| สะบัก | น. กระดูกส่วนที่เป็นฐานรองรับต้นแขน อยู่ถัดบ่าลงไปข้างหลัง ปลาย |
| ด้านนอกเป็นที่หัวกระดูกต้นแขนเกาะยึด. |
| (รูปภาพ สะบัก) |
| สะบักจม ก. อาการที่ปวดเมื่อยบริเวณสะบักเพราะเลือดเดินไม่สะดวก. |
| สะบักสะบอม ก. บอบชํ้าเต็มที เช่น ถูกชกเสียสะบักสะบอม. |
|
|
| สะบัด | ก. เคลื่อนไหวหรือทําให้เคลื่อนไหวไปมาอย่างเร็วและแรง เพื่อให้ |
| สิ่งที่ติดอยู่หลุดไป เช่น หมาสะบัดขนเพื่อให้นํ้าที่ติดอยู่หลุดกระเซ็น |
| ไป หรือเพื่อให้หมดทางต่อสู้ดิ้นรน เช่น แมวคาบหนูสะบัดไปมา |
| หรือเพื่อให้เข้าที่ ให้กลับเข้ารูปเดิม เป็นต้น เช่น เขาชอบสะบัดผม |
| สะบัดแขนเสื้อ, เอาใบมีดโกนปัดไปปัดมาบนแผ่นหนังเป็นต้นเพื่อ |
| ลับให้คม เรียกว่า สะบัดมีดโกน หรือ สะบัดมีด, เรียกอาการของสิ่ง |
| เช่นธงเมื่อถูกลมพัดกระพือหรือถูกโบกไปมาเป็นต้นให้ปลิวพลิ้ว |
| เกิดเป็นริ้ว ๆ ว่า ธงสะบัด, สลัด ปัด หรือ ฟัด ก็ใช้โดยอนุโลม; โดย |
| ปริยายหมายความว่า อย่างมาก, อย่างยิ่ง, เช่น สวยสะบัดโกงสะบัด; |
| (โบ) ฉ้อโกง, กระบัด ประบัด หรือ ตระบัด ก็ใช้. |
| สะบัด ๆ ว. อาการที่พูดห้วน ๆ ไม่มีหางเสียง แสดงความไม่พอใจ |
| เช่น แม่ค้าไม่พอใจที่ลูกค้าต่อราคามากไป จึงพูดสะบัด ๆ. |
| สะบัดก้น ก. อาการที่ลุกผละไปทันทีด้วยความไม่พอใจเป็นต้น เช่น |
| กินแล้วก็สะบัดก้นไป พูดยังไม่ทันรู้เรื่องก็โกรธสะบัดก้นไปแล้ว. |
| สะบัดช่อ (ปาก) ว. อย่างที่สุด เช่น สวยสะบัดช่อ. |
| สะบัดมือ ก. ลุกไปทันทีเป็นเชิงเอาเปรียบหรือรู้มาก เช่น งานยัง |
| ไม่ทันเสร็จก็สะบัดมือไปแล้ว กินอิ่มแล้วก็สะบัดมือไป. |
| สะบัดย่าง ว. อาการที่ม้าเดินเหยาะย่างอย่างสง่างามพร้อมกับสะบัด |
| หางด้วย ในความว่า ม้าเดินสะบัดย่าง. |
| สะบัดร้อนสะบัดหนาว ก. ครั่นเนื้อครั่นตัว, มีอาการคล้ายจะเป็นไข้ |
| เพราะเดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว, โดยปริยายหมายความว่า มีความเร่าร้อนใจ |
| กลัวว่าจะถูกลงโทษหรือถูกตำหนิเป็นต้น เช่น ผู้ที่ทำความผิดไว้ พอ |
| เห็นผู้บังคับบัญชามาก็รู้สึกสะบัดร้อนสะบัดหนาว, ร้อน ๆ หนาว ๆ |
| หรือ หนาว ๆ ร้อน ๆ ก็ว่า. |
| สะบัดลุกสะบัดนั่ง ก. ผุดลุกผุดนั่ง, มีอาการคล้ายกระวนกระวายใจ |
| เพราะเดี๋ยวลุกเดี๋ยวนั่ง. |
| สะบัดสะบิ้ง ก. แสดงอาการกะบึงกะบอนแสนงอน เช่น เวลางอน |
| ก็ทำกิริยาสะบัดสะบิ้ง. น. ชื่อกลบทแบบหนึ่ง. |
| สะบัดหน้า ก. ไม่พอใจโดยผินหรือเบือนหน้าไปทันที เช่น สะบัด |
| หน้าหนี. |
|
|
| สะบั้น | ว. อาการที่แยกหรือขาดจากกันอย่างเด็ดขาด เช่น สัมพันธภาพขาด |
| สะบั้น ความรักขาดสะบั้น, โดยปริยายหมายความว่า อย่างยิ่ง, |
| อย่างมาก, เช่น กินสะบั้น. |
| สะบั้นหั่นแหลก (ปาก) ว. อย่างที่สุด เช่น โกงสะบั้นหั่นแหลก บู๊สะบั้น |
| หั่นแหลก. |
|
|
| สะบันงา | ดู กระดังงา. |
| สะบันงาจีน ดู กระดังงาจีน ที่ กระดังงา. |
| สะบันงาต้น ดู กระดังงา. |
|
|
| สะบ้า | น. ชื่อไม้เถาชนิด Entada rheedii Spreng. ในวงศ์ Leguminosae |
| ฝักมีเมล็ดกลมแบนแข็ง เรียกว่า ลูกสะบ้า ใช้ขัดสมุดไทยและทํายาได้, |
| สะบ้ามอญ ก็เรียก; ชื่อการเล่นชนิดหนึ่ง ใช้ลูกสะบ้าหรือของกลม ๆ |
| อย่างงบนํ้าอ้อยล้อหรือทอยเป็นต้น. |
| สะบ้าหัวเข่า น. กระดูกมีลักษณะกลม ๆ แบน ๆ คล้ายลูกสะบ้า มีเอ็น |
| ยึดระหว่างกล้ามเนื้อต้นขาด้านหน้ากับกระดูกหน้าแข้ง ประกอบเป็น |
| ส่วนนูนสุดของกระดูกหัวเข่า, ลูกสะบ้า ก็ว่า. |
|
|
| สะบ้ามอญ | ดู สะบ้า. |
|
|
| สะบู | น. ดอกไม้ (?) เช่น ถนัดดั่งสะบูบังใบ แม่เร้น. (กําสรวล). |
|
|
| สะแบง ๑ | ดู กราด ๔. |
|
|
| สะแบง ๒ | ก. สะพาย, ตระแบง ก็ว่า. |
|
|
| สะเปะสะปะ | ว. ไม่ตรงเป้า เช่น ชกต่อยสะเปะสะปะ, ไม่ตรงทาง เช่น คนเมาเดิน |
| สะเปะสะปะ, ไม่เป็นระเบียบ เช่น นอนแขนขาก่ายกันสะเปะสะปะ, |
| อาการที่พูดเลอะเทอะเรื่อยเจื้อยไม่มีประเด็น เช่น พูดสะเปะสะปะ. |
|
|
| สะพรัก | ว. พร้อม. |
|
|
| สะพรั่ง | ว. อาการที่สิ่งอย่างเดียวกันจำนวนมากปรากฏพร้อม ๆ กัน เช่น |
| ดอกไม้ในสวนบานสะพรั่ง มะม่วงออกช่อสะพรั่ง เขามีลูกสาว |
| ๓ คน กำลังเป็นสาวสะพรั่ง. |
|
|
| สะพรึงกลัว | ว. น่าพรั่นพรึง ใช้ว่า น่าสะพรึงกลัว เช่น เห็นร่างดำทะมึน น่าสะพรึง |
| กลัว. |
|
|
| สะพรึบ, สะพรึ่บ, สะพรึบพร้อม, สะพรึ่บพร้อม | ว. พร้อมพรั่งอยู่มากมายอย่างเต็มที่ เช่น พากันมาพร้อมสะพรึบ |
| มากันสะพรึบพร้อม. |
|
|
| สะพัก | น. ผ้าห่มเฉียงบ่า ราชาศัพท์ใช้ว่า ผ้าทรงสะพัก. ก. ห่มผ้า, ห่มคลุม, |
| เช่น สะพักพระถันปทุเมศ. (ม. ร่ายยาว ทานกัณฑ์). |
|
|
| สะพัง | น. แอ่ง, บ่อ, หนอง, ตะพัง ตระพัง หรือ กระพัง ก็ว่า. (เทียบ ข. ตฺรพําง |
| ว่า บ่อที่เกิดเอง). |
|
|
| สะพัด ๑ | ก. ล้อมไว้, กั้นไว้, เช่น ครั้นราตรีดึกสงัด เขาก็สะพัดสามรอบ. (ลอ). |
| ว. อาการที่เคลื่อนไหวเรื่อยไปอย่างรวดเร็วดุจกระแสนํ้าไหล เช่น |
| ข่าวแพร่สะพัด เงินหมุนเวียนสะพัด, ตะพัด ก็ว่า. |
|
|
| สะพัด ๒ | (วรรณ) ก. ผูก, คาด, ล้อม, เช่น ครั้นราตรีดึกสงัด เขาก็สะพัดสามรอบ. |
| (ลอ), กระพัด ก็ว่า. |
|
|
| สะพั้น | น. ชื่อโรคชนิดหนึ่ง มักเกิดแก่เด็กอ่อนหรือเด็กเล็ก ๆ มีอาการชัก |
| มือเท้ากํา ตามตําราแพทย์แผนโบราณว่า มักเกิดเพราะผิดอากาศ |
| เป็นต้น, ตะพั้น ก็ว่า. |
|
|
| สะพาน | น. สิ่งปลูกสร้างที่ทําสําหรับข้ามแม่นํ้าลําคลอง เป็นต้น บางทีทํายื่น |
| ลงในนํ้าสําหรับขึ้นลง, ไม้ที่ทอดระหว่างหัวเสาสำหรับรับคอสอง |
| ของอาคารที่เป็นตึกโบราณ, โดยปริยายหมายความว่า สื่อเชื่อมโยง |
| เช่น ตีสนิทกับน้องชายเพื่อเป็นสะพานไปรู้จักกับพี่สาว, ตะพาน ก็ว่า. |
| สะพานแขวน น. สะพานที่สร้างแขวนไว้กับโซ่หรือสายลวด ไม่ใช้ |
| เสารับนํ้าหนักสะพาน แต่อาจมีเสาคํ้าสายลวดให้สูงตํ่าตามต้องการ. |
| สะพานชัก น. สะพานที่สร้างให้ยกเก็บได้เมื่อไม่ต้องการใช้. |
| สะพานช้าง น. สะพานที่ทำแข็งแรงสำหรับให้ช้างข้ามในสมัย |
| โบราณ, ตะพานช้าง ก็ว่า. |
| สะพานเชือก น. สะพานชั่วคราวที่ทําด้วยเชือกสําหรับข้ามแม่นํ้า |
| ลําคลอง. |
| สะพานเดินเรือ น. พื้นที่ยกสูงขึ้นจากดาดฟ้าเรือ สําหรับนายเรือหรือ |
| นายยามเรือเดิน หรือสําหรับต้นหน กัปตันเรือ หรือผู้บังคับการเรือ |
| ควบคุมและสั่งการเกี่ยวกับการนําเรือในน่านนํ้าให้ปลอดภัย, (โบ) |
| สะพานเดินเรือใช้เป็นหอบังคับการด้วย. |
| สะพานทุ่น น. สะพานชั่วคราวที่ใช้ทุ่นรองไม้กระดานเป็นต้นสําหรับ |
| ข้ามแม่นํ้าลําคลอง. |
| สะพานเบี่ยง น. สะพานที่สร้างขึ้นใช้ชั่วคราวโดยเบี่ยงจากสะพาน |
| ที่กําลังสร้างหรือซ่อมอยู่. |
| สะพานปลา น. สะพานที่สร้างทอดยาวออกไปในนํ้า ใช้เป็นท่าเทียบ |
| เรือประมงเพื่อขนปลาเป็นต้นขึ้นจากเรือ. |
| สะพานโป๊ะ น. สะพานที่ทอดจากฝั่งไปที่โป๊ะเรือ ทำด้วยไม้กระดาน |
| เป็นต้น มีไม้ตอกประกับทางด้านขวางสำหรับเดิน. |
| สะพานไฟ น. อุปกรณ์ไฟฟ้าคล้ายสวิตช์ สําหรับตัดกระแสไฟฟ้า |
| จากวงจร, (ปาก) สวิตช์ขนาดใหญ่. |
| สะพานเรือก น. สะพานชั่วคราวที่ทำด้วยไม้ไผ่ผ่าซีกถักด้วยหวาย |
| หรือเชือก. |
| สะพานลอย น. สะพานสูงแคบ ๆ ที่สร้างคร่อมขวางถนน ใช้เป็น |
| ทางให้คนเดินข้ามถนน รถสามารถแล่นผ่านใต้สะพานได้, สะพานสูง |
| กว้าง และยาวมาก มักสร้างคร่อมทางรถไฟหรือสี่แยกที่ถนนสาย |
| สําคัญ ๆ ตัดกัน เพื่อให้รถยนต์แล่นผ่านไปมาได้โดยไม่ต้องรอให้ |
| รถไฟผ่านหรือรอสัญญาณไฟ. |
| สะพานเสี้ยว น. สะพานที่สร้างให้ปลายโค้งเลี้ยวไปทางขวาหรือซ้าย. |
| สะพานหก น. สะพานที่สร้างให้ส่วนหนึ่งยกขึ้นได้เพื่อเปิดทางให้เรือ |
| แล่นผ่าน. |
| สะพานหนู น. ไม้กระดานเล็กตรึงทับบนไม้เชิงกลอน, ตะพานหนู |
| ก็ว่า. |
| สะพานหัน น. สะพานที่สร้างให้บางส่วนหันเบนออกไปทางซ้ายหรือ |
| ขวา เพื่อปิดทางให้เรือแล่นผ่าน. |
|
|
| สะพาย | น. แขวนบ่า, ห้อยเฉียงบ่า, เช่น สะพายย่าม สะพายกระเป๋า, ตะพาย ก็ว่า. |
| สะพายเฉียง ก. ห่มเฉียงบ่า. |
| สะพายแล่ง ว. ลักษณะที่ถูกฟันขาดเฉียงบ่า เรียกว่า ขาดสะพายแล่ง, |
| ตะพายแล่ง ก็ว่า. |
|
|
| สะเพร่า | [เพฺร่า] ว. อาการที่ทําอย่างหวัด ๆ ลวก ๆ, ขาดความรอบคอบ, ไม่ถี่ถ้วน, |
| ไม่เรียบร้อย, เช่น เขียนหนังสือสะเพร่าตก ๆ หล่น ๆ ล้างแก้วสะเพร่า |
| ไม่สะอาด. |
|
|
| สะโพก | น. ส่วนของร่างกายเบื้องหลังถัดบั้นเอวลงไป มีเนื้อเป็นกระพุ้งทั้ง |
| ๒ ข้าง, กล้ามเนื้อส่วนบนที่นูนขึ้นของโคนขาสัตว์สองเท้าหรือโคน |
| ขาหลังของสัตว์สี่เท้า, ตะโพก ก็ว่า. |
|
|
| สะเภา ๑ | น. เรือสําเภา, ตะเภา ก็เรียก. |
|
|
| สะเภา ๒ | น. ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์ปุนัพพสุ มี ๓ ดวง, ดาวหัวสําเภา ดาวสําเภาทอง |
| ดาวยามเกา ดาวตาเรือชัย หรือ ดาวปุนัพพสู ก็เรียก. |
|
|
| สะใภ้ | น. หญิงที่มาแต่งงานกับญาติผู้ชาย, เมียของญาติ, เช่น ถ้าเป็นเมียของ |
| ลูกชาย เรียก ลูกสะใภ้ ถ้าเป็นเมียของลุง เรียก ป้าสะใภ้, (ปาก) ตะใภ้. |
|
|
| สะโมง | ดู กระแตไต่ไม้ ๒. |
|
|
| สะระตะ | (แบบ) ก. เก็งหรือคาดหมายเอาโดยยึดเค้าเดิมเป็นหลัก เช่น |
| ข้าพระพุทธเจ้าคิดสะระตะอยู่ว่าจะแก้ไขอย่างไรดี. (หนังสือ |
| เจ้าพระยาพระเสด็จฯ กราบบังคมทูล ร. ๕), สรตะ ก็ว่า. |
|
|
| สะระแหน่ | [แหฺน่] น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Mentha cordifolia Opiz ในวงศ์ Labiatae |
| ใบมีกลิ่นฉุน กินได้. |
|
|
| สะละปะตุ่น | (โบ) น. ไหมชนิดหนึ่ง. |
|
|
| สะลาง | ดู กระดูกค่าง. |
|
|
| สะลาบ | น. ผิวของพิมพ์หล่อพระที่แตกออกเป็นกาบเล็ก ๆ เมื่อความร้อน |
| ลดลงกะทันหัน. |
|
|
| สะลึมสะลือ | ว. ครึ่งหลับครึ่งตื่นหรืองัวเงียเพราะเมาหรือง่วง เช่น พอเมาได้ที่ก็นั่ง |
| สะลึมสะลือ เมื่อคืนนอนดึก ตื่นขึ้นมาเลยสะลึมสะลือ. |
|
|
| สะวี้ดสะว้าด | (ปาก) ว. รวดเร็ว, ฉวัดเฉวียน, เช่น ขับรถสะวี้ดสะว้าด; ฉูดฉาด, |
| นำสมัยแบบโลดโผน, เช่น เด็ก ๆ ไม่ควรแต่งตัวสะวี้ดสะว้าด. |
|
|
| สะสม | ก. สั่งสม, รวบรวมให้เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ, เช่น เขาสะสมนาฬิกาเป็น |
| งานอดิเรก. |
|
|
| สะสวย | ว. ค่อนข้างสวย, อยู่ในเกณฑ์สวย, (มักใช้แก่ผู้หญิง), เช่น เด็ก ๆ |
| แต่งตัวสะสวย เธอเป็นคนหน้าตาสะสวย. |
|
|
| สะสาง | ก. ทําเรื่องที่มีปัญหาหรือสิ่งที่สะสมหมักหมมอยู่ให้เสร็จสิ้นไป เช่น |
| สะสางงานที่คั่งค้าง สะสางคดี. |
|
|
| สะเหล่อ | ว. ทั้งเซ่อและเล่อ, ทั้งเซ่อซ่าและเล่อล่า. |
|
|
| สะอาง | ว. งามสะอาดหมดจด เช่น สาวสะอาง สวยสะอาง สะอางองค์. |
|
|
| สะอาด | ว. ไม่สกปรก เช่น เสื้อผ้าสะอาด บ้านเรือนสะอาด น้ำสะอาด, หมดจด, |
| ผ่องใส, เช่น จิตใจสะอาด, ไม่มีตําหนิ, บริสุทธิ์, ไม่ทุจริต, เช่น เขาเป็น |
| คนใจซื่อมือสะอาด. |
| สะอาดสะอ้าน ว. สะอาดหมดจด เช่น เด็กคนนี้หน้าตาสะอาดสะอ้าน. |
|
|
| สะอ้าน | ว. หมดจด, สะอาด, มักใช้เข้าคู่กับคํา สะอาด เป็น สะอาดสะอ้าน. |
|
|
| สะอิ้ง | ว. อาการที่เดินเอวอ่อนไปอ่อนมา เช่น เดินสะอิ้ง. น. สายรัดเอว เป็น |
| เครื่องประดับสําหรับผู้หญิง, สะเอ้ง ก็ว่า. (ไทยใหญ่ แอ้ง ว่า เอว). |
|
|
| สะอิดสะเอียน | ก. ชวนให้คลื่นไส้อย่างรุนแรง ทั้งโดยตรงและโดยปริยายต่อสิ่งที่ |
| เร้าเร่งให้เกิดอารมณ์เช่นนั้น เช่น เห็นหมาเน่าแล้วสะอิดสะเอียน |
| เห็นคนฉ้อราษฎร์บังหลวงแล้วสะอิดสะเอียนไม่อยากเข้าใกล้. |
|
|
| สะอึก | ก. อาการที่หายใจชะงักเนื่องจากกะบังลมหดตัว และช่องสายเสียง |
| ก็ปิดตามมาทันทีทันใดในเวลาเดียวกัน; โดยปริยายหมายความว่า |
| ชะงักงัน เช่น พอถูกถามปัญหาแทงใจดำเข้าก็สะอึกทันที. |
| สะอึกเข้าใส่ ก. กรากเข้าใส่, พรวดเข้าใส่, เช่น เมื่อมีคนจะทำร้ายนาย |
| ลูกน้องก็สะอึกเข้าใส่ทันที พอถูกฝ่ายหนึ่งชกก็สะอึกเข้าใส่. |
| สะอึกสะอื้น ก. ร้องไห้ร่ำไรมีเสียงสะอื้นเป็นห้วง ๆ เช่น เด็กถูกตี หลัง |
| จากหยุดร้องไห้แล้วก็ยังสะอึกสะอื้นอยู่. ว. อาการที่ร้องไห้รํ่าไรมีเสียง |
| สะอื้นเป็นห้วง ๆ เช่น แม่ตีทีเดียว ร้องไห้สะอึกสะอื้นไปตั้งชั่วโมง. |
|
|
| สะอื้น | ก. ถอนใจสะท้อนเป็นระยะ ๆ เพราะร้องไห้มากเนื่องจากเสียใจระทมใจ |
| เป็นต้น, ถอนใจสะท้อนเป็นระยะ ๆ. |
|
|
| สะเอ้ง ๑ | น. สายรัดเอว เป็นเครื่องประดับสําหรับผู้หญิง, สะอิ้ง ก็ว่า. (ไทยใหญ่ |
| แอ้ง ว่า เอว). |
|
|
| สะเอ้ง ๒ | น. ชื่อไม้ต้นชนิด Pternandra caerulescens Jack ในวงศ์ |
| Melastomataceae ใบมีเส้นตามยาว ๓ เส้น ดอกสีม่วงแกมน้ำเงิน. |
|
|
| สะเอว | น. ส่วนกลางของร่างกายระหว่างชายโครงกับกระดูกตะโพกทั้ง |
| ๒ ข้าง, กะเอว บั้นเอว หรือ เอว ก็ว่า. |
|
|
| สะเออะ ๑ | ก. เสนอหน้าเข้าไปในสถานที่ที่ไม่สมควรเช่นในที่รโหฐานเมื่อไม่มี |
| หน้าที่เกี่ยวข้อง, เจ๋อ, เช่น สะเออะไปนั่งเก้าอี้ประธาน, เสนอหน้าพูด |
| เป็นต้นโดยไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง เช่น นายยังไม่ทันถาม ก็สะเออะรายงาน. |
|
|
| สะเออะ ๒ | น. เรียกนํ้าที่ได้จากเนื้อสัตว์สดเช่นกุ้ง เนื้อที่คั้นกับนํ้ามะนาว ตั้งไฟ |
| ให้สุก ใช้ปรุงรส ว่า นํ้าสะเออะ. |
|
|
| สะโอดสะอง | ว. งามอย่างมีรูปร่างระหง เช่น นางแบบคนนี้รูปร่างสะโอดสะอง. |
|
|
| สะไอ | น. กลิ่น (ใช้เฉพาะกลิ่นของสิ่งที่จวนจะบูด) เช่น แกงมีสะไอจวนจะบูด |
| แล้ว, กระไอ ก็ว่า. ว. มีกลิ่นเหม็นแสดงว่าจวนจะบูด เช่น ข้าวเหม็น |
| สะไอ, กระไอ ก็ว่า. |
|
|
| สัก ๑ | น. ชื่อไม้ต้นชนิด Tectona grandis L.f. ในวงศ์ Labiatae เนื้อไม้แข็ง |
| และคงทน ปลวกไม่กิน เหมาะแก่การสร้างบ้านและทําเครื่องเรือน |
| ใบและเนื้อไม้ใช้ทํายาได้. |
| สักขี้ไก่ (ถิ่นพายัพ) น. ต้นกะเปียด. (ดู กะเปียด). |
|
|
| สัก ๒ | ก. ทําให้ตึง, ทําให้แน่น, เช่น สักว่าว สักที่นอน. |
| สักที่นอน ก. เย็บกรึงที่นอนเป็นระยะ ๆ เพื่อให้นุ่นเป็นต้นอยู่คงที่ |
| ไม่เลื่อนไปเลื่อนมา. |
| สักว่าว ก. เอาลูกปลาปิดทับเชือกที่ผูกโครงว่าวจุฬาตรงที่ไขว้กันเป็น |
| ตาตารางเพื่อยึดกระดาษและเชือกให้แน่น. |
|
|
| สัก ๓ | ก. เอาของแหลมแทงลงด้วยวิธีการหรือเพื่อประโยชน์ต่าง ๆ กัน เช่น |
| สักปลาไหล สักหาของในนํ้า สักรอยชํ้าเพื่อรีดเอาเลือดที่คั่งออก, ใช้ |
| เหล็กแหลมจุ้มหมึกหรือนํ้ามันแทงที่ผิวหนังให้เป็นอักขระเครื่องหมาย |
| หรือลวดลาย, ถ้าใช้หมึก เรียกว่า สักหมึก, ถ้าใช้นํ้ามัน เรียกว่า สักนํ้ามัน, |
| (โบ) ทําเครื่องหมายโดยใช้เหล็กแหลมจุ้มหมึกแทงที่ผิวหนังเพื่อแสดง |
| เป็นหลักฐาน เช่น สักข้อมือ แสดงว่าได้ขึ้นทะเบียนเป็นชายฉกรรจ์หรือ |
| เป็นเลกมีสังกัดกรมกองแล้ว สักหน้า แสดงว่าเป็นผู้ที่ต้องโทษปาราชิก |
| เป็นต้น. |
| สักกระหม่อม ก. ใช้เหล็กแหลมจุ้มหมึกหรือน้ำมันแทงลงกลางศีรษะ |
| ให้เป็นอักขระหรือเครื่องหมาย. |
| สักหมาย (โบ) น. เครื่องหมายที่สักเป็นรูปต่าง ๆ เพื่อให้รู้ว่าสังกัดอยู่ |
| ในหมู่ใดกรมใด เช่น ไพร่หลวงทั้งปวงซึ่งมีสักหมายหมู่กรมนั้นแล้ว. |
| (ตราสามดวง). |
|
|
| สัก ๔ | ว. อย่างน้อย, เพียง, ราว, เช่น ขอเวลาสัก ๒ วัน. |
| สักแต่ว่า, สักว่า ว. เพียงแต่ว่า...เท่านั้น เช่น สักแต่ว่ากวาดบ้าน ยังมี |
| ขี้ผงอยู่เลย สักว่าทำพอให้พ้นตัว. |
|
|
| สักกะ ๑ | (แบบ) น. พระอินทร์. (ป.; ส. ศกฺร). |
|
|
| สักกะ ๒, สักยะ | น. ชื่อวงศ์กษัตริย์วงศ์หนึ่งในเมืองกบิลพัสดุ์, ศากยะ ก็ว่า. (ป.; ส. ศากฺย). |
| (ดู ศากย, ศากยะ). |
|
|
| สักกัจจะ | ว. ด้วยความเคารพ. (ป.). |
|
|
| สักกาย | [กายะ] น. กายของตน. (ป.; ส. สฺวกาย). |
| สักกายทิฐิ น. ความยึดถือว่ากายหรือตัวเป็นของตน. (ป. สกฺกายทิฏฺ??). |
|
|
| สักการ, สักการะ | [การะ] ก. บูชาด้วยสิ่งหรือเครื่องอันพึงบูชา เช่น ดอกไม้ ธูป เทียน, |
| บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ บูชา เป็น สักการบูชา. (ป.; ส. สตฺการ). |
|
|
| สักขรา | [ขะรา] น. นํ้าตาล, นํ้าตาลกรวด. (ป.; ส. ศฺรกรา). |
|
|
| สักขี ๑ | น. พยานผู้รู้เห็นเหตุการณ์ด้วยตาตนเอง, มักใช้เข้าคู่กับคํา พยาน เป็น |
| สักขีพยาน. (ป.; ส. สากฺษี). |
| สักขีพยาน น. พยานผู้รู้เห็นเหตุการณ์ด้วยตาตนเอง. |
|
|
| สักขี ๒ | น. ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Dalbergia candenatensis Prain ในวงศ์ |
| Leguminosae แก่นแดง มีเสี้ยนดํา ใช้ทํายาได้, กรักขี หรือ ขรี ก็เรียก. |
|
|
| สักฏะ, สักตะ | [สักกะตะ] (แบบ) น. ภาษาสันสกฤต. (ป. สกฺกฏ, สกฺกต). |
|
|
| สักวา | [สักกะวา] น. ชื่อกลอนแบบหนึ่ง บทหนึ่งมี ๔ คํากลอน ขึ้นต้นด้วยคํา |
| ''สักวา'' และลงท้ายด้วยคํา ''เอย'', ชื่อลํานําเพลงอย่างหนึ่ง ร้องเป็น |
| ทํานองโต้ตอบกัน. (โบราณ เขียนเป็น สักระวา ก็มี). |
|
|
| สักหลาด | [สักกะหฺลาด] น. ผ้าทําด้วยขนสัตว์. (ฮินดูสตานี sakalet). |
|
|
| สัขยะ | [สักขะยะ] (แบบ) น. มิตรภาพ, ความสนิทสนมกัน, ความรักใคร่กัน. |
| (ส.). |
|
|
| สัค, สัคคะ | น. สวรรค์. (ป.; ส. สฺวรฺค). |
|
|
| สัง | (ถิ่นอีสาน) น. ต้นมะสัง. (ดู มะสัง). |
|
|
| สั่ง ๑ | ก. บอกไว้เพื่อให้ทําหรือให้ปฏิบัติเป็นต้น เช่น ครูสั่งให้นักเรียนทำ |
| การบ้าน แม่สั่งให้ถูบ้าน; บอกไว้อาลัยในการที่จะจากไป เช่น ฝนสั่งฟ้า |
| ทศกัณฐ์สั่งเมือง อิเหนาสั่งถ้ำ สิ้นเสียงก็สิ้นสั่ง ตายไม่ทันสั่ง. |
| สั่งลา ก. บอกไว้อาลัยในการที่จะจากไป เช่น เขาสั่งลาลูกเมียก่อน |
| เดินทางไปต่างประเทศ เขาตายโดยไม่ได้สั่งลา. |
| สั่งสม ก. สะสม, รวบรวมให้เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ, เช่น พระโพธิสัตว์ |
| สั่งสมบารมี. |
| สั่งสอน ก. ชี้แจงให้เข้าใจและบอกให้ทํา เช่น แม่สั่งสอนลูกให้เป็น |
| คนดี, สอนสั่ง ก็ว่า. |
| สั่งเสีย ก. เตือน, กําชับ, บอกให้เข้าใจ, เช่น พอแม่จะออกจากบ้าน |
| ก็สั่งเสียลูกให้ปิดประตูหน้าต่างให้เรียบร้อย; บอกไว้อาลัยในการที่ |
| จะจากไป, บอกเป็นการอำลา, เช่น เขาตายโดยไม่ได้สั่งเสียลูกเมีย. |
|
|
| สั่ง ๒ | ก. ทําให้ลมดันนํ้ามูกออกจากจมูกโดยแรง ในคำว่า สั่งน้ำมูก. |
|
|
| สังกมทรัพย์ | [สังกะมะ] (กฎ; เลิก) น. สังหาริมทรัพย์ซึ่งโดยปรกติอาจใช้ของอื่น |
| อันเป็นประเภทและชนิดเดียวกันมีปริมาณเท่ากันแทนได้, คู่กับ |
| อสังกมทรัพย์. |
|
|
| สังกร | [กอน] น. ความปะปน, ความคาบเกี่ยว. (ป.; ส. สํกร). |
|
|
| สังกรณี | [กะระนี, กอระนี] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Barleria strigosa Willd. ในวงศ์ |
| Acanthaceae ดอกสีฟ้า รากใช้ทํายาได้. |
|
|
| สังกรประโยค | [สังกะระปฺระโหฺยก, สังกอระปฺระโหฺยก] น. ประโยคใหญ่ที่มีประโยค |
| เล็กตั้งแต่ ๒ ประโยคขึ้นไปมารวมกัน โดยมีประโยคหลักที่มีใจความ |
| สำคัญเพียงประโยคเดียว ส่วนประโยคเล็กทำหน้าที่แต่งหรือประกอบ |
| ประโยคหลัก. |
|
|
| สังกะตัง | ว. ลักษณะที่ติดแน่นเป็นปมเหนียวที่ผมหรือขนสัตว์สางไม่ออก เช่น |
| ผมเป็นสังกะตัง. |
|
|
| สังกะวัง | น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Pangasius polyuranodon ในวงศ์ Schilbeidae |
| ลักษณะรูปร่างคล้ายปลาสวาย หนวดยาวถึงหรือเลยครีบอก ขนาดโต |
| ได้ถึง ๕๒ เซนติเมตร. |
|
|
| สังกะวาด | น. ชื่อปลานํ้าจืดหลายชนิดในสกุล Pangasius วงศ์ Schilbeidae |
| ลักษณะทั่วไปคล้ายปลาสวาย แต่เมื่อโตเต็มที่มีขนาดเล็กกว่า เช่น |
| สังกะวาดท้องโต (P. micronemus) สังกะวาดเหลือง (P. siamensis). |
|
|
| สังกะสี | น. ธาตุลําดับที่ ๓๐ สัญลักษณ์ Zn เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็งสีขาว |
| แกมนํ้าเงินหลอมละลายที่ ๔๑๙ ? ซ. ใช้ประโยชน์ได้มาก เช่น นําไป |
| ผสมกับโลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ ใช้ฉาบผิวเหล็กเพื่อกันสนิม. (อ. zinc); |
| เหล็กชุบสังกะสีบาง ๆ เป็นแผ่นเรียบหรือเป็นลอนอย่างลูกฟูก ใช้มุง |
| หลังคาเป็นต้น เช่น หลังคาสังกะสี รั้วสังกะสี. |
|
|
| สังกัด | ก. ขึ้นอยู่, รวมอยู่, เช่น กรมวิชาการสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ. |
| น. ส่วนราชการที่มีหน่วยงานย่อย ๆ ขึ้นอยู่ เช่น กรมสามัญศึกษาอยู่ |
| ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ, โดยปริยายหมายถึงที่อยู่เป็นหลักแหล่ง |
| เช่น เขาเป็นคนไม่มีสังกัด คือ เป็นคนที่ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง หมายถึง |
| คนที่เร่ร่อนพเนจร. (ข. สงฺกาต่). |
|
|
| สังกัปปะ | น. ความดําริ. (ป.). |
|
|
| สังกา | น. สงกา. (ป.). |
|
|
| สังการ | (แบบ) น. หยากเยื่อ, ขยะกุมฝอย. (ป.). |
|
|
| สังกาศ | ว. คล้าย, เหมือน, เปรียบ. (ส.). |
|
|
| สังกิเลส | น. เครื่องทําให้ใจเศร้าหมอง. (ป.). |
|
|
| สังเกต | ก. กําหนดไว้, หมายไว้, เช่น ทำเครื่องหมายไว้เป็นที่สังเกต; ตั้งใจดู, |
| จับตาดู, เช่น ไม่ได้สังเกตว่าวันนี้เขาแต่งตัวสีอะไร สังเกตกิริยาท่าทาง |
| เขาไว้ว่าเป็นคนดีหรือคนร้าย. (ป., ส.). |
| สังเกตการณ์ ก. เฝ้าดูหรือศึกษาเหตุการณ์หรือเรื่องราวพอรู้เรื่อง. |
| น. เรียกผู้เข้าร่วมประชุมที่ไม่มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงว่า ผู้สังเกตการณ์. |
|
|
| สังข, สังข์ | น. ชื่อหอยทะเลกาบเดี่ยวหลายชนิดในหลายวงศ์ เช่น สังข์รดน้ำ |
| (Turbinella pyrum) เปลือกสีขาว รูปทรงงดงาม ใช้สำหรับหลั่งน้ำ |
| พระพุทธมนต์หรือน้ำเทพมนตร์, สังข์แตร (Chalonia tritonis) |
| เปลือกมีลาย ใช้เป่าในงานพิธีของชาวเกาะแถบมหาสมุทรแปซิฟิก |
| ตอนใต้, ลักษณนามว่า ขอน เช่น สังข์ ๒ ขอน. (ป.; ส. ศงฺข). |
| สังขกร [สังขะกอน] น. ผู้มีสังข์อยู่ในมือคือ พระนารายณ์. (ป.). |
|
|
| สังขต, สังขตะ | [ขะตะ] ว. ที่ปรุงแต่งขึ้น (ใช้ในทางศาสนา). (ป.). |
| สังขตธรรม น. สิ่งที่มีปัจจัยปรุงแต่งขึ้น. (ป. สงฺขต + ส. ธรฺม). |
|
|
| สังขยา ๑ | [ขะหฺยา] น. การนับ, การคํานวณ. (ป. สงฺขฺยา; ส. สํขฺยา). |
|
|
| สังขยา ๒ | [ขะหฺยา] น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง โดยมากทําด้วยไข่ขาว นํ้าตาล และ |
| กะทิ, ถ้าทำเป็นหน้าข้าวเหนียวไม่ใส่กะทิ; ขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยไข่ |
| น้ำตาลทราย กะทิหรือนมข้น บางทีมีน้ำใบเตยเล็กน้อย กวนในกระทะ |
| กินกับขนมปัง. |
|
|
| สังขลิก, สังขลิกา | [ขะลิก, ขะลิกา] น. เครื่องจองจํา, โซ่ตรวน. (ป.). |
|
|
| สังขาร, สังขาร | [ขาน, ขาระ, ขานระ] น. ร่างกาย, ตัวตน, สิ่งที่ประกอบและปรุง |
| แต่งขึ้นเป็นร่างกายและจิตใจรวมกัน, เช่น สังขารร่วงโรย สังขารไม่เที่ยง; |
| ความคิด เป็นขันธ์ ๑ ในขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ. |
| (ป.; ส. สํสฺการ). ก. ตาย เช่น ถึงซึ่งสังขาร, ในบทกลอนใช้ว่า สังขาร์ ก็มี. |
| สังขารธรรม [สังขาระ] น. สิ่งที่มีปัจจัยปรุงแต่ง. |
| สังขารโลก [สังขานระ] น. ชุมนุมแห่งสังขารทั้งปวง. (ป.). |
|
|
| สังขารา | น. ชื่อทำนองเพลงไทย ใช้ขับร้องในการเล่นหุ่นกระบอก. |
|
|
| สังเขป | น. ใจความย่อ, เค้าความย่อ, เช่น เขียนมาพอเป็นสังเขป. (ป.; ส. สํเกฺษป). |
|
|
| สังโขภ | [โขบ] (แบบ) น. ความปั่นป่วน เช่น ธาตุสังโขภ ว่า ความปั่นป่วน |
| แห่งธาตุ. (ป.; ส. สํโกฺษภ). |
|
|
| สังค, สังค์ | [สังคะ, สัง] น. ความข้องอยู่, การติดอยู่. (ป.; ส. สํค). |
| สังคญาติ (ปาก) น. บรรดาญาติ, ผู้ที่เกี่ยวข้องเป็นญาติกัน, เช่น |
| คนทั้งหมู่บ้านล้วนเป็นสังคญาติกันทั้งนั้น. |
|
|
| สังคม, สังคม | [คมมะ] น. คนจํานวนหนึ่งที่มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกันตามระเบียบ |
| กฎเกณฑ์ โดยมีวัตถุประสงค์สําคัญร่วมกัน เช่น สังคมชนบท; วงการ |
| หรือสมาคมของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เช่น สังคมชาวบ้าน. ว. ที่เกี่ยวกับ |
| การพบปะสังสรรค์หรือชุมนุมชน เช่น วงสังคม งานสังคม. (ป.). |
| สังคมนิยม [สังคมมะ, สังคม] น. ทฤษฎีเศรษฐกิจและการเมือง ที่มี |
| หลักการให้รัฐหรือส่วนรวมเป็นเจ้าของปัจจัยในการผลิต ตลอดจน |
| การจําแนกแจกจ่าย และวางระเบียบการบริโภคผลผลิต. |
| สังคมวิทยา [สังคมมะ, สังคม] น. วิชาว่าด้วยเรื่องสังคม. |
| สังคมศาสตร์ [สังคมมะ, สังคม] น. ศาสตร์ว่าด้วยความรู้เกี่ยวกับ |
| สังคม มีหมวดใหญ่ ๆ เช่น ประวัติศาสตร์ (เกี่ยวกับสังคม) มานุษยวิทยา |
| สังคมวิทยา เศรษฐศาสตร์ รัฐศาสตร์ จิตวิทยาสังคม. |
| สังคมศึกษา [สังคมมะ, สังคม] น. หมวดวิชาที่ประกอบด้วยวิชา |
| ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ หน้าที่พลเมือง และศีลธรรม. |
| สังคมสงเคราะห์ [สังคมสงเคฺราะ] น. การดําเนินงานเพื่อช่วยเหลือ |
| บุคคลให้สามารถช่วยตนเองได้. |
|
|
| สังคหะ | (แบบ) น. การรวบรวม; การย่อ; ความเกื้อกูล, ความเอื้อเฟื้อ; การ |
| สงเคราะห์. (ป.; ส. สํคฺรห). |
|
|
| สังคัง | (ปาก) น. โรคผิวหนังชนิดหนึ่ง ส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อรา (Epidermophyton |
| floccosum) บางรายเกิดจากเชื้อราในสกุล Trichophyton เกิดที่ถุงอัณฑะ |
| ลักษณะเป็นผื่นแดง มีสะเก็ด มีอาการคันมาก. |
|
|