ |
| ส่งน้ำให้ประชาชนใช้ เรียกว่า สายสูบส่งน้ำ, ถ้าใช้ในการ |
| ดับเพลิง เรียกว่า สายสูบส่งน้ำดับเพลิง; สายที่ทำด้วยสาร |
| สังเคราะห์ ปลายสายทั้ง ๒ ข้างมีข้อต่อสำหรับต่อกับถังบน |
| รถ อีกข้างหนึ่งจุ่มลงในของเหลวหรือสิ่งปฏิกูลแล้วสูบขึ้นมา. |
|
|
| สายหยก | น. เชือกผูกรั้งตรวนเพื่อให้นักโทษเดินสะดวกขึ้น เช่น มือถือ |
| สายหยกยกสะเทิน พลั้งเท้าก้าวเกินก็ล้มลง. (ขุนช้างขุนแผน). |
|
|
| สายเหา | น. สายเชือกหรือหนังที่รั้งอานหรือเบาะม้า แล้วมาโยงกับ |
| โคนหางม้า. |
|
|
| สายไหม | น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยน้ำตาลซึ่งใช้เครื่องปั่นจนเป็นเส้น |
| ฝอย ๆ คล้ายเส้นไหม ห่อด้วยแผ่นโรตีหรือแผ่นเปาะเปี๊ยะ, |
| ถ้าห่อด้วยแผ่นโรตี เรียกว่า โรตีสายไหม. |
|
|
| สายอากาศ | น. สายลวดที่ขึงไว้เพื่อส่งหรือรับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า. |
|
|
| สายเอก | น. สายสมอเรือสําเภา ทําด้วยเชือกเหนียวกว่าเชือกอื่น |
| สําหรับลงสมอเมื่อพายุแรง; เรียกสายเครื่องดนตรีที่เป็น |
| เสียงสูงว่า สายเอก, ส่วนสายที่มีเสียงรองลงมาเรียกว่า |
| สายทุ้ม. |
|
|
| ส่าย ๑ | ก. แกว่งไปมา เช่น ส่ายผ้าอ้อมในน้ำ, ย้ายไปมา เช่น ส่ายหัว |
| ส่ายสะโพก ว่าวส่าย. น. กระโปรงยาวที่ผู้หญิงนุ่ง. |
|
|
| ส่ายตา | ก. กวาดตามองทั่ว ๆ เช่น เขาส่ายตามองหาคนรู้จัก. |
|
|
| ส่ายศึก, ส่ายเศิก | ก. กวาดล้างให้หมดสิ้นข้าศึกศัตรู เช่น ส่ายเศิกเหลี้ยนล่งหล้า |
| ราญราบหน้าเภริน. (นิ. นรินทร์). |
|
|
| ส่ายหน้า | ก. อาการที่ทำหน้าหันไปมาช้า ๆ แสดงถึงความหมดหวัง หมด |
| ศรัทธา หมดปัญญาเป็นต้น เช่น หมอเห็นผลการตรวจคนไข้แล้ว |
| ส่ายหน้า. |
|
|
| ส่าย ๒ | ว. เสียงอย่างเสียงที่เกิดจากผ้าแพรเนื้อหนาแข็งเสียดสีกัน |
| เช่น ได้ยินเสียงแพรส่าย. |
|
|
| ส้าย | ก. กําจัด, สู้. |
|
|
| สายชู | น. ของเหลวซึ่งมีกรดแอซีติกละลายอยู่ไม่เกินร้อยละ ๖ |
| มีรสเปรี้ยว ใช้ปรุงอาหาร เรียกว่า นํ้าส้มสายชู, นํ้าส้ม |
| ก็เรียก. |
|
|
| สายตา | น. ระยะที่ตาจะมองเห็นได้ เช่น สุดสายตา อยู่ในสายตา, |
| โดยปริยายหมายความว่า ความเอาใจใส่ดูแลอย่างใกล้ชิด |
| เช่น ความประพฤติของนักเรียนอยู่ในสายตาของครูอาจารย์, |
| ความสอดส่องจับตาดูอยู่เสมอ เช่น พวกนักเลงอยู่ในสายตา |
| ของตำรวจ, ความสนใจ เช่น คนจนไม่อยู่ในสายตาของพวก |
| เศรษฐี. |
|
|
| สายตาไกล | ว. สามารถคิดและคาดการณ์เหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในภาย |
| หน้าได้ค่อนข้างจะถูกต้อง เช่น ผู้ใหญ่มักจะเป็นผู้มีสายตา |
| ไกล, สายตากว้างไกล ก็ว่า. |
|
|
| สายตาพิการ | น. ความพิการในการเห็น, สายตาที่บกพร่องมองเห็นไม่เหมือน |
| คนปรกติ เช่นตาบอดสี, การเห็นไม่ดีจนเป็นอุปสรรคต่อการงาน |
| ซึ่งต้องใช้การมองเห็นเป็นหลัก. |
|
|
| สายตายาว | น. ความสามารถของนัยน์ตาที่มองเห็นชัดเฉพาะสิ่งที่อยู่ไกล |
| เท่านั้น ส่วนสิ่งที่อยู่ใกล้มองเห็นพร่าไม่ชัดเจน ช่วยได้โดยสวม |
| แว่นที่เป็นเลนส์นูน. |
|
|
| สายตาสั้น | น. ความสามารถของนัยน์ตาที่มองเห็นชัดเฉพาะสิ่งที่อยู่ใกล้ |
| เท่านั้น ส่วนสิ่งที่อยู่ไกลมองเห็นพร่าไม่ชัดเจน ช่วยได้โดยสวม |
| แว่นที่เป็นเลนส์เว้า. |
|
|
| สายตาเอียง | น. ความบกพร่องของนัยน์ตาที่มองเห็นสิ่งต่าง ๆ ในแนวระดับ |
| หรือในแนวดิ่งไม่ได้ชัดสม่ำเสมอกัน ช่วยได้โดยสวมแว่นที่เป็น |
| เลนส์รูปกาบกล้วย. |
|
|
| สายติ่ง | น. ชื่อไม้นํ้าชนิด Nymphoides parvifolium Kuntze ในวงศ์ |
| Menyanthaceae กินได้, บัวสายติ่ง หรือ บัวสายทิ้ง ก็เรียก. |
|
|
| สายน้ำผึ้ง | น. ชื่อไม้เถาชนิด Lonicera japonica Thunb. ในวงศ์ |
| Caprifoliaceae ดอกสีนวลแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง กลิ่นหอม |
| ใช้ทํายาได้. |
|
|
| สายม่าน | น. ชื่องูขนาดเล็กในวงศ์ Colubridae ตัวเล็กเรียวยาว ส่วน |
| มากสีนํ้าตาล เกล็ดสันหลังมักวาวคล้ายทองเหลือง ว่องไว |
| ปราดเปรียว ออกหากินเวลากลางวันตามป่าหญ้าและบน |
| ต้นไม้ มีหลายชนิดและชุกชุมทุกภาคของประเทศไทย เช่น |
| สายม่านลิ้นแดง (Dendrelaphis pictus) สายม่านหลังทอง |
| (D. formosus) ไม่มีพิษ. |
|
|
| สายยู ๒ | น. ชื่อปลาน้ำจืดในวงศ์ Schilbeidae ตัวเรียวยาว มีหนวดยาว |
| ๔ คู่ และมีครีบหลัง ๒ ตอน เฉพาะตอนหลังเป็นแผ่นเนื้อขนาด |
| เล็กมาก ได้แก่ ชนิด Platytropius siamensis, เกด ก็เรียก. |
|
|
| สายหยุด | น. ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Desmos chinensis Lour. ในวงศ์ |
| Annonaceae ดอกสีเหลือง กลิ่นหอม พอสายก็หมดกลิ่น. |
|
|
| สายัณห์, สายาห์ | น. เวลาเย็น. (ป. สายณฺห; ส. สายาหฺน). |
|
|
| สายา | (กลอน) น. ผู้หญิง, นางผู้มีโฉมงาม, เช่น สายาอยู่ในถนน |
| ถามข่าว รยมฤๅ. (กำสรวล). |
|
|