สุริยง, สุริยา, สุริเยนทร์, สุริเยศ, สุริโย	(กลอน) น. พระอาทิตย์.
สุริยน, สุริยัน	น. พระอาทิตย์. (ทมิฬ).
สุริยุปราคา	[–ยุปะราคา, –ยุบปะราคา] น. ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อดวง
	อาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลกโคจรมาอยู่ในแนวเดียวกัน ดวง
	จันทร์จึงบังแสงอาทิตย์ที่ส่องมายังโลก เป็นเหตุให้เห็นดวง
	อาทิตย์มืดเป็นบางส่วนหรือทั้งหมด, (ปาก) สุริยคราส หรือ
	สูรยคราส.
สุรีย์	น. พระอาทิตย์, ดวงตะวัน.
สุรุ่ยสุร่าย	ว. ชอบจับจ่ายใช้สอยสิ้นเปลืองโดยไม่จำเป็น เช่น เขามีนิสัย
	สุรุ่ยสุร่าย เงินเดือนจึงไม่พอใช้.
สุเรนทร์	ดู สุร– ๒.
สุลต่าน	[สุนละ–] น. ประมุขของบางประเทศหรือเจ้าครองนครบาง
	รัฐที่นับถือศาสนาอิสลาม. (อ. sultan).
สุว–	[–วะ–] คําอุปสรรคในภาษาบาลีและสันสกฤตแปลว่า ดี,
	งาม, ง่าย, สําหรับเติมหน้าคํา เช่น สุวคนธ์. (ป., ส. สุ).
สุวภาพ	ว. สุภาพ.
สุวรรณ, สุวรรณ–	[–วัน, –วันนะ–] น. ทอง. (ส. สุวรฺณ; ป. สุวณฺณ).
สุวรรณภูมิ	[สุวันนะพูม] น. ดินแดนแหลมทองซึ่งเชื่อกันว่ามีอาณาบริเวณ
	ครอบคลุมพม่า ไทย ลาว เขมร เวียดนาม มาเลเซียและสิงคโปร์.
สุวะ	[–วะ] น. นกแขกเต้า. (ป.; ส. ศุก).
สุวาน	น. หมา. (ป.; ส. ศฺวาน).
สุวินัย	ว. สอนง่าย, ว่าง่าย, ดัดง่าย. (ป., ส.).
สุวิมล	ว. กระจ่างหรือบริสุทธิ์แท้. (ส.).
สุษิระ	น. เครื่องดนตรีที่ใช้เป่า มีขลุ่ย ปี่ เป็นต้น. (ส.).
สุสาน	น. สถานที่สำหรับฝังหรือเผาศพ. (ป.; ส. ศฺมศาน).
สุหนัต	น. พิธีขริบหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศชายตามข้อกำหนด
	ในศาสนาอิสลาม.
สุหร่ง	ว. มีสีดี, มีสีงาม, งามฉูดฉาด, งามเรืองรอง, เพี้ยนมา
	จาก สุรงค์.
สุหร่าย	[–หฺร่าย] น. เครื่องโปรยนํ้า รูปทรงคล้ายภาชนะกรวดน้ำ
	คอสูง ปากมีจุกปิดและเจาะรูอย่างฝักบัว สำหรับสลัดน้ำ
	ให้เป็นฝอย. (เปอร์เซีย surahi).
สุหฤท, สุหัท	[–หะริด, –หัด] น. เพื่อน, ผู้มีใจดี, ใช้ว่า โสหัท หรือ เสาหฤท
	ก็มี. (ส. สุหฺฤท; ป. สุหท).
สุเหร่า	[–เหฺร่า] น. ที่ประชุมทำศาสนกิจของมุสลิม, มัสยิด ก็เรียก.
สู ๑	(วรรณ) ว. อาย เช่น มาเดียวเปลี่ยวอกอ้า อายสู.
	(ตะเลงพ่าย).
สู ๒	(โบ) ส. ท่าน, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒.
สูเจ้า	(โบ) ส. ท่าน, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒.
สู่	ก. ไปเยี่ยม เช่น ไปมาหาสู่กัน; แบ่งให้ เช่น มีอะไรก็เอามา
	สู่กันกิน. บ. ถึง, ยัง, เช่น หันหน้าสู่ทิศเหนือ ขอจงไปสู่สุคติ.
สู่ขวัญ	ก. ประกอบพิธีทำขวัญ เช่น ทำพิธีสู่ขวัญ.
สู่ขอ	ก. เจรจาขอหญิงจากพ่อแม่หรือผู้ปกครองเพื่อการแต่งงาน
	เช่น เขาขอให้พ่อแม่ไปสู่ขอลูกสาวกำนัน.
สู่รู้	ก. อวดรู้ เช่น ถ้าไม่รู้จริง อย่าสู่รู้.
สู่สม	(วรรณ) ก. อยู่ร่วมกันเสมือนผัวเมีย, อยู่ร่วมกันอย่างผัวเมีย,
	เขียนเป็น สู่สํ ก็มี เช่น ดินฤขัดเจ้าหล้า สู่สํสองสํฯ. (กำสรวล).
สู่สุขคติ	ก. ตาย.
สู่หา	ก. ไปมาหากัน.
สู้	ก. เอาชนะกันด้วยกำลังกาย อาวุธ หรือสติปัญญาความ
	สามารถเป็นต้น เช่น ชกสู้เขาไม่ได้จึงยอมแพ้ทหารสู้กันใน
	สนามรบ เล่นหมากรุกสู้กัน; มีสติปัญญาความสามารถ
	เป็นต้นทัดเทียมกันหรือเหนือกว่า เช่น มีสติปัญญาสู้เขา
	ได้; ยอมทน เช่น พูดไปก็ไม่ดี สู้นิ่งไม่ได้.
สู้คดี, สู้ความ	(ปาก) ก. เป็นความ, มีคดีพิพาทหรือฟ้องร้องกันในโรงศาล.
สู้คน	ก. มีใจกล้าไม่ยอมแพ้ใคร เช่น เขาเป็นคนสู้คน, บางทีก็
	ใช้เรียกคนที่ขี้ขลาดไม่ยอมสู้ใครว่า เป็นคนไม่สู้คน.
สู้ครู	ก. มีความรู้พอ ๆ กับครูหรือเหนือกว่า เช่น ความรู้ของเขา
	สู้ครูได้; (โหร) เรียกคนที่ดวงชะตามีพฤหัสอยู่ในราศีสิงห์
	มีอาทิตย์เป็นเจ้าเรือนว่า พฤหัสสู้ครู ซึ่งหมายความว่า
	มีใจกล้า มีใจเข้มแข็งพอที่จะสู้กับผู้รู้หรือผู้ชำนาญชั้นครูได้.
สู้แดดสู้ฝน	ก. ทนแดดทนฝน.
สู้ตา, สู้สายตา	ก. กล้าสบตา เช่น ว่าแล้วยังสู้สายตาอีก.
สู้ตาย, สู้จนตัวตาย	ก. สู้อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน, สู้ถวายหัว ก็ว่า.
สู้ถวายหัว	ก. สู้อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพัน, สู้ตาย หรือ สู้จนตัวตาย ก็ว่า.
สู้ปาก, สู้ฝีปาก	ก. เถียงกัน เช่น สู้ปากเขาไม่ได้, สู้สีปาก ก็ว่า.
สู้ยิบตา	(สำ) ก. สู้จนถึงที่สุด, สู้ไม่ถอย, เช่น เขาสู้ยิบตาแม้ว่าจะ
	สะบักสะบอมเพียงใดก็ไม่ยอมแพ้. (กร่อนมาจากสำนวน
	เกี่ยวกับการตีไก่ซึ่งถูกตีจนต้องเย็บตาว่า สู้จนเย็บตา).
สู้รบตบมือ	ก. ต่อสู้, ทะเลาะวิวาท, เช่น เราจะเอากำลังที่ไหนไปสู้รบ
	ตบมือกับคนมีอำนาจอย่างเขา เขาไม่ยอมสู้รบตบมือด้วย.
สู้ราคา	ก. มีกำลังที่จะซื้อได้ เช่น ไม่ว่าของชิ้นนี้จะแพงสักเท่าใด
	ฉันก็จะสู้ราคา.
สู้หน้า	ก. รอหน้า, เผชิญหน้า, เช่น เขาทำผิด เลยไม่กล้าสู้หน้าฉัน.
สู้เหมือนหมาจนตรอก	(สํา) ก. ฮึดสู้เพราะไม่มีทางหนี เช่น พอจนมุมเข้า เขาก็สู้เหมือน
	หมาจนตรอก.
สูกษมะ	[สูกสะมะ] ว. สุขุม, ละเอียด. (ส. สูกฺษม; ป. สุขุม).
สูง	ว. มีระยะที่วัดตรงขึ้นไปตามแนวตั้งฉากกับพื้น เช่น ต้นไม้
	สูง ภูเขาสูง; เหนือระดับปรกติ เช่น อุณหภูมิสูงไข้สูง ความ
	สามารถสูง; แหลม เช่น เสียงสูง, ระดับเหนือเสียงกลาง
	เช่น อักษรสูง; ตรงข้ามกับ ต่ำ เช่น จิตใจสูง.
สูงค่า	ว. มีค่ามาก เช่น แจกันลายครามใบนี้สูงค่ามากเพราะเป็น
	สมบัติตกทอดมาหลายชั่วอายุคนแล้ว, มีค่าสูง, มีราคาสูง,
	เช่น แหวนเพชรวงนี้สูงค่ามาก.
สูงชั่วนกเขาเหิน, สูงเท่านกเขาเหิน	(สํา) ว. สูงระดับที่นกเขาบิน.
สูงเทียมเมฆ	(สํา) ว. สูงมาก.
สูงศักดิ์	ว. มียศศักดิ์หรือตระกูลสูง เช่น เจ้านายเป็นบุคคลที่
	สูงศักดิ์ เขาสืบเชื้อสายมาจากขุนนางผู้สูงศักดิ์.
สูงส่ง	ว. ที่ยกย่องกันว่าดีเด่น เช่น วรรณคดีเรื่องนี้ยกย่องกันว่ามี
	ค่าทางวรรณศิลป์สูงส่ง.
สูงสุด	ว. มากที่สุด เช่น ตัวเลขสูงสุด เขาได้คะแนนคณิตศาสตร์
	สูงสุดในชั้น.
สูงสุดสอย, สูงสุดเอื้อม	(สํา) ว. สูงเกินกว่าที่จะสอยหรือเอื้อมได้, โดยปริยายใช้
	หมายถึงหญิงสูงศักดิ์ที่ยากเกินกว่าที่คนธรรมดาสามัญ
	จะเอามาเป็นภรรยาได้.
สูงเสียดฟ้า	(สำ) ว. สูงมากจนเสมือนว่าจดฟ้า.
สูงอายุ	ว. มีอายุมาก.
สูจกะ	[–จะกะ] น. ผู้ชี้แจง; ผู้นําจับ; ผู้ส่อเสียด. (ป., ส.).
สูจนะ	[–จะนะ] น. การชี้แจง; การนําจับ; การส่อเสียด. (ป., ส.).
สูจิ	น. เข็ม; เครื่องชี้; รายการ; สารบัญ. (ป., ส.).
สูจิบัตร	น. ใบแจ้งกำหนดการต่าง ๆ ในการประชุม การแสดงมหรสพ
	เป็นต้น เช่น สูจิบัตรการแสดงวิพิธทัศนา.
สูญ	ก. ทําให้หายสิ้นไป เช่น คนโบราณใช้ปูนแดงสูญฝี, หายไป
	เช่น ทรัพย์สมบัติสูญไปในกองเพลิง. ว. ที่หมดไป ในคำว่า
	หนี้สูญ. (ป. สุ?ฺ?; ส. ศูนฺย).
สูญขี้ผึ้ง	น. กรรมวิธีหนึ่งในการหล่อโลหะ ใช้ขี้ผึ้งพอกหุ้มแกนทราย
	ให้เป็นหุ่น แล้วทาไล้ด้วยดินเหนียวผสมขี้วัวและน้ำ จึงเข้า
	ดินเป็นพิมพ์ นำไปเผาไฟสำรอกขี้ผึ้งให้ละลายออกจากพิมพ์
	จากนี้เทโลหะหลอมเหลวเข้าแทนที่ขี้ผึ้ง.
สูญเปล่า	ว. หมดสิ้นไปโดยไร้ประโยชน์ เช่น ลงทุนครั้งนี้สูญเปล่าจริง ๆ
	นอกจากไม่ได้กำไรแล้วยังขาดทุนอีกด้วย.
สูญสิ้น	ก. หมดไปโดยไม่มีอะไรเหลือ เช่น เขาสูญสิ้นทุกสิ่งทุกอย่าง
	เพราะเป็นทาสการพนัน.
สูญเสีย	ก. สูญไปทั้งหมดหรือเพียงบางส่วน เช่น สูญเสียชีวิต สูญเสีย
	ทรัพย์สมบัติ สูญเสียอวัยวะ.
สูญหาย	ก. หายไป เช่น พี่น้องสูญหายไปในสงคราม.
สูด ๑	ก. หายใจเข้าไปโดยแรง เช่น สูดลมหายใจ สูดอากาศ; เดิน
	หมากรุกข้ามตาตรงไปโดยไม่เป็นไปตามกําหนดที่วางไว้
	(ใช้เฉพาะเม็ดและขุน); ส่งให้สูง.
สูด ๒	ดู กระสูบ.
สูต	น. ผู้ขับรถหรือนายม้าต้น, สารถี. (ป., ส.).
สูตร ๑	[สูด] น. กฎสําหรับจดจํา เช่น สูตรคูณ สูตรคณิตศาสตร์;
	ส่วนประกอบที่กำหนดขึ้นในการปรุงยา อาหาร เครื่องดื่ม
	เป็นต้น. (ส.; ป. สุตฺต).
สูตรเคมี	น. หมู่สัญลักษณ์ของธาตุซึ่งเขียนขึ้นแทนสารใดสารหนึ่งเพื่อ
	แสดงให้ทราบว่า ๑ โมเลกุลของสารนั้น ๆ ประกอบด้วยธาตุ
	ใดบ้าง และมีอย่างละกี่อะตอม เช่น H2O เป็นสูตรเคมีที่เขียน
	ขึ้นแทนนํ้า เพื่อแสดงว่านํ้า ๑ โมเลกุล ประกอบด้วยธาตุ
	ไฮโดรเจน ๒ อะตอม และธาตุออกซิเจน ๑ อะตอม.
สูตร ๒	[สูด] น. ชื่อหลักธรรมในพระสุตตันตปิฎก เรียกว่า พระสูตร
	เช่น มงคลสูตร กาลามสูตร; ข้อความทางปรัชญาที่เรียบเรียง
	ร้อยกรอง หรือย่อขึ้นไว้สำหรับท่องจำ เช่น โยคสูตร นยายสูตร
	สูตรสนธิ.
สูตร ๓	น. มุ้ง, ม่าน, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระสูตร หรือ พระวิสูตร.
สูติ, สูติ–	[สู–ติ–] น. การเกิด, กําเนิด, การคลอดบุตร. (ส.).
สูติกรรม	น. การทำคลอด.
สูติบัตร	น. เอกสารที่แสดงถึงสัญชาติ วัน เดือน ปี เวลา สถานที่
	เกิด และชื่อบิดามารดาของบุคคลโดยนาย ทะเบียนเป็น
	ผู้ออกให้.
สูตินรีเวช	[–นะรีเวด] น. วิชาเกี่ยวกับการตั้งครรภ์ การคลอด และ
	โรคเฉพาะสตรี.
สูติแพทย์	น. แพทย์ทำคลอดและรักษาโรคที่เกี่ยวกับการตั้งครรภ์.
สูติศาสตร์	น. วิชาว่าด้วยการปฏิบัติรักษาเรื่องการตั้งครรภ์ การทำ
	คลอด และภาวะหลังคลอด.
สูท, สูท–	[สูด, สูทะ–] น. คนครัว. (ป., ส.).
สูทกรรม	[สูทะ–] น. การทํากับข้าวของกิน. (ส. สูทกรฺมนฺ).
สูทศาสตร์	[สูทะ–] น. วิชาทํากับข้าว.
สูนะ	(แบบ) ก. เกิด, เป็นขึ้น; บาน, ผลิ, (ใช้แก่ดอกไม้). (ส.).
สูนุ	(แบบ) น. ลูก, ลูกเล็ก ๆ, เด็ก. (ป., ส.).
สูบ ๑	น. เครื่องสําหรับดูดของเหลวเช่นนํ้าให้เคลื่อนจากระดับ
	เดิมไปสู่ระดับใหม่, เครื่องสำหรับดูดหรืออัดลม. ก. ดูด
	เข้าไป เช่น สูบบุหรี่ สูบกัญชา, ดูดออกมา เช่น สูบส้วม
	สูบน้ำออกจากนา.
สูบเลือด, สูบเลือดสูบเนื้อ	ก. เรียกเอาเงินหรือทรัพย์สินของผู้อื่นด้วยอาการขูดรีด
	หรือเอารัดเอาเปรียบอย่างยิ่ง.
สูบ ๒	ดู กระสูบ.
สูป–, สูปะ	[สูปะ–] น. ของกินที่เป็นนํ้า, แกง, ของต้มที่เป็นนํ้า, มักใช้เข้าคู่
	กับคํา พยัญชนะ เป็น สูปพยัญชนะ หมายความว่า กับข้าว.
	(ป., ส.).
สูปการ	น. คนครัว.
สูร	[สูน, สูระ] น. ผู้กล้าหาญ, นักรบ; พระอาทิตย์. (ป., ส.).
	ว. กล้าหาญ, เข้มแข็ง. (ป.; ส. ศูร).
สูรย–	[สูระยะ–] น. พระอาทิตย์, ตะวัน, มักใช้เป็นส่วนหน้าของ
	สมาส. (ส.; ป. สุริย).
สูรยกานต์	น. ชื่อแก้วชนิดหนึ่งถือกันว่าเมื่อถูกแสงพระอาทิตย์ทําให้
	เกิดไฟ, สุริยกันต์ หรือ สุริยกานต์ ก็ว่า. (ส. สูรฺยกานฺต;
	ป. สุริยกนฺต).
สูรยคราส, สุริยคราส	น. ''การกลืนดวงอาทิตย'' ตามความเข้าใจของคนโบราณ
	ที่เชื่อว่าพระราหูอมดวงอาทิตย์, สุริยุปราคา ก็เรียก.
สูรยพิมพ์	น. ดวงหรือวงตะวัน, สุริยมณฑล หรือ สูรยมณฑล ก็ว่า.
สูรยมณฑล	น. ดวงหรือวงตะวัน, สุริยมณฑล หรือ สูรยพิมพ์ ก็ว่า.
	(ส.; ป. สุริยมณฺฑล).
สูรยวาร	น. วันอาทิตย์, อาทิจจวาร หรือ อาทิตยวาร ก็ว่า.
สูรย์	[สูน] (ปาก) น. สุริยุปราคา ในคำว่า เกิดสูรย์.
สูริ	น. คนมีปัญญา. (ป., ส.); ผู้กล้าหาญ. (ป.; ส. ศูริ).
สูสี	ก. เกี่ยวพัน, ข้องแวะ, เช่น อย่าไปสูสีกับคนพาล; ไล่เลี่ย,
	พอ ๆ กัน, เช่น ฝีมือของ ๒ คนนี้สูสีกัน สอบได้คะแนนสูสีกัน.
เส	ก. เฉ, ไถล, เช่น เสไปพูดเรื่องอื่น, เชือนแช เช่น เสความ.
เสความ	ก. ทําเนื้อความให้เชือนแชหรือไถลไปเป็นเรื่องอื่น.
เสสรวล	[–สวน] ก. หัวเราะร่าเริง, หัวเราะอย่างสนุกสนานครึกครื้น,
	สรวลเสหรือ สรวลเสเฮฮา ก็ว่า.
เสแสร้ง	[–แส้ง] ก. แกล้งทําให้เข้าใจเป็นอื่น, แกล้งทำไม่ตรงกับใจ,
	เช่น เขาเสแสร้งทำดีด้วยทั้ง ๆ ที่ไม่ชอบคนคนนั้น.
เสก	ก. ร่ายมนตร์เพื่อทำให้ขลังหรือศักดิ์สิทธิ์ เช่น เสกน้ำล้างหน้า
	เสกแป้งผัดหน้า, ร่ายมนตร์เพื่อทำให้สิ่งหนึ่งกลายเป็นอีกสิ่ง
	หนึ่ง เช่น เสกหญ้าให้เป็นหุ่นพยนต์ เสกใบมะขามให้เป็นตัวต่อ
	ตัวแตน, ร่ายมนตร์เพื่อให้เกิดพลังส่งสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปทำร้าย
	ศัตรู เช่น เสกหนังเข้าท้อง.
เสกคาถา	ก. ร่ายมนตร์.
เสกเป่า	ก. ร่ายมนตร์หรือคาถาแล้วเป่าลงไป.
เสกสมรส	ก. แต่งงาน (ใช้แก่เจ้านาย).
เสกสรร	[–สัน] ก. เลือกทำหรือพูดเอาเอง เช่น เขามีเงินมีทอง จะเสก
	สรรอะไรก็ทำได้.
เสกสรรปั้นแต่ง, เสกสรรปั้นเรื่อง	ก. แต่งเรื่องขึ้นมาโดยจะมีความจริงหรือไม่ก็ได้เพื่อให้เข้าใจ
	ผิด เช่น คนคนนี้ช่างเสกสรรปั้นเรื่องมาเล่าให้ผู้ใหญ่ผิดใจ
	กันอยู่เสมอ.
เสกข–, เสกขะ	[–ขะ–] น. ผู้ยังต้องศึกษาอยู่, พระอริยบุคคลผู้ยังไม่บรรลุ
	พระอรหัตผล. (ป.; ส. ไศกฺษ).
เสกขบุคคล, เสขบุคคล	น. ผู้ที่ยังต้องศึกษาอยู่ หมายถึง พระอริยะที่ยังไม่บรรลุ
	พระอรหัตผล. (ป.).
เสข–, เสขะ	[เสขะ–] น. เสกขะ.
เสขบุคคล, เสกขบุคคล	น. ผู้ที่ยังต้องศึกษาอยู่ หมายถึง พระอริยะที่ยังไม่บรรลุ
	พระอรหัตผล. (ป.).
เส็ง	(กลอน) ว. พาลเกะกะ.
เส็งเคร็ง	ว. เลว, ไม่ดี, ไม่มีค่า, ไม่มีราคา, เช่น ของเส็งเคร็งไม่มีใคร
	ต้องการ ป่านี้ไม้ดี ๆ ถูกตัดไปหมดแล้ว เหลือแต่ไม้เส็งเคร็ง.
เส้ง	น. (๑) ชื่อไม้ล้มลุก ๒ ชนิดในวงศ์ Sterculiaceae คือ ชนิด
	Pentapetes phoenicea L. ใบเรียวยาว ดอกสีแดงคลํ้า และ
	ชนิด Melochia corchorifolia L. ดอกสีชมพูอ่อน. (๒) (ถิ่น–
	พายัพ) ปอกระเจา. [ดู กระเจา (๑)]; ชื่อไม้พุ่มขนาดเล็กชนิด
	Triumfetta bartramia L. ในวงศ์ Tiliaceae ดอกสีเหลือง
	ผลกลมเล็ก มีขนแข็งคล้ายหนาม.
เสงี่ยม	[สะเหฺงี่ยม] ก. สํารวมกิริยาวาจาด้วยเจียมตัว. ว. สุภาพ
	เรียบร้อย. (ข. เสฺงี่ยม).
เสงี่ยมเจียมตัว	[สะเหฺงี่ยม–] ก. สำรวมกิริยาวาจาด้วยเจียมตัว. ว. สุภาพ
	เรียบร้อย.
เสงี่ยมหงิม	[สะเหฺงี่ยม–] ก. สำรวมกิริยาไม่ค่อยพูดจา.
เสฏฐี	น. เศรษฐี, คนมั่งมี. (ป.; ส. เศฺรษฺ??นฺ).
เสณี	น. แถว, สาย; พวก, หมวด. (ป.; ส. เศฺรณี).
เสด	(ถิ่น–พายัพ, อีสาน) น. ปีจอ.
เสด็จ	[สะเด็ด] น. คําเรียกเจ้านายชั้นพระองค์เจ้าที่เป็นลูกเธอและ
	หลานเธอซึ่งพระอัยกาเป็นพระเจ้าแผ่นดิน. (ราชา) ก. ไป เช่น
	เสด็จประพาส, อยู่ เช่น เสด็จประทับ.
เสด็จในกรม	(ปาก) น. คําเรียกเจ้านายที่ทรงกรม.
เสด็จพระราชดำเนิน	ก. ไป (ใช้แก่พระเจ้าแผ่นดิน สมเด็จพระบรมราชินีนาถ
	สมเด็จพระบรมราชินี สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จ
	พระยุพราช สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช และสมเด็จ
	พระบรมราชกุมารี) เช่น เสด็จพระราชดำเนินโดยทาง
	ลาดพระบาท เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่ง.
เสต–	[–ตะ–] (แบบ) ว. เศวต, สีขาว. (ป.; ส. เศฺวต).
เสตุ	น. สะพาน, ทํานบ. (ป., ส.).
เสถียร, เสถียร–	[สะเถียน, –เถียนระ–] ว. มั่นคง, แข็งแรง, คงตัว. (ส. สฺถิร;
	ป. ถิร).
เสถียรภาพ	[สะเถียนระ–] น. ความมั่นคง, ความคงตัว, ความไม่เปลี่ยน
	แปลง, เช่น เสถียรภาพทางการเมือง เศรษฐกิจไม่ดีรัฐบาล
	ก็ไม่มีเสถียรภาพ.
เสทะ, เสโท	น. เหงื่อ, เหงื่อไคล. (ป.; ส. เสฺวท).
เสน ๑	น. สารประกอบประเภทออกไซด์ของตะกั่ว มีสูตร
	Pb3O4 ลักษณะเป็นผงละเอียด สีแดงเข้ม ใช้ประโยชน์
	ในอุตสาหกรรมทําสีทาและทําแก้ว, ตะกั่วแดง ก็เรียก.
	(อ. red lead, minium). (ดู ตะกั่วแดง ที่ ตะกั่ว).
เสน ๒	น. ชื่อลิงชนิด Macaca arctoides ในวงศ์ Cercopithecidae
	ตัวใหญ่ สีนํ้าตาลแดง หน้าแดง ก้นแดง หางสั้นมาก.
เสน– ๓	น. เสนา, กองทหาร, หมู่ทหาร. (ป., ส. เสนา).
เส้น	น. สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย แถว แนว ที่ไม่จำกัดความยาว
	เช่น เส้นผม เส้นขน เส้นโลหิต; เส้นเลือด เส้นเอ็น และเส้น
	ประสาท; รอยที่ปรากฏเป็นทางบนพื้นเป็นแนว เช่น เส้นขอบ
	ฟ้า; ชื่อมาตราวัด ๒๐ วา เป็น ๑ เส้น; (คณิต) สิ่งซึ่งมีแต่
	ความยาว ไม่มีความกว้างและความหนา.
เส้นแกงร้อน	น. แป้งถั่วเขียวทําเป็นเส้นเล็ก ๆ ยาวอย่างเส้นลวด เมื่อแช่
	นํ้าทําให้อ่อนคล้ายวุ้น ใช้ทําเป็นอาหาร เช่นแกงร้อน, วุ้นเส้น
	ก็เรียก.
เส้นขนาน	(คณิต) น. เส้นตรงคู่ใด ๆ ซึ่งอยู่ห่างกันเป็นระยะเท่ากัน
	โดยตลอด; (ภูมิ) เส้นหรือวงกลมเล็กบนผิวโลกที่ขนาน
	กับเส้นศูนย์สูตร ซึ่งจุดทุกจุดบนเส้นนี้มีค่าละติจูดเท่ากัน,
	เรียกเต็มว่า เส้นขนานละติจูด.
เส้นแข็ง	น. อาการที่กล้ามเนื้อตึงจนแข็งทำให้เลือดลมเดินไม่
	สะดวก; (ปาก) ผู้มีอํานาจสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง.
เส้นจม	น. อาการที่เส้นเลือดถูกกล้ามเนื้อที่ตึงแข็งกดให้อยู่ลึก
	ลงไปกว่าปรกติ.
เส้นชัย	น. เส้นที่กำหนดไว้ว่าผู้เข้าแข่งขันที่ไปถึงก่อนเป็นผู้ชนะ.
เส้นตรง	(คณิต) น. เส้นที่สั้นที่สุดระหว่างจุด ๒ จุด.
เส้นตั้งฉาก	น. เส้นตรงที่ทำมุม ๙๐? กับอีกเส้นตรงหนึ่ง.
เส้นตาย	น. วันเวลาที่กําหนดเป็นขั้นเด็ดขาด ใช้ว่า ขีดเส้นตาย หรือ
	กำหนดเส้นตาย เช่น กำหนดเส้นตายให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง
	ไปให้หมดภายใน ๓๐ วัน.
เส้นตึง	น. อาการที่กล้ามเนื้อตึงเกิดจากเลือดลมเดินไม่สะดวกหรือ
	ออกกำลังกายไม่ถูกวิธีเป็นต้น.
เส้นตื้น	ว. ที่ทําให้รู้สึกขันหรือหัวเราะได้ง่าย เช่น เขาเป็นคนเส้นตื้น
	ได้ยินเรื่องขำขันนิดหน่อยก็หัวเราะ.
เส้นทแยง	น. เส้นตรงที่ลากในแนวเอียงจากจุดหนึ่งถึงอีกจุดหนึ่ง.
เส้นทแยงมุม	น. เส้นตรงที่ลากจากมุมหนึ่งไปยังมุมตรงข้าม.
เส้นทาง	น. ทาง, แนวทาง, เช่น ไปสำรวจเส้นทางก่อนเดินทาง.
เส้นบรรทัด	น. เส้นที่ตีหรือพิมพ์ไว้บนกระดาษเป็นต้นเพื่อเขียนหรือพิมพ์
	ตัวอักษรบนเส้น ใต้เส้น หรือระหว่างเส้น.
เส้นบังคับ	(คณิต) น. เส้นตรงที่ตรึงอยู่กับที่ซึ่งคู่กับจุดโฟกัส ใช้กําหนด
	บังคับเซตของจุดชุดหนึ่งให้เรียงกันเป็นเส้นโค้งในระบบภาค
	ตัดกรวย, เดิมใช้ว่า ไดเรกตริกซ์.
เส้นผมบังภูเขา	(สํา) น. เรื่องง่าย ๆ แต่คิดไม่ออก เหมือนมีอะไรมาบังอยู่.
เส้นผมผ่าแปด	(ปาก) ว. เฉียดกันนิดเดียว เช่น เขายิงพลาดเป้าไปเพียง
	เส้นผมผ่าแปด; เล็กมาก, ละเอียดมาก, เช่น เรื่องนี้ไม่ต้อง
	อธิบายถี่ถ้วนอย่างเส้นผมผ่าแปด, เส้นยาแดงผ่าแปด
	ก็ว่า.
เส้นผ่านศูนย์กลาง, เส้นผ่าศูนย์กลาง	(คณิต) น. คอร์ดของวงกลมหรือของวงรี ซึ่งลากผ่านจุด
	ศูนย์กลาง.
เส้นแผลง	[–แผฺลง] น. เส้นที่เยื้องไปเยื้องมามีลักษณะเหมือนฟันปลา
	ใช้เขียนแบ่งภาพเป็นตอน ๆ ในงานจิตรกรรมฝาผนัง.
เส้นยาแดงผ่าแปด	(ปาก) ว. เฉียดกันนิดเดียว เช่น เขายิงพลาดเป้าไปเพียง
	เส้นยาแดงผ่าแปด; เล็กมาก, ละเอียดมาก, เช่น เรื่องนี้
	ไม่ต้องอธิบายถี่ถ้วนอย่างเส้นยาแดงผ่าแปด, เส้นผมผ่า
	แปด ก็ว่า.
เส้นยึด	น. อาการที่เส้นตึงหรือแข็งยึดทำให้เคลื่อนไหวไม่สะดวก.
เส้นใย	น. วัสดุที่เป็นเส้น ใช้ประโยชน์นําไปทําสิ่งทอเช่นเสื้อผ้า
	พรม แบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ เส้นใยธรรมชาติประเภทนี้
	มีอยู่ในธรรมชาติ เช่น เส้นใยที่ได้จากขนสัตว์ ฝ้าย นุ่น
	ป่าน ปอ ไหม แร่ซิลิเกต และเส้นใยสังเคราะห์ประเภทนี้
	ไม่มีในธรรมชาติ เป็นเส้นใยที่สร้างขึ้นโดยวิธีทางเคมี
	เช่น ไนลอน ไหมเทียม เส้นใยแก้ว.
เส้นใยแก้ว	น. เส้นใยสังเคราะห์ทําจากแก้วให้เป็นเส้นเล็ก ๆ มีขนาดเส้น
	ผ่าศูนย์กลางน้อยกว่า ๑/๔๐๐ เซนติเมตร นําไปทอให้เป็น
	แผ่นแล้วชุบฉาบด้วยเรซินซึ่งเป็นสารประเภทพลาสติก ผล
	ที่ได้เป็นแผ่นวัสดุที่เหนียวแข็งแรง ใช้ประโยชน์ทําเป็นแผ่น
	ฉนวนความร้อน กันเสียง เสื้อเกราะกันกระสุน สร้างเรือ
	ขนาดเล็ก สร้างส่วนตัวถังรถยนต์ เป็นต้น. (อ. glass fibre).
เส้นรอบวง	(คณิต) น. เส้นโค้งที่เป็นแนวขอบทั้งหมดของรูปวงกลมหรือ
	ของวงรี.
เส้นรัศมี	(คณิต) น. เส้นตรงที่เชื่อมจุดศูนย์กลางของวงกลมกับจุดใด ๆ
	บนเส้นรอบวง.
เส้นรุ้ง	น. ละติจูด.
เส้นแร	น. เส้นที่แกะบนไม้หรือบนผิวโลหะ.
เส้นลายมือ	น. รอยเส้นที่ฝ่ามือและนิ้ว, ลายมือ ก็ว่า, ราชาศัพท์ใช้ว่า
	เส้นลายพระหัตถ์.
เส้นลึก	ว. ที่ทําให้รู้สึกขันหรือหัวเราะได้ยาก เช่น เขาเป็นคนเส้นลึก
	แม้จะได้ยินเรื่องขำขันอย่างไรก็ไม่หัวเราะ; อาการที่เก็บความ
	รู้สึกได้ดีจนยากที่จะสังเกตได้ว่าพอใจหรือไม่พอใจสิ่งใด เช่น
	เขาจับเส้นเจ้านายไม่ถูก เพราะเป็นคนเส้นลึกมาก. น. เส้นที่
	อยู่ในตำแหน่งลึกของร่างกายเช่น อยู่ชิดหรือใกล้ซอกกระดูก
	หรือในท้อง ทำให้กดหรือจับยาก.
เส้นเลือด	น. หลอดเลือด. (อ. blood vessel), โดยปริยายหมายถึง
	เส้นทางนําความสมบูรณ์ไปหล่อเลี้ยงแหล่งต่าง ๆ เช่น
	แม่นํ้าเจ้าพระยาเป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงภาคกลาง
	ของประเทศไทย.
เส้นวันที่	(ภูมิ) น. เส้นสมมุติซึ่งนานาชาติได้ตกลงกันโดยกําหนดให้ใช้
	เป็นเขตการเปลี่ยนวันที่เมื่อเดินทางข้ามเส้นนี้ไป. (อ. date line).
เส้นแวง	น. ลองจิจูด.
เส้นศูนย์สูตร	น. เส้นวงกลมสมมุติที่ลากรอบโลก และแบ่งโลกออกเป็น
	ส่วนซีกโลกเหนือกับส่วนซีกโลกใต้.
เส้นสมมาตร	น. เส้นตรงซึ่งแบ่งรูปใด ๆ ออกเป็น ๒ ส่วนที่มีรูปร่างและ
	ขนาดเท่ากันทุกประการ.
เส้นสัมผัส	(คณิต) น. เส้นตรงที่ตัดเส้นโค้งเส้นหนึ่ง ณ ตำแหน่งที่จุดตัด
	ทั้ง ๒ ใกล้ชิดกันมากจนถือได้ว่าเป็นจุดเดียวกัน.
เส้นสาย	น. ระบบเส้นของร่างกาย โดยปริยายหมายความว่า พวก
	พ้องหรือผู้ช่วยเหลือที่สามารถอำนวยประโยชน์ให้ได้.
เส้นเสียง	น. แผ่นเอ็นบาง ๆ ที่อยู่ในกล่องเสียง เป็นส่วนสำคัญในการ
	เปล่งเสียง.
เส้นหมี่	น. แป้งข้าวเจ้าที่โรยเป็นเส้นลงในนํ้าเดือดพอสุกแล้วนํามา
	ตากแห้ง.
เส้นเอ็น	น. เอ็น.
เส้นฮ่อ	น. ลายเส้นที่เขียนเป็นไพรคิ้ว ไพรปาก บนหน้าโขน ประกอบ
	ด้วยเส้นสีแดง ดินแดง และสีทอง, ลายฮ่อ ก็เรียก.
เสนง, เสน่ง	[สะเหฺนง, สะเหฺน่ง] น. เขาสัตว์, เขนง, แสนง ก็ใช้. (ข.).
เส้นด้าย	น. ชื่อพยาธิชนิด Enterobius vermicularis ในวงศ์
	Oxyuridae ลําตัวเรียวยาว สีขาวหม่น ตัวผู้ยาว ๒–๕
	มิลลิเมตร ตัวเมียยาว ๘–๑๓ มิลลิเมตร หางแหลม
	เป็นปรสิตอยู่ในลําไส้ใหญ่ของมนุษย์และลิงชิมแปนซี.
เสน่ห์	[สะเหฺน่] น. ลักษณะที่ชวนให้รัก เช่น เธอเป็นคนมีเสน่ห์;
	วิธีการทางไสยศาสตร์ที่ทำให้คนอื่นรัก เช่น เขาถูกเสน่ห์.
	เสน่ห์ปลายจวัก (สํา) น. เสน่ห์ที่เกิดจากฝีมือปรุงอาหาร
	ให้โอชารส.
เสนห–, เสนหา, เสน่หา	[สะเนหะ–, สะเน–, สะเหฺน่–] น. ความรัก. (ส.).
เสน่ห์จันทร์ขาว	น. ชื่อไม้ล้มลุกมีหัวชนิด Alocasia lindenii Rod. ในวงศ์
	Araceae, ว่านเสน่ห์จันทร์ขาว ก็เรียก.
เสน่ห์จันทร์แดง	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Homalomena rubescens Kunth
	ในวงศ์ Araceae เหง้ามีกลิ่นหอมใช้ทํายาได้, ว่านเสน่ห์
	จันทร์แดง ก็เรียก.
เสนอ	[สะเหฺนอ] ก. ยื่นเรื่องราว ความเห็น ญัตติ เป็นต้น เพื่อให้ทราบ
	ให้พิจารณา หรือให้สั่งการ เช่น เสนอรายงานการเดินทางให้
	ผู้บังคับบัญชาทราบ เสนอโครงการให้พิจารณาเสนอบันทึก
	ความเห็นเพื่อพิจารณาสั่งการ ลูก ๆ เสนอให้ไปพักผ่อนชาย
	ทะเล, แสดงให้เห็น เช่น เสนอตัวอย่างสินค้า เสนอละครเรื่องใหม่.
เสนอตัว	ก. แสดงความจำนงมอบตัวให้พิจารณาเพื่อแต่งตั้งหรือรับไว้
	ทำงานเป็นต้น เช่น เขาเสนอตัวรับใช้ประชาชนเขาเสนอตัว
	เป็นนายกสมาคม.
เสนอหน้า	ก. แสดงตัวให้ผู้มีอำนาจเหนือเห็นอยู่เสมอทั้ง ๆ ที่ตนเองมิได้
	มีหน้าที่เกี่ยวข้อง เพื่อผลประโยชน์ตอบแทน, พยายามแสดง
	ตัวให้ปรากฏต่อสาธารณชนอยู่เสมอ เช่น เวลาเขาถ่ายรูปกัน
	จะต้องเสนอหน้าเข้าไปร่วมถ่ายรูปด้วย.
เสนะ	[เส–นะ] น. เหยี่ยว. (ป.; ส. เศฺยน).
เสนา ๑	[เส–นา] น. ไพร่พล. (ป., ส.).
เสนาธิการ	น. ตำแหน่งนายทหารผู้ทำหน้าที่หาและให้ข่าวสารประมาณ
	การ ให้ข้อเสนอแนะ ทำแผนและคำสั่ง กำกับดูแลทางฝ่าย
	อำนวยการ และติดต่อประสานงานระหว่างผู้บังคับบัญชา
	กับหน่วยทหาร แต่ไม่มีหน้าที่สั่งการบังคับบัญชาหน่วยทหาร.
เสนาธิปัต	น. ฉัตรผ้าขาวองค์ ๑ ใน ๓ องค์ ซึ่งเป็นชุดที่เรียกว่าพระกรรภิรมย์,
	เสมาธิปัต ก็ว่า.
เสนาบดี	[–บอดี] (โบ) น. แม่ทัพ; ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่; เจ้ากระทรวง
	ซึ่งเทียบเท่ารัฐมนตรีว่าการในปัจจุบัน. (ป., ส.).
เสนาพยุห์, เสนาพยูห์	[–พะ–] น. กระบวนทัพ. (ป., ส.).
เสนา ๒	[เส–นา] น. วัดนา, ตรวจสอบที่นา, แสนา ก็ว่า. (เทียบ ข. แสฺร = นา).
เสน่า	[สะเหฺน่า] น. มีดสั้นสำหรับเหน็บประจำตัว.
เสนากุฎ	[เส–นากุด] น. เสื้อทหารสมัยโบราณ พิมพ์เป็นลายสีรูป
	สิงห์ขบที่หน้าอกและต้นแขน สําหรับแต่งเข้ากระบวนแห่
	ของหลวง.
เสนางค์, เสนางคนิกร	[เส–นาง, –คะนิกอน] น. ส่วนแห่งกองทัพโบราณมี ๔ ส่วน
	คือ พลช้าง พลม้า พลรถ และพลเดินเท้า. (ป.).
เสนานี	น. ผู้นําทัพ. (ป., ส.).
เสนาสนะ	[เส–นาสะ–] น. ที่นอนและที่นั่ง, ที่อยู่. (ใช้เฉพาะพระภิกษุ สามเณร).
	(ป. เสน + อาสน).
เสนาะ ๑	[สะเหฺนาะ] ว. น่าฟัง, เพราะ, เช่น เพลงนี้ไพเราะเสนาะหู;
	(กลอน) วังเวงใจ, เศร้าใจ, เช่น แถลงปางบำราศห้อง โหย
	ครวญ เสนาะเสน่ห์กำสรวล สั่งแก้ว. (นิ. นรินทร์). (ข.
	สฺรโณะ ว่า นึกสังเวช สงสาร วังเวงใจ อาลัยถึง).
เสนาะ ๒	[สะเหฺนาะ] น. เสื้อชนิดหนึ่ง เช่น บ้างสวมใส่เสนาะเกราะพราย.
	(ขุนช้างขุนแผน).
เสนี	(กลอน) น. เสนา.
เสนีย์, เสนียะ	น. จอมทัพ, ผู้นําทัพ. (ป.).
เสนียด ๑	[สะเหฺนียด] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Justicia adhatoda L. ในวงศ์
	Acanthaceae ใบยาวรีออกตรงข้ามกัน ดอกสีขาวออกเป็น
	ช่อตามยอด มีกาบหุ้ม ใบใช้ทํายาได้, กระเหนียด ก็เรียก.
เสนียด ๒	[สะเหฺนียด] น. เรียกหวีที่มีซี่ละเอียดทั้ง ๒ ข้างว่าหวีเสนียด.
	(ข. สฺนิต).
เสนียด ๓	[สะเหฺนียด] ว. จัญไร, อัปมงคล, เช่น อย่าทำตัวเป็นเสนียด
	แผ่นดิน.
เสบย	[สะเบย] (ปาก) ก. สบาย เช่น วันนี้ดูหน้าตาไม่เสบย. (ข. เสฺบิย).
เสบียง	[สะเบียง] น. อาหารที่จะเอาไปกินระหว่างเดินทางไกล,
	อาหารที่เก็บไว้สำหรับบริโภค, มักใช้เข้าคู่กับคำ อาหาร
	เป็น เสบียงอาหาร, เขียนว่า สะเบียง ก็มี.
เสบียงกรัง	น. อาหารที่เก็บไว้กินได้นาน ๆ, อาหารรองรัง, เช่น ในยาม
	สงครามต้องเตรียมเสบียงกรังไว้มาก ๆ.
เสพ	ก. คบ เช่น ซ่องเสพ; กิน, บริโภค, เช่น เสพสุรา; ร่วม
	ประเวณี เช่น เสพเมถุน. (ป., ส.).
เสเพล	[–เพฺล] ว. ชอบประพฤติเหลวไหล, ไม่เอางานเอาการ, เช่น
	คนเสเพล, มีความประพฤติเหลวแหลก ในคำว่า หญิงเสเพล.
เสภา	น. ชื่อกลอนชนิดหนึ่ง นิยมแต่งเล่าเรื่องค่อนข้างยาว ใช้ขับ
	เช่น เสภาขุนช้างขุนแผน, เวลาขับมีกรับเป็นเครื่องประกอบ
	จังหวะ ต่อมาใช้ปี่พาทย์รับ.
เสภาทรงเครื่อง	น. เสภาที่ใช้ปี่พาทย์บรรเลงรับเวลาร้องส่ง บางทีมี
	เพลงหน้าพาทย์ประกอบ, เสภาส่งเครื่อง ก็ว่า.
เสภารำ	น. เสภาทรงเครื่องที่มีตัวละครออกมารำประกอบการขับ.
เสม็ด	[สะเหฺม็ด] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Melaleuca cajuputi (Powell) L.
	ในวงศ์ Myrtaceae ใช้เปลือกและเนื้อไม้ผุคลุกกับนํ้ามันยาง
	ทําไต้ เรียกว่า ไต้เสม็ด ใบให้น้ำมันเขียว ใช้ทํายาได้.
เสมหะ	[เสม–] น. เสลด, เมือกที่ออกจากลำคอ ทรวงอก และลำไส้.
	(ป.; ส. เศฺลษฺม).เสมอ ๑ [สะเหฺมอ] ว. เท่ากัน, พอ ๆ กัน,
	เหมือนกัน, เช่น กรรมการตัดสินให้เสมอกัน ไม่มีใครแพ้ใคร
	ชนะ; เพียง, แค่, เช่น ราคาของ ๔๐,๐๐๐ บาท เห็นจะซื้อไม่
	ไหว เสมอสัก ๓๐,๐๐๐ บาท ก็พอจะสู้ได้.
เสมอใจ	ว. เหมือนใจ, ได้ดังใจ.
เสมอต้นเสมอปลาย	ว. สมํ่าเสมอ, คงเส้นคงวา, ไม่เปลี่ยนแปลง, มักใช้ในทางดี
	เช่น แม้เขาจะมีอำนาจวาสนา เขาก็ยังไปเยี่ยมเยียนครูบา
	อาจารย์เสมอต้นเสมอปลาย.
เสมอตัว	ว. ไม่ได้ไม่เสีย, ไม่ขาดทุน, เช่น เขาลงทุนครั้งนี้มีแต่เสมอตัว
	ไม่มีหวังได้กำไร.
เสมอบ่าเสมอไหล่	ว. เทียบเท่ากัน, เท่าเทียมกัน, เช่น เขาพยายามสร้างฐานะ
	จนเสมอบ่าเสมอไหล่กับญาติพี่น้อง, เทียมบ่าเทียมไหล่ หรือ
	เทียมหน้าเทียมตา ก็ว่า.
เสมอภาค	ว. มีส่วนเท่ากัน, เท่าเทียมกัน, เช่น ในปัจจุบันบุรุษและสตรี
	มีสิทธิเสมอภาคกัน.
เสมอสอง	(วรรณ) ว. เทียบเท่า, เทียบคู่, (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น
	พระสังข์ครั้งนี้จะถอดเงาะ งามเหมาะไม่มีเสมอสอง.
	(สังข์ทอง).
เสมอหน้า	ว. ทั่วถึงและเท่าเทียมกัน, ทัดเทียม, ไม่โอนเอียงเข้าข้างใด
	ข้างหนึ่ง, เช่น รักลูกเสมอหน้ากัน.
เสมอเหมือน	ว. เทียบเท่า, เทียบเหมือน, (มักใช้ในความปฏิเสธ) เช่น
	ผู้หญิงคนนี้งามไม่มีใครเสมอเหมือน เด็กคนนั้นซนไม่มี
	ใครเสมอเหมือน.
เสมอ ๒	[สะเหฺมอ] ก. เข้าข้าง, คาดว่าจะชนะ, เช่น มวยคู่นี้คุณจะเสมอ
	ฝ่ายไหน.
เสมอนอก	ว. เข้าข้างอยู่ภายนอก เช่น ในการแข่งขันชกมวยผู้ดูเป็น
	ฝ่ายเสมอนอก.
เสมอ ๓	[สะเหฺมอ] น. ชื่อเพลงหน้าพาทย์เกี่ยวกับอาการเยื้อง
	กราย และการเดินของตัวละครในนาฏกรรมไทย เรียก
	ว่า เพลงเสมอ เช่น เสมอบาทสกุณี (เสมอตีนนก) เสมอ
	นาง เสมอมาร.
เสมอ ๆ	[สะเหฺมอสะเหฺมอ] ว. เรียบราบ, ไม่ลุ่ม ๆ ดอน ๆ, เช่น ปรับ
	พื้นให้เสมอ ๆ กัน; ตลอดไป, บ่อยและเป็นประจำ, เช่น เขา
	มาหาเสมอ ๆ.
เสมา ๑	[เส–มา] น. สีมา, เครื่องหมายบอกเขตโบสถ์; เรียกสิ่งที่มี
	ลักษณะคล้ายใบสีมาที่เรียงกันอยู่บนกําแพงอย่างกําแพง
	เมืองว่า ใบเสมา; เครื่องประดับหรือเครื่องรางสําหรับห้อย
	คอมีรูปร่างอย่างใบเสมา. (ป., ส. สีมา).
เสมา ๒	[เส–มา] น. ชื่อไม้พุ่ม ๒ ชนิดในสกุล Opuntia วงศ์ Cacta-
	ceae ลําต้นแบนอวบนํ้า มีหนามแข็งเป็นกระจุกทั่วไปคือ
	ชนิด O.elatior Miller และชนิด O. vulgaris Miller.
เสมา ๓	[สะเหฺมา] น. หญ้า. (ข. เสฺมา).
เสมียน	[สะเหฺมียน] น. เจ้าหน้าที่เกี่ยวกับหนังสือ, (โบ) ตำแหน่ง
	เจ้าหน้าที่ระดับล่างที่มีหน้าที่เกี่ยวกับการเขียนหนังสือ
	เป็นต้น.
เสมียนตรา	[–ตฺรา] (โบ) น. เรียกตำแหน่งเจ้ากรมหนึ่งในกระทรวงกลาโหม
	ว่า เจ้ากรมเสมียนตรา.
เสมือน	[สะเหฺมือน] ว. เหมือนกับ, เหมือนกัน, คล้ายคลึงกัน, เช่น
	รักกันเสมือนญาติ.
เสย	ก. ช้อนขึ้น เช่น ช้างเสยงา, เอาหวีหรือนิ้วมือไสผมขึ้นไป
	ในคำว่า เสยผม, เกย เช่น เสยหัวเรือเข้าตลิ่ง, โดยปริยาย
	หมายถึงอาการอย่างอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น เอาหมัด
	เสยคาง.
เสร็จ	[เส็ด] ก. จบ, สิ้น, เช่น พอเสร็จงานเขาก็กลับบ้าน; (ปาก) สมใจ
	หมาย เช่น ถ้าเขาเชื่อเรา เขาก็เสร็จเราแน่; เสียที, เสียรู้, เช่น
	ถ้าเราไว้ใจคนขี้โกง เราก็เสร็จเขาแน่; เสียหาย, พัง, เช่น เกิด
	พายุใหญ่ นาเสร็จไปหลายร้อยไร่; ตาย เช่น ใครที่ป่วยเป็น
	มะเร็งถึงขั้นนี้แล้ว อีกไม่นานก็เสร็จแน่; เกิดผลร้าย เช่น ขืน
	เสนอเรื่องนี้ขึ้นไป มีหวังเสร็จแน่. ว. แล้วเช่น พอพูดเสร็จก็เดิน
	ออกไป.
เสร็จกัน, เสร็จเลย	(ปาก) คำที่เปล่งออกมาแสดงความผิดหวัง เช่น เสร็จกัน ยัง
	ไม่ทันได้ออกแสดง เสื้อผ้าก็เปื้อนหมดแล้ว เสร็จเลย ลืมเอา
	กระเป๋าสตางค์มา.
เสร็จสรรพ	ว. เสร็จหมดทุกอย่าง เช่น เมื่อปฏิบัติงานเสร็จสรรพ เขาก็
	ไปพักผ่อน.
เสร็จสิ้น	ก. สำเร็จแล้ว, หมดแล้ว, เช่น ภารกิจที่ได้รับมอบหมายเสร็จสิ้น
	แล้ว.
เสริด	[เสิด] ก. ห่าง, หนี, หลีกหนี, หนีรอด. ว. พ้น, เร็ว.
เสริม	[เสิม] ก. เพิ่ม, เติม, ต่อเติม, หนุน, เช่น เสริมคันกั้นน้ำ เสริม
	กราบเรือให้สูงขึ้น เสริมจมูก. ว. ที่เพิ่มเติม เช่น อาหารเสริม
	เก้าอี้เสริม พูดเสริม.
เสริมส่ง	ก. เกื้อหนุนให้เจริญขึ้น เช่น ครอบครัวที่ดีย่อมเสริมส่งให้
	หัวหน้าครอบครัวประสบความสำเร็จ.
เสริมสร้าง	ก. เพิ่มพูนให้ดีหรือมั่นคงยิ่งขึ้น เช่น เสริมสร้างเอกลักษณ์ของ
	ชาติ เสริมสร้างสัมพันธไมตรีอันดี.
เสริมสวย	ก. ตกแต่งให้ดูสวยงามขึ้น (มักใช้แก่สตรี). น. เรียกสถานที่
	รับแต่งผม แต่งหน้า แต่งเล็บ เป็นต้น ว่า ห้องเสริมสวยหรือ
	ร้านเสริมสวย.
เสรี	ว. ที่ทำได้โดยอิสระ, มีสิทธิที่จะทําจะพูดได้โดยไม่ละเมิด
	สิทธิของผู้อื่น. (ป.; ส. ไสฺวรินฺ).
เสรีไทย	น. ขบวนการของชาวไทยที่ตั้งขึ้นในประเทศไทย สหรัฐอเมริกา
	และอังกฤษ มีความมุ่งหมายที่จะช่วยให้ประเทศชาติรอดพ้น
	จากการยึดครองของญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ ๒ (พ.ศ. ๒๔๘๔–
	๒๔๘๘).
เสรีธรรม	น. หลักเสรีภาพ.
เสรีนิยม	น. ลัทธิเศรษฐกิจสังคมที่ต้องการให้รัฐเข้าไปยุ่งเกี่ยวควบคุม
	การดำเนินการทางเศรษฐกิจและการดำเนินชีวิตของเอกชน
	น้อยที่สุด; ทัศนคติทางสังคมที่ต้องการให้บุคคลมีสวัสดิการ
	ในด้านต่าง ๆ เพิ่มขึ้นและกระจายไปยังคนทุกกลุ่มอย่างทั่วถึง.
	ว. ชอบเสรีภาพ, ที่เป็นไปในทางส่งเสริมเสรีภาพ.
เสรีภาพ	น. ความสามารถที่จะกระทำการใด ๆ ได้ตามที่ตนปรารถนา
	โดยไม่มีอุปสรรคขัดขวาง เช่น เสรีภาพในการพูด เสรีภาพใน
	การนับถือศาสนา, ความมีสิทธิที่จะทำจะพูดได้โดยไม่ละเมิด
	สิทธิของผู้อื่น.
เสล–, เสลา ๑	[–ละ–, –ลา] น. ภูเขา, หิน. ว. เต็มไปด้วยหิน. (ป.; ส. ไศล).
เสลบรรพต	น. ภูเขาหิน. (ป. เสลปพฺพต; ส. ไศลปรฺวต).
เสลด	[สะเหฺลด] น. เสมหะ, เมือกที่ออกจากลําคอ ทรวงอก และ
	ลำไส้. (เทียบ ส. เศฺลษฺม).
เสลดหางวัว	น. เมือกข้นเหนียวที่ตีขึ้นมาจุกที่คอและปิดหลอดลม ทําให้
	หายใจไม่ออก, เสลดหางงัว ก็เรียก.
เสลดพังพอน	น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Barleria lupulina Lindl. ในวงศ์ Acan-
	thaceae มีหนามแหลมสีแดงตามข้อ เส้นกลางใบสีแดง
	ดอกสีเหลือง ออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง.
เสลา ๒	[สะเหฺลา] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Lagerstroemia tomentosa
	Presl ในวงศ์ Lythraceae ใบมีขน ดอกสีขาว ออกเป็นช่อ
	ใหญ่ตามปลายกิ่ง.
เสลา ๓	[สะเหฺลา] ว. สวย, งาม, เกลี้ยงเกลา, เปลา, โปร่ง, เฉลา ก็ว่า.
เสลี่ยง	[สะเหฺลี่ยง] น. ที่นั่งมีคานหามคู่หนึ่งสอดรับ เป็นเครื่องแสดง
	อิสริยยศ, ถ้าหามไป เรียกว่า เสลี่ยงหาม, ถ้าหิ้วไป เรียกว่า
	เสลี่ยงหิ้ว.
เสลี่ยงกง	น. เสลี่ยงที่มีพนักโค้งเหมือนกงเรือ.
เสลี่ยงกลีบบัว	น. เสลี่ยงชนิดที่เชิงแคร่ที่นั่งแกะไม้เป็นลายกลีบบัวโดยรอบ.
เสลือกสลน	[สะเหฺลือกสะหฺลน] ว. เถลือกถลน.
เสโล	น. เครื่องกันอาวุธ, โล่.
เสวก	[–วก] น. ข้าราชการในราชสํานัก. (ป.; ส. เสวก = คนใช้).
เสวกามาตย์	[–วะกามาด] น. เสวกและอํามาตย์.
เสวกามาตย์	ดู เสวก.
เสวนะ, เสวนา	[เสวะ–] ก. คบ เช่น ควรเสวนากับบัณฑิต ไม่ควรเสวนา
	กับคนพาล, (ปาก) พูดจากัน เช่น หมู่นี้พวกเราไม่ค่อยได้
	พบปะเสวนากันเลย. น. การสนทนาแลกเปลี่ยนความ
	คิดเห็นกัน เช่น กลุ่มวรรณกรรมจัดเสวนาเรื่องสุนทรภู่. (ป.).
เสวย ๑	[สะเหฺวย] (ราชา) ก. กิน, เสพ, เช่น เสวยพระกระยาหาร
	เสวยพระสุธารส; ครอง เช่น เสวยราชย์. (ข. โสฺวย).
เสวย ๒	[สะเหฺวย] ก. ได้รับ, ได้ประสบ, เช่น เสวยทุกขเวทนา, ได้รับ
	ประโยชน์ เช่น เสวยสิทธิ์. (ข. โสฺวย).
เสวยกรรม	(วรรณ) ก. ตาย เช่น หนหลังเกรงแหล่งหล้า พระบาทคิด
	หนหน้า อยู่เกล้าเสวยกรรมฯ. (ลอ).
เสวยพระชาติ	ก. เกิด (ใช้แก่พระพุทธเจ้าเมื่อครั้งเกิดเป็นพระโพธิสัตว์).
เสวียน	[สะเหฺวียน] น. ของใช้ชนิดหนึ่ง ทำด้วยหญ้า หวาย หรือฟาง
	เป็นต้น ถักหรือมัดเป็นวงกลม มักมีหู ๒ ข้างสำหรับหิ้ว ใช้
	รองก้นหม้อที่หุงต้มด้วยเตาฟืนหรือเตาถ่าน, ของใช้ชนิดหนึ่ง
	ทำด้วยไม้ไผ่สานเป็นแผ่นกลม สำหรับรองหรือรับสิ่งต่าง ๆ
	มีพ้อมข้าวเป็นต้น.
เสสรวง	[–สวง] ก. บน, บูชา, เซ่น, สรวงเส ก็ใช้.
เสสรวล	[–สวน] ก. หัวเราะเล่น.
เสา ๑	น. ท่อนไม้สำหรับใช้เป็นหลักหรือเป็นเครื่องรองรับสิ่งอื่นมี
	เรือนเป็นต้น เช่น เสาเรือน เสาโทรเลข, เรียกสิ่งอื่น ๆ ที่ใช้
	ในลักษณะเช่นนั้น.
เสากระโดง	น. เสาสําหรับกางใบเรือ, เสาในเรือเดินทะเลใหญ่ ๆ ที่ไม่
	ใช้ใบเช่นเรือรบ สำหรับติดไฟ ธงเครื่องหมาย ธงสัญญาณ
	และธงรหัสต่าง ๆ ติดเรดาร์ ติดเสาอากาศสำหรับรับส่งคลื่น
	วิทยุ บนยอดเสามีรังกาเป็นที่สำหรับยามยืนเฝ้าตรวจสิ่ง
	ต่าง ๆ มีข้าศึก หินโสโครก เรืออื่น ๆ เป็นต้น.
เสาเกียด	น. ไม้ที่ปักขึ้นเป็นหลักกลางลาน สำหรับผูกควายหรือวัวให้
	ย่ำนวดข้าวไปรอบ ๆ, เกียด ก็ว่า.
เสาเข็ม	น. ไม้ที่เสี้ยมให้แหลมหรือวัตถุอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้น สําหรับ
	ฝังเป็นรากสิ่งก่อสร้างกันทรุด, เข็ม ก็ว่า. (ดู เข็ม ๑).
เสาเขื่อน	น. ไม้หรือวัสดุอย่างอื่น มีลักษณะเป็นท่อนกลมหรือเป็นเหลี่ยม
	ปักล้อมเป็นรั้วกั้นเขตในวัดเป็นต้น.
เสาค่าย	น. ไม้หรือไม้ไผ่ปักรายล้อมหมู่บ้าน เมือง หรือที่ตั้งค่ายทหาร
	ในสมัยโบราณ, เสาระเนียด ก็ว่า.
เสาโคม	น. ไม้ ไม้ไผ่ หรือเสาหินเป็นต้น ที่ปักสำหรับติดตั้งโคมหรือ
	ชักโคมขึ้นไปแขวนให้แสงสว่าง.
เสาชี้	น. เสาที่ยื่นออกไปทางหัวเรือ.
เสาดั้ง	น. เสาเรือนเครื่องสับ ตั้งอยู่กึ่งกลางบนหลังรอดขึ้นไปรับอกไก่,
	ดั้ง ก็ว่า.
เสาโด่	น. เสาเรือนเครื่องผูก มักใช้ไม้ไผ่ ตั้งอยู่กึ่งกลางบนหลังรอด
	ขึ้นไปรับอกไก่.
เสาตรี	น. เสาเรือนที่ตั้งถัดเสาโทไปทางทิศตะวันตก.
เสาตอม่อ	น. เสาขนาดสั้น มักใช้ไม้ไผ่ปักขึ้นสำหรับรับรอดในเรือน
	เครื่องผูก, ส่วนบนของฐานรากที่รองรับโครงสิ่งก่อสร้าง,
	ตอม่อ ก็ว่า, โดยปริยายหมายถึงมีรูปร่างล่ำเตี้ย เช่น เตี้ย
	ม่อต้อเหมือนเสาตอม่อ; เสาชาน เสาแคร่ หรือเสาช่วย
	ค้ำจุนเรือนโดยปักแนบกับเสาเรือน, ตอม่อ หรือ เสาหมอ
	ก็ว่า.
เสาตะเกียบ	น. เสาสั้นคู่หนึ่งที่ฝังลงดินสำหรับขนาบเสากลางซึ่งอยู่เหนือ
	พื้นดินอย่างเสาดอกไม้พุ่ม เสาหงส์ เสาโคม เสาธง ให้ตั้งตรง
	มีสลัก ๒ อัน เมื่อถอดสลักอันหนึ่งออกแล้วโน้มเสากลางลง
	มาได้, ตะเกียบ ก็ว่า.
เสาตะลุง	น. ไม้ท่อนกลม หัวเสากลึงเป็นรูปหัวเม็ดทรงมัณฑ์ปักเป็น
	หลักคู่หนึ่ง สำหรับล่ามช้างหรือผูกช้างเครื่องยืนแท่น, ตะลุง
	ก็ว่า.
เสาโตงเตง	น. เสาไม้ขนาดใหญ่ ๒ เสาที่แขวนห้อยอยู่กลางประตูเพนียด
	ให้ช้างเข้าออก, ประตูเข้ามีเสาโตงเตง ๒ ชั้น ส่วนประตูออก
	มีเสาโตงเตงชั้นเดียว, โตงเตง ก็ว่า.
เสาไต้	น. เสาที่ปักขึ้นไว้สำหรับปักไต้จุดให้แสงสว่างในสมัยโบราณ.
เสาทุบเปลือก	น. เสาไม้เนื้ออ่อนลำขนาดย่อม ซึ่งทุบแล้วลอกเอาเปลือก
	ออก แต่ไม่ได้ถากแต่ง ใช้ทำเสาเข็ม เสารั้ว เป็นต้น.
เสาโท	น. เสาเรือนที่ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของเสาเอก.
เสาธง	น. เสาที่ใช้ชักธงขึ้นสู่ยอดเสา.
เสานางจรัล	น. เสาที่ปักรายเป็นแถว ไว้ระยะแต่ละต้นห่างกันพอสมควร
	สำหรับแสดงแนวถนนหรือกั้นเขต, เสานางเรียง ก็ว่า.
เสานางแนบ	น. เสาหินคู่หนึ่ง สลักลวดลายตั้งแนบกรอบเช็ดหน้าสำหรับ
	ประดับตกแต่ง ๒ ข้างประตูปราสาทหินให้ดูงดงาม และมี
	ส่วนช่วยค้ำจุนทับหลังด้วย, เสาบังอวด ก็ว่า.
เสานางเรียง	น. เสาที่ปักรายเป็นแถว ไว้ระยะแต่ละต้นห่างกันพอสมควร
	สําหรับแสดงแนวถนนหรือกั้นเขต, เสานางจรัล ก็ว่า.
เสาในประธาน	น. เสาที่ทำขึ้นเป็น ๒ แถวเรียงเป็นคู่ ๆ ต่อออกมาทางด้านหน้า
	ฐานชุกชีที่ประดิษฐานพระประธานในอุโบสถ วิหาร เป็นต้น.
เสาบังอวด	น. เสาหินคู่หนึ่ง สลักลวดลายตั้งแนบกรอบเช็ดหน้าสำหรับ
	ประดับตกแต่ง ๒ ข้างประตูปราสาทหินให้ดูงดงาม และมี
	ส่วนช่วยค้ำจุนทับหลังด้วย, เสานางแนบ ก็ว่า.
เสาประโคน	น. เสาใหญ่ที่ปักหมายเขตแดนระหว่างประเทศหรือเมือง
	เป็นต้น, ประโคน ก็ว่า.
เสาปอง	น. เสาเตี้ย ๆ สำหรับผูกเท้าหลังช้าง เช่น ผูกช้างยืนโรง
	ผูกช้างในการเล่นผัดช้าง, ปอง ก็ว่า.
เสาพล	น. เสาเรือนทั้งหมดที่มิใช่เสาเอก เสาโท และเสาตรี.
เสาแพนก	[–พะแนก] น. ฝาผนังส่วนนอกที่ก่อให้นูนหนาขึ้นดูคล้ายเสา
	เพื่อช่วยเสริมฝาผนังให้มั่นคงสำหรับรับขื่อ.
เสาระเนียด	น. เสาค่าย.
เสาราย	น. เสาที่ทำตั้งขึ้นเป็นแถวเพื่อรับชายคาอุโบสถ วิหาร ระเบียง
	เป็นต้น.
เสาหงส์	น. เสาที่ทำรูปหงส์ติดไว้ที่ยอด มักปักอยู่ตามหน้าวัดของ
	ชาวรามัญ.
เสาหมอ	น. เสาขนาดสั้นสําหรับช่วยรองรับรอดทางด้านสกัดหัวท้าย
	เรือนเครื่องผูก; เสานําสําหรับปักเสาใหญ่ลงในนํ้า; เสาชาน
	เสาแคร่ หรือเสาช่วยค้ำจุนเรือนโดยปักแนบกับเสาเรือน,
	ตอม่อ หรือ เสาตอม่อ ก็ว่า; เสาที่มั่นคงสําหรับผูกช้าง.
เสาหลัก	(สำ) น. บุคคลที่สังคมยอมรับนับถือว่าเป็นหลักของบ้านเมือง
	ในด้านสติปัญญาหรือด้านวิทยาการต่าง ๆ เป็นต้น.
เสาหลักเมือง	น. เสาที่สร้างขึ้นเป็นสัญลักษณ์ของเมือง มักทำด้วยไม้ชัยพฤกษ์.
เสาหาน	น. เสาเล็กตั้งอยู่เหนือบัลลังก์ รายเป็นวงล้อมก้านฉัตรรอง
	รับขอบบัวฝาละมีในเจดีย์ทรงลังกา; เสาคู่ที่ตั้งอยู่หน้าสุด
	ของมุขเด็จสำหรับรับหน้าบัน.
เสาเอก	น. เสาเรือนต้นแรกที่ยกขึ้นตามฤกษ์ในการปลูกเรือน มักนิยม
	ตั้งไว้ทางทิศตะวันออก.
เสา ๒	น. มันเสา. (ดู มันเสา ที่ มัน ๑).
เส้า	น. ไม้หลักหรือวัตถุที่ตั้งหรือปักเป็น ๓ มุมสําหรับรองรับ เช่น
	เอาก้อนอิฐมาวางให้เป็น ๓ เส้า.
เสาร์	น. ชื่อวันที่ ๗ ของสัปดาห์. (ส.; ป. โสร); ชื่อดาวเคราะห์ดวงที่
	๖ ในระบบสุริยะ มองเห็นด้วยตาเปล่า อยู่ห่างดวงอาทิตย์
	ประมาณ ๑,๔๒๗ ล้านกิโลเมตร มีเส้นผ่าศูนย์กลางในแนว
	เส้นศูนย์สูตร ๑๒๐,๐๐๐ กิโลเมตร มีวงแหวนล้อมรอบที่เห็น
	ได้ในกล้องโทรทรรศน์. (ส.).
เสารภย์	[–รบ] น. กลิ่นหอม. (ส. เสารภฺย; ป. สุรภี).
เสารี	น. ชื่อวันที่ ๗ ของสัปดาห์; ชื่อดาวพระเสาร์; (โหร) ชื่อยาม
	หนึ่งใน ๘ ยามในเวลากลางวัน. (ดู ยาม). (ส. เสาริ).
เสาว–	[–วะ–] ว. ดี, งาม. (แผลงมาจาก สว สุ โส เช่น เสาวภาพ แผลง
	มาจาก สวภาพ, เสาวคนธ์ แผลงมาจาก สุคนธ์, เสาวภา แผลง
	มาจาก โสภา).
เสาวคนธ์ ๑, เสาวคันธ์	น. ของหอม, เครื่องหอม, กลิ่นหอม.
เสาวธาร	น. นํ้าหอม.
เสาวภา	ว. งาม. (ป. โสภา).
เสาวภาคย์	น. ความสุขเกษม, ความเจริญ, โชคลาภ, ความสําเร็จ.
	(ส. เสาวภาคฺย; ป. โสภคฺค).
เสาวภาพ	ว. สุภาพ, เรียบร้อย, อ่อนโยน, ประพฤติดี, ละมุนละม่อม.
เสาวรภย์	น. เสารภย์, กลิ่นหอม. (ส.).
เสาวรส ๑	ว. มีรสอร่อย, มีรสดี. (ป., ส. สุรส).
เสาวลักษณ์	น. ลักษณะดี, ลักษณะงาม. ว. มีลักษณะดี, มีลักษณะงาม.
	(ส. สุลกฺษณ).
เสาวคนธ์ ๑	ดูใน เสาว–.
เสาวคนธ์ ๒	ดู รสสุคนธ์.
เสาวณิต	ก. ฟังแล้ว, รับสั่ง.
เสาวนะ, เสาวนา, เสาวนาการ	น. การฟัง, การได้ฟัง. (ป. สวน, สวนาการ).
เสาวนีย์	น. คําสั่งของพระราชินี, ใช้ว่า พระราชเสาวนีย์; (กลอน) คําสั่ง
	ของท้าวพระยา. (ป. สวนีย).
เสาวรส ๑	ดูใน เสาว–.
เสาวรส ๒	น. ชื่อไม้เถาชนิด Passiflora laurifolia L. ในวงศ์ Passi-
	floraceae ดอกสีม่วง กลิ่นหอม.
เสาหฤท	[–หะริด] น. เพื่อน, ผู้มีใจดี. (ส. เสาหฺฤท).
เสาะ ๑	ก. ค้น, สืบ, แสวง, เช่น เสาะหา. ว. ไม่เข้มแข็ง ในคำว่า ใจเสาะ.
เสาะด้าย, เสาะไหม	ก. สาวด้ายหรือไหมที่จะเอามาทอผ้า.
เสาะท้อง	ว. ที่ทำให้ท้องเสีย เช่น กินของเปรี้ยวจัดหรือเผ็ดจัดทำให้
	เสาะท้อง.
เสาะป่าน	ก. สาวเชือกป่านว่าวจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่งเพื่อให้หายยุ่ง.
เสาะแสวง	ก. ใช้ความพยายามมากเพื่อค้นหา เช่น ของชิ้นนี้เป็นของ
	หายาก เขาอุตส่าห์ไปเสาะแสวงมาให้.
เสาะ ๒	(โบ; วรรณ) ก. ทรุดลง, ห่อเหี่ยวลง, ใช้ว่า เสราะ ก็มี เช่น
	ก็เสาะและเสราะใจจง. (สมุทรโฆษ). (เทียบ ข. โสะ = จืด,
	ชืด, ขาดรสชาติ, หมด).
เสาะแสะ	ว. อาการที่ป่วยอยู่บ่อย ๆ, กระเสาะกระแสะ ก็ว่า.
เสิร์จ	น. ชื่อผ้าเนื้อลายสองชนิดหนึ่ง มักทําด้วยขนแกะ. (อ. serge).
เสิร์ฟ	ก. ยกอาหารหรือเครื่องดื่มมาบริการ เช่น บริกรเสิร์ฟอาหาร
	ให้ลูกค้า; (กีฬา) เริ่มส่งลูกให้ฝ่ายตรงข้ามรับ เช่น ฝ่ายไทย
	เป็นฝ่ายได้เสิร์ฟก่อน. (อ. serve).
เสีย ๑	ก. เสื่อมลงไป, ทำให้เลวลงไป, เช่น เสียเกียรติ เสียศักดิ์ศรี เสีย
	ชื่อ; สูญไป, หมดไป, สิ้นไป, เช่น เสียแขน เสียชีวิต เสียทรัพย์;
	ชำรุด เช่น ถนนเสีย ทางเสีย; ใช้ไม่ได้ เช่น เครื่องไฟฟ้าเสียหมด
	ทุกอย่าง รถเสียกลางทาง; ยับเยิน, ย่อยยับ, เช่น ปีนี้ฝนแล้งจัด
	เรือกสวนไร่นาเสียหมด, เสียหาย ก็ว่า; บูด เช่น แกงหม้อนี้เสีย
	หมดทั้งหม้อ, เน่า เช่น ผลไม้เข่งนี้เสียแล้ว; ไม่ดี เช่น ราขึ้น ขนม
	ปังจึงเสียหมดทั้งแถว เธอดัดผมบ่อยเกินไป ทำให้ผมเสีย; จ่าย
	เงิน, ชำระเงิน, เช่น เสียภาษี เสียค่าโทรศัพท์; หมดทรัพย์สินไป
	เพราะการพนัน เช่น เสียไพ่ เสียม้า; ตาย เช่น เขาเสียไปหลาย
	ปีแล้ว; (โบ) ทิ้ง เช่น ที่ขวากหนามอย่าเสียเกือก. (สุภาษิตพระ
	ร่วง), เสียไฟเป่าหิ่งห้อย. (ลอ). ว. ที่ไม่ดี เช่น นิสัยเสีย น้ำเสีย;
	พิการ เช่น ตาเสีย ขาเสีย; บูด เช่น อย่ากินแกงเสีย จะปวดท้อง.
เสียกบาล	น. กรรมวิธีเซ่นผีโดยเอาเครื่องเซ่นพร้อมตุ๊กตาดินปั้นเป็นต้น
	ใส่กระบะกาบกล้วยไปทิ้งที่ทางสามแพร่งหรือลอยน้ำ เพื่อ
	มิให้ผีร้ายมานำตัวเด็กที่เจ็บป่วยไป, เรียกตุ๊กตาที่ใช้ในการ
	นี้ว่า ตุ๊กตาเสียกบาล.
เสียกระบวน	ก. ไม่เป็นกระบวน เช่น กองทัพถูกตีร่นจนเสียกระบวน,
	ไม่เป็นไปตามลำดับรูปแบบที่กำหนด เช่น จัดรถบุปผชาติ
	ให้เป็นไปตามลำดับ อย่าให้เสียกระบวน.
เสียกล	ก. พลาดไปเพราะรู้ไม่ทันเล่ห์กลของเขา เช่น บัดนี้สุครีพ
	ฤทธิรณ เสียกลกุมภัณฑ์ยักษา. (รามเกียรติ์).
เสียการ	ก. ทำให้สิ่งที่มุ่งหมายไว้ไม่เป็นผล เช่น ขอให้กำชับผู้ใต้บังคับ
	บัญชาให้ทำงานอย่างรอบคอบ อย่าให้เสียการได้.
เสียการเสียงาน	(สำ) ก. ทำให้งานที่มุ่งหวังไว้บกพร่องหรือเสียหาย เช่น อยาก
	จะไปเที่ยวก็ไม่ว่า แต่อย่าให้เสียการเสียงาน, เสียงานเสียการ
	ก็ว่า.
เสียกำซ้ำกอบ, เสียกำแล้วซ้ำกอบ	(สํา) ก. เสียน้อยแล้วยังจะต้องเสียมากอีก เช่น พระองค์ช่าง
	เชื่อฟังคำคนชั่วโฉด ชาวเมืองมันกล่าวโทษพลอยโกรธตอบ
	เสียกำแล้วจะซ้ำกอบกระมังหนา. (ม. ร่ายยาว ทานกัณฑ์).
เสียกำได้กอบ, เสียกำแล้วได้กอบ	(สํา) ก. เสียน้อยไปก่อนแล้วจะได้มากในภายหลัง เช่น เสีย
	หนึ่งนิ่งไว้นานไปคงได้สองเสมือนหนึ่งของท่านหายมีที่ไว้
	ข้าพเจ้าคงจะหามาให้ไม่ให้เดือดร้อนยอมเสียกำไปก่อน
	นั่นแหละ จึงจะได้กอบ. (ม. ร่ายยาว ชูชก).
เสียกำลังใจ	ก. ทำให้กำลังใจตกหรือลดลง, รู้สึกท้อใจ, เช่น นักมวยชกแพ้
	เพราะเสียกำลังใจ.
เสียกิริยา	ก. แสดงกิริยาที่สังคมถือว่าไม่สมควร, เสียมารยาท ก็ว่า.
เสียขวง	(ถิ่น–พายัพ) ก. เสียผี, ให้ผีกินเปล่าเสียก่อนเพื่อให้หมดเคราะห์.
เสียขวัญ	ก. หมดกำลังใจเพราะสิ้นหวังและหวาดกลัว เช่น ทหารตกอยู่
	ในที่ล้อม ขาดเสบียง ทำให้เสียขวัญ.
เสียคน	ก. กลายเป็นคนเสื่อมเสียเพราะประพฤติไม่ดีเป็นต้น เช่น
	เขาติดการพนันจนเสียคน.
เสียคำพูด	ก. ไม่ทําตามที่พูดไว้, ไม่รักษาคําพูด.
เสียงาน	ก. ทำให้สิ่งหรือเรื่องที่กำหนดไว้ไม่สำเร็จหรือบกพร่อง เช่น
	เพื่อน ๆ รับปากว่าจะมาช่วยแล้วไม่มา ทำให้เสียงานหมด.
เสียงานเสียการ	(สำ) ก. ทำให้งานที่มุ่งหวังไว้บกพร่องหรือเสียหาย เช่น
	เขามัวแต่ไปเที่ยวกับเพื่อน ๆ จนเสียงานเสียการ, เสีย
	การเสียงาน ก็ว่า.
เสียจริต	ว. เป็นบ้า, มีสติวิปลาส, วิกลจริต.
เสียใจ	ก. ไม่สบายใจเพราะมีเรื่องไม่สมประสงค์หรือผิดประสงค์
	เช่น เด็กเสียใจเมื่อรู้ว่าทำผิด; (วรรณ) คลุ้มคลั่ง เช่น กลัว
	ศัตรูฝ่ายหน้า หลังพระเสียใจข้า ดุจดับแก้วสองดวง. (ลอ).
เสียโฉม	ก. มีตำหนิตามร่างกายโดยเฉพาะที่ใบหน้า ทำให้ความงาม
	ลดลง เช่น เธอประสบอุบัติเหตุ ถูกกระจกบาดหน้า เลยเสีย
	โฉม, โดยปริยายใช้แก่สิ่งของที่มีตำหนิ เช่น แจกันใบนี้ปาก
	บิ่นไปหน่อย เลยเสียโฉม.
เสียชาติเกิด	(ปาก) ก. เกิดมาแล้วควรจะทำให้ได้ แต่กลับไม่ได้ทำหรือ
	ทำไม่สำเร็จ หรือทำความดีไม่ได้ ก็ไม่น่าจะเกิดมาเป็นคน
	เช่น เกิดเป็นไทย ใจเป็นทาส เสียชาติเกิด เกิดมาเป็นคน
	ทั้งที ต้องทำความดีให้ได้ จะได้ไม่เสียชาติเกิด.
เสียชีพ, เสียชีวิต	ก. ตาย เช่น เขาประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตเมื่อวานนี้.
เสียชื่อ	ก. ทําให้ชื่อเสียงไม่ดี เช่น เขาติดยาเสพติดและเป็น
	นักการพนัน เลยทำให้เสียชื่อ.
เสียเช่น	(วรรณ) ว. มีกำเนิดไม่ดี เช่น บ้างก็ดุเดือดด่าขู่เขี้ยวเข็ญ
	ว่าอีชาติชั่วอีเสียเช่นชาติมันไม่ดี. (ม. ร่ายยาว ชูชก).
เสียเชิง	ก. เสียท่า, พลาดท่า, เช่น ผู้ใหญ่ยังอาจเสียเชิงเด็กได้.
เสียเชิงชาย	ก. เสียชั้นเชิงที่ผู้ชายพึงมีให้ผู้หญิงดูแคลน เช่น ถูกผู้หญิง
	หลอกจนขายหน้าอย่างนี้ เสียเชิงชายหมด.
เสียดาย	ก. รู้สึกอยากได้สิ่งที่เสียไปพลาดไปเป็นต้น ให้กลับคืนมา เช่น
	เธอเสียดายแหวนเพชรที่หายไป, รู้สึกว่าพลาดโอกาสที่ควรจะ
	มีจะได้ เช่น เสียดายที่เขาไม่เชิญฉันไปงานนี้ด้วย, รู้สึกไม่อยาก
	ให้เสียไปโดยไม่ได้ประโยชน์ เช่น เปิดน้ำเปิดไฟทิ้งไว้ น่าเสียดาย;
	อาลัยถึงสิ่งที่จากไป เช่น เขาเสียดายที่คนดี ๆ ตายในอุบัติเหตุ
	ครั้งนี้หลายคน.
เสียเด็ก	ก. กลายเป็นเด็กนิสัยไม่ดี ทำตามใจตัว เป็นต้น เช่น อย่าตาม
	ใจลูกมากนัก จะเสียเด็ก.
เสียตัว	ก. ถูกชายร่วมประเวณี (ใช้แก่ผู้หญิง), เสียเนื้อเสียตัว ก็ว่า;
	(ถิ่น–อีสาน) ตาย.
เสียตา	ก. สูญเสียนัยน์ตาไป; โดยปริยายใช้ในความดูถูกดูหมิ่น เช่น
	ของอย่างนี้ ฉันไม่อยากดูให้เสียตาหรอก, เสียสายตา ก็ว่า.
เสียตีน	ก. สูญเสียตีนไป, โดยปริยายใช้ในความดูถูกดูหมิ่น เช่น
	บ้านของเขา ฉันไม่ไปเหยียบให้เสียตีนหรอก.
เสียแต่, เสียที่	สัน. เสียตรงที่, บกพร่องตรงที่, มีตำหนิตรงที่, เช่น หน้าตา
	ก็สวยดี เสียแต่พูดไม่เพราะ.
เสียแต้ม	ก. เสียคะแนน เช่น นักกีฬาทำผิดกติกาเลยเสียแต้ม, ขาย
	หน้า เช่น วันนี้เสียแต้ม นัดไปเลี้ยงเพื่อนแล้วลืมเอากระเป๋า
	สตางค์ไป, เสียความนิยม เช่น ถ้านักการเมืองพูดไม่ถูกใจ
	ประชาชน ก็จะเสียแต้ม.
เสียเถอะ, เสียเถิด	ว. คําประกอบท้ายกริยา แสดงการเกลี้ยกล่อมหรือขอร้อง
	เช่น ไปเสียเถิด.
เสียทองเท่าหัวไม่ยอมเสียผัวให้ใคร	(สำ) ก. ไม่ยอมยกสามีให้หญิงอื่นแม้จะแลกกับทรัพย์สินเงินทอง
	จำนวนมากก็ตาม.
เสียท่า	ก. พลาดท่า เช่น ตั้งใจจะไปต่อว่าเขา แต่เสียท่าถูกเขาว่า
	กลับมา.
เสียที ๑	ก. พลาดท่วงที เช่น คนซื่อเกินไปมักเสียทีคนปลิ้นปล้อน.
	ว. เสียแรง, เสียโอกาส, เสียเที่ยว, เช่น เสียทีที่มาหาแล้ว
	ก็ไม่พบ.
เสียเที่ยว	ก. เดินทางไปหรือมาแล้วไม่ได้ผลตามที่คาดหวังไว้ เช่น
	เดินทางไปหาเพื่อนแล้วไม่พบ เสียเที่ยวเปล่า.
เสียธรรมเนียม	ก. ผิดไปจากแบบแผนที่เคยปฏิบัติกันมา เช่น เมื่อเวลาไป
	ไหว้พระควรมีดอกไม้ธูปเทียนไปด้วย อย่าให้เสียธรรมเนียม.
เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย	(สำ) ก. เสียเพียงเล็กน้อยไม่ยอมเสีย ทำให้ต้องเสียมากกว่า
	เดิม เช่น ตอนที่เบรกรถยนต์เริ่มไม่ดี ก็ไม่รีบไปซ่อม พอเบรก
	แตกไปชนต้นไม้เข้า เลยต้องเสียค่าซ่อมมาก เข้าทำนองเสีย
	น้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย.
เสียน้ำใจ	ก. รู้สึกน้อยใจเนื่องจากอีกฝ่ายหนึ่งไม่เห็นคุณค่าหรือความ
	ตั้งใจดีของตนเป็นต้น เช่น เขาอุตส่าห์เอาของมาให้แต่ไม่รับ
	ทำให้เขาเสียน้ำใจ.
เสียน้ำตา	ก. ร้องไห้ เช่น ละครเรื่องนี้เศร้าจริง ๆ ทำให้ฉันต้องเสีย
	น้ำตา คนเลว ๆ อย่างนี้ตายไปก็ไม่น่าจะเสียน้ำตาให้.
เสียนิสัย	ก. มีนิสัยไม่ดี เช่น พ่อแม่มีลูกคนเดียว จึงตามใจจนลูกเสีย
	นิสัย เอาแต่ใจตัวเอง.
เสียเนื้อเสียตัว	ก. ถูกชายร่วมประเวณี (ใช้แก่ผู้หญิง), เสียตัว ก็ว่า.
เสียบน	ก. ใช้บน, แก้บนแก่ผีสางเทวดา.
เสียปาก	ก. พูดออกไปเปล่าประโยชน์ เช่น เด็กดื้ออย่างนี้เตือนไป
	ก็เสียปากเปล่า ๆ; ไม่คู่ควรที่จะกิน เช่น ของอย่างนี้ฉัน
	ไม่กินให้เสียปาก.
เสียเปรียบ	ก. เป็นรอง, ด้อยกว่า, เช่น คนซื่อมักเสียเปรียบคนโกง.
เสียเปล่า	ก. เสียไปโดยไม่ได้ประโยชน์ เช่น อย่าปล่อยเวลาให้เสีย
	เปล่า. ว. เสียแรงที่ (เป็นสำนวนใช้ในเชิงตำหนิ) เช่น เป็น
	ลูกผู้หญิงเสียเปล่า ไม่รู้จักการบ้านการเรือน มีสมองเสีย
	เปล่า แต่ไม่รู้จักคิด.
เสียผี	ก. ทำพิธีเซ่นผีเพื่อขอขมาในความผิดเชิงชู้สาวตามประเพณี
	ท้องถิ่น.
เสียผู้ใหญ่	ก. เสียคุณลักษณะของผู้ใหญ่ ทําให้ไม่เป็นที่เคารพเชื่อถือ
	ของผู้อื่น เช่น เธอมาขอให้ฉันไปตกลงหมั้นกับฝ่ายโน้น
	เรียบร้อยแล้ว มาเปลี่ยนใจเสียเช่นนี้ ฉันก็เสียผู้ใหญ่.
เสียแผน	ก. ผิดไปจากแผนการที่วางไว้ เช่น วางแผนจะไปเที่ยว
	แต่ฝนตกหนักจนไปไม่ได้ เลยเสียแผนหมด.
เสียพรหมจรรย์	ก. ขาดจากความเป็นนักบวชเพราะล่วงละเมิดการประพฤติ
	พรหมจรรย์.
เสียพรหมจารี	ก. ผ่านการร่วมประเวณีครั้งแรก (ใช้แก่ผู้หญิง), เสียสาว ก็ว่า.
เสียเพศ	(วรรณ) ก. เปลี่ยนภาวะจากคฤหัสถ์เป็นนักบวช เช่น ซัดยัง
	เมืองมัทรบุรี เสียเพศเทพี เป็นดาบสศรีโสภา. (สมุทรโฆษ),
	เปลี่ยนภาวะจากนักบวชเป็นคฤหัสถ์ เช่น เสียฤษีพรตเพศ
	ห้องหิมเวศนาจลจรหล่ำน้นน ราชเวสมธารยิ ทรงเพศเป็น
	พญามหากระษัตราธิราช. (ม. คำหลวง นครกัณฑ์).
เสียภูมิ	ก. ถูกลบฐานะ, เสียฐานะท่าที, เช่น เป็นถึงนักมวยชั้นครู
	มาแพ้นักมวยหัดใหม่ เสียภูมิหมด ปัญหาง่าย ๆ ที่นักเรียน
	ถาม ครูตอบไม่ได้ เสียภูมิหมด.
เสียมารยาท	ก. แสดงกิริยาที่สังคมถือว่าไม่สมควร, เสียกิริยา ก็ว่า.
เสียมือ	ก. สูญเสียมือไป, โดยปริยายใช้ในความดูถูกดูหมิ่น เช่น
	คนอย่างนี้ ฉันไม่ไหว้ให้เสียมือหรอก.
เสียมือเสียตีน, เสียมือเสียเท้า	ก. สูญเสียมือและตีนไป, สูญเสียมือและเท้าไป, โดยปริยาย
	หมายถึงเสียบุคคลที่รับใช้ใกล้ชิดหรือไว้วางใจไป เช่น เด็ก
	คนนี้รับใช้ใกล้ชิดจนรู้ใจท่านสมภารมานาน ตายไปก็เท่ากับ
	ท่านเสียมือเสียตีนไป.
เสียยุบเสียยับ	ก. เสียแล้วเสียอีก (มักใช้แก่เงินทอง) เช่น ไปเที่ยวงานคราวนี้
	เสียยุบเสียยับ.
เสียรอย	(วรรณ) ก. ทํารอยให้หลงเข้าใจผิด เช่น แล้วเสียรอยถอย
	หลังลงสู่สระศรี. (ม. ร่ายยาว กุมาร).
เสียรังวัด	ก. พลอยได้รับผิดด้วยในเหตุที่เกิดขึ้น, พลอยเสียหายไปด้วย,
	เช่น เด็กในบ้านไปขโมยมะม่วงของเพื่อนบ้าน เขามาต่อว่า
	เจ้าของบ้านก็พลอยเสียรังวัดไปด้วย.
เสียราศี	ก. เสียสง่า, เสียเกียรติยศ, เสียศักดิ์ศรี, เสียสิริมงคล, เช่น
	คบคนชั่วทำให้เสียราศี.
เสียรำคาญ	ก. ทำให้ความรำคาญหมดไป เช่น เขามาเซ้าซี้ขอให้ช่วยซื้อ
	ของก็เลยต้องซื้อเพราะอดเสียรำคาญไม่ได้, ตัดรำคาญ ก็ว่า.
เสียรู้	ก. แพ้เพราะโง่กว่าเขาหรือไม่ทันชั้นเชิงเขา.
เสียรูป	ก. ผิดรูปผิดร่างไป เช่น กระเป๋าใบนี้ใส่ของอัดแน่นจนเกินไป
	ทำให้เสียรูปหมด.
เสียรูปคดี	(ปาก) ก. เป็นผลให้คดีเปลี่ยนไปในทางที่เสียเปรียบ.
เสียรูปทรง, เสียรูปเสียทรง	ก. ผิดไปจากรูปทรงเดิม, ผิดไปจากรูปทรงที่ถือว่างาม, เช่น
	เขาป่วยหนักมา ๓ เดือน ผอมมากจนเสียรูปเสียทรงหมด
	ตอนสาว ๆ ก็รูปร่างดี พอมีอายุมากขึ้น อ้วนเผละจนเสีย
	รูปทรงหมด.
เสียแรง	ก. เสียเรี่ยวแรง เช่น งานนี้ทำไปก็เสียแรงเปล่า ๆ ได้ผลประโยชน์
	ไม่คุ้ม. ว. ที่น้อยใจหรือผิดหวังที่ลงแรงไปแล้วแต่ไม่ได้ผลสม
	ประสงค์ เช่น เสียแรงไว้วางใจให้รู้ความลับของบริษัทกลับเอาไป
	เปิดเผยให้ฝ่ายตรงข้ามรู้ได้.
เสียฤกษ์	ก. ทำไม่ได้ในระหว่างเวลามงคลที่กำหนดไว้ (ใช้ในทาง
	โหราศาสตร์) เช่น เจ้าสาวเป็นลมหมดสติในระหว่างพิธี
	รดน้ำสังข์ เลยทำให้เสียฤกษ์; ไม่ทันเวลาที่นัดหมาย เช่น
	นัดกันจะไปธุระแต่เขามาไม่ทัน เสียฤกษ์หมด.
เสียเลือดเนื้อ, เสียเลือดเสียเนื้อ	ก. บาดเจ็บล้มตาย เช่น ในการสู้รบกัน ย่อมเสียเลือดเสียเนื้อ
	เป็นธรรมดา.
เสียเวลา	ก. ใช้เวลาหมดไป เช่น วันหนึ่ง ๆ เขาเสียเวลาคอยรถประจำ
	ทางเป็นชั่วโมง, โดยปริยายหมายความว่า หมดเวลาไปโดย
	ไม่ได้ประโยชน์คุ้ม เช่น หนังสือเล่มนี้เสียเวลาอ่าน.
เสียศูนย์	ก. ผิดจากแนวที่ถูกต้อง เช่น ปืนเสียศูนย์ ยิงได้ไม่แม่นยำ.
เสียเศวตฉัตร	ก. เสียความเป็นเจ้าเป็นใหญ่, เสียราชสมบัติ, เสียบ้านเสียเมือง,
	เสียเอกราช, ใช้พูดย่อว่า เสียฉัตร ก็มี.
เสียสติ	ว. มีสติฟั่นเฟือน, คุ้มดีคุ้มร้าย.