| สีกา | (ปาก) น. คําที่บรรพชิตเรียกคฤหัสถ์ผู้หญิง, คู่กับ ประสก. |
| (ตัดมาจาก อุบาสิกา). |
|
|
| สีกุน | น. ชื่อหนึ่งของปลาทะเลหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ |
| Carangidae อยู่ในกลุ่มปลาหางแข็ง หางกิ่ว หรือม่ง |
| ลําตัวเพรียว แบนข้างเล็กน้อย มักมีจุดดําใหญ่ที่มุม |
| แผ่นปิดเหงือก โดยเฉพาะชนิดที่มีแถบสีเหลืองพาด |
| จากตาถึงคอดหาง หรือมีสีเหลือบเหลืองพาดข้างตัว |
| โดยเฉพาะสีกุนข้างเหลือง (Selaroides leptolepis) |
| สีกุนทอง อันได้แก่ ชนิด Selar boops, S. crumenop- |
| thalmus, Alepis melanoptera และ A. djeddaba |
| เป็นต้น. |
|
|
| สีขน | ดู หางกิ่ว (๑). |
|
|
| สีข้าง | น. ข้างทั้ง ๒ ของร่างกาย ถัดรักแร้ลงมาถึงสะเอว. |
|
|
| สีฆ | [คะ] ว. เร็ว, ไว. (ป.). |
|
|
| สีจัก | น. ขวัญที่แสกหน้า ถือว่าเป็นลักษณะไม่ดีสําหรับหญิง |
| ๑ ใน ๓ อย่าง คือ สีจัก ยักหล่ม ถ่มร้าย, ฝีจัก ก็ว่า. |
|
|
| สีชมพูดง | ดู กระติ๊ด. |
|
|
| สีชมพูสวน | น. ชื่อนกชนิด Dicaeum cruentatum ในวงศ์ Dicaeidae |
| ตัวเล็ก ปากเล็กแหลม ตัวผู้สีขาว มีสีแดงเป็นแถบ |
| ตั้งแต่หัวถึงโคนหางด้านล่าง ตัวเมียสีนํ้าตาลอมเทา |
| ตะโพกแดง กินแมลง. |
|
|
| สีด | (โบ) ก. สูดเข้าไป เช่น สีดน้ำมูก. |
|
|
| สีดอ | น. ชื่อเรียกช้างตัวผู้ที่ไม่มีงาหรืองาสั้น. |
|
|
| สีดา | น. ชื่อตัวเอกในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นมเหสีของพระราม. |
|
|
| สีต | [ตะ] ว. เย็น, หนาว. (ป.). |
|
|
| สีโตทก | น. นํ้าเย็น. (ป.). |
|
|
| สีต้น | น. ชีต้น, พระสงฆ์. |
|
|
| สีตล | [ตะละ] ว. เย็น, หนาว. (ป.). |
|
|
| สีตลรัศมี | ว. มีรัศมีเย็น หมายถึง พระจันทร์ คู่กับ อุษณรัศมี มีรัศมี |
| ร้อน หมายถึง พระอาทิตย์. |
|
|
| สีตลหฤทัย | ว. มีใจเยือกเย็น. |
|
|
| สีตโลทก | น. นํ้าเย็น. |
|
|
| สีตโลทก | ดู สีตล. |
|
|
| สีโตทก | ดู สีต. |
|
|
| สีทันดร | [ดอน] น. ชื่อทะเล ๗ แห่ง อยู่ระหว่างภูเขาพระสุเมรุ |
| กับภูเขายุคนธร ๑ ระหว่างภูเขายุคนธรกับภูเขาอิสินธร |
| ๑ ระหว่างภูเขาอิสินธรกับภูเขากรวิก ๑ ระหว่างภูเขา |
| กรวิกกับภูเขาสุทัสนะ ๑ ระหว่างภูเขาสุทัสนะกับภูเขา |
| เนมินธร ๑ ระหว่างภูเขาเนมินธรกับภูเขาวินตกะ ๑ |
| ระหว่างภูเขาวินตกะกับภูเขาอัสกัณ ๑. (ดู บริภัณฑ์ ๑). |
|
|
| สี่บท | น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| สีฟันคนทา | ดู คนทา. |
|
|
| สีฟันนางแอ | ดู เฉียงพร้านางแอ. |
|
|
| สีมันต์ | น. เขต, แดน. (ป.). |
|
|
| สีมา | น. เขต, แดน; เครื่องหมายบอกเขตโบสถ์ มักทําด้วยแผ่น |
| หินหรือหลักหินเป็นต้น เรียกว่า ใบพัทธสีมา, ใบสีมา หรือ |
| ใบเสมา ก็ว่า. (ป., ส.). |
|
|
| สีละมัน | ดู ลิ้นจี่. |
|
|
| สีวิกา | น. สิวิกา, วอ, เสลี่ยง, คานหาม. |
|
|
| สีสอ | ดู คนทีสอ ที่ คนที ๒. |
|
|
| สีสะ ๑ | น. ตะกั่ว. (ป., ส.). |
|
|
| สีสะ ๒ | น. ศีรษะ. (ป.; ส. ศีรฺษ). |
|
|
| สีสา | (ปาก) ว. ประสีประสา (มักใช้ในประโยคปฏิเสธ) เช่น |
| เด็กคนนี้พูดจาไม่รู้สีสา อย่าถือสาเลย. |
|
|
| สีสุก | น. ชื่อไผ่ ๒ ชนิดในสกุล Bambusa วงศ์ Gramineae แขนงมี |
| หนาม คือ ชนิด B. blumeana Schult. ลําต้นใหญ่ตรง และ |
| ชนิด B. flexuosa Munro ลําต้นเล็กไม่ค่อยตรง. (ข. ฤสฺสีสฺรุก). |
|
|
| สีเสียด ๑ | น. (๑) ชื่อไม้ต้นชนิด Acacia catechu Willd. ในวงศ์ |
| Leguminosae กิ่งมีหนาม เนื้อไม้ให้สารที่เรียกว่า สี |
| เสียด ใช้ผสมปูนกินกับหมาก ย้อมผ้า และฟอกหนัง, |
| สีเสียดแก่น หรือ สีเสียดเหนือ ก็เรียก. (๒) ชื่อไม้ต้นชนิด |
| Pentace burmanica Kurz ในวงศ์ Tiliaceae เปลือก |
| รสขมฝาดใช้กินกับหมาก, สีเสียดเปลือก ก็เรียก. |
|
|
| สีเสียด ๒ | น. สารที่สกัดได้จากเนื้อไม้ของต้นสีเสียด (Acacia |
| catechu Willd.) และใบกิ่งของต้นกะเมีย (Uncaria |
| gambier Roxb.) ชนิดหลัง สีเสียดเทศ ก็เรียก. |
|
|
| สีเสียด ๓ | น. ชื่อปลาทะเลชนิด Scomberoides tol ในวงศ์ Carangidae |
| ตัวเรียวเล็กกว่าปลาสละ ตาโต ลําตัวด้านบนสีนํ้าเงิน ด้าน |
| ข้างสีเงิน โคนหางสีเหลือง ปลายครีบหลังและครีบหางสีดํา |
| ขนาดยาวได้ถึง ๕๐ เซนติเมตร, ขานกยาง ก็เรียก. |
|
|
| สีเสียดแก่น | ดู สีเสียด ๑ (๑). |
|
|
| สีเสียดเปลือก | ดู สีเสียด ๑ (๒). |
|
|
| สีเสียดเหนือ | ดู สีเสียด ๑ (๑). |
|
|
| สีเสื้อน้อย | (ถิ่นพายัพ) น. ต้นคนทีสอ. (ดู คนทีสอ ที่ คนที ๒). |
|
|
| สีห, สีห์, สีหะ | น. ราชสีห์ เช่น ราชสีห์อาจจะตั้งใจหมายความว่า สีหะ |
| ตัวที่เป็นนายฝูง. (สาส์นสมเด็จ). (ดู สิงห, สิงห์ ๑). (ป.). |
|
|
| สีหนาท | น. สิงหนาท. |
|
|
| สีหบัญชร | น. หน้าต่างที่พระเจ้าแผ่นดินเสด็จออกรับแขกเมือง |
| เป็นต้น, สิงหบัญชร ก็ว่า. |
|
|
| สีหราช | น. พญาราชสีห์, สิงหราช ก็ว่า. |
|
|
| สีหไสยา, สีหไสยาสน์ | น. ท่านอนอย่างราชสีห์ คือ นอนตะแคงขวา แขนซ้าย |
| พาดไปตามลำตัว เท้าซ้ายซ้อนบนเท้าขวา มือขวารอง |
| รับศีรษะด้านข้าง. |
|
|
| สีหน้า | น. อารมณ์ที่ปรากฏทางหน้า เช่น วันนี้สีหน้าเขาไม่ดีเลย |
| คงจะโกรธใครมา พอถูกดุก็ทำสีหน้าไม่พอใจ. |
|
|
| สึก ๑ | ก. กร่อนไป, ร่อยหรอไป, เช่น รองเท้าสึก บันไดสึก. |
|
|
| สึกหรอ | ก. กร่อนไป เช่น เครื่องจักรสึกหรอ, โดยปริยายหมายถึง |
| อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น การด่าว่าไม่ทำให้สึกหรอ |
| อะไร. |
|
|
| สึก ๒ | (ปาก) ก. ลาสิกขา, ลาสึก ก็ว่า. |
|
|
| สึก ๓ | น. การรู้ตัว, การระลึกได้, การจําได้, มักใช้ควบกับคํา |
| รู้ เป็น รู้สึก และแผลงว่า สํานึก ก็มี. |
|
|
| สึง | ก. สิง, อยู่, ประจํา, แทรก. (ดู สิง ๑). |
|
|
| สืบ ๑ | ก. ต่อเนื่องเป็นลําดับ เช่น สืบราชสมบัติ สืบตระกูล. |
|
|
| สืบเชื้อสาย | ก. สืบสกุล, สืบสาย ก็ว่า. |
|
|
| สืบทอด | ก. รับช่วงปฏิบัติต่อ เช่น เขาสืบทอดความรู้มาจากบรรพบุรุษ. |
|
|
| สืบเท้า | ก. เหยียดขาเลื่อนเท้าไปข้างหน้าโดยไม่งอเข่า เช่น สืบเท้า |
| ก้าวเดินไป ตำรวจสืบเท้าเข้าไปประชิดตัวผู้ร้าย. |
|
|
| สืบไป | ว. ต่อไป, ต่อเนื่องไป, เช่น ขอให้ดำเนินงานสืบไป ขอให้อยู่ |
| เป็นสุขสืบไปชั่วกาลนาน. |
|
|
| สืบพันธุ์ | ก. ทําให้เกิดลูกหลานสืบเนื่องต่อไป. |
|
|
| สืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ | ก. สืบพันธุ์โดยไม่ต้องมีการรวมตัวของเซลล์สืบพันธุ์ เช่น |
| การแบ่งตัวของแบคทีเรีย. |
|
|
| สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ | ก. สืบพันธุ์โดยการผสมของเซลล์สืบพันธุ์ เช่น การผสม |
| ของเชื้ออสุจิกับไข่ของเพศหญิง. |
|
|
| สืบราชวงศ์ | ก. สืบวงศ์พระมหากษัตริย์. |
|
|
| สืบราชสกุล | ก. สืบตระกูลฝ่ายพระราชา. |
|
|
| สืบราชสมบัติ | ก. เป็นพระมหากษัตริย์ต่อเนื่องแทน, สืบราชบัลลังก์ ก็ว่า. |
|
|
| สืบราชสันตติวงศ์ | ก. ครองราชสมบัติสืบต่อจากพระมหากษัตริย์พระองค์ก่อน |
| ซึ่งอยู่ในราชวงศ์เดียวกัน เช่น กฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการ |
| สืบราชสันตติวงศ์, สืบสันตติวงศ์ ก็ว่า. |
|
|
| สืบศาสนา | ก. ต่ออายุพระศาสนาให้ยั่งยืนสืบไป. |
|
|
| สืบสกุล | ก. สืบวงศ์ตระกูล, สืบเชื้อสาย. |
|
|
| สืบสันดาน | ก. สืบเชื้อสายมาโดยตรง. |
|
|
| สืบสาย | ก. สืบสกุล, สืบเชื้อสาย ก็ว่า. |
|
|
| สืบหูก | ก. ต่อหูก คือ เอาด้ายยาวที่จะทอเป็นผืนผ้ามาต่อกับด้ายซัง. |
|
|
| สืบ ๒ | ก. เสาะหา, แสวงหา, เช่น สืบความลับ สืบข้อเท็จจริง สืบข่าว. |
|
|
| สืบค้น | ก. ค้นหาเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างต่อเนื่อง |
| จนกว่าจะได้ผล เช่น สืบค้นหาสมบัติตามลายแทง. |
|
|
| สืบพยาน | (กฎ) ก. สอบปากคําพยาน เพื่อให้เบิกความเกี่ยวกับพยาน |
| หลักฐานในคดี. |
|
|
| สืบสวน | (กฎ) ก. แสวงหาข้อเท็จจริงและหลักฐานซึ่งพนักงานฝ่าย |
| ปกครองหรือตํารวจได้ปฏิบัติไปตามอํานาจและหน้าที่ เพื่อ |
| รักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน และเพื่อที่จะทราบ |
| รายละเอียดแห่งความผิด. |
|
|
| สืบสาว | ก. สืบให้ได้เรื่องถึงที่สุด เช่น เรื่องนี้จะต้องสืบสาวหาตัว |
| คนผิดให้ได้. |
|
|
| สืบสาวราวเรื่อง | ก. ค้นคว้าให้ได้เรื่อง เช่น ไฟไหม้ครั้งนี้สืบสาวราวเรื่องได้ว่า |
| เกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร. |
|
|
| สืบเสาะ | ก. ค้นหา, แสวงหา, เช่น ตำรวจสืบเสาะหาแหล่งผลิตเฮโรอีน. |
|
|
| สื่อ | ก. ติดต่อให้ถึงกัน เช่น สื่อความหมาย, ชักนําให้รู้จักกัน. |
| น. ผู้หรือสิ่งที่ติดต่อให้ถึงกันหรือชักนําให้รู้จักกัน เช่น |
| เขาใช้จดหมายเป็นสื่อติดต่อกัน กุหลาบแดงเป็นสื่อของ |
| ความรัก, เรียกผู้ที่ทำหน้าที่ชักนำเพื่อให้ชายหญิงได้ |
| แต่งงานกันว่า พ่อสื่อ หรือ แม่สื่อ; (ศิลปะ) วัสดุต่าง ๆ |
| ที่นำมาสร้างสรรค์งานศิลปกรรม ให้มีความหมายตาม |
| แนวคิด ซึ่งศิลปินประสงค์แสดงออกเช่นนั้น เช่น สื่อผสม. |
|
|
| สื่อการศึกษา | น. วิธีการ เครื่องมือ และอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้เป็นสื่อใน |
| การศึกษา. |
|
|
| สื่อผสม | น. วัสดุที่ใช้สำหรับการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ร่วมกัน |
| ตั้งแต่ ๒ ชนิดขึ้นไป เช่น สีน้ำที่มีคุณลักษณะบางสดใส |
| กับสีโปสเตอร์ที่มีคุณสมบัติหนาทึบ ดินสอกับหมึก. |
|
|
| สื่อมวลชน | น. สื่อกลางที่นำข่าวสาร สาร และเนื้อหาสาระทุกประเภท |
| ไปสู่มวลชน เช่นหนังสือพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ และภาพยนตร์, |
| (ปาก) นักข่าว นักหนังสือพิมพ์ เป็นต้น. |
|
|
| สื่อสาร | ก. นำถ้อยคำ ข้อความ หรือหนังสือ เป็นต้น ของฝ่ายหนึ่งส่ง |
| ให้อีกฝ่ายหนึ่งโดยมีสื่อนำไป. |
|
|
| สื่อสารมวลชน | น. กระบวนการติดต่อสื่อสารสู่มวลชนโดยส่งสารผ่าน |
| สื่อมวลชน. |
|
|
| สุ ๑ | ก. ซักสบงจีวรวิธีหนึ่งโดยใช้นํ้าร้อนหรือมะกรูดมะนาวเป็นต้น, |
| มักใช้ว่า ซักสุ. |
|
|
| สุ ๒, สุ ๆ | ว. เสีย แต่ยังไม่เน่า (มักใช้แก่แตงโม) เช่น แตงโมใบนี้สุแล้ว |
| แตงโมสุ ๆ. |
|
|
| สุ ๓ | คําอุปสรรคในภาษาบาลีและสันสกฤต แปลว่า ดี งาม |
| ง่าย สําหรับเติมข้างหน้าคํา เช่น สุคนธ์. (ป., ส.). |
|
|
| สุก ๑ | ก. พ้นจากห่าม เช่น ผลไม้สุก, เปลี่ยนสภาพจากดิบด้วย |
| กรรมวิธีต่าง ๆ อย่างต้ม ผัด ย่าง เป็นต้น เช่น ต้มไก่สุก |
| แล้ว ย่างเนื้อให้สุก, ถึงระยะที่ได้ที่หรือแก่จัดแล้ว เช่น |
| ข้าวในนาสุกเกี่ยวได้แล้ว ฝีสุกจนแตก ต้อสุกผ่าได้แล้ว, |
| โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ร้อน |
| จนเนื้อตัวจะสุกแล้ว ถูกเขาต้มจนสุก, เรียกชายที่บวช |
| เป็นพระภิกษุและสึกแล้วว่า คนสุก; ปลั่งเป็นมันแวววาว |
| เช่น ทองเนื้อสุกดี. |
|
|
| สุกก่อนห่าม | (สํา) ว. ที่ทําสิ่งที่ยังไม่สมควรแก่วัยหรือยังไม่ถึงเวลา |
| (มักหมายถึงการลักลอบได้เสียกันก่อนแต่งงาน) เช่น |
| ใครเขาจะเอาเยี่ยงอย่างอีซนซุก อีสุกก่อนห่าม มันมา |
| อยู่สักกี่วันกี่เดือน นี่มันจะมาตั้งเตือนต่อก่อความให้ |
| ขุ่นไปทั้งบ้าน. (ม. ร่ายยาว ชูชก). |
|
|
| สุกงอม | ก. แก่จัดจนเกือบเน่าหรือเละ เช่น มะม่วงสุกงอมคาต้น, |
| โดยปริยายหมายความว่า เต็มที่ เช่น ความรักของเขา |
| สุกงอม แก่แล้วก็เหมือนผลไม้ที่สุกงอม. |
|
|
| สุกดิบ | ว. เรียกวันเตรียมงาน ซึ่งเป็นวันก่อนถึงกำหนดวันงานพิธี |
| ๑ วันว่า วันสุกดิบ. |
|
|
| สุก ๆ ดิบ ๆ | ว. ยังไม่สุกทั่วกัน เช่น หุงข้าวสุก ๆ ดิบ ๆ. |
|
|
| สุกแดด | ว. ที่ถูกแดดเผาให้สุกก่อนเวลาที่ควรจะสุก (ใช้แก่ผลไม้) |
| เช่น มะม่วงสุกแดด. |
|
|
| สุกปลั่ง | ว. สุกใสเป็นมันแวววาว เช่น ทองสุกปลั่ง ขัดถาดทองเหลือง |
| เสียสุกปลั่ง. |
|
|
| สุกใส | ว. แวววาว, แจ่มใส, เช่น ดวงตามีประกายสุกใส คืนนี้ท้องฟ้า |
| มีดาวสุกใส. |
|
|
| สุกเอาเผากิน | (สํา) ว. อาการที่ทำลวก ๆ, อาการที่ทำพอเสร็จไปคราว |
| หนึ่ง ๆ เช่น เขาทำงานสุกเอาเผากิน พอให้พ้นตัวไป. |
|
|
| สุก ๒ | น. นกแก้ว, นกแขกเต้า. (ป.; ส. ศุก). |
|
|
| สุก ๓ | [สุกกะ] ว. ขาว, สว่าง, สะอาด, ดี, เช่น สุกธรรม. (ป. สุกฺก). |
|
|
| สุก ๔ | ก. เดินจบพ้นกระดานไปแล้ว (ใช้แก่การเล่นดวด). |
|
|
| สุกข์ | ก. แห้ง, แล้ง. (ป.). |
|
|
| สุกร | [สุกอน] น. หมู (มักใช้เป็นทางการ) เช่น เนื้อสุกร สุกรชําแหละ. |
| (ป.; ส. ศูกร, สูกร). |
|
|
| สุกรม | [สุกฺรม] น. ชื่อต้นไม้ขนาดใหญ่ ใบรี ผลเมื่อสุกสีแดง ใช้ทํายา. |
| (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| สุกำศพ | ก. อาการที่เจ้าพนักงานภูษามาลาหรือเจ้าพนักงานสนม |
| พลเรือนเอาผ้าขาวห่อศพและใช้ด้ายดิบมัดตราสัง แล้ว |
| บรรจุศพลงโกศหรือหีบศพซึ่งมีกระดาษฟางปูรองรับ เช่น |
| เจ้าหน้าที่จะสุกําศพ, ทําสุกําศพ ก็ว่า เช่น เมื่อทําสุกําศพ |
| เสร็จแล้ว เจ้าหน้าที่ก็ยกโกศหรือหีบศพขึ้นตั้ง. |
|
|
| สุกียากี้ | น. ชื่ออาหารแบบญี่ปุ่นชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยเนื้อสัตว์ เต้าหู้ |
| และผักบางชนิด, ไทยนำมาดัดแปลงโดยใช้เนื้อสัตว์ ผักต่าง ๆ |
| วุ้นเส้น และไข่ เป็นต้น ลวกในน้ำซุป กินกับน้ำจิ้ม, บางทีเรียก |
| สั้น ๆ ว่า สุกี้. |
|
|
| สุข, สุข | [สุก, สุกขะ] น. ความสบายกายสบายใจ เช่น ขอให้อยู่ดี |
| มีสุข เกิดมาก็มีสุขบ้างทุกข์บ้าง, มักใช้เข้าคู่กับคำเป็น เช่น |
| ขอให้อยู่เย็นเป็นสุข ขอให้เป็นสุข ๆ นะ. ว. สบายกายสบาย |
| ใจ เช่น เดี๋ยวนี้เขาอยู่สุขสบายดี. (ป., ส.). |
|
|
| สุขนาฏกรรม | [สุกขะนาดตะกํา] น. วรรณกรรมโดยเฉพาะประเภทละคร |
| ที่ลงท้ายด้วยความสุขหรือสมหวัง เช่นเรื่องอิเหนา ศกุนตลา |
| ชิงนาง ปริศนา, โดยปริยายหมายถึงเรื่องราวหรือเหตุการณ์ |
| ทั่ว ๆ ไปที่ลงท้ายด้วยความสุขหรือสมหวัง เช่น ชีวิตเธอเป็น |
| เหมือนนวนิยายสุขนาฏกรรม แม้จะตกระกําลําบากในวัยเด็ก |
| แต่แล้วก็ได้พบกับความสุขสมหวังในบั้นปลายชีวิต. |
|
|
| สุขภัณฑ์ | น. เครื่องอุปกรณ์ที่ใช้สําหรับห้องนํ้า เช่นอ่างล้างหน้า อ่าง |
| อาบน้ำ โถส้วม. |
|
|
| สุขภาพ | น. ภาวะที่ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ เช่น อาหารเพื่อสุขภาพ |
| การสูบบุหรี่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ. |
|
|
| สุขลักษณะ | น. ลักษณะที่ถูกต้องตามหลักปฏิบัติเพื่อความปราศจาก |
| โรคภัยไข้เจ็บ เช่น สร้างบ้านเรือนให้ถูกสุขลักษณะ มีอากาศ |
| ถ่ายเทได้สะดวก ส้วมที่ถูกสุขลักษณะย่อมไม่แพร่กระจาย |
| เชื้อโรค. |
|
|
| สุขวิทยา | น. วิชาวิทยาศาสตร์แขนงหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับสุขศึกษา. |
|
|
| สุขศาลา | [สุกสาลา] น. สถานบริการสาธารณสุขที่ไม่มีแพทย์ประจํา |
| ให้บริการสาธารณสุขทุกสาขา และส่งเสริมป้องกันด้าน |
| อนามัยแก่ประชาชนในระดับตําบลและหมู่บ้าน, ปัจจุบัน |
| เรียกว่า สถานีอนามัย. |
|
|
| สุขศึกษา | [สุกขะ, สุก] น. การศึกษาที่ว่าด้วยกระบวนการที่เกี่ยวกับ |
| สุขภาพ. |
|
|
| สุขา | [สุ] (ปาก) น. ห้องนํ้าห้องส้วม, เป็นคำที่มักใช้เรียกตาม |
| สถานที่บางแห่ง เช่นโรงภาพยนตร์ สถานีรถไฟ, ห้องสุขา |
| ก็เรียก. |
|
|
| สุขาภิบาล | [สุ] (เลิก) น. ราชการบริหารส่วนท้องถิ่นมีฐานะตํ่ากว่า |
| เทศบาล มีคณะกรรมการบริหารประกอบด้วยนายอําเภอ |
| ปลัดอําเภอ กํานัน เป็นต้น โดยมีนายอําเภอหรือปลัดอําเภอ |
| ผู้เป็นหัวหน้าประจํากิ่งอําเภอเป็นประธาน มีหน้าที่จัดทํา |
| กิจการภายในเขตที่รับผิดชอบ เช่น จัดให้มีและบํารุงทาง |
| นํ้า ทางบก และระบายนํ้า รักษาความสะอาดถนนหนทาง |
| กําจัดขยะมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล. (ป. สุข + อภิบาล). |
|
|
| สุขารมณ์ | [สุ] น. อารมณ์ที่มีสุข เช่น เขาเดินผิวปากอย่างสุขารมณ์; เรียก |
| ลัทธิที่ถือว่าความสุขทางผัสสะหรือโลกียสุขในชีวิตปัจจุบันเป็น |
| สิ่งสูงสุดหรือเป็นความดีสูงสุดของชีวิตว่า คติสุขารมณ์. |
| (ป. สุข + อารมฺมณ). |
|
|
| สุขาวดี | [สุขาวะดี] น. แดนอันมีความสุขตามความเชื่อของลัทธิมหายาน. |
| (ส. สุขาวดี ว่า สวรรค์ของพระอมิตาภพุทธเจ้าของฝ่ายมหายาน). |
|
|
| สุขา | ดู สุข, สุข. |
|
|
| สุขาภิบาล | ดู สุข, สุข. |
|
|
| สุขารมณ์ | ดู สุข, สุข. |
|
|
| สุขาวดี | ดู สุข, สุข. |
|
|
| สุขิน, สุขี | (กลอน) น. ผู้มีความสุข. ว. สบาย. (ป. สุขี; ส. สุขินฺ). |
|
|
| สุขี ๆ | (ปาก) ว. มีความสุข, มีความสบาย, เช่น ขอให้สุขี ๆ ถือไม้เท้า |
| ยอดทอง กระบองยอดเพชร. |
|
|
| สุขุม | ว. ประณีต, ลึกซึ้ง, รอบคอบ, ไม่วู่วาม, เช่น เขาจะไม่ด่วน |
| ตัดสินใจ ก่อนที่จะพิจารณาอย่างสุขุมทั้งทางได้และทาง |
| เสีย เขามีปัญญาสุขุม, บางครั้งใช้เข้าคู่กับคำอื่น เช่น |
| สุขุมคัมภีรภาพ สุขุมรอบคอบ สุขุมลึกซึ้ง. (ป.; ส. สูกฺษม). |
|
|
| สุขุมาล | [สุขุมาน] ว. ละเอียดอ่อน, อ่อนโยน, นุ่มนวล; ผู้ดี, ตระกูลสูง. |
| (ป.; ส. สุกุมาร). |
|
|
| สุขุมาลชาติ | [สุขุมานละชาด] ว. มีตระกูลผู้ดี, มีตระกูลสูง, โดยปริยาย |
| หมายความว่า มีลักษณะอย่างผู้ดี เช่น เขาเป็นคนสุขุมาล- |
| ชาติ กิริยามารยาทเรียบร้อย. |
|
|
| สุโข | (ปาก) ว. เป็นสุข เช่น นอนหลับอย่างสุโข. |
|
|
| สุคต | [คด] น. ผู้ไปดีแล้ว; พระนามพระพุทธเจ้า. (ป., ส.). |
|
|
| สุคติ | [สุคะติ, สุกคะติ] น. ภูมิที่ถือว่าไปเกิดแล้วมีความสุขความสบาย, |
| สวรรค์, เช่น ขอให้วิญญาณไปสู่สุคติ. (ป., ส.). |
|
|
| สุคนธ, สุคนธ์, สุคันธ์ | [สุคนทะ] น. กลิ่นหอม; เครื่องหอม, ราชาศัพท์ใช้ว่า เครื่อง |
| พระสุคนธ์. (ป., ส.). |
|
|
| สุคนธชาติ | น. ความหอม, กลิ่นหอม; กลิ่นหอมที่มีอยู่ในส่วนต่าง ๆ ของ |
| ต้นไม้ ได้แก่ ราก แก่น กระพี้ เปลือก สะเก็ด น้ำในต้น ใบ |
| ดอก และผล. |
|
|
| สุคนธรส, สุคันธรส | น. กลิ่นหอม, ของหอม, เครื่องหอม. |
|
|
| สุงก, สุงกะ | [สุงกะ] น. ส่วย. ว. เนื่องด้วยการเก็บอากรจากสินค้าขาเข้า |
| และขาออก. (ป.; ส. ศุลฺก). |
|
|
| สุงกากร | น. ศุลกากร, ค่าอากรที่เรียกเก็บจากสินค้าขาเข้าและขาออก. |
| (ป.; ส. ศุลฺก + อากร). |
|
|
| สุงกากร | ดู สุงก, สุงกะ. |
|
|
| สุงสิง | ก. เล่นหัวกันอย่างสนิทสนม, ติดต่ออย่างใกล้ชิดเป็นกันเอง, |
| เช่น เด็ก ๒ บ้านนี้ชอบมาสุงสิงกัน เขาเป็นคนหัวสูงไม่ชอบ |
| สุงสิงกับใคร. |
|
|
| สุงสุมาร, สุงสุมารี | น. จระเข้. (ป.; ส. ศิศุมาร, ศึศุมาร). |
|
|
| สุจริต | [สุดจะหฺริด] น. ความประพฤติชอบ. (ป., ส.). |
|
|
| สุจริตใจ | ว. บริสุทธิ์ใจ, จริงใจ, เช่น เขาช่วยเหลือเด็กคนนั้นด้วยความ |
| สุจริตใจ ไม่ได้หวังสิ่งตอบแทน. |
|
|
| สุจหนี่ | [สุดจะหฺนี่] น. เครื่องปูลาดชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยม |
| ผืนผ้า ทําด้วยผ้าเยียรบับไหมทอง สําหรับทอดถวาย |
| พระมหากษัตริย์หรือพระราชวงศ์ชั้นสูง เป็นที่ประทับหรือ |
| ทรงยืน เรียกว่า พระสุจหนี่. (ม. suji ว่า ผ้าเครื่องปัก). |
|
|
| สุจะ | น. ริ้น. (ข.). |
|
|
| สุจิ | ว. สะอาด, หมดจด, ผ่องใส. (ป.; ส. ศุจิ). |
|
|
| สุจิต | ว. สั่งสมด้วยดี. (ป., ส.). |
|
|
| สุจิตร | [จิด] ว. หลายสี, หลายชั้นหลายเชิง; เด่น, ยิ่งใหญ่. (ส. สุ + จิตฺร). |
|
|
| สุชน | น. คนดี, คนประพฤติดี. (ป., ส.). |
|
|
| สุชัมบดี | น. ชื่อพระอินทร์. (ป. สุชมฺปติ ว่า ผัวของนางสุชาดา). |
|
|
| สุชา, สุชาดา | น. ผู้มีกําเนิดดี, ลูกผู้มีสกุลดี. (ป. สุ + ชา, สุ + ชาต). |
|
|
| สุญ, สุญ, สุญญ | [สุน, สุนยะ] ว. ว่างเปล่า. (ป. สุ?ฺ?; ส. ศูนฺย). |
|
|
| สุญญากาศ | [สุนยากาด] น. ที่ที่ไม่มีอากาศ เช่น อยู่ในสุญญากาศ. |
| ว. ที่ไม่มีอากาศ เช่น ขวดสุญญากาศ หลอดสุญญากาศ. |
|
|
| สุญตา | [สุนยะตา] น. ความว่างเปล่า. (ป. สุญฺ?ตา; ส. ศูนฺยตา). |
|
|
| สุญนิยม | น. (ศาสน) ลัทธิที่ถือว่าคนและสัตว์เกิดหนเดียว ตายแล้ว |
| สูญ บุญบาป พระเป็นเจ้า นรก สวรรค์ ไม่มี; (อภิปรัชญา) |
| ลัทธิที่ถือว่าไม่มีอะไรตั้งอยู่อย่างเที่ยงแท้ถาวร; (จริย) ลัทธิ |
| ที่ถือว่าคุณค่าทางศีลธรรมจรรยาไม่มี; (สังคม) ลัทธิที่ถือว่า |
| ความเจริญก้าวหน้าจะเกิดขึ้นได้ก็โดยวิธีทําลายองค์การ |
| ทางสังคมที่มีอยู่เดิมให้หมดไป. (อ. nihilism). |
|
|
| สุญญากาศ | ดู สุญ, สุญ, สุญญ. |
|
|
| สุณ | น. หมา. (ป.; ส. ศุนก). |
|
|
| สุณหา | [สุน] น. ลูกสะใภ้. (ป.). |
|
|
| สุณิสา | น. ลูกสะใภ้, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระสุณิสา. (ป.; ส. สฺนุษา). |
|
|
| สุด | ก. สิ้น เช่น สุดกระแสความ สุดความ, หมด เช่น รักสุดหัวใจ, |
| จบ เช่น สุดสายรถประจำทาง. ว. ปลายหรือท้าย เช่น สุด |
| แดน สุดแผ่นดิน ในที่สุด, ปลายทางใดทางหนึ่ง เช่น เหนือสุด |
| ขวาสุด บนสุด; อย่างมาก, อย่างยิ่งยวด, เช่น สุดรัก สุดเสีย |
| ดาย สุดอาลัย, เต็มที่เต็มกำลัง, เช่น สู้จนสุดชีวิต งานนี้เขา |
| ทุ่มจนสุดตัว; เกินกว่าจะทำได้ เช่น สุดกลั้น สุดไขว่คว้าสุดทน. |
|
|
| สุดกั่น, สุดด้าม ๑, สุดลิ่ม ๑ | ว. อาการที่ใช้มีดหรือของมีคมแทงเข้าไปจนจมถึงด้าม, |
| มิดด้าม ก็ว่า. |
|
|
| สุดกำลัง | ว. เต็มที่, เต็มกำลังทั้งหมดที่มีอยู่, เช่น ออกแรงยกของจนสุด |
| กำลัง ช่วยจนสุดกำลัง. |
|
|
| สุดกู่ | ว. ไกลมากจนไม่ได้ยินเสียงกู่ เช่น เขาไปปลูกบ้านเสียจน |
| สุดกู่, อยู่ท้าย ๆ เช่น สอบได้ที่สุดกู่ จอดรถไว้สุดกู่. |
|
|
| สุดขอบฟ้า | ว. ไกลมากที่สุด เช่น ต่อให้หนีไปอยู่สุดขอบฟ้า ก็จะตามให้พบ, |
| สุดหล้าฟ้าเขียว ก็ว่า. |
|
|
| สุดขีด | ว. เต็มที่, มากที่สุด, เช่น กลัวสุดขีด โมโหสุดขีด. |
|
|
| สุดคน | ว. ยอดคน. |
|
|
| สุดความสามารถ | ว. เต็มที่, เต็มความสามารถที่มีอยู่, เช่น หมอช่วยจนสุดความ |
| สามารถแล้ว คนไข้ก็ยังไม่ดีขึ้น. |
|
|
| สุดคิด | ว. หมดปัญญาที่จะคิดอ่านต่อไป, ใช้ปัญญาจนหมดแล้วก็ยัง |
| คิดไม่ออก. |
|
|
| สุดจิต, สุดใจ | ว. ยอดรัก, อย่างยอด. |
|
|
| สุดด้าม ๒ | ว. ที่สุดทางใดทางหนึ่ง. |
|
|
| สุดแต่ | ว. แล้วแต่ เช่น สุดแต่จะพิจารณา สุดแต่จะโปรด, สุดแล้วแต่ |
| ก็ว่า. |
|
|
| สุดโต่ง | ว. ไกลมาก, ปลายไกลสุด, เช่น บ้านของเขาอยู่สุดโต่ง ไปมา |
| ลำบาก แถวลูกเสือยาวเหยียดลูกผมยืนอยู่เสียสุดโต่ง เลย |
| มองไม่เห็น; มากเกินขอบเขตที่ควรเป็น, ตึงหรือหย่อนเกินไป, |
| เช่น การปฏิบัติสุดโต่ง. |
|
|
| สุดท้อง | ว. ที่เกิดทีหลังเพื่อน เช่น ลูกคนสุดท้อง น้องสุดท้อง. |
|
|
| สุดท้าย | ว. ทีหลังเพื่อน, หลังสุด, เช่น เขาเป็นแขกคนสุดท้ายที่มาใน |
| งาน เด็กคนนั้นทำการบ้านเสร็จเป็นคนสุดท้าย, เหลือเพียง |
| หนึ่งเดียว เช่น สมบัติชิ้นสุดท้ายที่เหลืออยู่คือบ้าน โอกาส |
| สุดท้ายแล้วที่จะแก้ตัวได้. |
|
|
| สุดท้ายปลายโต่ง | (ปาก) ว. หลังสุด, ท้ายสุด, (มักใช้ในเชิงตำหนิหรือเย้ยหยัน), |
| เช่น ทำไมมาเสียสุดท้ายปลายโต่ง ไหนเคยคุยว่าเก่ง ทำไม |
| ถึงสอบได้ที่สุดท้ายปลายโต่ง. |
|
|
| สุดที่รัก | น. ผู้เป็นยอดรักหรือเป็นที่รักยิ่ง เช่น เธอเป็นสุดที่รักของผม. |
| ว. ยอดรัก, ที่รักยิ่ง, เช่น ลูกสุดที่รัก. |
|
|
| สุดปัญญา | ว. ใช้ปัญญาเท่าที่มีอยู่ทั้งหมด เช่น เลขข้อนี้คิดจนเกือบ |
| สุดปัญญาจึงทำได้ ฉันช่วยเขาจนสุดปัญญาแล้วก็ยัง |
| ไม่สำเร็จ. |
|
|
| สุดฝีมือ | ว. เต็มที่, เต็มกำลังความสามารถที่มีอยู่, เช่น อาหารมื้อนี้ |
| เขาทำสุดฝีมือ. |
|
|
| สุดแรงเกิด | (ปาก) ว. สุดกําลัง, เต็มแรงที่มีอยู่, เช่น เขาตกใจ วิ่งหนีสุด |
| แรงเกิด. |
|
|
| สุดลิ่ม ๒ | ว. ถึงที่สุด, เต็มกําลัง. |
|
|
| สุดลูกหูลูกตา | ว. กว้างไกลมาก เช่น เขามีที่ดินมากมายสุดลูกหูลูกตา |
| ทะเลเวิ้งว้างสุดลูกหูลูกตา. |
|
|
| สุดวิสัย | ว. พ้นกําลังความสามารถ, พ้นความสามารถที่ใครจะอาจ |
| ป้องกันได้, เช่น ภัยธรรมชาติเป็นเหตุสุดวิสัย. |
|
|
| สุดสวาทขาดใจ | ว. ยอดรัก, อย่างยอด. |
|
|
| สุดสายตา | ว. สุดระยะที่ตาจะมองเห็น เช่น มองจนสุดสายตา ก็ไม่เห็น |
| ต้นไม้สักต้น, สุดวิสัยที่จะมองเห็น เช่น ลูกอยู่สุดสายตาที่ |
| พ่อแม่จะตามไปดูแล. |
|
|
| สุดสายป่าน | ว. สุดกําลังความสามารถที่จะควบคุมดูแลหรือดึงกลับได้ |
| เช่น ตามใจลูกเสียจนสุดสายป่านจะไม่เสียเด็กได้อย่างไร. |
|
|
| สุดสิ้น | ก. ถึงที่สุด เช่น เธอกับฉันสุดสิ้นกันนับแต่วันนี้, จบ เช่น |
| การสัมมนาได้สุดสิ้นลงแล้ว, สิ้นสุด ก็ว่า. |
|
|
| สุดเสียง | ว. อาการที่ตะโกนหรือเปล่งเสียงเต็มที่ เช่น ฉันตะโกน |
| เรียกจนสุดเสียงแล้วเขาก็ยังไม่ได้ยิน เขาร้องให้คนช่วย |
| จนสุดเสียง แต่ไม่มีใครมาช่วย. |
|
|
| สุดเสียงสังข์ | (สำ) ว. ที่ผายออกมาก (ใช้แก่ตะโพกหญิง) ในความว่า |
| ตะโพกสุดเสียงสังข์. |
|
|
| สุดหนทาง | ว. สุดทางที่จะไป เช่น สุดหนทางบกแล้ว ต่อไปก็เป็น |
| ทางน้ำ, โดยปริยายหมายความว่า ไม่มีทางอื่นให้เลือก |
| เช่น เมื่อสุดหนทางเข้าจริง ๆ ก็เลยต้องยอมแพ้เขา. |
|
|
| สุดหล้าฟ้าเขียว | ว. ไกลมากที่สุด เช่น เขาหนีไปอยู่สุดหล้าฟ้าเขียว ยากที่ |
| ใครจะตามไปถึง, สุดขอบฟ้า ก็ว่า. |
|
|
| สุดเหวี่ยง | ว. เต็มที่ เช่น สนุกจนสุดเหวี่ยง. |
|
|
| สุดเอื้อม | ว. เกินระยะที่มือจะเอื้อมถึง เช่น มะม่วงลูกนั้นอยู่สูงสุด |
| เอื้อม สอยไม่ถึง, โดยปริยายหมายความว่า เกินฐานะ |
| และความสามารถเป็นต้นที่จะเอามาเป็นของตนได้ เช่น |
| เธอเกิดในตระกูลสูงศักดิ์ สุดเอื้อมที่จะได้เธอมาเป็นคู่ครอง. |
|
|
| สุดสงวน | น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| สุดา | น. ลูกสาว. (ป., ส. สุตา); หญิงสาว. |
|
|
| สุต ๑ | [สุด] น. ลูกชาย (มักใช้เป็นส่วนท้ายของสมาส). (ป., ส.). |
|
|
| สุต ๒ | [สุตะ, สุดตะ] ก. ได้ยิน, ได้ฟังแล้ว. |
|
|
| สุตกวี | [สุตะกะวี, สุดตะกะวี] น. กวีผู้มีความสามารถในการแต่งร้อยกรอง |
| ตามที่ได้ยินมา. (ป.; ส. ศฺรุต). |
|
|
| สุตตนิบาต | น. คัมภีร์ที่รวบรวมพระสูตรเบ็ดเตล็ดต่าง ๆ ไว้ด้วยกัน. |
|
|
| สุตตะ | [ตะ] ก. หลับแล้ว. (ป.; ส. สุปฺต). น. ชื่อคัมภีร์ในพระพุทธ- |
| ศาสนาส่วน ๑ ใน ๙ ส่วน ที่เรียกว่า นวังคสัตถุศาสน์. (ป.). |
|
|
| สุตตันตปิฎก, สุตตันตะ | [สุดตันตะปิดก] น. ชื่อปิฎก ๑ ในพระไตรปิฎก. (ป.). |
|
|
| สุตะ | ก. ไหลไป. (ป.; ส. สฺรุต). |
|
|
| สุติ ๑ | น. การไหลไป. (ป.; ส. สฺรุติ). |
|
|
| สุติ ๒ | น. การได้ยินได้ฟัง; ขนบธรรมเนียม; เสียง. (ป.; ส. ศฺรูติ). |
|
|
| สุทธ, สุทธ์ | ว. หมดจด, สะอาด; ล้วน, แท้. (ป.). |
|
|
| สุทธาวาส | น. ชื่อพรหมโลกซึ่งเป็นที่ที่พระอนาคามีไปเกิด. (ป.). |
|
|
| สุทธาวาส | ดู สุทธ, สุทธ์. |
|
|
| สุทธิ | [สุดทิ] ว. แท้ ๆ, ล้วน ๆ, เช่น กาแฟขวดนี้น้ำหนักสุทธิ ๑๐๐ กรัม. |
| (ป.; ส. ศุทฺธิ). |
|
|
| สุทรรศน์, สุทัศน์ | [ทัด] ว. สวย, งดงาม, น่าดู. (ส. สุทรฺศน; ป. สุทสฺสน). |
|
|
| สุทัสนะ | [ทัดสะนะ] น. ชื่อภูเขาชั้นที่ ๔ ในหมู่เขาสัตบริภัณฑ์ที่ล้อม |
| เป็นวงกลมรอบเขาพระสุเมรุ. (ป. สุทสฺสน; ส. สุทรฺศน). |
| (ดู สัตบริภัณฑ์, สัตภัณฑ์). |
|
|
| สุธา ๑ | น. นํ้าอมฤต, อาหารทิพย์. |
|
|
| สุธาโภชน์ | น. ของกินอันเป็นทิพย์. (ป.). |
|
|
| สุธารส | [สุทารด] (ราชา) น. นํ้ากิน, ใช้ว่า พระสุธารส. |
|
|
| สุธารสชา | [สุทารดชา] (ราชา) น. นํ้าชา, ใช้ว่า พระสุธารสชา. |
|
|
| สุธาสินี, สุธาสี | น. ผู้กินอาหารทิพย์ คือ เทวดา. (ป.; ส. สุธาศินฺ). |
|
|
| สุธา ๒ | น. ปูนขาว; เครื่องโบกและทา. (ป., ส.). |
|
|
| สุธาการ | น. ช่างอิฐช่างปูน. (ส.). |
|
|
| สุธี | น. คนมีปัญญา, นักปราชญ์. (ป., ส.). |
|
|
| สุนทร, สุนทร | [ทอน, ทอนระ, ทอระ] ว. งาม, ดี, ไพเราะ, เช่น วรรณคดี |
| เป็นสิ่งสุนทร, มักใช้เข้าสมาสกับคำอื่น เช่น สุนทรพจน์ สุนทร |
| โวหาร. (ป., ส.). |
|
|
| สุนทรพจน์ | [สุนทอนระ, สุนทอระ] น. คําพูดที่ประธานหรือบุคคลสําคัญ |
| เป็นต้นกล่าวในพิธีการหรือในโอกาสสําคัญต่าง ๆ เช่น นายก |
| รัฐมนตรีกล่าวสุนทรพจน์ในที่ประชุมสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ. |
|
|
| สุนทรี | [ทะรี] น. หญิงงาม, นางงาม, หญิงทั่วไป. (ส., ป.). |
|
|
| สุนทรีย, สุนทรียะ | ว. เกี่ยวกับความนิยม ความงาม. |
|
|
| สุนทรียภาพ | น. ความงามในธรรมชาติหรืองานศิลปะ ที่แต่ละบุคคลสามารถ |
| เข้าใจและรู้สึกได้, ความเข้าใจและรู้สึกของแต่ละบุคคลที่มีต่อ |
| ความงามในธรรมชาติหรืองานศิลปะ. |
|
|
| สุนทรียศาสตร์ | น. ปรัชญาสาขาหนึ่งว่าด้วยความงาม และสิ่งที่งามในธรรมชาติ |
| หรืองานศิลปะ. |
|
|
| สุนทรี | ดู สุนทร, สุนทร. |
|
|
| สุนทรีย, สุนทรียะ | ดู สุนทร, สุนทร. |
|
|
| สุนทรียภาพ | ดู สุนทร, สุนทร. |
|
|
| สุนทรียศาสตร์ | ดู สุนทร, สุนทร. |
|
|
| สุนัข | น. หมา (มักใช้เป็นทางการ) เช่น สุนัขตำรวจ. (ป. สุนข; ส. ศุนก). |
|
|
| สุนันท์ | ว. เป็นที่ยินดี, น่าสบาย. (ป.). |
|
|
| สุโนก | น. นก. |
|
|
| สุบดี | [บอดี] น. ผัวที่ดี, เจ้านายที่ดี. (ป., ส. สุ + ปติ). |
|
|
| สุบรรณ | [บัน] น. ครุฑ. (ส. สุปรฺณ; ป. สุปณฺณ). |
|
|
| สุบิน | น. ความฝัน, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระสุบิน. (ป. สุปิน). |
|
|
| สุปรีดิ์ | น. ความยินดียิ่ง. (ส. สุ + ปฺรีติ; ป. สุ + ปีติ). |
|
|
| สุปรีย์ | ว. เป็นที่รักยิ่ง. (ส. สุ + ปฺรีย; ป. สุ + ปิย). |
|
|
| สุปาณี | ว. ฝีมือเก่ง, คล่องแคล่ว. (ส.). |
|
|
| สุพพัต | [สุบพัด] น. ผู้ประพฤติดี. (ป. สุพฺพต; ส. สุวรฺต). |
|
|
| สุพรรณ, สุพรรณ | [สุพัน, สุพันนะ] น. ทองคํา. (ส. สุวรฺณ; ป. สุวณฺณ). |
|
|
| สุพรรณบัฏ | [สุพันนะบัด] (ราชา) น. แผ่นทองคํารูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่จารึก |
| พระนามพระมหากษัตริย์ พระบรมราชวงศ์ตั้งแต่ชั้นพระองค์ |
| เจ้าขึ้นไป เจ้าประเทศราช และสมเด็จพระสังฆราช เรียกว่า |
| พระสุพรรณบัฏ; แผ่นทองคํารูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่จารึก |
| ราชทินนามของสมเด็จพระราชาคณะ ขุนนางชั้นสมเด็จเจ้า |
| พระยา และขุนนางชั้นเจ้าพระยาบางคน ที่ทรงพระกรุณา |
| โปรดเกล้าฯ เป็นพิเศษ; (โบ) แผ่นทองคำที่จารึกพระราชสาส์น. |
|
|
| สุพรรณภาชน์ | [สุพันนะพาด] (ราชา) น. ภาชนะสําหรับใส่พระกระยาหาร |
| ทําด้วยทองคําทั้งชุด, ใช้ว่า พระสุพรรณภาชน์; โต๊ะเท้าช้าง. |
|
|
| สุพรรณราช | [สุพันนะราด] (ราชา) น. กระโถนใหญ่, ใช้ว่า พระสุพรรณราช. |
|
|
| สุพรรณศรี | [สุพันนะสี] (ราชา) น. กระโถนเล็ก, ใช้ว่า พระสุพรรณศรี. |
|
|
| สุพรรณถัน | [สุพันนะ] น. กํามะถัน. |
|
|
| สุพรรณิการ์ | น. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็ก ๒ ชนิดในสกุล Cochlospermum |
| วงศ์ Cochlospermaceae คือ ชนิด C. regium (Mart. |
| et Schrank) Pilger ผลมีขน ก้านชูอับเรณูสีเหลืองครึ่ง |
| หนึ่งสีแดงครึ่งหนึ่ง และชนิด C. religiosum (L.) Alston |
| ผลเกลี้ยงไม่มีขน ก้านชูอับเรณูสีเหลืองตลอด, ฝ้ายคํา |
| ก็เรียก. |
|
|
| สุภ | [สุบพะ] น. ความงาม, ความดีงาม, ความเจริญ. (ป.; ส. ศุภ). |
|
|
| สุภร | [พอน] ว. เลี้ยงง่าย. (ป.). |
|
|
| สุภัค | ว. งาม, มีโชค. (ส.). |
|
|
| สุภา | น. ตุลาการ. |
|
|
| สุภาพ | ว. เรียบร้อย เช่น เขาแต่งกายสุภาพตามกาลเทศะและความ |
| นิยม, อ่อนโยน, ละมุนละม่อม, เช่น เขาพูดด้วยน้ำเสียงสุภาพ |
| ไม่กระโชกโฮกฮาก. |
|
|
| สุภาพชน | น. ผู้ที่แต่งกายเรียบร้อย, ผู้ที่มีกิริยามารยาทอ่อนโยน พูดจา |
| เรียบร้อย รู้กาลเทศะ, เช่น สุภาพชนย่อมไม่ส่งเสียงดังในห้อง |
| สมุด. |
|
|
| สุภาพบุรุษ | น. ชายที่มีกิริยาวาจาเรียบร้อย รู้กาลเทศะและมีคุณธรรม |
| เช่น เขาช่วยเหลือเธอตามหน้าที่สุภาพบุรุษ. |
|
|
| สุภาพสตรี | น. หญิงที่มีกิริยาวาจาเรียบร้อย รู้กาลเทศะและมีคุณธรรม |
| เช่น ท่าทางเธอเรียบร้อยสมเป็นสุภาพสตรี. |
|
|
| สุภาษิต | น. ถ้อยคําหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านานแล้ว มี |
| ความหมายเป็นคติสอนใจ เช่น รักยาวให้บั่นรักสั้นให้ ต่อ |
| นํ้าเชี่ยวอย่าขวางเรือ. (ส.; ป. สุภาสิต ว่า ถ้อยคําที่กล่าวดี |
| แล้ว). |
|
|
| สุม | ก. วางทับซ้อน ๆ กันลงไปจนสูงเป็นกองอย่างไม่มีระเบียบ เช่น |
| สุมหญ้า สุมฟาง สุมหนังสือไว้เต็มโต๊ะ, โดยปริยายหมายถึง |
| อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ความทุกข์สุมอก. (โบ) น. ต้นไม้ |
| ใหญ่ที่ขึ้นเป็นกลุ่มใหญ่ เช่น สุมม่วง คือ ป่าม่วง. (จารึกสุโขทัย). |
|
|
| สุมกระหม่อม | ก. เอายาสมุนไพรพอกโปะไว้บนกระหม่อมเด็กเล็ก ๆ เพื่อแก้ |
| หวัดเป็นต้น, สุมหัว ก็ว่า. |
|
|
| สุมขอน | ก. สุมไฟที่ขอน, เรียกไฟที่ยังไหม้ขอนกรุ่นอยู่ว่า ไฟสุมขอน. |
|
|
| สุมควัน | ก. สุมไฟให้เป็นควันเพื่อไล่ยุง, สุมไฟไล่ยุง ก็ว่า. |
|
|
| สุมพล | ก. ประชุมพล, รวมพล, ชุมนุมพล. |
|
|
| สุมไฟ | ก. เอาฟืนหรือแกลบเป็นต้นทับลงบนกองไฟเพื่อให้ไฟติดกรุ่น |
| อยู่เสมอ. |
|
|
| สุมยุง | ก. สุมไฟไล่ยุง. |
|
|
| สุมหัว | ก. เอายาสมุนไพรพอกโปะไว้บนกระหม่อมเด็กเล็ก ๆ เพื่อแก้ |
| หวัดเป็นต้น, สุมกระหม่อม ก็ว่า; มั่วสุม (มักใช้ในทางไม่ดี) |
| เช่น สุมหัวนินทาเจ้านาย. |
|
|
| สุ่ม ๑ | น. เครื่องมือจับปลาชนิดหนึ่ง มักสานด้วยไม้ไผ่เป็นตา ๆ ลักษณะ |
| คล้ายทรงกระบอก ด้านบนสอบเข้า มีช่องให้มือล้วงลงไปได้ เรียก |
| ว่า สุ่มปลา; เครื่องสานตาห่าง ๆ มีลักษณะครึ่งทรงกลมหรือโอควํ่า |
| ข้างบนมีช่องกลม ๆ ใช้สําหรับครอบขังไก่เป็นต้น เรียกว่า สุ่มไก่, |
| โดยปริยายเรียกกระโปรงที่มีลักษณะรูปร่างคล้ายสุ่มไก่ว่า กระโปรง |
| ทรงสุ่มไก่. ก. อาการที่เอาสุ่มครอบเพื่อจับปลาเป็นต้น, โดยปริยาย |
| เรียกอาการที่เดาโดยนึกเอาเองอย่างสุ่มปลาว่า เดาสุ่ม; พูนสูงขึ้น |
| จนล้น เช่น ข้าวสุ่มจาน. |
| (รูปภาพ สุ่มปลา) |
|
|
| สุ่ม ๒, สุ่ม ๆ | ว. อาการที่ทำไปโดยไม่แน่ใจว่าจะถูกหรือไม่, ไม่เฉพาะ |
| เจาะจง, เช่น ทำสุ่มไปไม่รู้ว่าถูกหรือผิด ลองถามสุ่ม ๆ |
| ไปเผื่อจะมีใครไปด้วย. |
|
|
| สุ่มตัวอย่าง | ก. หาตัวอย่างเพื่อแทนกลุ่มโดยไม่เฉพาะเจาะจง เช่น |
| สุ่มตัวอย่างสินค้าเพื่อตรวจคุณภาพ. |
|
|
| สุ่มสี่สุ่มห้า | ว. ซุ่มซ่าม, ไม่ระมัดระวังให้ดี, ไม่ดูให้ดี, เช่น เดินสุ่มสี่สุ่มห้า |
| เลยตกบันได กินอาหารสุ่มสี่สุ่มห้าเลยท้องเสีย. |
|
|
| สุมทุม | น. ที่ซึ่งมีต้นไม้หรือเถาวัลย์ปกคลุมให้ร่มครึ้ม, มักใช้เข้าคู่ |
| กับคำ พุ่มไม้ เป็น สุมทุมพุ่มไม้. |
|
|
| สุมน | ว. ใจดี, พอใจ. (ส.). |
|
|
| สุมนะ, สุมนา | [สุมะ] น. ดอกไม้, ดอกมะลิ. (ป., ส.). |
|
|
| สุมนัส | [สุมะนัด] ว. ใจดี; ดีใจ, พอใจ. (ส.). |
|
|
| สุ้มเสียง | น. กระแสเสียง, (โบ) เขียนเป็น ซุ่มเสียง ก็มี เช่น จึงตั้งนะโม |
| ซุ่มเสียงใหญ่โต. (ประถม ก กา). |
|
|
| สุมะ | (แบบ) น. พระจันทร์. (ป., ส. โสม). |
|
|
| สุมาลี | น. ดอกไม้, พวงดอกไม้. |
|
|
| สุเมธ | [เมด] น. คนมีปัญญาดี, นักปราชญ์. (ป., ส.). |
|
|
| สุเมรุ | [เมน] น. เขาสิเนรุ, ชื่อภูเขาซึ่งถือว่าเป็นที่ตั้งแห่งเมืองสวรรค์ |
| ชั้นดาวดึงส์. (ไตรภูมิ). (ส.). |
|
|
| สุร ๑ | [ระ] น. ผู้กล้าหาญ, นักรบ; พระอาทิตย์. ว. กล้าหาญ, เข้มแข็ง. |
| (ป. สูร; ส. ศูร). |
|
|
| สุร ๒ | [ระ] น. เทวดา. ว. ทิพย์. (ป., ส.). |
|
|
| สุรคต | ก. ตาย (ใช้แก่พระเจ้าแผ่นดินบางประเทศ). |
|
|
| สุรเชษฐ์ | น. พระพรหม. (ส. สุรเชฺยษฺ?; ป. สุรเชฏ?). |
|
|
| สุรบดี | น. พระอินทร์. (ส. สุรปติ). |
|
|
| สุรบถ | น. ฟ้า, สวรรค์. (ส. สุรปถ). |
|
|
| สุรภาพ | น. อํานาจแห่งเทวดา. |
|
|
| สุรโลก | น. สวรรค์. (ส.). |
|
|
| สุรสีหนาท | น. พระดํารัสอันเป็นที่น่าเกรงขามของคนทั้งปวงเหมือนเสียง |
| ของราชสีห์เป็นที่น่าเกรงขามของสัตว์ทั้งปวง, เสียงตวาดของ |
| นักรบเพื่อให้เป็นที่เกรงขามของข้าศึก. |
|
|
| สุรเสียง | น. เสียงก้องกังวาน หมายความว่า เสียงของผู้มีอํานาจ. |
|
|
| สุรางคนา ๑ | น. นางสวรรค์. (ส.). |
|
|
| สุรางคนา ๒, สุรางคนางค์ | น. ชื่อกาพย์และฉันท์ มี ๒๘ คำ คือ มี ๗ วรรค วรรคละ ๔ คำ |
| เช่นตัวอย่างกาพย์ |
| อย่าเยี่ยงหญิงชั่ว ไป่รู้คุณผัว ไม่กลัวความอาย |
| ลิ้นลมข่มคำ ห่อนยำเยงชาย จงจิตรคิดหมาย |
| มุ่งร้ายภรรดา. |
| (กฤษณา), |
| ตัวอย่างฉันท์ |
| ชะอมชะบา มะกอกมะกา มะค่าและแค |
| ตะขบตะค้อ สมอแสม มะกล่ำสะแก |
| ก็แลไสว. |
| (หลักภาษาไทย), |
| ถ้าเป็นกาพย์ขับไม้มี ๓๖ คำ เช่น |
| กรุงเทพเทียมทัด เทพไทเธอจัด สร้างสิ้นทั้งหลาย |
| แทบทางวางรุกข์ ร่มเย็นเป็นสุข แซ่ซร้องหญิงชาย |
| ไปมาค้าขาย ออกร้านเรียงราย รื่นเริงสำราญ. |
| (กาพย์ขับไม้ กล่อมพระเศวตรัตนกรีฯ). |
|
|
| สุรารักษ์ | น. เทวดาผู้คุ้มครอง. |
|
|
| สุราลัย | น. ที่อยู่ของเทวดา, สวรรค์. (ส.). |
|
|
| สุรินทร์ | น. พระอินทร์. (ส.; ป. สุรินฺท). |
|
|
| สุเรนทร์ | น. พระอินทร์. (ส.). |
|
|
| สุรงค์, สุรังค์ | ว. มีสีดี, มีสีงาม, งามฉูดฉาด, งามเรืองรอง, ใช้เพี้ยนไปเป็น |
| สุหร่ง ก็มี. (ป., ส.). |
|
|
| สุรภี ๑ | [สุระ] น. ต้นสารภี. |
|
|
| สุรภี ๒ | [สุระ] น. เครื่องหอม. (ป.; ส. สุรภิ). |
|
|
| สุรัติ | [สุรัด] น. ความปลาบปลื้มหรือความยินดียิ่ง. (ส. สุ + รติ). |
|
|
| สุรัสวดี | [รัดสะวะดี] น. สรัสวดี; ชื่อกรมในสมัยโบราณมีหน้าที่ |
| เกี่ยวกับการรวบรวมบัญชีเลกหรือชายฉกรรจ์, เรียกเต็ม |
| ว่า กรมพระสุรัสวดี. |
|
|
| สุรา | น. เหล้า, น้ำเมาที่ได้จากการกลั่น, (มักใช้เป็นทางการ), เช่น |
| ร้านนี้ขายแต่สุราต่างประเทศ. (ป., ส.). |
|
|
| สุราบาน | น. การดื่มเหล้า; นํ้าเหล้า. |
|
|
| สุรางค์จำเรียง | น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| สุรางคนา ๑ | ดู สุร ๒. |
|
|
| สุรางคนา ๒, สุรางคนางค์ | ดู สุร ๒. |
|
|
| สุรารักษ์ | ดู สุร ๒. |
|
|
| สุราลัย | ดู สุร ๒. |
|
|
| สุรินทร์ | ดู สุร ๒. |
|
|
| สุรินทราหู | [สุรินทะราหู] น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| สุริย, สุริยะ | [ริยะ] น. พระอาทิตย์, ดวงตะวัน. (ป. สุริย; ส. สูรฺย); |
| (โหร) ชื่อยาม ๑ ใน ๘ ยามในเวลากลางวัน. (ดู ยาม). |
|
|
| สุริยกันต์, สุริยกานต์ | น. ชื่อแก้วชนิดหนึ่งถือกันว่าเมื่อถูกแสงพระอาทิตย์ทําให้ |
| เกิดไฟ, สูรยกานต์ ก็ว่า. (ป. สุริยกนฺต; ส. สูรฺยกานฺต). |
|
|
| สุริยการ | น. แสงพระอาทิตย์. |
|
|
| สุริยกาล | น. เวลากลางวัน. |
|
|
| สุริยคติ | [สุริยะคะติ] น. วิธีนับวันและเดือนแบบสากล โดยถือกําหนด |
| ตําแหน่งดวงอาทิตย์เป็นหลัก เช่น วันที่ ๑ ถึงวันที่ ๓๑ เป็น |
| การนับวันทางสุริยคติ เดือนมกราคมถึงเดือนธันวาคม เป็น |
| การนับเดือนทางสุริยคติ. |
|
|
| สุริยคราส, สูรยคราส | [สุริยะคฺราด, สูระยะคฺราด] (ปาก) น. ''การกลืนดวงอาทิตย์'' ตาม |
| ความเข้าใจของคนโบราณที่เชื่อว่าพระราหูอมดวง อาทิตย์, สุริยุ |
| ปราคา ก็เรียก. |
|
|
| สุริยเคราะห์ | น. สุริยคราส. |
|
|
| สุริยภิม | (โบ) น. เรียกทองที่พระมหากษัตริย์พระราชทานแก่ผู้ทำนาย |
| สุริยุปราคาได้ถูกต้องว่า ทองสุริยภิม ในข้อความว่า เมื่อ |
| สุริยุปราคาได้ทองสุริยภิมคนแลบาทด้วยกัน. (สามดวง). |
|
|
| สุริยมณฑล | น. ดวงหรือวงตะวัน, สูรยพิมพ์ หรือ สูรยมณฑล ก็ว่า. |
| (ป.; ส. สูรยมณฺฑล). |
|
|
| สุริยวงศ์ | น. วงศ์แห่งกษัตริย์เนื่องมาจากพระอาทิตย์, คู่กับ จันทรวงศ์. (ส.). |
|
|