ห	พยัญชนะตัวที่ ๔๑ อยู่ในพวกอักษรสูง เช่น หา เห็นใช้นําอักษรตํ่าที่เป็น
	อักษรเดี่ยวให้มีเสียงสูงและไม่ออกเสียงตัว ห เช่น หงอย หนา.
หก ๑	ก. อาการที่ส่วนเบื้องสูงของร่างกาย ของภาชนะ หรือของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง
	เอียงลง เทลง ในทันใดจากที่เดิม เช่น หกต่ำหกสูง น้ำหก ข้าวหก, โดย
	ปริยายเรียกอาการเช่นนั้น เช่น กระดานหก.
	หกคว่ำ ก. อาการที่ภาชนะเอียงคว่ำลง; ล้มคว่ำ, บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ
	คะมำหงาย เป็น หกคว่ำคะมำหงาย ซึ่งมีความหมายคล้ายกับ
	ล้มคว่ำคะมำหงาย.
	หกคะเมน ก. ล้มหัวทิ่ม เช่น หกคะเมนลงไปข้างท้องร่อง, เอาหัวหรือมือ
	ทั้ง ๒ ข้างปักลงที่พื้น ยกเท้าชี้ขึ้นข้างบน แล้วม้วนตัวไปข้างหลัง, บางที
	ใช้เข้าคู่กับคำ ตีลังกา เป็น หกคะเมนตีลังกา.
	หกล้ม ก. ล้มลง, ทรุดตัวลงเพราะเสียการทรงตัว.
	หกโล่ [หกกะโล่] ก. หกกลิ้ง. (ต. โล่ ว่า กลิ้ง).
	หกหัน ก. หันกลับ, หมุนกลับ.
	หกเหียน น. เรียกไม้ดัดแบบหนึ่งที่มีหุ่นหักลงดิน แล้ววกกลับขึ้นมา ว่า
	ไม้หกเหียน.
หก ๒	น. ชื่อนกปากขอขนาดเล็กหลายชนิดในวงศ์ Psittacidae หัวโต ปากหนา
	ใหญ่ ตัวสีเขียว หางสั้น อยู่รวมกันเป็นฝูง ทํารังในโพรงไม้ มักเกาะห้อย
	หัวลง กินผลไม้และเมล็ดพืช ในประเทศไทยมี ๓ ชนิด คือ หกใหญ่
	(Psittinus cyanurus) หกเล็กปากแดง (Loriculus vernalis) และหกเล็ก
	ปากดํา (L. galgulus).
หก ๓	น. จํานวนห้าบวกหนึ่ง; ชื่อเดือนจันทรคติ เรียกว่า เดือน ๖ ตกในราวเดือน
	พฤษภาคม.
หกบท	น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง.
หง	ว. มีสีแดงเจือสีขาวทำให้สีแดงนั้นอ่อนลง เช่น หงเสน คือ สีแดงเสนผสม
	สีขาว, หงชาด คือ สีแดงชาดผสมสีขาว หงดิน คือ สีแดงเลือดหมูผสมสีขาว.
หงก ๆ	ว. อาการที่หัวหงุบลงแล้วเผยอขึ้นเร็ว ๆ, อาการที่เดินโดยทําหัวเช่นนั้น
	เรียกว่า เดินหงก ๆ.
หงส-, หงส์ ๑	[หงสะ-, หง] น. นกในนิยายถือว่าเป็นนกในตระกูลสูง มีเสียงไพเราะ
	เป็นพาหนะของพระพรหม; ในวรรณคดีหมายถึงบุคคลที่มีชาติตระกูล
	สูงและเปรียบการเดินที่งดงามอ่อนช้อยและเป็นสง่าเทียบด้วยการเดิน
	ของหงส์. (ป., ส. หํส).
	หงสคติ [หงสะคะติ] น. ท่าเดินอย่างหงส์ คือ มีลักษณะงดงามอ่อนช้อย
	และเป็นสง่า.
	หงสบาท [หงสะบาด] ว. มีสีคล้ายเท้าหงส์ คือ สีแดงปนเหลือง, สีแดงเรื่อ
	หรือ สีแสด ก็ว่า. (ป.).
	หงสโปดก [หงสะโปดก] (วรรณ) น. ลูกหงส์, เขียนเป็น หงษโปฎก ก็มี
	เช่น ดุจหงษโปฎกกระเหว่าเหล่านก พลัดแม่สูญหาย. (ม. คำหลวง มัทรี).
	หงสรถ [หงสะรด] น. พระผู้มีหงส์เป็นพาหนะ คือ พระพรหม.
	หงส์ร่อนมังกรรำ น. ชื่อพิธีกรรมทางไสยศาสตร์อย่างหนึ่งที่หญิงทําเพื่อ
	ให้ผัวหลงรักตัวคนเดียว.
	หงสราช [หงสะราด] น. พญาหงส์.
	หงสลีลา, หงส์ลีลา ๑ [หงสะลีลา, หงลีลา] น. ท่าเดินอย่างหงส์.
	หงส์ลีลา ๒ [หงลีลา] น. ชื่อท่ารำท่าหนึ่งอยู่ในลำดับว่า นาคาม้วนหาง
	กวางเดินดง หงส์ลีลา. (ฟ้อน).
	หงส์แล่น น. เครื่องประดับสันหลังคาหรือส่วนฐานของอาคาร ทำด้วยปูน
	ไม้ หรือหิน เป็นรูปหงส์เรียงกันเป็นแถว.
หงส์ ๒	[หง] น. ชื่อนกจําพวกเป็ดในวงศ์ Anatidae ลําตัวใหญ่ คอยาว มีหลายชนิด
	เช่น หงส์ขาว (Cygnus olor) หงส์ดํา (C. atratus).
หงส์ทอง	น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง.
หงส์หยก	น. ชื่อนกปากขอขนาดเล็กชนิด Melopsittacus undulatus ในวงศ์ Psittacidae
	ตัวมีหลายสี เช่น เขียว เหลือง ฟ้า ขาว ปากสีนํ้าตาล กินเมล็ดพืช มีถิ่นกําเนิด
	ในประเทศออสเตรเลีย.
หงอ	ว. อาการที่กลัวจนตัวงอ, อาการที่กลัวลานหรือครั่นคร้ามไม่กล้าสู้, ในคำว่า
	กลัวหงอ, ใช้ว่า หงอก๋อ ก็มี.
หงอก	[หฺงอก] ว. ขาว (ใช้แก่ผมหรือหนวดเคราเป็นต้นที่เปลี่ยนจากสีเดิมเป็น
	สีขาว).
หง่อง ๆ	ว. อาการที่เดินขย่มตัวหัวสั่นหัวคลอนไปตามลำพัง, โดยปริยายหมายถึง
	เดินอยู่ตามลำพัง; เสียงดังเช่นเสียงฆ้องกระแต.
หงองแหงง	[หฺงองแหฺงง] ก. ระหองระแหง, ไม่ลงรอยกัน.
หงอด, หงอด ๆ	[หฺงอด] ว. เงื่อง, ช้า; ไม่ใคร่จะหาย (ใช้แก่การเจ็บไข้ได้ป่วย); อาการบ่น
	ด้วยความไม่พอใจ.
หงอน	[หฺงอน] น. ขนหรือเนื้อที่งอกขึ้นบนหัวไก่และนกบางชนิด, โดยปริยาย
	ใช้เรียกของที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น ค้อนหงอน ขวานหงอน.
หงอนไก่	น. (๑) ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Celosia argentea L. var. cristata Kuntze ในวงศ์
	Amaranthaceae ดอกสีแดงลักษณะคล้ายหงอนไก่. (๒) ชื่อไม้ต้นชนิด
	Heritiera littoralis Ait. ในวงศ์ Sterculiaceae ผลเป็นสัน. (๓) ชื่อไม้พุ่ม
	รอเลื้อยชนิด Cnestis palala Merr. ในวงศ์ Connaraceae ดอกสีแดง
	ลักษณะคล้ายหงอนไก่, หงอนไก่ป่า ก็เรียก.
หงอนไก่ป่า	ดู หงอนไก่ (๓).
หง่อม	[หฺง่อม] ว. แก่มาก ในคำว่า แก่หง่อม.
หงอย	[หฺงอย] ว. ซึมเซา, ไม่ชุ่มชื่น, ไม่กระปรี้กระเปร่า, ไม่ร่าเริง.
	หงอยก๋อย ว. ซบเซา, จับเจ่า, เซื่องซึม, ง่วงเหงา.
	หงอยเหงา [หฺงอยเหฺงา] ว. เปลี่ยวใจไม่กระปรี้กระเปร่า, เหงาหงอย ก็ว่า.
หง่อย	ว. เชื่องช้า, ไม่ฉับไว, เงื่อง.
หงัก	ว. มาก เช่น แก่หงัก, งั่ก ก็ว่า.
หงัก ๆ	ว. อาการที่สั่นสะท้าน; อาการที่เดินสั่น ๆ มา, งั่ก ๆ ก็ว่า.
หงับ ๆ	ว. อาการที่ปากอ้าและหุบลงโดยไม่มีเสียง เช่น ทำปากหงับ ๆ, อาการที่
	เคี้ยวของ เช่น เคี้ยวขนมหงับ ๆ.
หง่าง	ว. เสียงอย่างเสียงระฆังดัง, มักใช้ว่า หง่างเหง่ง หรือ เหง่งหง่าง.
หงาย	ก. พลิกเอาด้านหน้าขึ้น เช่น หงายหน้า หงายมือ หงายไพ่, ตรงข้ามกับ
	ควํ่า. ว. อาการที่พลิกเอาด้านหน้าขึ้น เช่น หน้าหงาย; เรียกคืนที่มี
	ดวงจันทร์ส่องแสงสว่าง ว่า คืนเดือนหงาย.
	หงายท้อง, หงายหลัง (สำ) ก. ผิดไปจากที่คาดหวังไว้อย่างมาก เช่น มั่นใจ
	ว่าจะต้องสอบได้แน่ แต่พอไปดูประกาศผลการสอบ ไม่พบชื่อตัวเอง
	ก็หงายท้องกลับมา.
	หงายบาตร (สำ) น. สังฆกรรมที่คณะสงฆ์ประกาศยกโทษให้แก่คฤหัสถ์
	ที่เคยถูกประกาศคว่ำบาตรมาแล้ว ด้วยการยอมรับบิณฑบาตเหมือนเดิม.
หง่าว	ว. เสียงอย่างเสียงแมวตัวผู้ร้องหาแมวตัวเมีย, โดยปริยายหมายความว่า
	โดดเดี่ยว, เหงาอยู่ตามลำพัง, เช่น ปล่อยให้นั่งหง่าวอยู่คนเดียว. น. เรียก
	ว่าวชนิดหนึ่งที่มีเสียงดังเช่นนั้นว่า ว่าวหง่าว.
หงำ	[หฺงํา] ว. มากจนเลอะเทอะ เช่น เมาหงํา แก่หงํา.
	หงำเหงอะ, หงำเหงือก [หฺงําเหฺงอะ, หฺงำเหฺงือก] ว. หลงจนจำอะไรไม่ได้
	(ใช้แก่คนที่แก่มาก).
หงิก	ว. งอที่ปลาย เช่น มือหงิก คือ มือเหยียดนิ้วไม่ออก, ใบไม้หงิก คือ ใบไม้
	ปลายงอ; โดยปริยายหมายความว่า อาการที่เหนื่อยหน่ายเนื่องจากถูกดุ
	ถูกใช้ หรือทำงานหนักมากเป็นต้น เช่น ถูกแม่ดุเสียหงิกไปเลย, อาการ
	ที่ถูกว่าย้อนกลับมาจนเสียหน้า.
	หงิกงอ, หงิก ๆ งอ ๆ ว. คดงอไปมา เช่น ใบพริกถูกมดคันไฟขึ้นเลยหงิกงอ
	ใบโกรต๋นบางชนิดหงิก ๆ งอ ๆ ตามธรรมชาติ.
หงิง ๆ	ว. อาการที่เปล่งเสียงคราง ร้อง ร้องไห้ หรือร้องเพลงเบา ๆ เช่น คนไข้
	ครางหงิง ๆ เธอร้องไห้หงิง ๆ เขาครวญเพลงหงิง ๆ.
หงิม, หงิม ๆ	ว. อาการที่แสดงท่าทางเฉย ๆ ไม่ค่อยพูด.
	หงิม ๆ หยิบชิ้นปลามัน (สำ) น. ลักษณะของบุคคลที่มีท่าทางหงิม ๆ แต่
	ความจริงเป็นคนฉลาด มีวิธีเลือกเอาดี ๆ ไปได้.
หงึก ๆ	ว. อาการที่พยักหน้าเป็นการรับรู้, งึก ๆ ก็ว่า.
หงึกหงัก	ว. ติด ๆ ขัด ๆ เช่น วันนี้สมองตื้อ จะเขียนอะไรก็ติดหงึกหงักไปหมด.
หงุงหงิง, หงุง ๆ หงิง ๆ	ว. มีเสียงพูดกันเบา ๆ เช่น เด็ก ๆ คุยกันหงุงหงิง หนุ่มสาวคุยกันหงุง ๆ
	หงิง ๆ.
หงุดหงิด	ว. มีอารมณ์เสียอยู่เสมอ ๆ เช่น เขาเป็นคนหงุดหงิดง่าย, มีอารมณ์เสียเพราะ
	ไม่ได้ดังใจหรือไม่เป็นไปตามกำหนดเป็นต้น.
หงุบ, หงุบ ๆ	ว. อาการที่ฟุบหัวลงเมื่อเวลาง่วงนอน เช่น เขานั่งโงกหงุบ.
	หงุบหงับ ว. สัปหงก, อาการที่นั่งโงกหัวหงุบลงแล้วเงยขึ้น; อาการที่เคี้ยว
	อาหารด้วยฟันปลอมที่สบกันไม่สนิท มักมีเสียงดังเช่นนั้น.
หงุ่ย	ว. อาการที่ทําสิ่งใดก็ทําเรื่อยไปแต่สิ่งนั้น, เพลินในการทําการงาน, ขลุกขลุ่ย.
หญ้า ๑	น. ชื่อเรียกไม้ล้มลุกหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Gramineae เช่น หญ้าคา
	(Imperata cylindrica Beauv.) หญ้าตีนกา (Eleusine indica Gaertn.)
	หญ้าแพรก (Cynodon dactylon Pers.); ใช้อนุโลมเรียกพรรณไม้บางชนิด
	ที่มิได้อยู่ในวงศ์ Gramineae เช่น หญ้าเกล็ดหอย หญ้างวงช้าง.
หญ้า ๒	(ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ปลาขี้ยอก. (ดู ขี้ยอก).
หญ้ากระจาม	ดู กระต่ายจาม (๑).
หญ้าเกล็ดหอย	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Hydrocotyle sibthorpioides Lam. ในวงศ์ Umbelliferae
	ใบกลม ๆ คล้ายเกล็ดหอย.
หญ้าขัด	น. ชื่อไม้พุ่มหลายชนิดในสกุล Sida วงศ์ Malvaceae ดอกสีเหลือง เช่น
	ชนิด S. rhombifolia L. ใช้ทํายาได้, ขัดมอน คัดมอน หรือ ยุงปัดแม่ม่าย
	ก็เรียก.
	หญ้าขัดใบยาว น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Sida acuta Burm.f. ในวงศ์ Malvaceae,
	ข้าวต้ม ยุงกวาด หรือ ยุงปัด ก็เรียก.
	หญ้าขัดหลวง น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Sida subcordata Span. ในวงศ์ Malvaceae,
	ขัดมอนหลวง หรือ ขัดมอนตัวผู้ ก็เรียก.
หญ้างวงช้าง	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Heliotropium indicum R. Br. ในวงศ์ Boraginaceae
	ดอกสีม่วงอ่อนออกเป็นช่อลักษณะคล้ายงวงช้าง, แพว ก็เรียก.
หญ้าจาม	ดู กระต่ายจาม (๑).
หญ้าใต้ใบ	น. ชื่อไม้ล้มลุก ๒ ชนิดในสกุล Phyllanthus วงศ์ Euphorbiaceae คือ ชนิด
	P. amarus Schum. et Thonn. ทั้งต้นรสขม ใบมีนวล ผลเกลี้ยง และชนิด
	P. urinaria L. ใบอ่อนสีแดง ๆ ผลขรุขระทั้ง ๒ ชนิด ใช้ทํายาได้.
หญ้าถอดปล้อง	น. ชื่อเฟินชนิด Equisetum debile Roxb. ex Vauch. ในวงศ์ Equisetaceae
	ลําต้นเป็นปล้อง ๆ มักขึ้นตามรอยแตกของกําแพง ใช้ทํายาได้.
หญ้าน้ำดับไฟ	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Lindenbergiaphilippensis (Cham.) Benth. ในวงศ์
	Scrophulariaceae ต้นและใบมีขน ใบออกตรงข้ามกัน ดอกสีเหลือง
	ออกเป็นช่อยาว ชอบขึ้นในที่ที่เป็นหินปูน.
หญ้าบัว	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Xyris indica L. ในวงศ์ Xyridaceae ขึ้นตามทุ่งนาและ
	ที่ลุ่ม ดอกสีเหลือง ใช้ทํายาได้.
หญ้าปากคอก ๑	(สำ) ว. สะดวก, ง่าย, ไม่มีอะไรยุ่งยาก, เช่น นี่เป็นเรื่องหญ้าปากคอก.
หญ้าปากคอก ๒	ดู ตีนกา ๓.
หญ้าปีนตอ	ดู ปิ่นตอ.
หญ้าฝรั่น	[-ฝะหฺรั่น] น. ชื่อเรียกยอดเกสรเพศเมียแห้งของไม้ล้มลุกมีหัวชนิด Crocus
	sativus L. ในวงศ์ Iridaceae ใช้ทํายาและเครื่องหอม. (อาหรับ za'faran;
	อ. saffron).
หญ้าพันงู	น. ชื่อไม้ล้มลุก ๒ ชนิดในวงศ์ Amaranthaceae ดอกมีกลีบรองแข็ง
	คล้ายหนาม ใช้ทํายาได้ คือ หญ้าพันงูขาว (Achyranthes aspera L.)
	ลําต้นตั้ง ใบสีเขียว และ หญ้าพันงูแดง [Cyathula prostrata (L.)
	Blume] กิ่งทอดราบไปตามพื้นดิน ใบสีแดง ๆ.
หญ้าเพ็ก	ดู เพ็ก.
หญ้าแพรก	[-แพฺรก] น. ชื่อหญ้าชนิด Cynodon dactylon (L.) Pers. ในวงศ์ Gramineae
	ใช้ในพิธีไหว้ครูและใช้ทำยาได้; (สํา) สามัญชน ในความว่า ช้างสารชนกัน
	หญ้าแพรกก็แหลกลาญ.
หญ้ายองไฟ	น. เขม่าไฟที่ติดหยากไย่ เป็นเส้นห้อยอยู่ตามหลังคาครัวไฟ.
หญ้ายายเภา	ดู ลิเภา.
หญ้ารกช้าง	ดู กะทกรก (๒).
หญ้ารากขาว	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Knoxia brachycarpa R. Br. ในวงศ์ Rubiaceae ดอกเล็ก
	สีชมพู ใช้ทํายาได้.
หญ้าลิเภา	ดู ลิเภา.
หญ้าหนวดแมว	ดู พยับเมฆ ๒.
หญ้าแห้วหมู	ดู แห้วหมู ที่ แห้ว.
หญิง	น. คนที่มีมดลูก, ผู้หญิง ก็ว่า.
	หญิงงามเมือง น. หญิงที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี, โสเภณี หญิง
	โสเภณี นครโสเภณี หญิงนครโสเภณี หรือหญิงหากิน ก็ว่า.
	หญิงสามผัว (สำ) น. ผู้หญิงที่มีสามีถึง ๓ คน, ใช้พูดตำหนิเหยียดหยาม
	ว่าเป็นหญิงไม่ดี.
	หญิงโสด น. หญิงที่ยังไม่ได้แต่งงาน, สาวโสด ก็ว่า.
	หญิงหากิน น. หญิงที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี, โสเภณี หญิงโสเภณี
	นครโสเภณี หญิงนครโสเภณี หรือ หญิงงามเมือง ก็ว่า.
หญิบ	[หฺยิบ] ว. ญิบ, สอง, เช่น ถ้วนหญิบหมื่นเป็นบริพาร. (ม. คําหลวง ทศพร).
หด	ก. สั้นเข้า, ย่นเข้า, เช่น เสื้อหด, น้อยลง เช่น ทุนหายกำไรหด; ชักกลับ
	เช่น หดมือ หดเท้า, โดยปริยายหมายถึงอาการคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น
	กลัวจนหัวหด.
	หดหัว ก. ชักหัวกลับ, โดยปริยายหมายความว่า กลัวหรือหลบไม่ยอม
	โผล่หน้าออกไป เช่น มัวหดหัวอยู่แต่ในบ้าน.
	หดหาย ก. น้อยลง, หมดไป, เช่น ยิ่งค้าขายนานวันเข้า ทุนรอนก็ยิ่ง
	หดหายไป.
	หดหู่ ก. ห่อเหี่ยวไม่ชื่นบาน, สลดใจ, เช่น เห็นสภาพบ้านเมืองทรุดโทรม
	แล้วใจคอหดหู่. ว. อาการที่รู้สึกห่อเหี่ยวไม่ชื่นบาน เช่น วันนี้เขาพบแต่
	เรื่องเศร้า ๆ จึงรู้สึกหดหู่.
หตะ	[หะ-] ก. ตี, ฆ่า, ทําลาย. (ป., ส.).
หทัย	[หะไท] น. หัวใจ, ใจ, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระหทัย. (ป.; ส. หฺฤทย).
หน	น. ทาง, ทิศ, เช่น หนเหนือ หนใต้; ครั้ง, คราว, เช่น กี่หน; ที่, สถานที่,
	เช่น ถึงยามค่ำน้ำค้างลงพร่างพร้อย น้องจะลอยลมบนไปหนใด.
	(นิราศอิเหนา), มักใช้เข้าคู่กับคำ แห่ง เป็น แห่งหน เช่น ไม่รู้ว่าเวลานี้
	เขาอยู่แห่งหนตำบลใด.
	หนทาง น. ทาง, ช่องทาง, เช่น เวลานี้เขาหมดหนทางทำมาหากินแล้ว.
หนนะ	[หะนะนะ] น. การฆ่า, การตี, การกําจัด. (ป., ส.).
หนวก	[หฺนวก] ว. อาการที่หูขาดสมรรถภาพในการได้ยินเสียง.
	หนวกหู ก. รู้สึกรำคาญหูเพราะเสียงเซ็งแซ่อื้ออึง เช่น เด็ก ๆ เล่นกันเกรียว
	หนวกหูเหลือเกิน, โดยปริยายหมายความว่า รำคาญ เช่น เธอพูดมากฉัน
	หนวกหูเต็มทีแล้ว. ว. เซ็งแซ่อื้ออึงรําคาญหู เช่น เด็ก ๆ จุดประทัดเล่นกัน
	เสียงหนวกหูจริง.
หน่วง	[หฺน่วง] ก. ดึงไว้แต่น้อย ๆ, เหนี่ยวไว้, ทําให้ช้า, เช่น หน่วงเรื่องไว้ หน่วง
	เวลาไว้ หน่วงตัวไว้. อาการที่รู้สึกปวดถ่วงที่บริเวณท้องในเวลามี
	ประจำเดือนหรือเป็นบิดเป็นต้น.
	หน่วงเหนี่ยว [หฺน่วงเหฺนี่ยว] ก. รั้งตัวไว้, ดึงถ่วงไว้, กักไว้, เช่น เจ้าหน้าที่
	หน่วงเหนี่ยวกักขังผู้ต้องหา.
หนวด	[หฺนวด] น. ขนที่ขึ้นเหนือริมฝีปากบนของคน, สิ่งที่มีลักษณะเป็นเส้น
	ยาว ๆ ขึ้นตามบริเวณปากของสัตว์บางชนิด เช่น หนวดกุ้ง หนวดปลาหมึก
	หนวดแมว.
หนวดนาคราช	[หฺนวดนากคะราด] น. ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง. (พจน. ๒๔๙๓).
หนวดพราหมณ์ ๑	[หฺนวดพฺราม] น. (๑) ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งคล้ายต้นจามจุรี แต่ไม่มีกลิ่นหอม.
	(พจน. ๒๔๙๓). (๒) ชื่อกล้วยไม้ชนิด Seidenfadenia mitrata Garay
	ในวงศ์ Orchidaceae ดอกสีม่วงแดง กลิ่นหอม, เอื้องหนวดพราหมณ์
	ก็เรียก.
หนวดพราหมณ์ ๒	[หฺนวดพฺราม] น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Polynemus longipectoralis ในวงศ์
	Polynemidae ลําตัวยาว แบนข้าง หัวแหลมมน ปากอยู่ตํ่า ตาเล็ก เกล็ดเล็ก
	สากมือ ครีบหลังมี ๒ ตอน ครีบหางใหญ่เป็นแฉกเรียวแหลมตอนปลาย
	ที่สําคัญคือตรงส่วนล่างของครีบอกมีก้านครีบแยกเป็นเส้นยาวมากรวม
	๗ เส้นยาวไม่เท่ากัน ลําตัวด้านหลังสีเทาหรือเขียวหม่น ส่วนท้องและ
	ครีบสีเหลืองหรือส้มคลํ้า ขนาดยาวได้ถึง ๒๕ เซนติเมตร พบบ้างใน
	นํ้ากร่อยหรือทะเล.
หนวดพราหมณ์ ๓	[หฺนวดพฺราม] น. เชือกหลาย ๆ เส้นที่ผูกโยงปลายเสาหรือที่โยงเอาของ
	ขึ้นไปในที่สูง.
หนวดพราหมณ์ ๔	[หฺนวดพฺราม] น. ปลายสายของซอสามสายที่พาดผ่านหย่องลงมาสอดเข้า
	ที่รูหน้าของทวนล่างไปออกทางด้านหลัง แล้วขมวดเข้าด้วยกัน ทิ้งชายซึ่ง
	เรียกว่าหนวดพราหมณ์ไว้.
หนวดแมว	[หฺนวด-] น. หญ้าหนวดแมว. (ดู พยับเมฆ ๒).
หน่วย	[หฺน่วย] น. ตัวเลขหลังสุดของเลขจํานวนเต็มที่เรียงกันเรียกว่า เลขหลัก
	หน่วย เช่น ๑๔๓ เลข ๓ เป็นเลขหลักหน่วย; จํานวนหรือหมู่ที่นับเป็น
	หนึ่ง เช่น หน่วยอนุสภากาชาด; ลูกตา ในคําว่า นํ้าตาคลอหน่วย นํ้าตา
	ล่อหน่วย; ลูก, ผล, เช่น มะม่วง ๓ หน่วย. ว. หนึ่ง (ใช้แก่การพนันถั่ว
	และโป).
	หน่วยก้าน น. ท่วงที, ท่าที, แวว, เช่น เด็กคนนี้หน่วยก้านดี อนาคตคงไป
	ได้ไกล.
	หน่วยกิต [-กิด] น. ตัวเลขแสดงสิทธิที่นิสิตนักศึกษาและนักเรียนจะพึง
	ได้รับเมื่อได้ศึกษาตรงตามกําหนดเวลาและสอบผ่านวิชานั้น ๆ, เครดิต
	ก็เรียก.
	หน่วยคำ น. หน่วยที่เล็กที่สุดในภาษาซึ่งมีความหมาย อาจมีลักษณะเป็น
	ส่วนหนึ่งของคำหรือเป็นคำก็ได้ แบ่งเป็น ๒ ประเภท ได้แก่ หน่วยคำ
	อิสระ คือ หน่วยคำที่ปรากฏตามลำพังได้ เช่น นก บันได เรียน และ
	หน่วยคำไม่อิสระ คือ หน่วยคำที่ปรากฏตามลำพังไม่ได้ ต้องปรากฏ
	ร่วมกับหน่วยคำอื่นเสมอ เช่น นัก ชาว. (อ. morpheme).
	หน่วยดาราศาสตร์ น. หน่วยที่ใช้วัดระยะทางในระบบสุริยะ ๑ หน่วย
	ดาราศาสตร์ มีค่าเท่ากับ ระยะทางเฉลี่ยระหว่างจุดศูนย์กลางของโลก
	กับจุดศูนย์กลางของดวงอาทิตย์ คือ ประมาณ ๑๔๙.๖ x ๑๐๙ เมตร
	หรือประมาณ ๙๒.๙ ล้านไมล์. (อ. astronomical unit; อักษรย่อ A.U.).
หนอ	[หฺนอ] อ. คําออกเสียงแสดงความรําพึง เช่น ชีวิตนี้ไม่เที่ยงหนอ
	น่าอนาถจริงหนอ.
หน่อ	น. พืชที่งอกจากกอหรือเหง้าของต้นใหญ่, โดยปริยายเรียกสิ่งที่เกิดเช่นนั้น;
	ลูก, ลูกชาย, เชื้อสาย; แผลเรื้อรังที่เกิดจากคุดทะราด เป็นตามฝ่าเท้า.
	หน่อเนื้อเชื้อไข น. ลูกหลานเหลนเป็นต้นที่สืบสายโลหิต, ผู้สืบสายโลหิต
	เช่น เขาเป็นหน่อเนื้อเชื้อไขของฉันเอง.
	หน่อไม้ น. หน่อของต้นไผ่.
หนอก ๑	[หฺนอก] น. ก้อนเนื้อที่ต้นคอของสัตว์บางชนิดเช่นวัว, ก้อนเนื้อที่นูนขึ้นมา
	ที่ต้นคอของคนบางคน เช่น เธออ้วนจนคอเป็นหนอก, เนื้อใต้ท้องน้อย
	เช่น นุ่งผ้าขัดหนอก.
หนอก ๒	[หฺนอก] (ถิ่น-พายัพ, อีสาน) น. ต้นบัวบก. [ดู บัวบก (๑)].
หนอกช้าง	[หฺนอก-] (ถิ่น-พายัพ, อีสาน) น. ผักชีล้อม. (ดู ชีล้อม ที่ ชี ๒).
หนอง ๑	[หฺนอง] น. แอ่งนํ้า.
หนอง ๒	[หฺนอง] น. นํ้าเลือดเสียกลายเป็นสีขาวข้นที่กลัดอยู่ตามแผลและฝี,
	น้ำหนอง ก็ว่า.
	หนองใน น. ชื่อกามโรคชนิดหนึ่ง เกิดหนองมีเชื้อในช่องปัสสาวะ.
หนองแซง	[หฺนอง-] น. ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica L. รสมัน
	มีถิ่นกําเนิดจากอําเภอหนองแซง จังหวัดสระบุรี.
หน็องแหน็ง	ว. กะหน็องกะแหน็ง.
หนอน ๑	[หฺนอน] น. ชื่อตัวอ่อนของแมลงหลายชนิดเมื่อฟักออกจากไข่ มีรูปร่าง
	ทรงกระบอกหรือรูปกรวย ลําตัวอ่อนนุ่มเป็นปล้อง เคลื่อนที่โดยการคืบ
	คลานไป.
	หนอนกระทู้ ดู กระทู้ ๓.
	หนอนกระสือ ดู กระสือ ๓.
	หนอนกอ น. ชื่อหนอนของผีเสื้อซึ่งเจาะกินเข้าไปในลําต้นข้าว ทําให้ข้าว
	ไม่ออกรวง หรือออกรวงแต่เมล็ดลีบเป็นสีขาว ซึ่งเรียกว่า ข้าวหัวหงอก
	ส่วนใหญ่เป็นหนอนของผีเสื้อชีปะขาว.
	หนอนบ่อนไส้ (สํา) น. ฝ่ายตรงข้ามที่เข้ามาทำทีเป็นพวกเพื่อบ่อนทำลาย.
	หนอนม้วนใบข้าว ดู ขยอก ๑.
	หนอนหนังสือ (สํา) น. คนที่ชอบหมกมุ่นอยู่กับการอ่านหนังสือ.
หนอน ๒	[หฺนอน] น. ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่มีลําตัวยาวอ่อนนุ่ม ไม่มีรยางค์.
	หนอนด้น ดู ตัวจี๊ด.
	หนอนพยาธิ [หฺนอนพะยาด] (ปาก) น. พยาธิตัวกลม.
หนอนตายหยาก	น. (๑) ชื่อพรรณไม้ ๒ ชนิดในสกุล Stemona วงศ์ Stemonaceae ชนิด
	S. collinsae Craib เป็นไม้เถาล้มลุก, กะเพียดช้าง หรือ ปงช้าง ก็เรียก;
	ชนิด S. tuberosa Lour. เป็นไม้ล้มลุก ต้นตั้งตรง ขึ้นเป็นกอเตี้ย, กะเพียด
	หรือ กะเพียดหนู ก็เรียก, ทั้ง ๒ ชนิดนี้มีรากอวบคล้ายรากกระชาย ใช้
	เป็นยาฆ่าแมลงและทํายาพอกแผลกําจัดหนอน. (๒) ชื่อไม้ล้มลุกชนิด
	Clitoria macrophylla Wall. ในวงศ์ Leguminosae รากคล้าย ๒ ชนิด
	แรกแต่โตกว่า ดอกสีขาว, อัญชันป่า ก็เรียก.
หน่อไม้น้ำ	น. ชื่อหญ้าชนิด Zizania latifolia (Griseb.) Turcz. ในวงศ์ Gramineae
	ใบแบนยาว หน่ออ่อนที่เชื้อราลงจะพองออก กินได้.
หน่อไม้ฝรั่ง	น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Asparagus officinalis L. ในวงศ์ Asparagaceae
	หน่ออ่อนกินได้.
หน่อย	ว. นิดหนึ่ง, น้อยหนึ่ง, ไม่มาก, เช่น ขอหน่อย เดินอีกหน่อยก็ถึง; ประเดี๋ยว,
	ไม่ช้า, ไม่นาน, เช่น รอหน่อย กินเหล้ามาก ๆ อีกหน่อยก็ตาย.
หน็อยแน่	ว. คำที่เปล่งออกมาเมื่อไม่พอใจหรือผิดหวัง เช่น หน็อยแน่ ! ทําผิดแล้ว
	ยังจะอวดดีอีก.
หนัก	ว. มีน้ำหนักมาก, ตรงข้ามกับ เบา; แรง เช่น ฝนตกหนัก, รุนแรง เช่น
	รบหนัก ไข้หนัก, มาก เช่น บุญหนักศักดิ์ใหญ่; ที่ให้ผลช้ากว่าปรกติ
	เช่น ทุเรียนหนัก ข้าวหนัก.
	หนักกบาล, หนักกบาลหัว (ปาก) ว. เป็นภาระของ, เป็นเรื่องของ, เช่น
	ถึงจะแก่คาบ้าน ก็ไม่หนักกบาลหัวใคร. (เพลงพื้นบ้าน), หนักกะลาหัว
	หนักหัว หรือ หนักหัวกบาล ก็ว่า.
	หนักกะลาหัว (ปาก) ว. เป็นภาระของ, เป็นเรื่องของ, เช่น ฉันจะทำ
	อย่างนี้ แล้วมันหนักกะลาหัวใคร, หนักกบาล หนักกบาลหัว หนักหัว
	หรือ หนักหัวกบาล ก็ว่า.
	หนักข้อ ก. กำเริบ เช่น เด็กคนนี้ชักจะหนักข้อขึ้นทุกวัน พ่อแม่ว่ากล่าว
	อย่างไรก็ไม่ฟัง. ว. รุนแรง เช่น เดี๋ยวนี้โจรผู้ร้ายมักกระทำการหนักข้อ.
	หนักใจ ก. วิตก เช่น เขาหนักใจในการสอบครั้งนี้. ว. ลําบากใจ เช่น
	เขารู้สึกหนักใจที่ต้องไปค้ำประกันลูกของเพื่อน, บางทีใช้เข้าคู่กับคำ
	หนักอก เป็น หนักอกหนักใจ.
	หนักท้อง ว. พอให้อิ่ม, พอประทังหิว, เช่น กินพอให้หนักท้อง.
	หนักนิดเบาหน่อย ว. เกินพอดีไปบ้างหรือน้อยกว่าพอดีไปบ้าง เช่น
	เป็นสามีภรรยากัน หนักนิดเบาหน่อยก็ควรอภัยให้กัน.
	หนักแน่น ว. มั่นคง, ไม่ท้อถอย, เช่น เขามีใจหนักแน่นไม่ย่อท้อต่อ
	อุปสรรคใด ๆ ทั้งสิ้น; ไม่โกรธง่าย เช่น เขาเป็นคนใจคอหนักแน่น
	ไม่โกรธใครง่าย ๆ; ไม่หูเบา เช่น ต้องทำใจให้หนักแน่น อย่าเชื่อใครง่าย ๆ.
	หนักปาก ว. ไม่ทันได้พูด เช่น คุยกันอยู่ตั้งนาน หนักปากไปหน่อย
	เลยไม่ได้ถามว่าชื่ออะไร.
	หนักแผ่นดิน (สํา) ว. ไม่รู้คุณของแผ่นดินที่อาศัย, ทรยศต่อบ้านเมือง
	ของตน, เสนียดสังคม.
	หนักมือ ว. มากไป เช่น แกงหม้อนี้ใส่เกลือหนักมือไปหน่อย, แรงไป
	เช่น เด็กเล่นตุ๊กตาหนักมือไปหน่อย แขนตุ๊กตาเลยหลุด; กําเริบ เช่น
	โจรผู้ร้ายหนักมือขึ้นทุกวัน.
	หนักไม่เอา เบาไม่สู้ (สํา) ว. ไม่มีความอดทนที่จะทำการงาน.
	หนักสมอง ว. ที่ต้องใช้ความคิดมาก เช่น ปัญหาเศรษฐกิจเป็นปัญหา
	หนักสมอง, หนักหัว ก็ว่า.
	หนักหน่วง ว. จริงจัง, มาก, ยิ่ง, เช่น เขาพยายามอย่างหนักหน่วงเพื่อ
	ส่งเสียให้ลูกเรียน.
	หนักหนา, หนักหนาสากรรจ์ ว. มากยิ่ง, ยิ่งนัก, ร้ายแรง, เช่นความผิด
	ครั้งนี้หนักหนาทีเดียว อาจจะต้องถูกไล่ออกจากงาน, นักหนา ก็ใช้.
	หนักหน้า ก. มีภาระต้องรับผิดชอบทั้งหมด เช่น เรื่องนี้หัวหน้าคณะ
	หนักหน้าอยู่คนเดียว.
	หนักหัว ว. ที่ต้องใช้ความคิดมาก เช่น ปัญหาเศรษฐกิจเป็นปัญหาหนักหัว,
	หนักสมอง ก็ว่า; (ปาก) เป็นภาระของ, เป็นเรื่องของ, เช่น ถึงจะสุกคาขั้ว
	ก็ไม่หนักหัวใคร. (เพลงพื้นบ้าน), หนักกบาล หนักกบาลหัว หนักกะลาหัว
	หรือ หนักหัวกบาล ก็ว่า.
	หนักหัวกบาล (ปาก) ว. เป็นภาระของ, เป็นเรื่องของ, เช่น ฉันจะไปที่ไหน
	ก็ไม่เห็นจะหนักหัวกบาลใคร, หนักกบาล หนักกบาลหัว หนักกะลาหัว
	หรือ หนักหัว ก็ว่า.
	หนักอก ก. วิตก เช่น อย่าประพฤติตัวเหลวไหลทำให้พ่อแม่หนักอก.
	ว. ลำบากใจ เพราะต้องแบกภาระไว้มาก เช่น ปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำ
	เป็นปัญหาหนักอกของรัฐบาล, บางทีใช้เข้าคู่กับคำ หนักใจ เป็น
	หนักอกหนักใจ.
หนัง ๑	น. ส่วนของร่างกายที่หุ้มเนื้ออยู่, หนังสัตว์ที่เอามาทําเป็นของใช้หรือ
	เป็นอาหาร; การมหรสพอย่างหนึ่งเอาหนังสัตว์มาสลักเป็นภาพ เช่น
	หนังตะลุง, หนังใหญ่, (ปาก) ภาพยนตร์ เช่น โรงหนัง ถ่ายหนัง
	ฉายหนัง เล่นหนัง.
	หนังกลับ น. หนังที่ผิวไม่เรียบ มีลักษณะฟูน้อย ๆ คล้ายเนื้อผ้ากำมะหยี่
	เช่น เข็มขัดหนังกลับ รองเท้าหนังกลับ, โดยปริยายเรียกสุนัขขี้เรื้อนว่า
	สุนัขหนังกลับ.
	หนังกลางวัน ๑ น. การมหรสพอย่างหนึ่ง ใช้หนังสลักเป็นรูปภาพคล้าย
	หนังใหญ่ แต่ระบายสีต่าง ๆ เชิดหน้าจอ แสดงในเวลากลางวัน ใช้ปี่พาทย์
	และเกราะบรรเลงประกอบ ผู้เชิดกับผู้พากย์เป็นคนละคน.
	หนังกำพร้า น. หนังที่เป็นผิวชั้นนอกสุดของคนและสัตว์, ผิวหนัง ก็เรียก.
	หนังไก่ น. ชื่อแพรหรือกระดาษพิมพ์ที่มีเนื้อย่นคล้ายหนังไก่.
	หนังง่า น. ตัวหนังใหญ่ที่สลักเป็นรูปยักษ์หรือลิงในท่าเหาะ (ลัทธิ).
	หนังเงียบ (ปาก) น. ภาพยนตร์ที่ไม่มีเสียงในฟิล์ม.
	หนังตะลุง น. การมหรสพอย่างหนึ่ง ใช้หนังสลักเป็นรูปภาพขนาดเล็ก
	คีบด้วยไม้ตับอันเดียว เชิดภายในโรงให้แสงไฟส่องผ่านตัวหนังสร้างเงา
	ให้ปรากฏบนจอผ้าขาวหน้าโรง ใช้ปี่ กลอง ''และฆ้องคู่บรรเลงประกอบ
	ผู้เชิดเป็นผู้พากย์.
	หนังเรียด น. หนังที่ทําเป็นเส้นแบน ๆ เล็ก ๆ สําหรับใช้โยงเร่งเสียง โดย
	สอดเข้าไปกับไส้ละมานที่ถักไว้รอบ ๆ ขอบหนังทั้ง ๒ หน้าของตะโพน
	เปิงมาง กลองสองหน้า เป็นต้น มักร้อยถี่จนมองแทบไม่เห็นตัวหุ่นกลอง
	ถ้าเร่งหนังเรียดให้ตึงขึ้นเท่าใด หน้ากลองก็ตึงยิ่งขึ้นเท่านั้น.
	หนังโลม น. ตัวหนังใหญ่ที่แสดงบทเข้าพระเข้านาง เช่น หนุมานเกี้ยว
	นางเบญกาย, โลม ก็ว่า.
	หนังสด น. การมหรสพอย่างหนึ่ง ลักษณะคล้ายโขนแต่เดินเรื่องเร็วกว่า
	ผู้แสดงสวมหัวโขนไม่ปิดคลุมใบหน้า ร้องและเจรจาเอง ใช้ปี่พาทย์
	บรรเลงประกอบ, โขนสด ก็เรียก.
	หนังสติ๊ก น. เครื่องยิงชนิดหนึ่ง ทําด้วยแถบยางผูกติดกับสิ่งที่เป็นง่าม
	ซึ่งมักเป็นไม้ ยิงด้วยลูกกระสุนที่ตามปรกติเป็นลูกดินปั้นกลม ๆ.
	หนังหน้าไฟ (สํา) น. ผู้ได้รับความเดือดร้อนก่อนผู้อื่น เช่น ลูกทำความผิด
	มา พ่อความผิดมาแม่ก็ต้องเป็นหนังหน้าไฟ.
	หนังหุ้มกระดูก (สำ) น. เรียกลักษณะของคนหรือสัตว์ที่ผอมมากจนมอง
	เห็นแนวโครงกระดูกว่า ผอมจนหนังหุ้มกระดูก.
	หนังเหนียว ว. อยู่ยงคงกระพัน เช่น ลือกันว่าโจรคนนี้หนังเหนียว ยิง
	ไม่ออกฟันไม่เข้า, โดยปริยายหมายความว่า มีประสบการณ์มากรู้เท่าทัน
	ไปทุกสิ่งทุกอย่าง.
	หนังใหญ่ น. การมหรสพอย่างหนึ่ง ใช้หนังสลักเป็นรูปภาพขนาดใหญ่
	กว่าหนังตะลุงมาก คีบด้วยไม้ตับ ๒ อันสำหรับจับเชิด เชิดได้ทั้งหลังจอ
	และหน้าจอ ใช้ปี่พาทย์และเกราะบรรเลงประกอบ ผู้เชิดกับผู้พากย์เป็น
	คนละคนกัน.
หนัง ๒	น. เรียกขนุนพันธุ์ที่มียวงสีเหลือง เนื้อนุ่มแต่ไม่เหลว ว่า ขนุนหนัง.
	(ดู ขนุน ๑). (เทียบ ม. nanga).
หนังกลางวัน ๑	ดูใน หนัง ๑.
หนังกลางวัน ๒	น. ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica L. ผลยาว ๆ.