| สร้าง ๑ | [ส้าง] ก. เนรมิต, บันดาลให้มีให้เป็นขึ้นด้วยฤทธิ์อำนาจ, เช่น |
| พระพรหมสร้างโลก, ทำให้มีให้เป็นขึ้นด้วยวิธีต่าง ๆ กัน (ใช้ทั้ง |
| ทางรูปธรรมและนามธรรม) เช่น สร้างบ้าน สร้างเมือง สร้างศัตรู |
| สร้างชื่อเสียง. |
| สร้างชาติ ก. ทำให้ชาติมีความเป็นปึกแผ่นมั่นคง. |
| สร้างฐานะ ก. ประกอบอาชีพจนมีทรัพย์สินเป็นหลักฐานมั่นคง. |
| สร้างเนื้อสร้างตัว ก. สร้างฐานะให้ดีขึ้น, สร้างฐานะให้มั่นคง. |
| สร้างวิมานในอากาศ (สํา) ก. ใฝ่ฝันถึงความมั่งมี, คิดคาดหรือหวัง |
| จะมีหรือเป็นอะไรอย่างเลิศลอย. |
| สร้างสถานการณ์ ก. สร้างให้เป็นเรื่องเป็นข่าวขึ้นมาโดยไม่มีมูล |
| เพื่อหวังประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่ง. |
| สร้างสรรค์ ก. สร้างให้มีให้เป็นขึ้น (มักใช้ทางนามธรรม) เช่น |
| สร้างสรรค์ความสุขความเจริญให้แก่สังคม. ว. มีลักษณะริเริ่มใน |
| ทางดี เช่น ความคิดสร้างสรรค์ ศิลปะสร้างสรรค์. |
| สร้างเสริม ก. ทำให้เกิดมีขึ้นและเพิ่มพูนให้มากยิ่งขึ้น เช่น การศึกษา |
| สร้างเสริมคนให้เป็นพลเมืองดี. |
|
|
| สร้าง ๒ | [ส้าง] น. โรงขนาดเล็กมียกพื้นข้างใน สำหรับพระสงฆ์นั่งสวด |
| พระอภิธรรม อยู่ ๔ มุมพระเมรุ, ซ่าง คดซ่าง คดสร้าง สำซ่าง หรือ |
| สำสร้าง ก็เรียก. (เทียบ ส. ศมฺศาน; ป. สุสาน). |
|
|
| สราญ | [สะ] ว. สําราญ. |
|
|
| สร้าวเสียว | [ส้าว] ก. เร่ง; เตือนใจ. |
|
|
| สริตะ | [สะริตะ] น. แม่นํ้า, ลําธาร. (ส.; ป. สริตา). |
|
|
| สรี้ | [สะรี้] ดู กระซิก ๒. |
|
|
| สรีร, สรีระ | [สะรีระ] น. ร่างกาย. (ป.; ส. ศรีร). |
| สรีรกิจ น. การทํากิจเกี่ยวกับร่างกาย เช่น ถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ; |
| การปลงศพ. |
| สรีรธาตุ น. กระดูกของศพที่เผาแล้ว. |
| สรีรวิทยา, สรีรศาสตร์ น. วิชาว่าด้วยสมบัติและการกระทําหน้าที่ |
| ของอินทรีย์ต่าง ๆ ซึ่งเป็นส่วนของสิ่งที่เป็นรูปร่างและมีชีวิต. |
| (อ. physiology). |
| สรีรังคาร, สรีรางคาร [สะรีรังคาน, สะรีรางคาน] น. เถ้าถ่านที่ปะปน |
| กับกระดูกชิ้นเล็กชิ้นน้อยของศพที่เผาแล้ว. |
|
|
| สรีรังคาร, สรีรางคาร | ดู สรีร, สรีระ. |
|
|
| สรีสฤบ | [สะรีสฺริบ] น. สัตว์เลื้อยคลาน, งู. (ส.; ป. สิรึสป). |
|
|
| สรุก | [สฺรุก] น. เมือง. (ข. สฺรุก). |
| สรุกเกรา [เกฺรา] น. บ้านนอก. (ข. สฺรุกเกฺรา). |
|
|
| สรุง | [สุง] (กลอน) น. อํานาจ, เดช. |
|
|
| สรุโนก | [สฺรุ] น. นก. (แผลงมาจาก สุโนก). |
|
|
| สรุป, สรูป | [สะหฺรุบ, สะหฺรูบ] ก. ย่อเอาเฉพาะใจความสำคัญของเรื่องเป็น |
| ประเด็น ๆ ไป เช่น สรุปข่าว สรุปสถานการณ์, โบราณใช้ว่า สรวป |
| ก็มี. น. ประเด็นย่อ ๆ ของเรื่อง เช่น กล่าวโดยสรุป. |
|
|
| สรุสระ | [สะหฺรุสะหฺระ] ว. ขรุขระ, ไม่เรียบร้อย. |
|
|
| สโรชะ | น. ดอกบัว, บัว. (ส. ว่า เกิดในสระ). |
|
|
| สฤก | [สฺริก] น. บัวขาว. (ส.). |
|
|
| สฤคาล | [สฺริคาน] น. หมาจิ้งจอก. (ส.). |
|
|
| สฤต | [สฺริด] ก. ผ่านไป, พ้นไป, ล่วงไป. (ส.). |
|
|
| สฤษฎิ, สฤษฎี, สฤษฏ์ | [สะหฺริดสะ, สะหฺริด] น. การทํา, การสร้าง, ใช้ว่า สฤษดิ์ ก็มี. (ส.). |
|
|
| สฤษดิ์ | น. สฤษฏ์. |
|
|
| สลด | [สะหฺลด] ก. สังเวชใจ, รู้สึกรันทดใจ; เผือด, ถอดสี, เช่น หน้าสลด; |
| เฉา, เหี่ยว, (ใช้แก่ใบไม้ดอกไม้ซึ่งขาดนํ้าเลี้ยงหรือถูกความร้อน) เช่น |
| ต้นไม้ถูกความร้อนมาก ๆ ใบสลด. |
| สลดใจ ก. รู้สึกเศร้าใจแกมสังเวช, รู้สึกหดหู่ใจ, เช่น ข่าวแผ่นดินไหว |
| คนตายเป็นหมื่น ๆ ฟังแล้วสลดใจ เห็นสุนัขถูกรถทับตาย รู้สึกสลดใจ. |
|
|
| สลบ | [สะหฺลบ] ก. อาการที่หมดความรู้สึก เช่น ถูกตีหัวจนสลบ เป็นลม |
| ล้มสลบ. |
| สลบแดด ก. อาการที่ใบไม้ดอกไม้เหี่ยวหรือเฉาเมื่อถูกแดดหรือ |
| ความร้อน. |
| สลบไสล ก. อาการที่แน่นิ่งไม่ไหวติง, อาการที่หลับใหลจนไม่รู้สึกตัว, |
| เช่น อดนอนมาหลายวัน วันนี้เลยนอนสลบไสล. |
| สลบเหมือด (ปาก) ก. สลบไสล. |
|
|
| สลวน | [สนละวน] ก. สาละวน. |
|
|
| สลวย | [สะหฺลวย] ว. ลักษณะของเส้นผมที่ละเอียด อ่อนนุ่ม ทิ้งตัว และมีปลาย |
| ช้อยงอนงาม เช่น ผมสลวยจัดทรงง่าย, ลักษณะชายผ้าที่ทิ้งตัวห้อยลง |
| เช่น ผ้าม่านทิ้งชายห้อยสลวย. |
|
|
| สลอด | [สะหฺลอด] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Croton tiglium L. ในวงศ์ Euphorbiaceae |
| เมล็ดเป็นพิษ. |
|
|
| สลอน | [สะหฺลอน] ว. เห็นเด่นสะพรั่ง เช่น นั่งหน้าสลอน ยกมือสลอน. |
|
|
| สลอย | [สะหฺลอย] (กลอน) ว. งาม. |
|
|
| สละ ๑ | [สะละ] น. ขนเม่น. (ป.). |
|
|
| สละ ๒ | [สะหฺละ] น. ชื่อปาล์มชนิด Salacca edulis Reinw. ในวงศ์ Palmae |
| ขึ้นเป็นกอคล้ายระกํา ผลสีคลํ้า ไม่มีหนาม เนื้อสีขาวหนาล่อน |
| รสหวาน (เทียบ ม. salak); ชื่อระกําพันธุ์หนึ่ง ส่วนมากผลมีเมล็ดเดียว. |
|
|
| สละ ๓ | [สะหฺละ] น. ชื่อปลาทะเลชนิด Scomberoides sanctipetri ในวงศ์ |
| Carangidae ลําตัวแบนข้างและกว้างมาก มีจุดดําใหญ่อยู่บนเส้นข้างตัว |
| ๕๘ จุด ตาเล็กอยู่ค่อนไปทางด้านสันหัว ขนาดโตได้ถึง ๑.๕ เมตร. |
|
|
| สละ ๔ | [สะหฺละ] ก. บริจาค เช่น สละทรัพย์ช่วยการกุศล, เสียสละ ก็ใช้; |
| ผละออก เช่น กัปตันสละเรือ, ละทิ้ง เช่น สละบ้านเรือนออกบวช, |
| ละวาง, ปล่อยวาง, (สิ่งที่ยังต้องการจะรักษาไว้กับตนอยู่เพื่อเห็นแก่ |
| ความสุขความสงบเรียบร้อย หรือเพื่อพลีบูชาเป็นต้น), เช่น สละกิเลส. |
| สละชีพเพื่อชาติ ก. ยอมเสียชีวิตเพื่อปกป้องประเทศชาติ. |
| สละราชสมบัติ ก. สละความเป็นพระมหากษัตริย์. |
|
|
| สละสลวย | [สะหฺละสะหฺลวย] ว. ที่กล่าวหรือเรียบเรียงได้เนื้อถ้อยกระทงความ |
| และมีสำนวนกลมกลืนไพเราะระรื่นหู (ใช้แก่ถ้อยคำสำนวน) เช่น |
| บทความนี้มีสำนวนสละสลวย. |
|
|
| สลัก ๑ | [สะหฺลัก] ก. สกัดกั้น เช่น สลักโจรไว้อย่าให้หนีไปได้. น. เครื่องกั้น |
| หรือกลอนประตูหน้าต่างเป็นต้นแบบเรือนไทยที่ลงไว้เพื่อไม่ให้เลื่อน |
| หรือผลักเข้าไปได้ เช่น ลงสลักประตู. |
| สลักเกลียว น. แท่งโลหะที่หัวมีลักษณะกลมหรือเหลี่ยม ตอนปลาย |
| มีเกลียวสําหรับใส่ขันยึดกับนอต. (ดู นอต ๒). |
| สลักเพชร น. ไม้หรือเหล็กสําหรับสอดขัดกลอนประตูหน้าต่างแบบ |
| เรือนไทยเพื่อไม่ให้เคลื่อนที่; วิธีเข้าปากไม้แบบหนึ่ง บากปากไม้และ |
| เดือยเป็นรูปหางเหยี่ยว ใช้ลิ่มสอดเข้าไปที่หัวเดือยซึ่งบากไว้ เมื่อสอด |
| เดือยเข้าไปในปากไม้แล้วตอกอัด ลิ่มจะดันให้ปลายเดือยขยายออกอัด |
| แน่นกับปากไม้; กล้ามเนื้อที่เกาะอยู่ระหว่างขอบกระดูกเชิงกรานตรง |
| ตะโพกกับหัวกระดูกต้นขาทําให้ขากางออกได้. |
|
|
| สลัก ๒ | [สะหฺลัก] ก. ทําให้เป็นลวดลายหรือรูปภาพด้วยวิธีใช้สิ่วสกัด ตัด |
| ตอก ดุน เป็นต้น เช่น สลักไม้ สลักลูกนิมิต หรือใช้สิ่งอื่นขูด ขีด |
| ให้เป็นตัวหนังสือเป็นต้น เช่น สลักชื่อบนหีบบุหรี่. (เทียบ ม. selak). |
| สลักเสลา [สะเหฺลา] ก. สลักให้เป็นลวดลายเรียบร้อยสวยงาม เช่น |
| เสียเวลานั่งสลักเสลาผักครึ่งวันกว่าจะได้ลงมือทำกับข้าว สลักเสลา |
| เสาหินเป็นลายเทพนม. |
| สลักหลัง (กฎ) ก. เขียนข้อความลงในด้านหลังตราสาร เพื่อโอนไป |
| ซึ่งบรรดาสิทธิอันเกิดแต่ตราสารนั้น เช่น สลักหลังตั๋วแลกเงิน; |
| เขียนลงข้างหลังเอกสารเป็นต้น เช่น สลักหลังเช็ค สลักหลังรูปให้ไว้ |
| เป็นที่ระลึก. |
|
|
| สลักเต้ | [สะหฺลัก] น. ใบชา. (ข. สฺลึกแต). |
|
|
| สลักสำคัญ | ว. สําคัญมาก, สําคัญยิ่ง, เช่น เรื่องนี้สลักสำคัญมาก ไม่เห็นสลักสำคัญ |
| อะไรเลย. |
|
|
| สลัด ๑ | [สะหฺลัด] น. ชื่อยําชนิดหนึ่งตามแบบชาวตะวันตก ประกอบด้วย |
| ผักสดหลายชนิด เช่น ผักกาดหอม หอมหัวใหญ่ มะเขือเทศ แตงกวา |
| เป็นหลัก และอาจมีเนื้อสัตว์หรือไข่ด้วย ราดด้วยน้ำปรุงรสที่เรียกว่า |
| น้ำสลัด สลัดมีหลายชนิด เช่น สลัดผัก สลัดเนื้อสัน สลัดแขก. |
| สลัดผลไม้ น. ชื่ออาหารชนิดหนึ่งตามแบบตะวันตก ทำด้วยผลไม้ |
| หลายชนิด หั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ ราดด้วยน้ำเชื่อมหรือครีม หรือใช้ |
| โรยหน้าไอศกรีม. |
|
|
| สลัด ๒ | [สะหฺลัด] น. โจรที่ปล้นเรือในทะเล เรียกว่า โจรสลัด. (เทียบ |
| ม. salat ว่า ช่องแคบ). |
| สลัดอากาศ น. โจรที่จี้หรือปล้นเครื่องบินในอากาศ. |
|
|
| สลัด ๓ | [สะหฺลัด] ก. ทำให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ติดอยู่ให้หลุดไปโดยวิธีสะบัด ซัด |
| หรือกระพือ เป็นต้น เช่น สลัดรองเท้าให้หลุดจากเท้า เม่นสลัดขน |
| เขาสลัดมีดสั้นไปที่คู่ต่อสู้ ไก่สลัดขนปีก, โดยปริยายหมายถึงอาการ |
| ที่คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น สลัดรัก. |
|
|
| สลัดได ๑ | [สะหฺลัด] น. ชื่อไม้พุ่มหลายชนิดในสกุล Euphorbia วงศ์ Euphorbiaceae |
| ต้นเป็นเหลี่ยม มีหนาม ไม่มีใบ เช่น ชนิด E. lacei Craib, สลัดไดป่า |
| (E. antiquorum L.) ส่วนที่ใช้ทํายาได้เรียก กระลําพัก. |
|
|
| สลัดได ๒ | [สะหฺลัด] น. เครื่องประดับยอดปรางค์ ทําเป็นรูปหอก มีกิ่งเป็น |
| รูปดาบแตกสาขาออกไป ๔ ทิศ, แง่งขิง นพศูล นภศูล ฝักเพกา หรือ |
| ลําภุขัน ก็เรียก. |
|
|
| สลับ | [สะหฺลับ] ว. คั่นเป็นลําดับ เช่น เขียวสลับแดง ผู้หญิงผู้ชายนั่งสลับกัน |
| สร้อยทับทิมสลับเพชร; สับเปลี่ยน เช่น สลับคู่. |
| สลับฉาก น. เรียกการแสดงสั้น ๆ ที่คั่นระหว่างการแสดงละคร |
| แต่ละฉากเพื่อให้มีเวลาสําหรับเปลี่ยนฉากละครว่า การแสดงสลับฉาก. |
| สลับฟันปลา ว. สับหว่างสลับเยื้องกันอย่างฟันปลา เช่น นั่งสลับ |
| ฟันปลา ยืนสลับฟันปลา. |
| สลับเรือน (โหร) ก. อาการที่ดาวพระเคราะห์สับเปลี่ยนเรือนเกษตรกัน |
| ในดวงชะตาบุคคล เช่นเจ้าเรือนเกษตรพุธราศีกันย์มาครองเรือนเกษตร |
| ศุกร์ราศีตุลย์ และเจ้าเรือนเกษตรศุกร์ราศีตุลย์ไปครองเรือนเกษตรพุธ |
| ราศีกันย์. |
| สลับสล้าง [สะหฺลับสะล่าง] ว. เรียกลักษณะต้นไม้ที่ขึ้นเป็นดง มอง |
| จากที่สูงแลเห็นยอดสูง ๆ ต่ำ ๆ เช่น ขึ้นไปบนยอดเขา เห็นต้นไม้ขึ้น |
| สลับสล้างเต็มไปหมด. |
|
|
| สลัว, สลัว ๆ | [สะหฺลัว] ว. ไม่แจ่ม, ไม่กระจ่าง, เช่น ในห้องมีแสงสลัวมองเห็นได้ |
| ราง ๆ ใกล้ค่ำมีแสงสลัว ๆ. |
|
|
| สลา | [สะหฺลา] น. หมาก. (ข.). |
| สลาเหิน น. หมากที่ถือกันว่าเมื่อเสกแล้วเป็นตัวแมลงภู่ ทําให้ผู้กิน |
| แล้วลุ่มหลงรัก. |
|
|
| สลาก ๑ | [สะหฺลาก] น. สิ่งเช่นติ้ว ตั๋ว หรือแผ่นกระดาษเล็ก ๆ เป็นต้น ซึ่ง |
| ทําเป็นเครื่องหมายกําหนดไว้เนื่องในการเสี่ยงโชคเสี่ยงทาย เป็นต้น |
| เช่น สลากภัต; ป้ายบอกชื่อยา ใช้ปิดขวดยารักษาโรค เรียกว่า |
| สลากยา, ฉลาก ก็ว่า. (ป.; ส. ศลาก). |
| สลากกินแบ่ง น. สลากที่จัดให้มีขึ้นเพื่อขายให้แก่ผู้เล่นเป็นการ |
| เสี่ยงโชค โดยมีการให้รางวัลที่แบ่งเป็นหลายรางวัลแก่ผู้เล่นซึ่งถือ |
| สลากเลขหมายรางวัลที่ออกตามวิธีการที่กำหนด, ลอตเตอรี่ หวย |
| หรือ หวยเบอร์ ก็เรียก. |
| สลากกินรวบ น. สลากชนิดที่จําหน่ายแก่ผู้ถือเพื่อรับสิ่งของเป็น |
| รางวัลในการเสี่ยงโชคโดยผู้จําหน่ายรวบเงินค่าสลากไว้ทั้งหมด. |
| สลากภัต [สะหฺลากกะพัด] น. อาหารแห้งหรือผลไม้ถวายพระโดย |
| วิธีจับฉลาก เช่น สลากภัตข้าวสาร สลากภัตทุเรียน. (ป. สลากภตฺต). |
|
|
| สลาก ๒ | [สะหฺลาก] ดู กระดี่ ๑. |
|
|
| สลาง | ดู กระดี่ ๑. |
|
|
| สล้าง | [สะล่าง] ว. ที่ตั้งอยู่สูงเด่นเป็นหมู่เป็นพวก เช่น ต้นสักสูงสล้าง. |
|
|
| สลาด | [สะหฺลาด] น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Notopterus notopterus ในวงศ์ |
| Notopteridae รูปร่างคล้ายปลากราย หัวและลําตัวแบนข้างมาก |
| ท้องเป็นสันคม ปากตํ่า สันหัวแอ่นลงเล็กน้อย ครีบหลังเด่นแต่มี |
| ขนาดเล็กเท่า ๆ กันกับครีบอก ครีบท้องเล็ก ครีบก้นยาวต่อเนื่อง |
| กับครีบหางซึ่งเล็กและมีขอบกลม พื้นลําตัวสีขาว หลังเทา ไม่มี |
| จุดสีเด่นหรือลวดลายสีเข้มใด ๆ ขนาดยาวเพียง ๓๕ เซนติเมตร, |
| ฉลาด หรือ ตอง ก็เรียก. |
|
|
| สลาตัน | [สะหฺลา] น. เรียกลมที่พัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ไปทางทิศ |
| ตะวันออกเฉียงเหนือในปลายฤดูฝนว่า ลมสลาตัน, เรียกลมพายุที่มี |
| กําลังแรงจัดทุกชนิด เช่น ไต้ฝุ่น ไซโคลน ว่า ลมสลาตัน, โดยปริยาย |
| ใช้เป็นความเปรียบเทียบหมายถึงอาการที่ไป มา หรือเกิดขึ้นรวดเร็ว |
| อย่างลมสลาตัน เช่น เวลาเขาโกรธอย่างกับลมสลาตัน. (เทียบ |
| ม. selatan ว่า ลมใต้). |
|
|
| สลาบ | [สะหฺลาบ] น. ปีกของนก; ขน. (ข.). |
|
|
| สลาย | [สะหฺลาย] ก. สูญสิ้นไป เช่น ฝันสลาย เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น หมอกก็ |
| สลายไป, ทำให้สูญสิ้นไป เช่น ใช้ยาสมุนไพรสลายพิษงู, ฉลาย ก็ว่า. |
| สลายตัว ก. เปลี่ยนสภาพ เช่น ยาบางชนิดสลายตัวในน้ำ; อาการที่ |
| ฝูงชนซึ่งรวมตัวกันเพื่อประท้วงเป็นต้นแล้วต่อมาได้แยกย้ายกันไป |
| เช่น กลุ่มชนที่มาประท้วงได้สลายตัวไปหมดแล้ว. |
|
|
| สลิด ๑ | [สะหฺลิด] น. ชื่อไม้เถาชนิด Telosma minor Craib ในวงศ์ Asclepiadaceae |
| ใบมนป้อม ผลเรียวยาว ดอกสีเขียวอมเหลือง กลิ่นหอม กินได้, ขจร ก็เรียก. |
|
|
| สลิด ๒ | [สะหฺลิด] น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Trichogaster pectoralis ในวงศ์ |
| Anabantidae รูปร่างคล้ายปลากระดี่ซึ่งอยู่ในสกุลเดียวกัน มีเกล็ดเล็ก |
| และไม่มีจุดดําข้างตัว แต่มีลายสีคลํ้าหลายแนวพาดเฉียงตลอดข้าง |
| ลําตัว และมีขนาดโตกว่าถึง ๒๐ เซนติเมตร พบตามแหล่งนํ้านิ่ง เช่น |
| หนอง คลองบึงทั่วไป ทํารังเป็นหวอดที่ผิวนํ้า, ราชาศัพท์เรียกว่า |
| ปลาใบไม้. |
|
|
| สลิล | [สะลิน] น. นํ้า. (ป., ส.). |
|
|
| สลึก | [สะหฺลึก] น. ใบไม้. (ข.). |
|
|
| สลึง | [สะหฺลึง] น. มาตราเงินตามวิธีประเพณี ๒๕ สตางค์ เท่ากับ ๑ สลึง, |
| เขียนตามวิธีโบราณดังนี้ (รูปภาพ) หมายความว่า ๒ สลึง; ชื่อมาตรา |
| ชั่งตามวิธีประเพณี สําหรับกําหนดนํ้าหนักเท่ากับเงินหนัก ๑ ใน |
| ๔ บาท หรือ ๓.๗๕ กรัม. |
|
|
| สลุต | [สะหฺลุด] ก. คํานับ เช่น ยิงสลุต. (อ. salute). |
|
|
| สลุบ | [สะหฺลุบ] น. เรือใบเดินทะเลชนิดหนึ่งแบบชาวตะวันตก. (อ. sloop). |
|
|
| สลุมพร | [สะหฺลุมพอน] น. ปลาเนื้ออ่อน. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| สแลง | น. ถ้อยคําหรือสํานวนที่ใช้เข้าใจกันเฉพาะกลุ่มหรือชั่วระยะเวลาหนึ่ง |
| ไม่ใช่ภาษาที่ยอมรับกันว่าถูกต้อง. (อ. slang). |
|
|
| สว | [สะวะ] น. ของตนเอง. (ส.; ป. สก). |
| สวกรรม น. งานส่วนตัว. (ส. สฺวกรฺมนฺ). |
| สวการย์ น. หน้าที่หรือธุระของตนเอง. (ส. สฺวการฺย). |
| สวภาพ น. สภาพ, ความเป็นอยู่ของตนเอง. (ส. สฺวภาว). |
| สวราชย์ น. ความเป็นเอกราช; การปกครองด้วยตนเอง. (ส. สฺวราชฺย). |
|
|
| สวก ๑ | ว. มีเนื้อไม่แน่นและไม่ซุย (ใช้แก่ลักษณะหัวเผือกหัวมันและผลไม้ |
| บางชนิด). |
|
|
| สวก ๒ | [สะหฺวก] น. สวิงขนาดเล็กชนิดหนึ่งสําหรับตักปลา. |
|
|
| ส้วง | น. ช่อง, โพรง, (โดยมากมักใช้แก่ทวารหนัก). |
|
|
| สวด | ก. ว่าเป็นทํานองอย่างพระสวดมนต์ เช่น สวดสังคหะ สวดพระ |
| อภิธรรม; (ปาก) นินทาว่าร้าย, ดุด่า, ว่ากล่าว, เช่น ถูกแม่สวด. |
|
|
| สวน ๑ | น. บริเวณที่ปลูกต้นไม้เป็นจํานวนมาก เช่น สวนทุเรียน สวนยาง |
| สวนกุหลาบ สวนผัก, โดยปริยายหมายถึงสถานที่ซึ่งมีลักษณะ |
| เช่นนั้นในบางกรณี เช่น สวนสัตว์ สวนงู. |
| สวนครัว น. บริเวณที่ปลูกพืชผักที่ใช้เป็นอาหารในครัวเรือน เช่น |
| พริก มะเขือ ข่า ตะไคร้ โหระพา. |
| สวนญี่ปุ่น น. สวนที่จัดตามแบบญี่ปุ่น มีสิ่งประดับที่สำคัญคือ |
| ไม้ดอก ไม้ใบ สะพาน โคม เป็นต้น. |
| สวนป่า น. บริเวณที่ปลูกพรรณไม้ทดแทนป่าที่ถูกทำลาย มักเป็นไม้ |
| ที่มีค่าทางเศรษฐกิจ อาจปลูกไม้ชนิดเดียวหรือหลายชนิดรวมกันก็ได้ |
| เพื่อใช้ไม้ทำเครื่องเรือน เยื่อกระดาษ หรืออนุรักษ์พรรณไม้ที่ใกล้จะ |
| สูญพันธุ์ เป็นต้น เช่น สวนป่าสัก สวนป่าไม้ยาง. (อ. forest garden); |
| สวนไม้ใบที่ปลูกไว้ในบริเวณบ้าน มักเป็นพรรณไม้ที่มีค่า เช่น เฟิน |
| ว่าน. |
| สวนพฤกษศาสตร์ น. บริเวณที่ปลูกพรรณไม้มากชนิดทั้งในและ |
| ต่างประเทศ รวบรวมไว้เป็นหมวดหมู่ มักเขียนป้ายบอกชื่อสามัญ |
| และชื่อวิทยาศาสตร์ไว้ด้วย เพื่อประโยชน์แก่การศึกษาและพักผ่อน |
| หย่อนใจเป็นต้น เช่น สวนพฤกษศาสตร์ที่พุแค จังหวัดสระบุรี. |
| (อ. botanic garden, botanical garden). |
| สวนรุกขชาติ น. บริเวณที่ปลูกพรรณไม้นานาชนิด โดยเฉพาะ |
| ไม้ยืนต้นที่มีค่าทางเศรษฐกิจและไม้ดอกซึ่งมีอยู่ในท้องถิ่น มักเขียน |
| ป้ายบอกชื่อสามัญและชื่อวิทยาศาสตร์ไว้ด้วย เพื่อพักผ่อนหย่อนใจ |
| เช่น สวนรุกขชาติที่ห้วยแก้ว จังหวัดเชียงใหม่. (อ. arboretum). |
| สวนสนุก น. สถานที่ที่รวบรวมบรรดาสิ่งที่ทำให้เกิดความสนุกสนาน |
| เพลิดเพลินไว้บริการประชาชน. |
| สวนสมุนไพร น. บริเวณที่ปลูกพืชที่ใช้เป็นสมุนไพร. |
| สวนหย่อม น. สวนไม้ประดับขนาดเล็ก จัดในเนื้อที่จำกัด. |
|
|
| สวน ๒ | อาการที่เคลื่อนไปตรงข้ามในเส้นทางเดียวกัน เช่น เดินสวนกัน |
| มีรถสวนมา; เทียบสอบขนาดหรือปริมาณเครื่องตวง เช่น สวนสัด |
| สวนทะนาน; เอาสายสวนใส่ทางช่องปัสสาวะให้เข้าไปในกระเพาะ |
| ปัสสาวะเพื่อให้ปัสสาวะออก, เอาลูกสวนใส่ทวารหนักแล้วบีบนํ้ายา |
| หรือนํ้าสบู่ให้เข้าไปในลําไส้ใหญ่เพื่อกระตุ้นให้ลําไส้ใหญ่บีบตัวให้ |
| อุจจาระออก. |
| สวนควัน ว. อาการที่ย้อนตอบทันที เช่น พูดสวนควัน ยิงสวนควัน |
| เตะสวนควัน. |
| สวนความ ก. สอบเปรียบเทียบข้อความ. |
| สวนคำ ว. อาการที่พูดย้อนตอบทันที เช่น พอเขาว่ามา ฉันก็ว่าสวน |
| คำไป. |
| สวนแทง ก. แทงตอบทันที. |
| สวนปากสวนคำ ก. สอบปากคํายันกันดู. |
| สวนสนาม น. พิธีชุมนุมพลกองทหารที่ลานกว้างเพื่อแสดงความสง่า |
| ผ่าเผย ความพร้อมเพรียง และอานุภาพของเครื่องอาวุธยุทโธปกรณ์ |
| ให้เป็นเกียรติแก่ผู้เป็นประธานในพิธีซึ่งจะได้ตรวจดูแถวทหารที่ตั้งอยู่ |
| คือ ตรวจพลและดูการเดินแถวของทหารเหล่านั้น. |
|
|
| สวน ๓ | ก. เย็บแบบด้วยดอกไม้หรือใบไม้ให้เป็นแถบยาว เพื่อใช้ตกแต่ง |
| ประดับโครงประทุนคลุมผ้าไตรเป็นต้น, เซ็น ก็ว่า. |
|
|
| สวน ๔, สวนะ ๑ | [สะวะนะ] น. การฟัง. (ป.; ส. ศฺรวณ). |
| สวนาการ น. อาการฟัง. (ป.). |
|
|
| สวนะ ๒ | น. การไหลไป. (ป.; ส. สฺรวณ). |
|
|
| ส่วน | น. สิ่งที่แบ่งจากสิ่งรวม เช่น เงินส่วนนี้จะเอาไว้ทําบุญ; การเข้าร่วม |
| เช่น เรื่องนี้ขอมีส่วนด้วย; แผนกย่อย, ฝ่าย, เช่น งานกองนี้แบ่งออก |
| เป็นหลายส่วน, ตอน, ท่อน, เช่น เรื่องนี้แบ่งออกเป็น ๕ ส่วน; ขนาดที่ |
| พอเหมาะพอดี เช่น ได้ส่วน สมส่วน ผิดส่วน; ด้าน เช่น ส่วนกว้าง |
| ส่วนยาว ส่วนหนา; จำนวนที่อยู่ข้างล่างของเศษในเลขเศษส่วน. |
| สัน. ฝ่าย, ข้าง, เช่น พอสอบเสร็จเพื่อน ๆ ก็ไปเที่ยวภูเก็ต ส่วนฉัน |
| ไปเชียงใหม่. |
| ส่วนกลาง น. ส่วนเมืองหลวง, ศูนย์กลาง. |
| ส่วนเกิน น. ส่วนที่นอกเหนือไปจากที่กำหนด เช่น ได้รับบัตรเชิญ |
| ไปงาน ๒ คน แต่ไป ๓ คน คนที่ ๓ เป็นส่วนเกิน. |
| ส่วนควบ (กฎ) น. ส่วนของทรัพย์ซึ่งโดยสภาพแห่งทรัพย์หรือโดย |
| จารีตประเพณีแห่งท้องถิ่นเป็นสาระสำคัญในความเป็นอยู่ของทรัพย์นั้น |
| และไม่อาจแยกจากกันได้นอกจากจะทำลาย ทำให้บุบสลายหรือทำให้ |
| ทรัพย์นั้นเปลี่ยนแปลงรูปทรงหรือสภาพไป. |
| ส่วนได้ส่วนเสีย น. ประโยชน์ที่ควรได้ควรเสียซึ่งมีอยู่ในส่วนรวม, |
| การได้การเสียร่วมกับคนอื่น, เช่น เขาไม่สนใจงานนี้เพราะไม่มี |
| ส่วนได้ส่วนเสียด้วย. |
| ส่วนตัว ว. เฉพาะตัว, เฉพาะบุคคล, เช่น เรื่องส่วนตัว ของใช้ส่วนตัว. |
| ส่วนท้องถิ่น น. เขตเทศบาล. |
| ส่วนบุญ น. ส่วนที่เป็นบุญกุศล เช่น แผ่ส่วนบุญ เปรตขอส่วนบุญ. |
| ส่วนแบ่ง น. ส่วนย่อยที่แยกออกจากส่วนใหญ่ เช่น เขาได้ส่วนแบ่ง |
| มรดก ๓ ใน ๑๐ ส่วน. |
| ส่วนประกอบ น. สิ่งต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นสิ่งใหญ่, ส่วนของสิ่ง |
| ต่าง ๆ ที่เป็นเครื่องประกอบทําให้เกิดเป็นรูปขึ้นใหม่โดยเฉพาะ, |
| องค์ประกอบ ก็เรียก. |
| ส่วนผสม น. สิ่งต่าง ๆ ที่ผสมกันให้เกิดเป็นสิ่งรวม เช่น ส่วนผสม |
| ของอาหาร ส่วนผสมของยา ส่วนผสมของปูนซีเมนต์. |
| ส่วนพระองค์ (ราชา) ว. ส่วนตัว (ใช้แก่เจ้านายตั้งแต่พระองค์เจ้า |
| ขึ้นไป) เช่น หนังสือส่วนพระองค์. |
| ส่วนภูมิภาค น. ส่วนหัวเมือง. |
| ส่วนรวม น. หมู่คณะ เช่น เห็นแก่ส่วนรวม ทำเพื่อส่วนรวม, ส่วน |
| ที่ใช้ร่วมกัน เช่น ห้องน้ำส่วนรวม ของใช้ส่วนรวม. |
| ส่วนร่วม น. ส่วนได้ส่วนเสียในกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น เช่น มีส่วนร่วม |
| ในการบำเพ็ญกุศล มีส่วนร่วมในการทุจริต มีส่วนร่วมในการลงทุน |
| บริษัท. |
| ส่วนลด น. ส่วนที่หักจากจํานวนเงินที่เก็บมาได้ หรือจากจํานวนที่ซื้อ |
| หรือที่ใช้ตามส่วนที่กําหนดไว้. |
| ส่วนสัด น. ขนาดที่พอเหมาะพอดีตามเกณฑ์ที่กําหนดหรือที่นิยม |
| เช่น ผู้หญิงคนนี้มีรูปร่างได้ส่วนสัด; (ศิลปะ) ส่วนที่กําหนดขึ้นให้มี |
| ความสัมพันธ์กันเพื่อให้เกิดความพอดี. |
| ส่วนหน้า น. เรียกเขตที่มีการรบว่า พื้นที่ส่วนหน้า, เรียกส่วนราชการ |
| ที่แยกออกไปเพื่ออํานวยความสะดวกในการควบคุมบังคับบัญชาใน |
| การปฏิบัติหน้าที่หรือปฏิบัติงานพิเศษ เช่น เรียกกองบัญชาการทหาร |
| สูงสุดว่า กองบัญชาการทหารสูงสุดส่วนหน้า. |
| ส่วนหลัง น. เรียกเขตของกองทหารที่มีหน้าที่เกี่ยวกับการส่งกําลัง |
| บํารุงว่า พื้นที่ส่วนหลัง. |
| ส่วนองค์ (ราชา) ว. ส่วนตัว (ใช้แก่หม่อมเจ้า) เช่น ของใช้ส่วนองค์. |
|
|
| สวนาการ | ดู สวน ๔, สวนะ ๑. |
|
|
| สวนิต | [สะวะ] (กลอน) ก. ยิน, ฟัง. |
|
|
| สวนีย | [สะวะนียะ] น. คําที่น่าฟัง, คําไพเราะ. (ป.; ส. ศฺรวณีย). |
|
|
| สวบ, สวบ ๆ | ว. เสียงดังอย่างเสียงกรับพวง; เสียงคนหรือสัตว์ยํ่าไปบนใบไม้หรือ |
| สิ่งที่ทําให้เกิดเสียงเช่นนั้น เช่น เสียงเดินบุกป่าดังสวบ ๆ, สวบสาบ |
| ก็ว่า; อาการที่ก้มหน้าก้มตากินเอา ๆ ด้วยความหิวโหยหรือตะกละ |
| ตะกลาม; อาการที่ก้าวเดินจ้ำเอา ๆ. |
|
|
| สวม | ก. กิริยาที่เอาของที่เป็นโพรงเป็นวงเป็นต้นครอบลงบนอีกสิ่งหนึ่ง |
| เช่น สวมชฎา สวมหมวก เกี้ยวสวมจุก, คล้อง เช่น สวมพวงมาลัย, |
| นุ่ง ในคําว่า สวมกางเกง, ใส่ เช่น สวมเสื้อ สวมรองเท้า; เข้าแทนที่ |
| เช่น สวมตําแหน่ง. |
| สวมกอด ก. เอามือทั้ง ๒ ข้างโอบรัดเข้าไว้ในวงแขน เช่น แม่ |
| สวมกอดลูก, ส้วมกอด ก็ว่า. |
| สวมเขา ก. ทำความอัปยศให้แก่สามีด้วยการมีชู้โดยที่สามีไม่รู้ |
| ระแคะระคาย. |
| สวมบท, สวมบทบาท ก. แสดงบทบาท เช่น สวมบทพระเอก สวม |
| บทบาทผู้ร้าย; แสดงออกในลักษณะที่ไม่ตรงกับความเป็นจริง เช่น |
| คนใจบาปสวมบทนักบุญ. |
| สวมรอย ก. เข้าแทนที่คนอื่นโดยทําเป็นทีให้เข้าใจว่าตนเองเป็น |
| ตัวจริง เช่น ผู้ร้ายสวมรอยเจ้าของบ้านเข้าไปขโมยของ. |
| สวมวิญญาณ ก. เอาวิญญาณของผู้อื่นหรือสัตว์อื่นเป็นต้นมาสวมใส่ |
| ในจิตใจของตน เช่น สวมวิญญาณนักรบ สวมวิญญาณสัตว์ป่า. |
| สวมหน้ากาก (สำ) ก. แสดงทีท่าหรือกิริยาอาการที่มิได้เกิดจากนิสัย |
| ใจจริง, แสดงกิริยาท่าทีลวงให้เข้าใจผิด, เช่น ต่างคนต่างสวมหน้ากาก |
| เข้าหากัน, ใส่หน้ากาก ก็ว่า. |
| สวมหมวกหลายใบ (สำ) ก. ดำรงตำแหน่งหลายตำแหน่งในเวลา |
| เดียวกัน. |
| สวมหัวโขน ก. เอาหัวโขนสวมศีรษะ, โดยปริยายหมายความว่า ดำรง |
| ตำแหน่งหน้าที่ใหญ่โตหรือมียศถาบรรดาศักดิ์แล้วมักลืมตัวชอบแสดง |
| อำนาจ. |
|
|
| ส้วม ๑ | น. สถานที่ที่สร้างไว้สำหรับถ่ายอุจจาระปัสสาวะโดยเฉพาะ มักทำ |
| เป็นห้อง. |
| ส้วมชักโครก น. ส้วมแบบส้วมซึมชนิดหนึ่ง ต่างกันตรงที่เมื่อถ่ายแล้ว |
| ใช้กดหรือชักให้น้ำที่อยู่ในถังด้านหลังหรือข้างบนหัวส้วมไหลชำระ |
| สิ่งที่ถ่ายแทนการราดน้ำ. |
| ส้วมซึม น. ส้วมที่ตั้งถังซีเมนต์ซ้อนกันลงไปในดินหลาย ๆ ถัง |
| มีหัวส้วมสำหรับนั่งถ่ายอยู่เหนือถังบนสุด เมื่อถ่ายแล้วต้องราดน้ำ |
| เพื่อชำระสิ่งที่ถ่ายให้ลงสู่ถังส้วมแล้วซึมหายไปในดิน. |
| ส้วมหลุม น. ส้วมที่ขุดหลุมแล้วใช้ไม้กระดานหรือไม้ท่อนใหญ่ |
| ทอดพาดปากหลุมสำหรับนั่งถ่าย. |
|
|
| ส้วม ๒ | (ถิ่นอีสาน) น. ห้องนอน. |
|
|
| ส้วม ๓ | ก. เอามือทั้ง ๒ ข้างโอบรัดเข้าไว้ในวงแขน เรียกว่า ส้วมกอด, |
| สวมกอด ก็ว่า. |
|
|
| สวย | ว. งามน่าพึงพอใจ, มักใช้เข้าคู่กับคํา งาม เป็น สวยงาม, ในบทกลอน |
| ใช้ว่า ส้วย ก็มี; ไม่เปียก (ใช้แก่ข้าวสุก) เช่น หุงข้าวสวยดี ไม่ดิบ ไม่แฉะ. |
| สวยแต่รูป จูบไม่หอม (สํา) ว. มีรูปร่างงาม แต่มีความประพฤติ ท่าที |
| วาจา และกิริยามารยาทไม่ดี. |
|
|
| ส่วย ๑ | น. ของที่เรียกเก็บจากพื้นเมืองส่งเป็นภาคหลวงตามวิธีเรียกเก็บ |
| ภาษีอากรในสมัยโบราณ; เงินช่วยราชการตามที่กําหนดเรียกเก็บจาก |
| ราษฎรชายที่มิได้รับราชการทหารเป็นรายบุคคล, รัชชูปการ ก็ว่า. |
|
|
| ส่วย ๒ | น. ชนชาติพูดภาษาตระกูลมอญเขมรพวกหนึ่ง อยู่ทางภาคอีสาน. |
|
|
| ส้วย ๑ | ก. ชําแหละ, ผ่าล้าง. |
|
|
| ส้วย ๒ | ว. ลักษณะที่เป็นมุมแหลมออกไป. |
| ส้วยเสี้ยว น. ของที่มีมุม ๓ มุม เช่นใบเรือที่อยู่ตอนหัวเรือ. (ปรัดเล). |
|
|
| สวยม | [สะวะหฺยม] ว. ด้วยตัวเอง. (ส.). |
| สวยมพร น. สยมพร, สยัมพร หรือ สยุมพร ก็ใช้. |
| สวยมภู น. สยมภู. |
|
|
| สวรรค, สวรรค์ | [สะหฺวันคะ, สะหฺวัน] น. โลกของเทวดา, เมืองฟ้า. (ส. สฺวรฺค; |
| ป. สคฺค). |
| สวรรคต [สะหฺวันคด] ก. ไปสู่สวรรค์, ตาย, (ใช้ในราชาศัพท์ |
| สําหรับพระเจ้าแผ่นดิน สมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระ |
| บรมราชินี สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระยุพราช สมเด็จ |
| พระบรมโอรสาธิราช และพระบรมราชวงศ์ที่ทรงได้รับ |
| พระราชทานฉัตร ๗ ชั้น). (ส. สฺวรฺค + คต ว่า ไปสู่สวรรค์). |
| สวรรคบดี [สะหฺวันคะบอดี] น. เจ้าเมืองสวรรค์ คือ พระอินทร์. |
| (ส. สฺวรฺคปติ). |
| สวรรค์ในอก นรกในใจ, สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ (สํา) น. |
| ความสุขที่เกิดจากการทำความดี หรือความทุกข์ที่เกิดจากการทำ |
| ความชั่ว ย่อมอยู่ในใจของผู้ทำเอง. |
| สวรรคาลัย ก. ตาย (ใช้แก่เจ้านายชั้นสูง), (กลอน) ตาย. |
|
|
| สวรรคาลัย | ดู สวรรค, สวรรค์. |
|
|
| สวรรยา | [สะหฺวันยา] (กลอน) น. สมบัติ. |
|
|
| สวระ | น. เสียง. (ส.). |
|
|
| สวะ ๑ | [สะหฺวะ] น. ต้นหญ้า ต้นผัก หรือสิ่งต่าง ๆ ที่ลอยเป็นแพอยู่ในนํ้า. |
|
|
| สวะ ๒, สวะ ๆ | [สะหฺวะ] (ปาก) ว. เลว, ไร้ประโยชน์, เช่น คนสวะ เรื่องสวะ ๆ; |
| ดาษดื่น, มีมาก, เช่น ของสวะ ๆ. |
|
|
| สวะ ๓ | [สะหฺวะ] (กลอน) ก. สละ เช่น สวะบาปแสวงบุญบท ที่แล้ว. |
| (ยวนพ่าย). |
|
|
| สวัสดิ, สวัสดิ์ ๑, สวัสดี ๑ | [สะหฺวัดดิ, สะหฺวัด, สะหฺวัดดี] น. ความดี, ความงาม, ความเจริญ |
| รุ่งเรือง; ความปลอดภัย เช่น ขอให้เดินทางโดยสวัสดิภาพ ขอให้มี |
| ความสุขสวัสดิ์พิพัฒนมงคล ขอให้มีความสุขสวัสดี ขอให้สวัสดี |
| มีชัย. (ส. สฺวสฺติ; ป. โสตฺถิ). |
| สวัสดิการ น. การให้สิ่งที่เอื้ออํานวยให้ผู้ทํางานมีชีวิตและสภาพ |
| ความเป็นอยู่ที่ดีและสะดวกสบาย เช่น มีสถานพยาบาล ให้ที่พักอาศัย |
| จัดรถรับส่ง. |
| สวัสดิภาพ น. ความปลอดภัย เช่น ขอให้เดินทางโดยสวัสดิภาพ |
| ตำรวจออกตรวจท้องที่ในเวลากลางคืนเพื่อสวัสดิภาพของประชาชน. |
| สวัสดิมงคล น. สิ่งที่ให้ความสุข ความเจริญรุ่งเรือง เช่น ประดิษฐาน |
| พระพุทธรูปไว้ในบ้านเพื่อสวัสดิมงคล. |
|
|
| สวัสดิ์ ๒, สวัสดี ๒ | [สะหฺวัด, สะหฺวัดดี] คำทักทายหรือพูดขึ้นเมื่อพบหรือจากกัน เช่น |
| อรุณสวัสดิ์ ราตรีสวัสดิ์ สวัสดีปีใหม่ สวัสดีครับคุณครู. |
|
|
| สวัสติ, สวาตี | [สะหฺวัดติ, สะวาตี] น. ดาวฤกษ์ที่ ๑๕ มี ๕ ดวง เห็นเป็นรูปช้างพัง |
| เหนียงผูกคอสุนัข ดวงแก้ว หรือ กระออมนํ้า, ดาวช้างพัง หรือ |
| ดาวงูเหลือม ก็เรียก. (ส. สฺวาติ). |
|
|
| สวัสติกะ | [สะหฺวัดติกะ] น. สัญลักษณ์รูปกากบาทปลายหักมุมเวียนขวา ใช้เป็น |
| เครื่องหมายแสดงความสุขสวัสดีมาแต่โบราณ สันนิษฐานกันว่าเป็น |
| รูปดวงอาทิตย์โคจรเวียนขวา. (ส. สฺวสฺติกา). |
|
|
| สวา | [สะหฺวา] น. ลิง. (ข.). |
| สวาปาม [สะหฺวา] ก. ขยุ้มกินอย่างตะกละลุกลนอย่างลิงกิน, (ปาก) |
| กินอย่างตะกละ. |
|
|
| สวาคตะ | [สะหฺวาคะตะ] น. คํากล่าวต้อนรับ. (ป., ส.). |
|
|
| สวาง | [สะหฺวาง] น. ผี, สาง ก็เรียก. |
|
|