| เสียสมอง | ก. สิ้นเปลืองความคิด เช่น เรื่องนี้คิดไปก็เสียสมองเปล่า ๆ |
| ปัญหาข้อนี้ยากมาก เสียสมองอยู่นานกว่าจะคิดออก, เสีย |
| หัว ก็ว่า. |
|
|
| เสียสละ | ก. ให้โดยยินยอม, ให้ด้วยความเต็มใจ, เช่น ทหารเสียสละ |
| ชีวิตเพื่อปกป้องเอกราชของชาติ พ่อแม่เสียสละทุกสิ่งทุก |
| อย่างได้เพื่อลูก. |
|
|
| เสียสัตย์ | ก. ละทิ้งคำมั่นสัญญา เช่น ยอมเสียชีวิตดีกว่าเสียสัตย์. |
|
|
| เสียสันดาน | (ปาก) ก. เสียอุปนิสัยที่มีมาแต่กำเนิด (ใช้เป็นคำตำหนิ) เช่น |
| เด็กคนนี้เสียสันดาน ชอบลักขโมยของคนอื่น. |
|
|
| เสียสายตา | ก. ทำให้สายตาเสื่อมลงหรือเลวลง เช่น อย่าอ่านหนังสือใน |
| ที่ที่มีแสงสว่างน้อย จะทำให้เสียสายตา; โดยปริยายใช้ใน |
| ความดูถูกดูหมิ่น เช่น ของอย่างนี้ ฉันไม่ดูให้เสียสายตาหรอก, |
| เสียตา ก็ว่า. |
|
|
| เสียสาว | ก. ผ่านการร่วมประเวณีครั้งแรก (ใช้แก่ผู้หญิง), เสียพรหมจารี |
| ก็ว่า. |
|
|
| เสียเส้น | ก. เสียจังหวะ เช่น เขากำลังเล่าเรื่องตื่นเต้น เธอก็พูดขัดคอ |
| ขึ้นมา ทำให้เสียเส้นหมด, พลาดโอกาสที่หวังไว้หรือที่ตั้งใจ |
| ไว้ เช่น เตรียมจัดงานใหญ่โตเพื่อต้อนรับผู้ใหญ่ แต่ปรากฏ |
| ว่าท่านไม่มา ทำให้เสียเส้นหมด. |
|
|
| เสียหน้า | ก. ขายหน้า เช่น ลูกประพฤติตัวไม่ดี พลอยทำให้พ่อแม่ |
| เสียหน้าไปด้วย. |
|
|
| เสียหลัก | ก. ผิดไปจากหลักการ หลักเกณฑ์ หรือความถูกต้องเป็นต้น |
| เช่น เป็นผู้ใหญ่มีคนเขานับถือ ทำสิ่งใดอย่าให้เสียหลัก; ซวด |
| เซ, พลาดท่า, ทรงตัวไม่ได้, เช่น คนเมาเสียหลักเลยพลัดตก |
| ลงไปในคลอง. |
|
|
| เสียหลาย | ก. เสียทรัพย์สินเงินทองเป็นต้นไปมาก เช่น งานนี้เสียหลาย |
| แล้ว ยังไม่ได้อะไรเป็นชิ้นเป็นอันเลย; เสียเปล่า (ใช้ในความ |
| ปฏิเสธ) เช่น เด็กกำพร้าคนนี้ เลี้ยงไว้จนโตก็พึ่งได้ ไม่เสีย |
| หลาย งานวิจัยชิ้นนี้ทำไปก็ได้ประโยชน์ ไม่เสียหลาย. |
|
|
| เสียหัว | ก. สูญเสียหัวไป; สิ้นเปลืองความคิด เช่น ปัญหาโลกแตก |
| อย่างนี้ อย่าคิดให้เสียหัวเลย เลขข้อนี้กว่าจะทำได้ก็เสีย |
| หัวไปหลายชั่วโมง, เสียสมอง ก็ว่า; (ถิ่นอีสาน) เสียภาษี. |
|
|
| เสียหาย | ก. เสื่อมเสีย เช่น เขาประพฤติตัวไม่ดี ทำให้วงศ์ตระกูลพลอย |
| เสียหายไปด้วย; ยับเยิน, ย่อยยับ, เช่น ปีนี้ฝนตกหนัก น้ำท่วม |
| ไร่นาเสียหายหมด, เสีย ก็ว่า. |
|
|
| เสียหู | ก. สูญเสียหูไป, โดยปริยายใช้ในความดูถูกดูหมิ่น เช่น เรื่องไร้ |
| สาระเช่นนี้ ฉันไม่ฟังให้เสียหูหรอก. |
|
|
| เสียหูเสียตา | ก. สูญเสียหูและตาไป, โดยปริยายหมายความว่า ไม่อยาก |
| ดูไม่อยากฟัง เช่น ละครไม่มีคุณภาพอย่างนี้ ฉันไม่ดูให้เสีย |
| หูเสียตาหรอก. |
|
|
| เสียเหลี่ยม | ก. เสียชั้นเชิงท่าที เช่น ในการเจรจาอย่าให้เสียเหลี่ยมเขาได้, |
| ถูกลบเหลี่ยม เช่น นักเลงโตเสียเหลี่ยม ถูกนักเลงรุ่นน้องดัก |
| ตีหัว, เสียเหลี่ยมเสียคม ก็ว่า. |
|
|
| เสียเหลี่ยมเสียคม | ก. เสียเหลี่ยม. |
|
|
| เสียอารมณ์ | ก. หงุดหงิด เช่น รถติดมากเลยทำให้เสียอารมณ์. |
|
|
| เสีย ๒ | คําประกอบท้ายกริยาหรือวิเศษณ์ เพื่อให้เน้นความหมาย |
| หรือให้เสร็จไป เช่น กินเสีย มัวไปช้าเสีย. |
|
|
| เสียซิ, เสียซี | คำประกอบท้ายกริยา แสดงคำสั่งหรือแนะนำเป็นต้น เช่น |
| กินเสียซิ ไปเสียซี. |
|
|
| เสียได้ | คำประกอบท้ายกริยา แสดงความผิดหวังเป็นต้น เช่น ตั้งใจ |
| มาหาเพื่อนทั้งที กลับไม่อยู่เสียได้. |
|
|
| เสียเถอะ, เสียเถิด | คำประกอบท้ายกริยา แสดงการเกลี้ยกล่อมหรือขอร้อง |
| เป็นต้น เช่น ไปเสียเถิด. |
|
|
| เสียที ๒ | คำประกอบท้ายกริยา แสดงความตั้งใจมั่นหมาย เช่น วันนี้ |
| มีเวลาว่าง จะได้จัดโต๊ะหนังสือเสียที, คำประกอบท้ายกริยา |
| แสดงความโล่งใจ เช่น เขามานั่งคุยอยู่นานกลับไปเสียที |
| เราจะได้ทำอย่างอื่นบ้าง. |
|
|
| เสียแล้ว | คำประกอบท้ายกริยา แสดงความเป็นอดีต เช่น ยังไม่ทันได้ |
| พูดคุยกันเลย เขาก็กลับไปเสียแล้ว. |
|
|
| เสียหน่อย | คำประกอบท้ายกริยา แสดงความอ้อนวอนหรือความไม่เต็ม |
| ใจเป็นต้น เช่น กินเสียหน่อยนะ ไปงานเขาเสียหน่อย ทำเสีย |
| หน่อย. |
|
|
| เสียหนัก | คำประกอบท้ายกริยา หมายความว่า มาก เช่น งานอย่างนี้ |
| ทำมาเสียหนักแล้ว. |
|
|
| เสียง | น. สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยหู เช่น เสียงฟ้าร้อง เสียงเพลง เสียงพูด; |
| ความเห็น เช่น เรื่องนี้ฉันไม่ออกเสียง, ความนิยม เช่น คนนี้ |
| เสียงดี มีหวังได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร, |
| คะแนนเสียง เช่น ลงมติกันแล้วเขาชนะเพราะได้เสียงข้าง |
| มาก. |
|
|
| เสียงกระเส่า | น. เสียงสั่นเครือและเบา. |
|
|
| เสียงกร้าว | ว. อาการที่พูดด้วยเสียงแข็งกระด้าง เช่น เขาพูดเสียงกร้าว |
| ไม่ยำเกรงใคร. |
|
|
| เสียงก้อง | น. เสียงดังมากอย่างเสียงในที่จำกัด เช่นในโบสถ์; เสียงดัง |
| ไปได้ไกล. |
|
|
| เสียงกังวาน | น. เสียงแผ่กระจายอยู่ได้นาน; กระแสเสียงแจ่มใส. |
|
|
| เสียงเกรี้ยว | ว. อาการที่เปล่งเสียงอย่างโกรธจัด เช่น เขาคงกำลังโกรธอยู่ |
| เราพูดด้วยดี ๆ กลับตวาดเสียงเกรี้ยว, เสียงเขียว ก็ว่า. |
|
|
| เสียงเขียว | ว. อาการที่เปล่งเสียงอย่างโกรธจัด เช่น เขาเข้าไปผิดจังหวะ |
| หัวหน้ากำลังโกรธอยู่ เลยถูกตวาดเสียงเขียว, เสียงเกรี้ยว |
| ก็ว่า. |
|
|
| เสียงแข็ง | ว. อาการที่กล่าวออกมาอย่างยืนยันหนักแน่น เช่น เขาเถียง |
| เสียงแข็งว่าเขาทำถูกต้องแล้ว; อาการที่พูดด้วยน้ำเสียงไม่ |
| สุภาพ เช่น อย่าพูดเสียงแข็งกับพ่อแม่. น. คะแนนเสียงดี |
| เช่น ในพื้นที่นี้เขามีเสียงแข็งมาก คงได้รับเลือกตั้งแน่. |
|
|
| เสียงเงียบ | (สำ) น. กลุ่มชนที่ยังไม่ออกเสียงแสดงความคิดเห็นของตน |
| ให้ปรากฏชัดว่าจะสนับสนุนฝ่ายใด. |
|
|
| เสียงดี | น. เสียงเพราะ; โดยปริยายหมายถึงคะแนนเสียงหนาแน่น |
| เช่น เขาเป็นนักการเมืองที่มีคนนิยมมาก ลงสมัครรับเลือก |
| ตั้งแต่ละครั้งมีเสียงดีเสมอ. |
|
|
| เสียงตก | น. ความสามารถในการร้องเพลงต่ำกว่าระดับเดิม เพราะ |
| ร้องมากไปหรืออายุมากขึ้นเป็นต้น เช่น นักร้องคนนี้เคยเสียง |
| ดี แต่เวลานี้เสียงตกไปมาก เพราะอายุมากขึ้น; โดยปริยาย |
| หมายถึงคะแนนเสียงต่ำลง เช่น ในพื้นที่นี้เขามีเสียงตกไป |
| มาก สงสัยว่าเลือกตั้งครั้งนี้คงจะไม่ได้รับเลือก. |
|
|
| เสียงตามสาย | น. เสียงที่ส่งออกไปโดยใช้สายเป็นสื่อ. |
|
|
| เสียงแตก | น. เสียงพูดในตอนแตกเนื้อหนุ่ม เช่น เด็กคนนี้พูดเสียงแตก |
| แสดงว่าเริ่มจะเป็นหนุ่มแล้ว; โดยปริยายหมายถึงคะแนน |
| เสียงแตกแยก เช่น เรื่องนี้ยังลงมติไม่ได้ เพราะในที่ประชุม |
| ยังมีเสียงแตกกัน. |
|
|
| เสียงแตกพร่า, เสียงพร่า | น. น้ำเสียงที่ไม่ชัดเจนแจ่มใส แหบเครือ ไม่สม่ำเสมอ คล้าย |
| มี ๒ เสียงปนกัน เช่น เปิดวิทยุไม่ตรงคลื่น ทำให้เสียงแตก |
| พร่า ฟังไม่รู้เรื่อง. |
|
|
| เสียงทอง | ว. มีเสียงเพราะเป็นพิเศษทำให้มีคนนิยมมาก เช่น เขาเป็น |
| นักร้องเสียงทอง. |
|
|
| เสียงเท่าฟ้าหน้าเท่ากลอง | (สำ) น. เสียงอึกทึกครึกโครมแสดงว่ามีความสนุกสนานร่าเริง |
| เต็มที่, เสียงดังมาก. |
|
|
| เสียงนกเสียงกา | (สำ) น. ความเห็นของคนที่ไม่มีอำนาจ เช่น เป็นผู้หลักผู้ใหญ่ |
| น่าจะฟังเสียงนกเสียงกาบ้าง. |
|
|
| เสียงปร่า | น. เสียงพูดที่แสดงอารมณ์ไม่พอใจ ตรงข้ามกับความรู้สึกที่ |
| แท้จริง, เสียงตอบรับที่แสดงอารมณ์ไม่พอใจ. |
|
|
| เสียงแปร่ง | น. เสียงพูดที่ผิดเพี้ยนไปจากเสียงที่พูดกันเป็นปรกติในถิ่นนั้น ๆ. |
|
|
| เสียงแปร่งหู | น. เสียงพูดที่ผิดเพี้ยนไปจากปรกติ เนื่องจากมีอารมณ์ไม่พอใจ |
| แฝงอยู่. |
|
|
| เสียงพยัญชนะ | น. เสียงพูดที่เปล่งออกมาโดยใช้อวัยวะส่วนต่าง ๆ ในปากและ |
| คอ เช่น เสียง ป โดยทั่วไปจะออกเสียงพยัญชนะร่วมกับเสียง |
| สระ, พยัญชนะ ก็เรียก. |
|
|
| เสียงเพี้ยน | น. เสียงดนตรีหรือเสียงร้องเพลงที่คลาดเคลื่อนไปจากระดับ |
| เล็กน้อย, เสียงพูดที่มีสำเนียงคลาดเคลื่อนเล็กน้อย. |
|
|
| เสียงเล็กเสียงน้อย | น. น้ำเสียงที่แสร้งดัดให้เล็กหรือเบากว่าปรกติในลักษณะออด |
| อ้อนเป็นต้น. |
|
|
| เสียงเลื่อน | น. เสียงร้องเพลงที่ผิดระดับไปทีละน้อย ๆ. |
|
|
| เสียงเลื้อน | (โบ) น. เสียงอ่านหรือสวดทำนองเสนาะ เช่น เสียงเลื้อนเสียงขับ. |
| (จารึกพ่อขุนรามคำแหง). |
|
|
| เสียงสระ | น. เสียงพูดที่เปล่งออกมาโดยอาศัยการเคลื่อนไหวของลิ้นและ |
| ริมฝีปากเป็นสําคัญ แต่ไม่มีการสกัดกั้นจากอวัยวะส่วนใด |
| ส่วนหนึ่งในปาก เช่น เสียง อะ อา โดยทั่วไปจะออกเสียงสระ |
| ร่วมกับเสียงพยัญชนะ หรือออกเสียงเฉพาะเสียงสระอย่าง |
| เดียวก็ได้, สระ ก็เรียก. |
|
|
| เสียงสวรรค์ | น. เสียงของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยที่รัฐบาลควร |
| รับฟัง ในความว่า เสียงประชาชนคือเสียงสวรรค์. |
|
|
| เสียงสะท้อน | น. เสียงที่ย้อนกลับมามีลักษณะคล้ายเสียงเดิม เนื่องจากคลื่น |
| เสียงไปกระทบสิ่งขวางกั้นแล้วย้อนกลับ อย่างเสียงในถ้ำใน |
| หุบเขาเป็นต้น, โดยปริยายหมายถึงความคิดเห็นของกลุ่มชน |
| ที่มีปฏิกิริยาต่อการกระทำบางอย่างของอีกฝ่ายหนึ่ง. |
|
|
| เสียงหลง | น. เสียงที่แผดดังผิดปรกติ เช่น เธอตกใจร้องจนเสียงหลง; |
| เสียงที่ผิดระดับเสียงดนตรี เช่น เขาเป็นนักร้องไม่ได้ เพราะ |
| ร้องเสียงหลงอยู่เสมอ. |
|
|
| เสียงหวาน | น. น้ำเสียงไพเราะนุ่มนวลน่าฟัง. |
|
|
| เสียงห้าว | น. เสียงใหญ่ เช่น ผู้ชายมักมีเสียงห้าวกว่าผู้หญิง. |
|
|
| เสียงเหน่อ | น. เสียงพูดที่เพี้ยนไปจากสำเนียงมาตรฐาน. |
|
|
| เสียงแหบ | น. เสียงที่แห้งไม่แจ่มใส; ชื่อของกลุ่มเสียงที่บีบให้สูงเป็น |
| พิเศษของเครื่องดนตรีประเภทเครื่องเป่า โดยเฉพาะปี่ใน. |
|
|
| เสียงอ่อน | น. คําพูดที่เพลาความแข็งลง. |
|
|
| เสียงอ่อนเสียงหวาน | น. น้ำเสียงที่ไพเราะน่าฟัง, น้ำเสียงที่แสร้งดัดให้เบา ช้าลง |
| และไพเราะน่าฟัง เพื่อประจบเป็นต้น. |
|
|
| เสี่ยง ๑ | น. ส่วนย่อยที่แตกออกจากส่วนใหญ่ เช่น เขาทำแจกันตกแตก |
| เป็นหลายเสี่ยง. |
|
|
| เสี่ยง ๒ | ก. ลองเผชิญดู, ลองทำดูในสิ่งที่อาจให้ผลได้ ๒ ทาง คือ ดี |
| หรือไม่ดี แต่หวังว่าจะได้ผลทางดี เช่น งานนี้ไม่แน่ใจว่าจะ |
| สำเร็จหรือไม่ ต้องเสี่ยงทำดู. |
|
|
| เสี่ยงบุญเสี่ยงกรรม | ก. ลองทำดูโดยเชื่อว่าสุดแต่บุญหรือบาปจะบันดาลให้เป็นไป |
| เช่น ลองเสี่ยงบุญเสี่ยงกรรมขอเด็กกำพร้ามาเลี้ยงดู ถ้าเขา |
| มีบุญก็จะได้ดิบได้ดีต่อไป. |
|
|
| เสี่ยง ๓ | ก. มีโอกาสจะได้รับทุกข์หรืออันตรายเป็นต้น เช่น พูดอย่างนี้ |
| เสี่ยงคุกเสี่ยงตะราง. |
|
|
| เสี่ยงชีวิต | ก. ยอมทำสิ่งที่อาจเป็นอันตรายต่อชีวิต เช่น ทหารเสี่ยงชีวิต |
| เข้ากู้กับระเบิด. |
|
|
| เสี่ยงภัย | ก. ทำลงไปโดยไม่เกรงอันตราย เช่น ตำรวจดับเพลิงเสี่ยงภัย |
| เข้าไปช่วยคนที่ติดอยู่ในบ้านที่ไฟกำลังไหม้. |
|
|
| เสี่ยง ๔ | ก. ตั้งจิตอธิษฐานใช้สิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นเครื่องเสี่ยงเพื่อทราบ |
| ความเป็นไปในอนาคตของตนหรือผู้อื่น, ถ้าใช้เทียนเสี่ยง |
| เรียกว่า เสี่ยงเทียน, ถ้าใช้ดอกบัวเสี่ยง เรียกว่า เสี่ยงดอกบัว, |
| โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เสี่ยงบุญ |
| เสี่ยงบารมี เสี่ยงโชค เสี่ยงวาสนา. |
|
|
| เสี่ยงทาย | ก. หาคำทำนายโชคชะตาของตนจากสลากหรือใบเซียมซี |
| โดยการสั่นติ้วหรือโยนไม้เสี่ยงทายเป็นต้น. |
|
|
| เสียด | ก. เบียดกัน เช่น เจดีย์ระดะแซง เสียดยอด. (นิ. นรินทร์); เสียบ, |
| แทรก, แซง, เช่น สูงเสียดฟ้า; อาการที่รู้สึกอึดอัดหรือแทงยอก |
| ในท้องหรืออกเนื่องจากมีลมอยู่ ในคำว่า เสียดท้อง เสียดอก. |
|
|
| เสียดแทง | ว. อาการที่กล่าวให้เจ็บใจด้วยความริษยาเป็นต้น เช่น วาจา |
| เสียดแทงย่อมทำลายมิตร. |
|
|
| เสียดแทรก | ก. เบียดเข้าไปในระหว่างกลุ่มคนหรือของจำนวนมากที่อยู่ |
| ชิด ๆ กัน. |
|
|
| เสียดใบ | ก. แล่นก้าวให้ใบเฉียงลม. |
|
|
| เสียดสี | ก. ถูกัน เช่น กิ่งไม้เสียดสีกันจนเกิดไฟไหม้ป่า. ว. อาการ |
| ที่ว่ากระทบกระเทียบเหน็บแนมด้วยความอิจฉาเป็นต้น |
| เช่น เธอไม่ชอบเขา จึงพูดเสียดสีเขาเสมอ ๆ. |
|
|
| เสี้ยน ๑ | น. เนื้อไม้ที่แตกเป็นเส้นเล็ก ๆ ปลายแหลมอย่างหนาม, เรียก |
| สิ่งอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น หน่อไม้แก่มีเนื้อเป็นเสี้ยน; ข้าศึก |
| เช่น สระทุกข์ราษฎร์รอนเสี้ยน. (นิ. นรินทร์), เหือดเสี้ยนศึก |
| สยาม สิ้นนาฯ. (ตะเลงพ่าย). |
|
|
| เสี้ยนแผ่นดิน, เสี้ยนหนามแผ่นดิน | น. ข้าศึก, ผู้ที่คิดคดทรยศต่อแผ่นดิน. |
|
|
| เสี้ยนศึก | (โบ) น. ข้าศึกศัตรูที่ก่อการร้าย. |
|
|
| เสี้ยนหนาม | น. ข้าศึกศัตรูที่ก่อความเดือดร้อนให้. |
|
|
| เสี้ยน ๒ | น. ชื่อไม้ต้นชนิด Diplospora singularis Korth. ในวงศ์ |
| Rubiaceae ดอกสีขาว ออกเป็นช่อสั้นตามง่ามใบ ผลกลม. |
|
|
| เสียบ ๑ | ก. แทงคาไว้ เช่น เอาไม้แหลมเสียบปลา เอามีดเสียบพุง, |
| เอาของดันลงบนปลายสิ่งที่แหลม ๆ เช่น เอากระดาษเสียบ |
| บนที่เสียบกระดาษ, เหน็บ เช่น เอาจดหมายเสียบไว้ที่ประตู; |
| ยืนตัวแข็งทื่อต่อหน้าผู้ใหญ่เป็นการแสดงกิริยาไม่อ่อนน้อม |
| เรียกว่า ยืนเสียบ. |
|
|
| เสียบยอด | น. วิธีขยายพันธุ์ต้นไม้แบบหนึ่ง โดยตัดกิ่งต้นที่จะขยายซึ่ง |
| มีตาติดอยู่ ปาดปลายให้เป็นรูปลิ่มแล้วนำไปเสียบที่กิ่งของ |
| อีกต้นหนึ่งที่เป็นชนิดเดียวกัน โดยผ่าบากกิ่งไว้ให้เสียบได้ |
| พันด้วยแถบพลาสติกให้แน่น. ก. ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการ |
| เช่นนั้น. |
|
|
| เสียบหนู | น. ไม้ที่เสียบขัดกับไม้ข้างควายที่ขนาบจากหลบหลังคาเรือน; |
| ไม้ฝนทองที่เขียนบนพินทุอิ เป็น สระอี. |
|
|
| เสียบ ๒ | น. ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิด หลายสกุล หลายวงศ์ เช่น |
| ชนิด Donax faba ในวงศ์ Donacidae เปลือกรูปสามเหลี่ยม |
| สีเหลืองนวล ลายสลับสีเข้มหลากสี เช่น นํ้าตาลเข้ม ฝังตัว |
| อยู่ตามหาดทรายในระดับนํ้าขึ้นนํ้าลง นํามาดองนํ้าปลา. |
|
|
| เสียม ๑ | น. ชื่อเครื่องมือสําหรับขุด แซะ และพรวนดินชนิดหนึ่งทำด้วย |
| เหล็ก มีด้ามยาว. |
|
|
| เสียม ๒ | น. เมืองไทย, ไทย. (เป็นสําเนียงที่ชาวต่างประเทศเรียกเพี้ยน |
| จากคํา สยาม). |
|
|
| เสี่ยม | (โบ) ว. เสงี่ยม. |
|
|
| เสี่ยมสาร | ว. เสงี่ยมงาม. |
|
|
| เสี้ยม | ก. ทําให้แหลม เช่น เสี้ยมไม้; โดยปริยายหมายความว่า ยุแหย่ |
| ให้เขาแตกกันหรือทะเลาะกัน. ว. มีลักษณะค่อนข้างแหลม ใน |
| คำว่า หน้าเสี้ยม คางเสี้ยม. |
|
|
| เสี้ยมเขาควายให้ชนกัน | (สํา) ก. ยุยงให้โกรธ เกลียด หรือวิวาทกัน. |
|
|
| เสี้ยมสอน | ก. สอนโดยยุยงให้ใช้เล่ห์กล เช่น เขาถูกเสี้ยมสอนให้กระด้าง |
| กระเดื่องต่อฝ่ายปกครอง เขาเสี้ยมสอนลูกให้เป็นโจร. |
|
|
| เสียว | ก. รู้สึกแปลบเพราะเจ็บ เช่น รู้สึกเสียวที่ข้อเท้าเพราะเท้า |
| แพลง,เกิดอาการที่ทําให้ขนลุกหรือกลัว เช่น เดินเข้าไปใน |
| ป่าช้าเวลาค่ำ ๆ ได้ยินเสียงแกรกกรากก็รู้สึกเสียว พอเห็น |
| เข็มฉีดยาก็เสียวเสียแล้ว, รู้สึกวาบในหัวใจด้วยความ |
| กําหนัด; โดยปริยายหมายความว่า รู้สึกเกรง เช่น เขาไม่ได้ |
| ส่งการบ้านเสียวอยู่ตลอดเวลาว่าครูจะเรียกไปลงโทษ. |
|
|
| เสียวซ่าน | ก. รู้สึกวาบวับเข้าไปในหัวใจด้วยความกำหนัดยินดี. |
|
|
| เสียวฟัน | ก. รู้สึกแปลบที่ฟันเพราะเคลือบฟันสึกหรือฟันเป็นรูเป็นต้น. |
|
|
| เสียวสยอง | ก. รู้สึกหวาดกลัวจนขนลุกขนชัน เช่น เกิดอุบัติเหตุรถชนกัน |
| คนตายเป็นจำนวนมาก เห็นแล้วเสียวสยอง. |
|
|
| เสียวสันหลัง | ว. รู้สึกหวาดกลัว เช่น เดินในป่าช้ายามดึก รู้สึกเสียวสันหลัง, |
| หนาวสันหลัง ก็ว่า. |
|
|
| เสียวไส้ | ก. รู้สึกหวาดเมื่อได้เห็นหรือได้ยินเกี่ยวกับสิ่งที่น่ากลัวว่าอาจ |
| ทำให้เกิดอันตรายได้ เช่น เด็กเอาปืนมาเล่นกัน เห็นแล้วเสียว |
| ไส้. ว. อาการที่รู้สึกหวาดเมื่อได้เห็นหรือได้ยินเกี่ยวกับสิ่งที่ |
| น่ากลัวว่าอาจทำให้เกิดอันตรายได้ เช่น เขาขับรถเร็วมากจน |
| น่าเสียวไส้. |
|
|
| เสี่ยว ๑ | (ถิ่นอีสาน) น. เพื่อน, เกลอ. |
|
|
| เสี่ยว ๒ | (โบ) ก. เฉี่ยว, ขวิด. |
|
|
| เสี้ยว | น. ส่วน ๑ ใน ๔ เช่น เขาผ่าแตงโมออกเป็น ๔ เสี้ยว, ส่วน |
| ย่อย เช่น เขาผ่าฟักทองเป็นเสี้ยวเล็ก ๆ. ว. เฉ, ไม่ตรง, |
| เช่น เธอตัดผ้าเสี้ยว. |
|
|
| เสือ ๑ | น. ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Felidae ซึ่งเป็นวงศ์เดียว |
| กับแมว แต่ตัวใหญ่กว่า เป็นสัตว์กินเนื้อ หากินเวลากลางคืน |
| มีหลายชนิด เช่น เสือโคร่ง (Panthera tigris) เสือดาว หรือ |
| เสือดํา (P. pardus), โดยปริยายใช้เรียกคนเก่งคนดุร้าย; ชื่อ |
| หนึ่งของดาวฤกษ์จิตรา มี ๑ ดวง, ดาวต่อมนํ้า ดาวตาจระเข้ |
| หรือ ดาวไต้ไฟ ก็เรียก. |
|
|
| เสือกระดาษ | (ปาก) น. ประเทศ องค์การ หรือผู้ที่ทําท่าทีประหนึ่งมีอํานาจมาก |
| แต่ความจริงไม่มี. |
|
|
| เสือกระต่าย | ดู แมวป่า ที่ แมว ๑. |
|
|
| เสือกินวัว | น. ชื่อการเล่นชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยพื้นที่สี่เหลี่ยมจัตุรัสขีด |
| เป็นตา ๑๖ ตา มีผู้เล่น ๒ ฝ่าย ฝ่ายเสือมี ๔ ตัว ฝ่ายวัวมี ๑๒ |
| ตัว โดยฝ่ายเสือวางเสือ ๔ ตัวไว้ที่มุมทั้ง ๔ แล้วฝ่ายวัวจะวาง |
| วัวลงในช่องทีละตัว พยายามไม่ให้เสือกินได้ การเดินต้องเดิน |
| ทางตรงทีละช่อง เวลาเสือกินวัวต้องข้ามวัวไป ๑ ช่อง ถ้าเสือ |
| ถูกล้อมจนเดินไม่ได้ ฝ่ายเสือก็แพ้ ถ้าฝ่ายวัวถูกเสือกินหมด |
| ฝ่ายวัวก็แพ้. |
|
|
| เสือเก่า | (ปาก) น. คนที่เคยมีความเก่งกล้าสามารถหรือมีอํานาจมาก่อน. |
|
|
| เสือข้ามห้วย | น. ชื่อการเล่นโดยใช้วิธีกระโดดข้ามกัน. |
|
|
| เสือจนท่า ข้าจนทาง | (สํา) จำเป็นต้องยอมเพื่อเอาตัวรอด. |
|
|
| เสือซ่อนเล็บ | (สํา) น. ผู้ที่มีความเก่งกล้าสามารถแต่ไม่ยอมแสดงออกมา |
| ให้ปรากฏ, ผู้มีเล่ห์กลอยู่ในใจ, ผู้เก็บความรู้สึกไว้ได้ดี; ชื่อ |
| เรียกอาวุธชนิดหนึ่ง อย่างมีดพก ๒ เล่ม สอดประกบกันสนิท |
| ดูเหมือนว่าเป็นไม้แท่งเดียว. |
|
|
| เสือเฒ่าจำศีล, เสือเฒ่าเจ้าเล่ห์ | (สํา) น. ชายสูงอายุที่มีท่าทีสงบเสงี่ยมน่านับถือ แต่เจ้ามารยา |
| มีเล่ห์เหลี่ยมมาก. |
|
|
| เสือดาว ๑ | ดู ดาว ๒. |
|
|
| เสือดำ | ดู ดาว ๒. |
|
|
| เสือตกถัง | น. ชื่อเครื่องดักหนูชนิดหนึ่ง มีเหยื่อห้อยไว้เหนือแผ่นกระดก |
| เมื่อหนูไปเหยียบปลายแผ่นกระดกเพื่อจะกินเหยื่อ ปลายแผ่น |
| ก็กระดกลงเพราะน้ำหนักตัวของหนู เมื่อหนูตกลง แผ่นกระดก |
| ก็กลับคืนที่ ปิดช่องไว้ หนูออกไม่ได้; ชื่อการเล่นชนิดหนึ่ง วิธีเล่น |
| ต้องขีดเส้นตรง ๒ เส้นตัดกันแล้วเขียนวงกลมไว้ระหว่างเส้น |
| แห่งใดแห่งหนึ่ง สมมุติให้เป็นถัง ผู้เล่นมี ๒ ฝ่ายสมมุติเป็นเสือ |
| ฝ่ายละ ๒ ตัว แต่ละฝ่ายจะสลับกันเดิน โดยเดินจากปลายเส้น |
| หนึ่งไปยังปลายอีกเส้นหนึ่ง หรือจากปลายเส้นมายังจุดกลาง |
| ก็ได้ ถ้าเสือฝ่ายใดเดินแล้วตกถัง ก็เป็นฝ่ายแพ้. |
|
|
| เสือตบก้น | น. ชื่อเครื่องดักหนูชนิดหนึ่ง มีไม้ตบตัวหนูให้ติดอยู่กับปาก |
| กระบอกเมื่อไกลั่น. |
|
|
| เสือติดจั่น | (สำ) ว. อาการที่เดินงุ่นง่านวนไปมาเหมือนเสือที่ติดอยู่ในจั่นหับ. |
|
|
| เสือทลายห้าง ช้างทลายโรง | (สํา) น. คนที่แสดงกิริยาเอะอะตึงตัง. |
|
|
| เสือนอนกิน | (สํา) น. คนที่ได้รับผลประโยชน์หรือผลกําไรโดยไม่ต้องลงทุน |
| ลงแรง. |
|
|
| เสือในร่างสมัน | (สํา) น. คนร้ายที่แฝงมาในร่างของคนดี. |
|
|
| เสือบอง | ดู แมวป่า ที่ แมว ๑. |
|
|
| เสือปลา | น. ชื่อเสือชนิด Felis viverrina ในวงศ์ Felidae พื้นลําตัวสีเทา |
| มีลายสีดําเป็นจุดกระจายอยู่ทั่วตัว กินปลาและสัตว์ขนาด |
| เล็ก, ทางภาคตะวันออกเรียกเสือปลาที่มีขนาดใหญ่ว่า |
| เสือแผ้ว. |
|
|
| เสือป่า | (เลิก) น. ผู้ช่วยพลรบซึ่งมีหน้าที่สอดแนมเพื่อสนับสนุนกองทหาร. |
|
|
| เสือป่าแมวเซา, เสือป่าแมวมอง | (เลิก) น. กองทหารโบราณ มีหน้าที่สอดแนมและซุ่มคอยดักตี |
| ข้าศึกเพื่อตัดเสบียงอาหาร. |
|
|
| เสือไฟ | น. ชื่อเสือชนิด Felis temmincki ในวงศ์ Felidae รูปร่างเพรียว |
| สูงขนาดสุนัข ขนสีนํ้าตาลแกมแดงตลอดตัว หรือที่หายาก |
| มีสีดำ หางยาวไล่เลี่ยกับลำตัว เวลาเดินยกหางขนานกับ |
| พื้น อาศัยอยู่ตามป่าโปร่ง กินสัตว์ขนาดเล็ก. |
|
|
| เสือแมลงภู่ | ดู ดาว ๒. |
|
|
| เสือร้องไห้ | น. เนื้อส่วนคอของวัวหรือควายที่มีพังผืดมาก, อาหารชนิดหนึ่ง |
| ปรุงด้วยเนื้อส่วนที่เรียกว่า เสือร้องไห้. |
|
|
| เสือรู้ | (สํา) น. คนที่มีไหวพริบหรือฉลาดรู้จักเอาตัวรอด. |
|
|
| เสือลากหาง | (สํา) น. คนที่ทําท่าทีเป็นเซื่องซึม เป็นกลอุบายให้ผู้อื่นตายใจ |
| แล้วเข้าทําการอย่างใดอย่างหนึ่งโดยไม่ทันให้รู้ตัว, คนที่ทําท่า |
| อย่างเสือลากหาง เพื่อขู่ให้กลัว เช่น ถือไม้เท้าก้าวเดินเป็น |
| ท่าทาง ทีเสือลากหางให้นางกลัว. (สังข์ทอง). |
|
|
| เสือลำบาก | น. เสือที่ถูกทำร้ายบาดเจ็บ มีความดุร้ายมากกว่าปรกติ, |
| โดยปริยายหมายถึงคนที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น. |
|
|
| เสือสมิง | น. เสือที่เชื่อว่าเดิมเป็นคนที่มีวิชาอาคมแก่กล้าแล้วต่อมา |
| สามารถจำแลงร่างเป็นเสือได้, เสือที่กินคนมาก ๆ เข้า เชื่อ |
| กันว่าวิญญาณคนตายเข้าสิง ต่อมาสามารถจำแลงร่าง |
| เป็นคนได้. |
|
|
| เสือสิ้นตวัก | (สํา) น. คนที่ฮึดสู้อย่างไม่คิดชีวิต, มักพูดเข้าคู่กับ สุนัขจนตรอก |
| ว่า เสือสิ้นตวัก สุนัขจนตรอก. |
|
|
| เสือสิ้นลาย | น. เสือแก่ที่หมดลายดูคล้ายเสือขาวออกหากินตามปรกติไม่ได้, |
| โดยปริยายหมายถึงคนที่เคยมีความเก่งกล้าสามารถมาก่อน |
| ต่อมาเมื่อร่างกายทุพพลภาพหรืออายุมากขึ้น ความเก่งกล้า |
| สามารถก็เสื่อมลง. |
|
|
| เสือหิว | (ปาก) น. คนที่อยากได้ผลประโยชน์หรือลาภสักการะโดยไม่ |
| เลือกว่าควรหรือไม่ควร. |
|
|
| เสือ ๒ | น. ชื่อปลาหลายชนิดและหลายวงศ์ซึ่งมีลายพาดขวางลําตัว |
| เช่น เสือพ่นนํ้า (Toxotes jaculator) ในวงศ์ Toxotidae เสือตอ |
| (Datnioides microlepis) ในวงศ์ Lobotidae. |
|
|
| เสื่อ | น. สาด, เครื่องสานชนิดหนึ่งสําหรับปูนั่งและนอน. |
|
|
| เสื่อกก | น. เครื่องปูลาดสำหรับรองนั่งหรือนอน ทำด้วยต้นกก ทอหรือ |
| สานเป็นผืนรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า. |
|
|
| เสื่อกระจูด | น. เครื่องปูลาดสำหรับรองนั่งหรือนอน ทำด้วยต้นกระจูด สาน |
| เป็นผืนรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า. |
|
|
| เสื่อเงิน | น. เครื่องปูลาดสำหรับรองนั่ง ทำด้วยแผ่นเงินตัดเป็นเส้นอย่าง |
| ตอก สานเป็นผืนตามขนาดพื้นที่ที่ปูลาด. |
|
|
| เสื่อน้ำมัน | น. พรมนํ้ามัน. (ดู พรมนํ้ามัน ที่ พรม ๑). |
|
|
| เสื่อผืนหมอนใบ | น. สำนวนที่เนื่องมาจากการที่คนจีนจากเมืองจีนเดินทางโดย |
| เรือสำเภาเข้ามาทำมาหากินในเมืองไทย โดยไม่มีทรัพย์สมบัติ |
| หรือข้าวของติดตัวมานอกจากเสื่อกับหมอนเท่านั้นแล้วสามารถ |
| ตั้งเนื้อตั้งตัวได้; โดยปริยายหมายถึงมีสมบัติติดตัวเพียงเล็ก |
| น้อย แต่มีวิริยอุตสาหะแล้วสามารถตั้งเนื้อตั้งตัวได้. |
|
|
| เสื่อไม้ไผ่ | น. เครื่องปูลาดสำหรับรองนอน ทำด้วยไม้ไผ่ สับเป็นริ้วละเอียด |
| อย่างฟาก คลี่ออกและต่อกันเป็นผืน. |
|
|
| เสื่อลวด | น. เครื่องปูลาดสําหรับรองนั่ง ทําด้วยต้นกก ทอเป็นผืนหน้า |
| กว้างประมาณ ๑ เมตร ความยาวไม่จํากัด นิยมใช้ตามวัด. |
|
|
| เสื่อลำแพน | น. เครื่องจักสานชนิดหนึ่ง มักสานด้วยตอกไม้ไผ่เส้นใหญ่ ๆ |
| แบน ๆ ซึ่งเรียกว่า ตอกปื้น ที่ทําด้วยหวายหรือเส้นใยเปลือก |
| ไม้ก็มี ใช้ปูหรือทําเป็นแผงใช้กั้นหรือกรุเป็นฝาเรือนเป็นต้น. |
|
|
| เสื่ออ่อน | น. เครื่องปูลาดสำหรับรองนั่งหรือนอน ทำด้วยใบเตยหรือใบ |
| ลำเจียก จักเป็นเส้นอย่างตอก สานเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า. |
|
|
| เสื้อ ๑ | น. เครื่องสวมกายท่อนบนทําด้วยผ้าเป็นต้น เรียกชื่อต่าง ๆ กัน |
| เช่น เสื้อกั๊ก เสื้อเชิ้ต. |
|
|
| เสื้อกระบอก | น. เสื้อชนิดหนึ่งในสมัยรัชกาลที่ ๔ แขนยาว ช่วงตัวสั้นเสมอ |
| บั้นเอว แขนรัด ตัวรัด คอสูง. |
|
|
| เสื้อกล้าม | น. เสื้อชั้นในมักทําด้วยผ้ายืด ไม่มีแขน ไม่มีปก. |
|
|
| เสื้อกั๊ก | น. เสื้อชนิดหนึ่ง ตัวสั้นเสมอเอว ไม่มีแขน ไม่มีปก ผ่าอกตลอด |
| ติดกระดุมหรือไม่ติดก็ได้ มักใช้สวมทับเสื้อเชิ้ต. |
|
|
| เสื้อกุยเฮง | น. เสื้อแบบจีนชนิดหนึ่ง คอกลม มีแขน ผ่าอกตลอด ติดกระดุม |
| มีกระเป๋าล่าง ๒ ข้าง. |
|
|
| เสื้อเกราะ | น. เสื้อที่ใช้สวมใส่สำหรับป้องกันอาวุธหรืออันตราย. |
|
|
| เสื้อครุย | น. เสื้อชนิดหนึ่ง มีหลายแบบ ใช้สวมหรือคลุม เป็นเครื่องประกอบ |
| เกียรติยศหรือแสดงหน้าที่ในพิธีการหรือแสดงวิทยฐานะ. |
|
|
| เสื้อสามารถ | น. เสื้อที่มอบให้เพื่อแสดงว่าผู้รับมีคุณสมบัติดีเด่นในด้านกีฬา. |
|
|
| เสื้อแสง | น. เสื้อและกางเกง, เครื่องนุ่งห่ม. |
|
|
| เสื้อ ๒ | น. เชื้อสาย; ผีหรืออมนุษย์จําพวกหนึ่ง เรียกเต็มว่า ผีเสื้อ, ถ้าอยู่ |
| ในนํ้า เรียกว่า ผีเสื้อนํ้า หรือ เสื้อนํ้า, ถ้าเป็นยักษ์ เรียกว่า ผีเสื้อ |
| ยักษ์, ถ้าอยู่รักษาเมือง เรียกว่า ผีเสื้อเมือง เสื้อเมือง หรือ พระ |
| เสื้อเมือง. |
|
|
| เสื้อน้ำ | น. เทวดาที่รักษาน่านน้ำ, ผีเสื้อน้ำ ก็เรียก. |
|
|
| เสื้อเมือง | น. เทวดาที่รักษาบ้านเมือง, ผีเสื้อเมือง หรือ พระเสื้อเมือง ก็เรียก; |
| (โบ) พระเชื้อเมือง. |
|
|
| เสือก | ก. ไสไป, ผลักไป; สาระแน, (เป็นคำไม่สุภาพ). |
|
|
| เสือกกะโหลก | [กะโหฺลก] (ปาก) ว. สาระแนเข้าไปทําการโดยไม่มีใครต้องการ |
| ให้ทํา. |
|
|
| เสือกคลาน | ดู เลื้อยคลาน. |
|
|
| เสือกสน | ก. กระเสือกกระสน. |
|
|
| เสือกไส | ก. ส่งไปที่อื่นเพื่อให้พ้นไป, มักใช้เข้าคู่กับคำ ไล่ส่ง เป็น เสือกไส |
| ไล่ส่ง. |
|
|
| เสือข้างลาย | น. ชื่อปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิด Puntius partipentazona |
| ในวงศ์ Cyprinidae รูปร่างและลักษณะคล้ายปลาตะเพียน |
| มีลายดำ ๕ แถบ พาดขวางได้จังหวะกัน. |
|
|
| เสือดาว ๑ | ดูใน เสือ ๑. |
|
|
| เสือดาว ๒ | ดู ตะกรับ ๓ (๑). |
|
|
| เสือทะเล | ดู พิมพา. |
|
|
| เสือนั่งร่ม | ดู กาสัก ๒. |
|
|
| เสื่อม | ก. น้อยลง, หย่อนลง, เช่น เครื่องจักรเมื่อใช้ไปนาน ๆ คุณภาพ |
| ก็ค่อย ๆ เสื่อมไป, เสีย เช่น เสื่อมเกียรติ, ค่อย ๆ ลดลง เช่น |
| ความจำเสื่อม, ต่ำกว่าระดับเดิม เช่น เมื่อความเจริญทางวัตถุ |
| มีมากขึ้น คุณธรรมของคนก็เสื่อมลง, ถอยความขลัง เช่น |
| มนตร์เสื่อม. |
|
|
| เสื่อมคลาย | ว. น้อยลง, ลดลง, เช่น มิตรภาพเสื่อมคลายลงเพราะต่าง |
| ฝ่ายต่างเอาเปรียบกัน. |
|
|
| เสื่อมถอย | ว. หย่อนลง, ไม่ดีเหมือนเดิม, เช่น เขาป่วยคราวนี้ทำให้ |
| สมรรถภาพในการทำงานเสื่อมถอยไปมาก. |
|
|
| เสื่อมทราม | ก. เลวลง (มักใช้แก่ความประพฤติ) เช่น ตั้งแต่เขาไปมั่วสุม |
| กับคนพาล ชีวิตของเขาก็เสื่อมทรามลง. ว. ที่เลวลง (มักใช้ |
| แก่ความประพฤติ) เช่น เขามีความประพฤติเสื่อมทราม. |
|
|
| เสื่อมโทรม | ก. เลวลง, มีฐานะตกต่ำกว่าเดิม, เช่น ภาวะเศรษฐกิจกำลัง |
| เสื่อมโทรม. |
|
|
| เสื่อมสลาย | ก. ค่อย ๆ แปรสภาพไป เช่น อาณาจักรโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ได้ |
| เสื่อมสลายไปแล้ว. |
|
|
| เสื่อมสิทธิ์ | ก. มีสิทธิน้อยลง, ทําให้สิทธิเสียไป. |
|
|
| เสื่อมสูญ | ก. ค่อย ๆ ลดน้อยลงไปจนหมดสิ้น เช่น มีผู้พยากรณ์ว่า |
| พระพุทธศาสนากำลังเสื่อมสูญไป พอครบ ๕,๐๐๐ ปีก็ |
| สูญสิ้น. |
|
|
| เสื่อมเสีย | ก. เสียหาย เช่น เพราะถูกกล่าวหาว่าฉ้อราษฎร์บังหลวง |
| จึงทำให้ชื่อเสียงของเขาเสื่อมเสียไปมาก. ว. ที่เสียหาย |
| เช่น เขามีความประพฤติเสื่อมเสีย ไม่ควรจ้างให้มาทำงาน |
| ด้วย. |
|
|
| เสือแมลงวัน | น. แมงมุมตัวขนาดเล็ก กินแมลงวัน. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| เสือหมอบ | ดู สาบเสือ. |
|
|
| แส ๑ | ก. แฉ, ชําระ, สะสาง. น. หญิงสาว, มักใช้ประกอบกับคํา |
| สาว ว่า สาวแส. |
|
|
| แสนา | ก. วัดนา, ตรวจสอบที่นา, เสนา ก็ว่า. |
|
|
| แส ๒ | น. ชื่อไม้เถาชนิด Jacquemontia pentantha (Jacq.) |
| G. Don ในวงศ์ Convolvulaceae ดอกเล็ก สีคราม, |
| แสเถา ก็เรียก. |
|
|
| แส่ | ก. เข้าไปยุ่งในเรื่องของคนอื่นหรือเรื่องที่มิใช่หน้าที่ของตน |
| อยู่เนือง ๆ (เป็นคำไม่สุภาพ) เช่น แส่ไม่เข้าเรื่อง แส่หาเรื่อง. |
|
|
| แส้ | น. ชื่ออุปกรณ์สำหรับปัดยุงหรือแมลง ทำด้วยขนหางม้า หรือ |
| ทางจากที่ทุบปลายข้างหนึ่งเป็นเส้น เป็นต้น ลักษณะเป็นพู่ |
| ยาว มีด้าม; ชื่ออุปกรณ์สำหรับตีม้า ทำด้วยหวายหรือหนัง |
| สัตว์ถักหรือฟั่นเป็นเกลียว ยาวอย่างไม้เรียว เรียกว่า แส้ม้า, |
| ไม้หรือเหล็กกลมยาวสําหรับกระทุ้งดินในลํากล้องปืนให้แน่น |
| เรียกว่า แส้ปืน; ใช้ประกอบกับคํา สาว เป็น สาวแส้ หมาย |
| ความว่า หญิงสาว. |
|
|
| แส้จามรี | น. แส้ที่ทำด้วยขนหางจามรี เป็น ๑ ในเครื่องเบญจกกุธภัณฑ์. |
|
|
| แส้ม้า ๑ | (ถิ่นปักษ์ใต้) น. ผมแผงคอม้า. |
|
|
| แสก ๑ | น. แนวที่อยู่ระหว่างกลาง ในคำว่า แสกผม แสกหน้า. ก. แบ่ง |
| ผมออกเป็น ๒ ส่วนเท่า ๆ กัน เรียกว่า แสกกลาง, ถ้าไม่เท่ากัน |
| เรียกว่า แสกข้าง. ว. เรียกผมที่หวีแบ่งออกเป็น ๒ ส่วนเท่า ๆ |
| กันว่า ผมแสกกลาง, เรียกผมที่หวีแบ่งออกเป็น ๒ ส่วนไม่เท่า |
| กันว่า ผมแสกข้าง. |
|
|
| แสกหน้า | น. ส่วนหน้าผากกึ่งกลางระหว่างคิ้ว. |
|
|
| แสก ๒ | น. ชื่อนกในวงศ์ Tytonidae ในประเทศไทยพบ ๒ ชนิด คือ |
| แสก (Tyto alba) พบอาศัยหลบพักตามต้นไม้หรือชายคา |
| และ แสกแดง (Phodilus badius) ชนิดนี้ไม่พบอาศัยตาม |
| บ้านเรือน. |
|
|
| แสก ๓ | น. เรียกชนชาติหนึ่งในตระกูลมอญเขมร. |
|
|
| แสก ๆ | ว. แจ้ง ๆ เช่น กลางวันแสก ๆ. |
|
|
| แสง ๑ | น. ความสว่าง, สิ่งที่ทําให้ดวงตาแลเห็น; เพชรพลอย เช่น |
| ตาวจิ้มแสง ว่า ดาบฝังพลอย. |
|
|
| แสงเงินแสงทอง | น. แสงที่ปรากฏบนขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เมื่อเวลาจะ |
| รุ่งสว่าง เมื่อแรกเป็นสีขาว เรียกว่า แสงเงิน แล้วแปรเป็น |
| สีแดง เรียกว่า แสงทอง. |
|
|
| แสงสว่าง | น. แสงที่มีความสว่าง. |
|
|
| แสง ๒ | น. อาวุธ, ศัสตรา, เครื่องมีคม, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระแสง เช่น |
| พระแสงดาบ พระแสงปืน. |
|
|
| แสง ๓ | น. กางเกง, มักใช้เข้าคู่กับคํา เสื้อ เป็น เสื้อแสง หมายความว่า |
| เสื้อและกางเกง. |
|
|
| แสงจันทร์ | น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Pisonia grandis R. Br. ในวงศ์ Nyctaginaceae |
| ใบบาง สีเหลืองอมเขียว. |
|
|
| แสงอาทิตย์ | น. ชื่องูชนิด Xenopeltis unicolor ในวงศ์ Xenopeltidae |
| โตเต็มวัยยาวประมาณ ๘๐ เซนติเมตร ตัวสีนํ้าตาลม่วง |
| เป็นเงามัน ท้องขาว หัวแบน ตาเล็ก ออกหากินเวลากลาง |
| คืน ไม่มีพิษ. |
|
|
| แสด ๑ | ว. มีสีเหลืองปนแดง เรียกว่า สีแสด. |
|
|
| แสด ๒ | ดู คําแสด (๑). |
|
|
| แสดง | [สะแดง] ก. ชี้แจง, อธิบาย, บอกข้อความให้รู้, เช่น แสดงธรรม |
| แสดงปาฐกถา, ทําให้ปรากฏออกมา เช่น แสดงตัว แสดงหลัก |
| ฐาน; เล่น เช่น แสดงละคร แสดงภาพยนตร์. (ข. แสฺฎง). |
|
|
| แสดงออก | ก. แสดงความรู้สึก ความคิดเห็น หรือความสามารถเป็นต้น |
| ให้ปรากฏ เช่น ภาพวาดนี้ย่อมแสดงออกซึ่งอารมณ์และความ |
| สามารถของเขาได้เป็นอย่างดี. |
|
|
| แสตมป์ | [สะแตม] น. ดวงตราไปรษณียากร, ตราไปรษณียากร ก็เรียก. |
| (อ. stamp). |
|
|
| แสเถา | ดู แส ๒. |
|
|
| แสน | ว. สิบหมื่น; มากยิ่ง, เหลือเกิน, เช่น แสนลําบาก. น. ตําแหน่ง |
| นายทหารครั้งโบราณทางภาคพายัพ. |
|
|
| แสนกล | ว. มีเล่ห์เหลี่ยมกลอุบายมาก, เจ้าเล่ห์แสนกล ก็ว่า. |
|
|
| แสนเข็ญ | ว. มากเหลือเกิน (มักใช้เกี่ยวกับความยากจน) เช่น เขาเป็น |
| คนยากแค้นแสนเข็ญ. |
|
|
| แสนเข็น | ว. ยากแก่การที่จะอบรมสั่งสอนให้ดีได้ เช่น เด็กคนนี้ดื้อ |
| แสนเข็น. |
|
|
| แสนงอน | ว. มีแง่งอนมาก เช่น เธอมีนิสัยแสนงอนมาตั้งแต่เด็ก. |
|
|
| แสนรู้ | ว. ฉลาดช่างรู้ เช่น ช้างแสนรู้ สุนัขแสนรู้. |
|
|
| แสนง | [สะแหฺนง] น. เสนง. |
|
|
| แสนย, แสนย์ | [แสนยะ, แสน] น. คนในกองทัพ, ทหาร เช่น จ่าแสนย์ ว่า |
| ผู้ควบคุมทหาร. (ส. ไสนฺย). |
|
|
| แสนยากร | [กอน] น. หมู่ทหาร, กองทัพ. (ส. ไสนฺย + อากร). |
|
|
| แสนยานุภาพ | น. อํานาจทางทหาร เช่น ทหารเดินสวนสนามเพื่อแสดง |
| แสนยานุภาพของกองทัพ. (ส. ไสนฺย + อานุภาว). |
|
|
| แสนยากร | ดู แสนย, แสนย์. |
|
|
| แสนยานุภาพ | ดู แสนย, แสนย์. |
|
|
| แสนเสนาะ | [สะเหฺนาะ] น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| แสบ | ก. อาการที่รู้สึกเจ็บปวดหรือระคายเคือง เช่น แสบตา แสบ |
| ตัว แสบหน้า, อาการที่รู้สึกเผ็ดร้อน เช่น แสบปาก แสบลิ้น. |
|
|
| แสบแก้วหู, แสบหู | ก. อาการที่รู้สึกระคายหูเพราะเสียงดังหรือเสียงแหลม |
| เกินขนาด เช่น เสียงรถจักรยานยนต์ดังแสบแก้วหู เสียง |
| ร้องกรี๊ด ๆ ฟังแล้วแสบหู. |
|
|
| แสบตา | ก. อาการที่รู้สึกเจ็บปวดหรือระคายเคืองตา, โดยปริยาย |
| หมายถึงลักษณะของสีบางชนิดที่จัดจ้าบาดลูกนัยน์ตา |
| เช่น เขาใส่เสื้อสีแดงสดแสบตา. |
|
|
| แสบท้อง, แสบท้องแสบไส้ | ก. อาการที่หิวจัด เช่น หิวจนแสบท้อง, แสบไส้ หรือ แสบไส้ |
| แสบพุง ก็ว่า. |
|
|
| แสบเนื้อแสบตัว | ก. อาการที่รู้สึกระคายเคืองที่ผิวหนัง เช่น เดินตากแดดร้อนจัด |
| แสบเนื้อแสบตัวไปหมด. |
|
|
| แสบร้อน | ก. อาการที่รู้สึกทั้งแสบทั้งร้อน. |
|
|
| แสบไส้ | ก. อาการที่หิวจัด เช่น หิวจนแสบไส้, แสบท้อง แสบท้องแสบไส้ |
| หรือ แสบไส้แสบพุง ก็ว่า; มีรสจัด ในคำว่า หวานแสบไส้, โดย |
| ปริยายหมายถึงรุนแรงอย่างยิ่ง เช่น ด่าได้แสบไส้จริง ๆ. |
|
|
| แสบไส้แสบพุง | ก. อาการที่หิวจัด เช่น หิวจนแสบไส้แสบพุง, แสบท้อง แสบท้อง |
| แสบไส้ หรือ แสบไส้ ก็ว่า. |
|
|
| แสบหูแสบตา | ก. อาการที่รู้สึกระคายเคืองตาอย่างมาก เช่น ข้างบ้านสุมไฟ |
| เผาขยะ ควันเต็มไปหมด ทำให้แสบหูแสบตา. |
|
|
| แสบก | [สะแบก] น. หนังสัตว์ เช่น ให้ฉลักแสบกภาพอันชระ เปน |
| บรรพบุรณะ นเรนทรราชบรรหาร. (สมุทรโฆษ). (ข.). |
|
|
| แสม ๑ | [สะแหฺม] น. (๑) ชื่อไม้ต้น ๓ ชนิดในสกุล Avicennia วงศ์ |
| Avicenniaceae คือ แสมขาว (A. alba Blume) แสมทะเล |
| (A. marina Vierh.) และ แสมดํา (A. officinalis L.) มีราก |
| หายใจ ลักษณะเป็นแท่งตั้งตรง. (๒) ดู โปรง. |
|
|
| แสม ๒ | [สะแหฺม] น. ชื่อปูหลายชนิดในสกุล Neoepisesarma วงศ์ |
| Grapsidae อยู่ตามป่าแสม. |
|
|
| แสม ๓ | [สะแหฺม] น. ชื่อลิงชนิด Macaca fascicularis ในวงศ์ Cer- |
| copithecidae เป็นลิงไทยที่มีหางยาวที่สุด คือ ยาวเท่ากับ |
| ความยาวของหัวและลําตัวรวมกัน ตัวสีนํ้าตาลอมเทา ขน |
| หัวสั้นและวนเป็นรูปขวัญ อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง พบทุก |
| ภาคของประเทศไทย กินพืช แมลง และปูแสม. |
|
|
| แสม ๔ | [สะแหฺม] น. ชื่อกุ้งทะเลหลายชนิดในสกุล Parapenaeopsis |
| วงศ์ Penaeidae ลักษณะคล้ายกุ้งแชบ๊วย แต่มีสันกลางด้าน |
| หลังปล้องท้อง เช่น ชนิด P. hungerfordi. |
|
|
| แสมสาร | [สะแหฺมสาน] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Cassia garrettiana Craib |
| ในวงศ์ Leguminosae แก่นใช้ทําลูกประสักเรือ ใบและแก่น |
| ใช้ทํายาได้. |
|
|
| แส้ม้า ๑ | ดูใน แส้. |
|
|
| แส้ม้า ๒ | น. ชื่อพยาธิตัวกลมในวงศ์ Trichuridae ลักษณะคล้ายแส้ |
| ตีม้า ตัวสีขาว ยาวประมาณ ๕ เซนติเมตร ส่วนหัวและ |
| ลำตัวบางเรียวยาวคล้ายเส้นผม ส่วนท้ายหนา อาศัย |
| ดูดกินเลือดอยู่ในลําไส้ใหญ่ของมนุษย์และสัตว์ เช่น ชนิด |
| Trichuris trichiura. |
|
|
| แส้ม้าทะลาย | ดู ชิงชี่. |
|
|
| แสยก ๑ | [สะแหฺยก] ก. แยกเขี้ยวแสดงอาการให้เห็นน่ากลัว. |
|
|
| แสยก ๒ | [สะแหฺยก] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Pedilanthus tithymaloides Poit. |
| ในวงศ์ Euphorbiaceae ใบหนา ดอกสีแดง ใช้ปลูกทําเป็นขอบ |
| สนาม, กะแหยก ก็เรียก. |
|
|
| แสยง | [สะแหฺยง] ก. หวาดเกรง เช่น ตับตายหลายเหลือสังขยา |
| ศพสูงเพียงผา แลดูพันฦกนิเห็นแสยง. (สมุทรโฆษ), มัก |
| ใช้ว่า แหยง. |
|
|
| แสยงขน | ก. ขนลุกด้วยความกลัวหรือเกลียดเป็นต้น. |
|
|
| แสยะ | [สะแหฺยะ] ก. อาการของปากที่แบะออก แสดงให้รู้ว่า เกลียด |
| เกลียดกลัว เยาะเย้ย หรือ ดูแคลน. |
|
|
| แสรก | [สะแหฺรก] น. สาแหรก เช่น กรนนเช้าแสรกคานก็พลัดจาก |
| อังษา. (ม. คำหลวง มัทรี). (ข. สงฺแรก). |
|
|
| แสร้ง | [แส้ง] ก. แกล้ง, จงใจทําให้ผิดจากความจริง, จงใจทํา, เช่น |
| รังไรโรยด้วยแป้ง เหมือนนกแสร้งทำรังรวง. (กาพย์เห่ชม |
| เครื่องคาวหวาน). |
|
|
| แสร้งว่า | น. ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง ทําด้วยกุ้งปรุงเป็นเครื่องจิ้ม. |
|
|
| แสลง | [สะแหฺลง] ว. ไม่ถูกกับโรค เช่น แสลงโรค, ขัด เช่น แสลงหู |
| แสลงตา. |
|
|
| แสลงใจ ๑ | ก. อาการที่รู้สึกกระทบกระเทือนใจเหมือนถูกของมีคม |
| บาดหัวใจ เช่น พอเห็นคนรักเก่าเดินไปกับหญิงคนใหม่ |
| ก็รู้สึกแสลงใจ. |
|
|
| แสลงใจ ๑ | ดูใน แสลง. |
|
|
| แสลงใจ ๒ | [สะแหฺลง] น. ชื่อไม้ต้นชนิด Strychnos nuxvomica L. |
| ในวงศ์ Strychnaceae ผลกลม สุกสีเหลือง เมล็ดกลมแบน |
| มีแอลคาลอยด์หลัก ๒ ชนิด คือ สตริกนิน และ บรูซีน เป็น |
| สารพิษ, ตูมกาแดง ก็เรียก, อีสาน เรียก แสลงเบื่อ, เมล็ด |
| แก่แห้งใช้ทํายาได้ เรียก โกฐกะกลิ้ง. |
|
|
| แสลงเบื่อ | [สะแหฺลง] (ถิ่นอีสาน) น. ต้นแสลงใจ. (ดู แสลงใจ ๒). |
|
|
| แสล้ม | [สะแล่ม] ว. สวย, งดงาม, แช่มช้อย, แฉล้ม หรือ แชล่ม ก็ใช้. |
|
|
| แสวง | [สะแหฺวง] ก. เที่ยวหา, ค้นหา, เสาะหา. (ข.). |
|
|
| แสอก | [สะแอก] น. เวลาพรุ่งนี้. (ข. แสฺอก). |
|
|
| แสะ | น. ม้า. (ข.). |
|
|
| โสก ๑ | น. โศก. (ป.). |
|
|
| โสก ๒ | (ถิ่นอีสาน) น. โฉลก, ลักษณะซึ่งมีทั้งส่วนดีและส่วนไม่ดี |
| ถ้าดีเรียกว่า ถูกโสก ถ้าไม่ดีเรียกว่า ไม่ถูกโสก มักกำหนด |
| ด้วยการดูลักษณะ วัดขนาด นับจำนวน เป็นต้น ของคน |
| สัตว์ สิ่งของ ว่าเป็นมงคลหรือไม่เป็นมงคล. |
|
|
| โสกโดก | [โสกกะโดก] ว. สัปดน, หยาบโลน. |
|
|
| โสกันต์ | (ราชา) ก. โกนจุก (ใช้แก่พระองค์เจ้าขึ้นไป). |
|
|
| โสกาดานา | น. คนใช้, ขอเฝ้า. (ช.). |
|
|
| โสโครก | [โสโคฺรก] ว. สกปรก, เปื้อนเปรอะน่ารังเกียจ, โดยปริยาย |
| หมายความว่า เลว เช่น คนโสโครก ของโสโครก เรื่องโสโครก. |
| น. เรียกแนวพืดหินหรือโขดหินใต้นํ้าใกล้ ๆ ผิวพื้นน้ำทะเล |
| อาจมีบางส่วนโผล่พ้นน้ำหรือปริ่มน้ำก็ได้ เป็นอันตรายแก่ |
| การเดินเรือ ว่า หินโสโครก. |
|
|
| โสณ | [นะ] น. ทองคํา. ว. แดง. (ป.; ส. โศณ). |
|
|
| โสณฑ์ | น. นักเลง, นักเลงเหล้า. (ป.; ส. เศาณฺฑ). |
|
|
| โสณะ ๑ | น. หมา. (ป.; ส. ศฺวาน). |
|
|
| โสณะ ๒ | น. ต้นไม้ชนิดหนึ่ง. (พจน. ๒๔๙๓). (ป.; ส. โศณ). |
|
|
| โสณิ, โสณี | น. ตะโพก, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระโสณี. (ป.; ส. โศฺรณี). |
|
|
| โสด | น. กระทงความส่วนหนึ่ง, ส่วน, แผนก, เช่น อีกโสดหนึ่ง. |
| ว. ทีเดียว; เดี่ยว, โดด, ไม่มีคู่, ยังไม่มีสามีหรือภรรยา, |
| เช่น ชายโสด หญิงโสด. |
|
|
| โสดก | [สะโดก] (กลอน) ว. เล็กน้อย, น้อยหนึ่ง. (ส. โสฺตก; ป. โถก). |
|
|
| โสดม | [สะโดม] (แบบ) ก. สรรเสริญ, ชมเชย. (ส. โสฺตม; ป. โถม). |
|
|
| โสดา ๑ | น. ผู้ฟัง. (ป. โสตา; ส. โศฺรตฺฤ). |
|
|
| โสดา ๒, โสดาบัน | น. ผู้แรกถึงกระแสธรรม (พระนิพพาน) เป็นชื่อพระอริยบุคคล |
| ชั้นต้นใน ๔ ชั้น คือ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี |
| และพระอรหันต์, บางทีก็เรียกสั้น ๆ ว่า พระโสดา. (ป. โสตาปนฺน; |
| ส. โสฺรตสฺ + อาปนฺน). |
|
|
| โสดาปัตติผล | [ปัดติผน] น. ธรรมที่พระโสดาบันได้บรรลุ, บางทีก็กร่อนเป็น |
| โสดา เช่น บรรลุโสดา. (ป. โสตาปตฺติผล; ส. โสฺรตสฺ + อาปตฺติ |
| + ผล). |
|
|
| โสดาปัตติมรรค | [ปัดติมัก] น. ทางปฏิบัติที่ให้สําเร็จเป็นพระโสดาบัน. |
| (ป. โสตาปตฺติมคฺค; ส. โสฺรตสฺ + อาปตฺติ + มารฺค). |
|
|
| โสต, โสต ๑ | [โสด, โสตะ] น. หู, ช่องหู. (ป.; ส. โศฺรตฺร). |
|
|
| โสตทัศนวัสดุ | [โสตะทัดสะนะวัดสะดุ, โสดทัดสะนะวัดสะดุ] (กฎ) น. งาน |
| อันประกอบด้วยลำดับของภาพ โดยบันทึกลงในวัสดุไม่ว่าจะ |
| มีลักษณะอย่างใดอันสามารถที่จะนำมาเล่นซ้ำได้อีก โดยใช้ |
| เครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการใช้วัสดุนั้น และหมายความรวม |
| ถึงเสียงประกอบงานนั้นด้วย ถ้ามี. |
|
|
| โสตทัศนอุปกรณ์ | [โสตะทัดสะนะอุปะกอน, โสดทัดสะนะอุบปะกอน] น. อุปกรณ์ |
| การสอนสําหรับฟังและดู เช่นวิทยุ โทรทัศน์, ใช้ว่า โสตทัศนู- |
| ปกรณ์ ก็มี. |
|
|
| โสตินทรีย์ | น. หูซึ่งเป็นใหญ่ในการฟังเสียง. (ป. โสต + อินฺทฺริย). |
|
|
| โสต ๒ | [โสตะ] น. กระแส, สายนํ้า. (ป.; ส. โสฺรตสฺ). |
|
|
| โสตถิ | [โสดถิ] น. ความสวัสดี, ความเจริญรุ่งเรือง, เช่น เป็นประโยชน์ |
| โสตถิผล. (ป.; ส. สฺวสฺติ). |
|
|
| โสตินทรีย์ | ดู โสต, โสต ๑. |
|
|
| โสทก | [ทก] น. นํ้า; ลําคลอง, ทางนํ้า. ว. กอบด้วยนํ้า. (ป., ส.). |
|
|
| โสทร | [ทอน] น. พี่น้องร่วมท้องกัน. (ป., ส.). |
|
|
| โสธก | [ทก] น. ผู้ชําระ, ผู้ทําให้สะอาด. (ป.; ส. โศธก). |
|
|
| โสธนะ | [ทะนะ] น. การทําความสะอาด, การชําระล้าง. (ป.; ส. โศธน). |
|
|
| โสน ๑ | [สะโหฺน] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Sesbania javanica Miq. ในวงศ์ |
| Leguminosae ใบเล็ก ๆ คล้ายใบมะขาม ดอกสีเหลืองกินได้, |
| โสนกินดอก หรือ โสนหิน ก็เรียก. |
|
|
| โสนคางคก | น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Aeschynomene aspera L. ในวงศ์ |
| Leguminosae ขึ้นตามที่น้ำขัง เนื้อไม้ใช้ทำหมวกกะโล่. |
|
|
| โสนหางไก่ | น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Aeschynomene indica L. ในวงศ์ |
| Leguminosae ขึ้นในน้ำ ยอดและดอกกินได้. |
|
|
| โสน ๒ | [สะโหฺน] ดู ด้วงโสน. |
|
|
| โสนกินดอก | ดู โสน ๑. |
|
|
| โสนหิน | ดู โสน ๑. |
|
|
| โสภ, โสภา, โสภี | [โสพะ] ว. งาม เช่น สาวโสภา, (ปาก) งาม, ดี, เช่น พูดอย่าง |
| นี้ไม่โสภาเลย. (ป. สุภ; ส. ศุภ). |
|
|
| โสภณ | [โสพน] ว. งาม. (ป.; ส. โศภน). |
|
|
| โสภิณี, โสเภณี | น. หญิงที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี, นครโสเภณี หญิง |
| นครโสเภณี หญิงงามเมือง หรือ หญิงหากิน ก็ว่า. (ป. โสภิณี |
| ว่า หญิงงาม; ส. โศภินี). |
|
|
| โสม ๑ | น. ชื่อไม้ล้มลุกมีหัว ๒ ชนิดในสกุล Talinum วงศ์ Portulaca- |
| ceae ใบอวบนํ้า คือ ชนิด T. paniculatum Gaertn. ใบกินได้ |
| และใช้ทํายาได้ และชนิด T. triangulare Willd. ใบและยอด |
| กินได้. |
|
|
| โสม ๒ | น. นํ้าคั้นจากต้นของไม้เถาชนิดหนึ่ง กรองแล้วนำมาผสม |
| กับเนยใส เพื่อใช้เซ่นสรวงพระอินทร์และเทพอื่น ๆ. (ส.). |
|
|
| โสม ๓ | น. พระจันทร์ เช่น เห็นนางนวลศรีมีโฉม ดังโสมส่องหล้า |
| ราศี. (กนกนคร). (ป., ส.). |
|
|
| โสมวาร | [โสมมะวาน] น. วันจันทร์, จันทวาร หรือ จันทรวาร ก็ว่า. |
|
|
| โสม ๔ | (โบ) น. ทอง, ในวรรณคดีนิยมเขียนเป็น โสรม เช่น ในทาบทอง |
| แล้วเนื้อ นอกโสรม. (กำสรวล). |
| |
|
|
| โสมนัส ๑ | [โสมมะนัด] น. ความสุขใจ, ความปลาบปลื้ม, ความเบิกบาน. |
| (ป. โสมนสฺส). |
|
|
| โสมนัส ๒ | [โสมมะนัด] น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยมะพร้าวคั่ว ไข่ขาว และ |
| น้ำตาลทราย หยอดเป็นก้อนกลม แล้วผิงให้กรอบ, โบราณเรียก |
| โคมะนัส เพี้ยนมาจาก coconut. |
|
|
| โสมม | [โสมม] ว. สกปรกเลอะเทอะ, น่าขยะแขยง, เช่น ของโสมม |
| จิตใจโสมม. |
|
|
| โสมย์ | [โสม] ว. เป็นที่พอใจ, เป็นที่พึงใจ. (ส.; ป. โสมฺม). |
|
|
| โสมส่องแสง | น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. |
|
|
| โสร่ง | [สะโหฺร่ง] น. ผ้านุ่งเป็นถุงมีลวดลายต่าง ๆ อย่างชาวชวามลายู |
| นุ่งเป็นต้น. (ม. sarung, sarong). |
|
|
| โสร่งแขก | ดู ผีเสื้อเงิน. |
|
|
| โสรจ | [โสด] ก. อาบ, สรง, ชําระ, ทําให้สะอาด. (ข. โสฺรจ; ป. โสจ; |
| ส. เศาจ). |
|
|
| โสรจสรง | [โสดสง] (ราชา) ก. อาบนํ้า. |
|
|
| โสรวาร | [โสระวาน] น. วันเสาร์, ศนิวาร ก็ว่า. (ป.). |
|
|
| โสโร | (โหร) น. ชื่อยาม ๑ ใน ๘ ยาม ในเวลากลางคืน. (ดู ยาม). |
|
|
| โสวรรณ | [วัน] ว. เป็นทอง, ทําด้วยทอง. (ป. โสวณฺณ; ส. เสาวรฺณ). |
|
|
| โสหัท | น. เพื่อน, ผู้มีใจดี. (ป., ส.). |
|
|
| โสหุ้ย | น. ค่าใช้จ่าย. (จ.). |
|
|
| โสฬส | [ลด] ว. สิบหก. น. ชั้นพรหมโลก ๑๖ ชั้น ถือกันว่าเป็นที่มีสุข |
| อย่างยอดยิ่ง; ตําราเล่นการพนันครั้งโบราณสําหรับเล่นหวย |
| เล่นถั่ว; เรียกเงินปลีกสมัยก่อน ๑๖ อัน เป็น ๑ เฟื้อง, เรียกย่อ |
| ว่า ฬส. (ป.). |
|
|
| ใส | ว. แจ่มกระจ่าง เช่น ฟ้าใส, ไม่ขุ่น, ไม่มัว, เช่น น้ำใส กระจกใส. |
|
|
| ใส่ | ก. สวม เช่น ใส่เสื้อ ใส่กางเกง, เอาไว้ข้างในภาชนะหรือสถานที่ |
| เป็นต้น เช่น กรอกน้ำใส่ขวด นำนักโทษไปใส่คุก, บรรทุก เช่น เอา |
| สินค้าใส่รถ. |
|
|
| ใส่ไข่ | (สำ) อาการที่พูดขยายความให้เกินความจริง, ใส่สีสัน หรือ |
| ใส่สีใส่สัน ก็ว่า. |
|
|
| ใส่ความ | ก. พูดหรือเขียนให้ร้ายป้ายสี, กล่าวหาเรื่องร้ายให้ผู้อื่นได้รับ |
| ความเสียหาย, เช่น เขามีนิสัยไม่ดี ชอบใส่ความคนอื่น. |
|
|
| ใส่คะแนนไม่ทัน | (ปาก) ว. เร็วมาก, คล่องมาก, (ใช้แก่กริยาพูด), เช่น เธอพูด |
| เร็วมากจนใส่คะแนนไม่ทัน. |
|
|
| ใส่ไคล้ | ก. หาความใส่ร้ายผู้อื่นด้วยเล่ห์กล. |
|
|
| ใส่จริต | ก. แสร้งทำกิริยาท่าทางหรือวาจาให้ดูน่ารักเพื่อเรียกร้อง |
| ความสนใจเป็นต้น (มักใช้แก่หญิง). |
|
|
| ใส่ใจ | ก. ใส่ไว้ในใจ, จดจำ, เช่น จำใส่ใจไว้ให้ดีนะ, เอาใจจดจ่อ เช่น |
| นักเรียนควรใส่ใจในการศึกษาเล่าเรียนให้มาก. |
|
|
| ใส่ตะกร้าล้างน้ำ | (สํา) ก. ทําให้หมดราคี, ทําให้หมดมลทิน, (ใช้แก่ผู้หญิงที่มี |
| ราคีคาว) เช่น หญิงที่มีราคีแล้ว ถึงจะใส่ตะกร้าล้างน้ำก็ไม่ |
| หมดราคีคาว. |
|
|
| ใส่ถ้อยร้อยความ | (สํา) ก. ใส่ความ, พูดหาเหตุหาเรื่อง. |
|
|
| ใส่ไฟ | ก. เติมเชื้อเพลิง เช่น คอยเอาฟืนใส่ไฟไว้นะ อย่าให้ไฟดับ; |
| จุดไฟเผาศพ; โดยปริยายหมายถึงให้ร้ายผู้อื่นทำให้ได้รับ |
| ความเสียหาย เช่น เขาใส่ไฟผม อย่าไปเชื่อ. |
|
|
| ใส่ยา | ก. เอายาโรยหรือทาเป็นต้นที่บาดแผล. |
|
|
| ใส่ร้าย, ใส่ร้ายป้ายสี | ก. หาความร้ายป้ายผู้อื่นให้ได้รับความเสียหาย เช่น เขาใส่ร้าย |
| ฉันว่าขโมยของเพื่อน. |
|
|
| ใส่สาแหรกแขวนไว้ | (สํา) ก. เลี้ยงดูอย่างพะเน้าพะนอไม่ต้องให้ทําอะไร. |
|
|
| ใส่สีสัน, ใส่สีใส่สัน | (สํา) ว. อาการที่พูดขยายความให้เกินความจริง, ใส่ไข่ ก็ว่า. |
|
|
| ใส่ไส้ | ก. สอดไส้ไว้ข้างใน, เรียกขนมชนิดหนึ่ง มีไส้หน้ากระฉีก ปั้น |
| เป็นก้อนหุ้มด้วยแป้งข้าวเหนียวดำ แล้วหยอดด้วยแป้งข้าว |
| เจ้า ผสมกะทิ และเกลือ ซึ่งกวนสุกแล้ว ห่อด้วยใบตองหรือ |
| ใส่กระทงนึ่งให้สุก ว่า ขนมใส่ไส้, ขนมสอดไส้ ก็ว่า. |
|
|
| ใส่หน้ากาก | (สํา) ก. แสดงทีท่าหรือกิริยาอาการที่มิได้เกิดจากนิสัยใจจริง, |
| แสดงกิริยาท่าทีลวงให้เข้าใจผิด, เช่น ต่างคนต่างใส่หน้ากาก |
| เข้าหากัน, สวมหน้ากาก ก็ว่า. |
|
|
| ใส่หน้ายักษ์ | (สํา) ก. ทําหน้าถมึงทึงแสดงอาการเกรี้ยวกราด ดุดัน, |
| ตีหน้ายักษ์ ก็ว่า. |
|
|
| ใส่หม้อถ่วงน้ำ | ก. ใช้เวทมนตร์คาถาเรียกวิญญาณผีใส่หม้อดิน แล้วเอา |
| ผ้าขาวปิดปากหม้อ เอาเชือกผูกคอหม้อ เสกคาถาขัง |
| วิญญาณไว้ในนั้น แล้วเอาไปถ่วงน้ำเพื่อไม่ให้วิญญาณ |
| ออกมาอาละวาดอีก. |
|
|
| ใส่หม้อลอยน้ำ | ก. ขนันศพเด็กทารกแรกเกิดใส่หม้อดิน เอาผ้าขาวปิด |
| ปากหม้อพร้อมกับร่ายคาถากำกับ แล้วเอาไปลอยน้ำ. |
|
|
| ไส ๑ | ก. เสือกไป, ผลักไป, ส่งไป, รุนไป, ดันไป. |
|
|
| ไสกบ | ก. กดกบลงบนไม้แล้วดันกบเพื่อทำให้หน้าไม้เรียบ ให้ |
| เป็นราง หรือลอกบัว ลอกลวด เป็นต้น, ไสไม้ ก็เรียก. |
|
|
| ไสน้ำแข็ง | ก. ดันก้อนน้ำแข็งไปบนเครื่องไสที่เป็นม้าไม้ ๒ ขาเตี้ย ๆ ตรง |
| กลางมีใบกบฝังจากข้างล่าง ให้คมอยู่ข้างบน เพื่อย่อยน้ำแข็ง |
| ให้เป็นฝอย, เรียกน้ำแข็งที่มีลักษณะเช่นนั้นว่า น้ำแข็งไส. |
|
|
| ไสไม้ | ก. กดกบลงบนไม้แล้วดันกบเพื่อทำให้หน้าไม้เรียบ ให้ |
| เป็นราง หรือลอกบัว ลอกลวด เป็นต้น, ไสกบ ก็เรียก. |
|
|
| ไสหัว | ก. ขับไล่อย่างไม่เกรงใจ เช่น ไสหัวออกไปจากบ้าน. |
|
|
| ไส ๒ | (โบ) น. เรียกลูกชายคนที่ ๔ ว่า ลูกไส. |
|
|
| ไส้ ๑ | น. ส่วนของทางเดินอาหารซึ่งอยู่ระหว่างกระเพาะอาหาร |
| กับทวารหนัก เป็นท่อยาวขดไปขดมาอยู่ในช่องท้อง มีหน้าที่ |
| ย่อย ดูดซึมอาหารและนํ้า พักและขับถ่ายกากอาหาร, ลําไส้ |
| ก็เรียก; เรียกของที่อยู่ข้างในซึ่งมีลักษณะเช่นนั้น เช่น ไส้ |
| ตะเกียง หรือที่ใส่ข้างใน เช่น ไส้ขนม ไส้ดินสอ; โดยปริยาย |
| หมายความว่า ความลับ เช่น สาวไส้ให้กากิน รู้ไส้; คนใน |
| ครอบครัว, คนภายใน, คนใกล้ชิด, เช่น เห็นขี้ดีกว่าไส้ ไส้เป็น |
| หนอน. |
|
|
| ไส้กรอก | น. ชื่ออาหารคาวชนิดหนึ่ง เอาเนื้อสัตว์หรือข้าวสุกผสม |
| เครื่องปรุงยัดในไส้หมูเป็นต้น. |
|
|
| ไส้ไก่ | น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นเส้นอย่างไส้ขดเป็นวง, |
| เรียกของที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น ขดหลอดแก้วในเครื่อง |
| ควบแน่นสำหรับทำให้ไอร้อนกลั่นตัวเป็นของเหลว ไส้ไก่ |
| หัวสูบลมรถจักรยาน. |
|
|
| ไส้แขวน | ว. หิวจัด มักใช้เข้าคู่กับคำ ไส้กิ่ว เป็น ไส้กิ่วไส้ แขวน เช่น |
| หิวจนไส้กิ่วไส้แขวน, ท้องกิ่วท้องแขวน ก็ว่า. |
|
|
| ไส้ตัน ๑ | น. ไส้ติ่ง; (ปาก) มดลูกหมู. |
|
|
| ไส้ติ่ง | น. ไส้ที่เป็นติ่งย้อยจากลําไส้ใหญ่ของคน, ไส้ตัน ก็ว่า. |
|
|
| ไส้เป็นน้ำเหลือง | (สํา) ว. อดอยากยากแค้น, ไม่มีอะไรกิน. |
|
|
| ไส้เป็นหนอน | (สํา) น. ญาติมิตร สามีภรรยา บุตรธิดา เพื่อนร่วมงาน หรือ |
| คนในบ้าน คิดคดทรยศ, เกลือเป็นหนอน ก็ว่า. |
|
|
| ไส้ละมาน | น. หนังหรือหวายที่ถักไว้รอบ ๆ ขอบหนังทั้ง ๒ หน้าของกลอง |
| สําหรับให้หนังเรียดร้อยกลับไปกลับมาในระหว่างหนังทั้ง ๒ |
| หน้าจนรอบตัวกลองเพื่อเร่งเสียง. |
|
|
| ไส้เลื่อน | น. ชื่อโรคที่ลําไส้ลงมาตุงที่ถุงอัณฑะ. |
|
|
| ไส้ศึก | น. ผู้ที่นําความลับในหมู่ที่ตัวร่วมด้วยไปบอกฝ่ายที่เป็นปฏิปักษ์. |
|
|
| ไส้แห้ง | ว. ยากจน, อดอยาก. |
|
|
| ไส้อั่ว | (ถิ่นพายัพ) น. ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง ใช้หมูสับคลุกกับเครื่อง |
| ปรุงแล้วยัดในไส้หมู อาจย่างหรือทอดให้สุกเกรียมก็ได้. |
|
|
| ไส้ ๒ | (ถิ่นพายัพ) น. ปีมะเส็ง. |
|
|
| ไส้เดือน ๑ | น. ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังหลายชนิด บางชนิดลําตัวมี |
| ปล้อง บางชนิดไม่มี ชนิดที่รู้จักดี คือ ไส้เดือนดิน (Pheretima |
| peguana) ในวงศ์ Megascolecidae ลําตัวเป็นปล้อง มักมี |
| ชุกชุมตามดินชื้นร่วนซุย ตามใต้กองขยะมูลฝอย, ไส้เดือน |
| ฝอยรากปม (Meloidogyne javanica) ในวงศ์ Heteroderidae |
| ลําตัวเป็นริ้วไม่เป็นปล้อง เป็นปรสิตตามรากผัก ถั่ว และ |
| ต้นไม้. |
|
|
| ไส้เดือน ๒ | น. ชื่อพยาธิทางเดินอาหารในวงศ์ Ascaridae เป็นพยาธิ |
| ตัวกลมขนาดใหญ่ ลําตัวสีขาวหม่น หัวแหลมท้ายแหลม |
| อาศัยอยู่ในลําไส้ของมนุษย์และสัตว์ ถ้ามีมากจะทําให้ |
| เกิดลําไส้อักเสบหรือลําไส้อุดตันได้ มีหลายชนิด เช่น ชนิด |
| Ascaris lumbricoides พบในลําไส้ของคน, ชนิด A. suum |
| พบในลําไส้ของหมู. |
|
|
| ไส้ตัน ๑ | ดูใน ไส้ ๑. |
|
|
| ไส้ตัน ๒ | น. ชื่อปลาทะเลในสกุล Stolephorus วงศ์ Engraulidae |
| เป็นปลาสกุลหนึ่งในกลุ่มปลากะตัก เนื้อใส มีแถบสีเงิน |
| พาดกลางลําตัวจากแนวตาถึงโคนหาง ขนาดยาวได้ถึง |
| ๒๐ เซนติเมตร ใช้หมักทํานํ้าปลา. (ดู กะตัก). |
|
|
| ไส้ตัน ๓ | น. ชื่อไม้เถาหรือไม้พุ่มรอเลื้อยชนิด Aganosma marginata |
| G. Don ในวงศ์ Apocynaceae ดอกสีขาว กลิ่นหอม. |
|
|
| ไสย, ไสย | [ไส, ไสยะ] น. ลัทธิอันเนื่องด้วยเวทมนตร์คาถาซึ่งเชื่อว่า |
| ได้มาจากพราหมณ์ เช่น ถูกคุณถูกไสย. |
|
|
| ไสยเวท, ไสยศาสตร์ | [ไสยะเวด, ไสยะสาด] น. ตําราทางไสย, วิชาทางไสย. |
|
|
| ไสยา | น. การนอน, ที่นอน. (ป. เสยฺยา; ส. ศยฺยา). |
|
|
| ไสยาสน์ | [ไสยาด] ก. นอน, เรียกพระพุทธรูปในท่านอนว่า พระไสยาสน์ |
| หรือ พระพุทธไสยาสน์, เรียกพระพุทธรูปปางนอนว่า พระปาง |
| ไสยาสน์. น. ชื่อพระพุทธรูปปางหนึ่ง อยู่ในพระอิริยาบถนอน |
| ตะแคงข้างขวา หลับพระเนตร พระเศียรหนุนพระเขนย พระหัตถ์ |
| ซ้ายทอดทาบไปตามพระกายเบื้องซ้าย พระหัตถ์ขวาหงายวาง |
| อยู่ที่พื้นข้างพระเขนย พระบาททั้ง ๒ ตั้งซ้อนกัน. [ป. เสยฺย (นอน) |
| + อาสน (นั่ง)]. |
|
|
| ไสยาสน์ | ดู ไสยา. |
|
|
| ไสร้ | [ไส้] (โบ) ว. ไซร้, คําสําหรับเน้นความหมายของคําหน้า |
| มีความหมายไปในทางว่า อย่างนั้น, เช่นนั้น, ทีเดียว. |
|
|
| ไสว | [สะไหฺว] ว. อาการที่ชูสะพรั่งอยู่ไหว ๆ เช่น ธงโบกสะบัดอยู่ |
| ไสว; ทั่วไป ในคำว่า สว่างไสว. |
|
|