หลีบน. ชื่อขลุ่ยชนิดหนึ่งมีเสียงสูง เรียกว่า ขลุ่ยหลีบ.
หลีฮื้อดู ไน ๒. (จ.).
หลืบน. ช่องที่เป็นชั้น ๆ เข้าไป เช่น หลืบถ้ำ, สิ่งที่เหลื่อมกันเป็นชั้น ๆ เช่น
หลืบหลังคา.
หลุกหลิก[หฺลุกหฺลิก] ว. อาการที่ลุกลน, อยู่ไม่สุข, ไม่เรียบร้อย, ไม่สุภาพ, เช่น
เขาเป็นคนมีกิริยาหลุกหลิก.
หลุดก. ออกจากที่ที่ติดอยู่ เช่น พลอยหลุดจากหัวแหวน, พ้นจากความควบคุม
อยู่ เช่น หลุดจากที่คุมขัง; (กฎ) ขาดกรรมสิทธิ์ เช่น เอาทรัพย์จํานําหลุด
เป็นสิทธิ.
หลุดปาก ก. พลั้งปาก.
หลุดพ้น ก. เป็นอิสระจากสิ่งผูกมัด เช่น หลุดพ้นจากกิเลส หลุดพ้นจากคดี.
หลุดมือ ก. หลุดไปจากมือ เช่น ปลาหลุดมือไป, โดยปริยายหมายความว่า
สูญเสียสิ่งที่มีอยู่แล้ว เช่น พอมีการเปลี่ยนรัฐบาล ตำแหน่งของเขาก็หลุดมือ
ไป, คาดว่าจะได้แต่ไม่ได้ เช่น ตำรวจคาดว่าจะจับผู้ร้ายได้ แต่ไปถึงผิดเวลา
ไปหน่อยเดียว ผู้ร้ายจึงหลุดมือไปได้.
หลุดลอย ก. พ้นจากที่ยึดไว้แล้วล่องลอยไป เช่น เรือที่ผูกไว้กับหลัก
พอถูกคลื่นซัดก็หลุดลอยไป, โดยปริยายหมายความว่า ขาดพ้นไป,
สูญสิ้นไป, หมดโอกาสที่จะได้, เช่น ลาภที่ควรได้หลุดลอยไป โอกาส
หลุดลอยไป.
หลุดลุ่ย ก. คลายตัวหลุดเลื่อนไปจากสภาพเดิม เช่น ผมหลุดลุ่ย เสื้อผ้า
หลุดลุ่ย. ว. ไม่มีทางสู้ เช่น แพ้หลุดลุ่ย คะแนนทิ้งห่างกันหลุดลุ่ย.
หลุน ๆว. เร็ว ๆเช่น ก้อนหินตกจากยอดเขากลิ้งหลุน ๆ ลงมา เด็กวิ่งหลุน ๆ
หัวซุกหัวซุน.
หลุบ[หฺลุบ] ก. ลู่ลงมา, ปกลงมา, เช่น ผมหลุบหน้า หนังตาหลุบ.
หลุบลู่ [หฺลุบ-] ว. ซุบซู่, ซอมซ่อ; ที่ปกลงมาอย่างไม่เรียบร้อย เช่น เสื้อผ้า
หลุบลู่เพราะเปียกฝนโชก.
หลุม[หฺลุม] น. ที่ซึ่งมีลักษณะเป็นบ่อ มักมีขนาดเล็กและตื้น, ที่ซึ่งขุดลงไปใน
พื้นดิน มีลักษณะตามต้องการเพื่อวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น
หลุมเสา หลุมเผาถ่าน.
หลุมโจน น. หลุมสําหรับลวงให้ปลากระโดดลงไป.
หลุมพราง น. หลุมที่ทําลวงไว้; โดยปริยายหมายความว่า เล่ห์กล หรือ
อุบาย.
หลุมเสือก น. หลุมที่ตรงปากใช้โคลนหรือดินเหนียวทำให้ลื่นเพื่อให้ปลา
เสือกตัวลงไป.
หลุมหลบภัย น. หลุมที่ใช้สำหรับกําบังภัยทางอากาศ.
หลุมอากาศ น. บริเวณอากาศบางเป็นเหตุให้เครื่องบินเสียระดับโดย
กะทันหัน.
หลุมพอน. ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Intsia palembanica Miq. ในวงศ์ Leguminosae
ขึ้นตามป่าดิบทางภาคใต้ เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้าง, กะลําพอ หรือ ตะลุมพอ
ก็เรียก.
หลุมพี(ถิ่น-ปักษ์ใต้) น. ต้นกะลุมพี. (ดู กะลุมพี).
หลู่ก. ลบคุณ, ดูถูก, ไม่นับถือ, เช่น หลู่คุณ หลู่เกียรติ.
หลู่หลี่ว. โลเล; ไม่ใคร่กลัวใคร.
หวงก. ไม่อยากให้, สงวนไว้, กันไว้.
หวงก้าง ก. หวงของที่ตนไม่มีสิทธิ์, กันท่าคนอื่นในสิ่งที่ตนได้ใช้ประโยชน์
แล้วหรือใช้ประโยชน์ไม่ได้.
หวงตัว ก. รักนวลสงวนตัว เช่น เป็นลูกผู้หญิงต้องรู้จักหวงตัว, ไม่ยอม
ให้ถูกเนื้อต้องตัว เช่น เด็กคนนี้หวงตัว ไม่ยอมให้คนแปลกหน้าอุ้ม.
หวงห้าม ก. กันไว้โดยเฉพาะ เช่น ผลไม้ในสวนนี้เจ้าของไม่หวงห้าม
จะเก็บไปกินก็ได้. ว. ที่กันไว้โดยเฉพาะ เช่น เขตหวงห้าม เข้าได้เฉพาะ
ผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้อง.
หวงแหน [-แหนฺ] ก. หวงมาก เช่น หนังสือเล่มนี้หายาก เจ้าของหวงแหน
เหลือเกิน.
ห่วงน. เครื่องคล้อง เช่น ห่วงประตู, ของที่เป็นวง. ก. ผูกพัน, กังวลถึง, มีใจ
พะวงอยู่.
ห่วงคล้องคอ น. ความรับผิดชอบที่ผูกพันอยู่.
ห่วงใย ก. มีใจพะวงอยู่, มีทุกข์กังวลอยู่.
ห่วงหน้าพะวงหลัง, ห่วงหน้าห่วงหลัง ก. พะว้าพะวัง.
ห้วงน. ช่วง, ระยะ, ตอน.
ห้วงน้ำ น. ทะเลหรือแม่นํ้าตอนที่กว้างใหญ่.
หวด ๑น. ภาชนะอย่างหนึ่งสําหรับนึ่งของ ทำด้วยดินเผา ไม้ไผ่สาน เป็นต้น.
หวด ๒ก. ฟาด, ตีแรง ๆ, โบย.
หวนก. เวียนกลับ เช่น ลมหวน.
ห้วน, ห้วน ๆว. สั้น ๆ, ไม่มีหางเสียง, เช่น พูดห้วน ๆ, มีลักษณะที่จบลงอย่างรวบรัด
เช่น บทความเรื่องนี้จบลงอย่างห้วน ๆ.
หวนคำนึงน. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง.
หวย(ปาก) น. หวย ก ข; สลากกินแบ่ง.
หวย ก ข น. การพนันอย่างหนึ่ง ที่ออกเป็นตัวหนังสือ คือ ใช้พยัญชนะ
ในภาษาไทยตั้งแต่ ก ถึง ฮ เป็นหลัก โดยตัดออกเป็นบางตัว เหลือเพียง
๓๖ ตัว ตัวที่ออกเสียงเหมือนกันจะตั้งชื่อให้ต่างกัน เช่น ข ง่วยโป๊ ฃ
เจี่ยมกวย ค หะตั๋ง ฅ เม่งจู ฆ ยิดซัว ทั้งนี้เพราะได้นำวิธีเล่นหวยของจีน
มาปรับปรุงใช้, หวย ก็เรียก.
หวยเบอร์ (ปาก) น. สลากกินแบ่ง.
ห้วยน. แอ่งน้ำลึกกว้างมีทางน้ำไหลจากภูเขามาขังอยู่ตลอดปี หรือแห้งบ้าง
เป็นบางคราว.
หวอ[หฺวอ] ว. เปิดเป็นช่องเป็นโพรง เช่น นั่งอ้าปากหวอ; ให้สัญญาณเสียงดัง
เช่นนั้น.
หวอดน. ฟองนํ้าที่ปลาบางชนิดมีปลากัด ปลาช่อนเป็นต้น พ่นไว้สําหรับเก็บไข่.
ว. อาการที่หาวทำเสียงดังเช่นนั้น ในคำว่า หาวหวอด.
หว็อย ๆว. อาการที่ชายผ้าหรือใบไม้เป็นต้นถูกลมพัดปลิวสะบัดหรือปลิวพลิก
ไปมา.
หวะว. เป็นแผลลึก เช่น ถูกฟันหลังหวะ.
หวังก. คาดว่าจะได้, ปองไว้, หมายไว้.
หวังใจ, หวังใจว่า ก. คาดว่า (มักใช้ในทางที่ดี) เช่น ข้าพเจ้าหวังใจว่าท่าน
คงจะประสบความสำเร็จ.
หวังดี ก. มีความปรารถนาที่ดี.
หวัด ๑น. อาการที่เยื่อของอวัยวะที่เป็นเครื่องหายใจอักเสบ มักทําให้เสียงแห้ง
และนํ้ามูกไหล.
หวัด ๒, หวัด ๆว. ไม่บรรจง เช่น เขียนหวัด, คร่าว ๆ เช่น ร่างภาพอย่างหวัด ๆ, สะเพร่า,
ไม่ตั้งใจทําให้เรียบร้อย, เช่น ทํางานหวัด ๆ.
หวั่นก. พรั่น, มีอาการกริ่งเกรงไป.
หวั่นกลัว, หวั่นเกรง ก. หวั่นวิตกไปเอง, นึกกลัวไปเอง.
หวั่นใจ ก. มีความรู้สึกพรั่นใจไปเอง, มีอาการกริ่งเกรงไป.
หวั่นวิตก ก. มีความรู้สึกกังวลใจ.
หวั่นหวาด ก. พรั่นกลัว, สะดุ้งกลัว, หวาดหวั่น ก็ว่า.
หวั่นไหว ก. สั่นสะเทือน, โอนเอน, เช่น จิตใจหวั่นไหวไปตามอารมณ์,
ครั่นคร้าม เช่น ไม่หวั่นไหวต่อภยันตรายใด ๆ. ว. อาการที่สั่นสะเทือน
มาก (ใช้แก่เสียง) เช่น เสียงดังสนั่นหวั่นไหว.
หวันยิหวาน. ชีวิต, ดวงวิญญาณ. (ช.).
หวัว, หวัวร่อ, หวัวเราะดู หัว ๑.
หวา, หว่า ๑ว. คําประกอบท้ายเพื่อเน้นความ เช่น ไปไหนหวา.
หว่า ๒ว. คำประกอบท้ายแสดงความแคลงใจเป็นต้น เช่น หายไปไหนหว่า.
หว่า ๓ ว. เปล่า, ว้าเหว่.
หว้า ๑น. ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Syzygium eumini (L.) Skeels. ในวงศ์
Myrtaceae ผลสุกสีม่วงดํา กินได้.
หว้า ๒น. ชื่อนกขนาดใหญ่ชนิด Argusianus argus ในวงศ์ Phasianidae ตัวสี
น้ำตาล หนังบริเวณใบหน้าและคอสีฟ้า ตัวผู้หางยาวและมีแววขนที่ปีก
ในฤดูผสมพันธุ์จะรำแพนปีกเกี้ยวตัวเมียโดยสร้างอาณาเขตเดินเป็น
วงกลม เรียกว่า ลานนกหว้า.
หวากว. เสียงร้องดัง ๆ อย่างเสียงเด็กร้องไห้, ว้าก ก็ว่า.
หว่างน. ช่องว่างจากจุดหนึ่งถึงอีกจุดหนึ่ง เช่น หว่างคิ้ว หว่างเขา.
หวาดก. สะดุ้งกลัว, กริ่งเกรง, เสียว, หวั่น.
หวาดกลัว, หวาดเกรง ก. มีความรู้สึกกริ่งเกรง, รู้สึกสะดุ้งกลัว.
หวาดผวา ก. หวาดสะดุ้งเพราะตกใจกลัว.
หวาดระแวง ก. หวั่นเกรงสงสัยไปเอง.
หวาดวิตก ก. มีความกังวลใจด้วยความหวาดกลัว.
หวาดเสียว ก. รู้สึกวาบในหัวใจด้วยความกลัว, หวาดกลัวจนขนลุกขนชัน.
ว. ที่น่าหวาดกลัวจนขนลุกขนชัน เช่น เรื่องหวาดเสียว.
หวาดหวั่น ก. พรั่นกลัว, สะดุ้งกลัว, หวั่นหวาด ก็ว่า.
หวาดไหว ว. หมดสิ้น เช่น งานตั้งมากมายใครจะทำหวาดไหว, มักใช้
ในความปฏิเสธว่า ไม่หวาดไม่ไหว หรือ ไม่หวาดไหว หมายความว่า
ไม่รู้จักหมด เช่น กินไม่หวาดไม่ไหว.
หวาน ๑ว. มีรสอย่างรสนํ้าตาล; เพราะ เช่น หวานหู เสียงหวาน, ชุ่มชื่น, ที่รัก เช่น
หวานใจ; น่ารักชวนมอง เช่น หน้าหวาน; อ่อนสดใส ในคำว่า สีหวาน;
(ปาก) ที่ทำได้ง่าย, ที่ทำได้สะดวก, เช่น เลขข้อนี้หวานมาก. ก. ชำรุด
ไม่กินเกลียวกัน ในคำว่า เกลียวหวาน.
หวานคอแร้ง (ปาก) ว. ที่ทำได้ง่ายมาก, ที่ทำได้สะดวกมาก, คล่องมาก.
หวานนอกขมใน (สำ) ก. พูด ทำ หรือแสดงให้เห็นว่าดีแต่ภายนอก
แต่ในใจกลับตรงข้าม.
หวานเป็นลม ขมเป็นยา (สำ) น. คำชมมักไร้สาระทำให้ลืมตัวขาดสติ
แต่คำติมักเป็นประโยชน์ทำให้ได้คิด.
หวานเย็น น. ของกินเป็นก้อนสี่เหลี่ยม ทำด้วยน้ำหวานหรือน้ำกะทิ
เป็นต้น แล้วทำให้แข็งด้วยความเย็น. (ปาก) ว. ที่แล่นไปช้า ๆ อย่างไม่
รีบร้อน (มักใช้แก่รถไฟ รถประจำทาง) เช่น รถไฟขบวนหวานเย็น.
หวานลิ้นกินตาย (สำ) ก. หลงเชื่อคำพูดเพราะ ๆ หรือคำสรรเสริญเยินยอ
จะได้รับความลำบากในภายหลัง.
หวานอมขมกลืน (สำ) ก. ตกอยู่ในฐานะที่จำต้องยอมรับ ไม่ว่าจะดีหรือ
ร้าย พอใจหรือไม่พอใจก็ตาม.
หวาน ๒น. ผักหวาน.
หว่านก. โปรย เช่น หว่านทาน, สาดให้กระจาย, เช่น หว่านข้าวเปลือก, โดย
ปริยายหมายความว่า แจกจ่ายไปทั่ว ๆ เช่น หว่านเงิน.
หว่านพืชหวังผล (สำ) ก. ให้ผลประโยชน์แก่ผู้อื่นเพื่อหวังผลตอบแทน.
หว่านล้อม ว. ตะล่อมเข้ามาตามที่ต้องการ (มักใช้แก่กริยาพูด) เช่น
พูดหว่านล้อม เจรจาหว่านล้อม.
หวามว. อาการที่รู้สึกเสียวในใจ.
หวายน. (๑) ชื่อเรียกปาล์มหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Palmae ขึ้นเป็นกอ
ลําผิวต้นยาวทอดเลื้อย เกลี้ยงเหนียว กาบและก้านใบมีหนาม เช่น
หวายตะค้าทอง (Calamus caesius Blume), หวายขม (C. viminalis
Willd.) หัวใช้ทํายาได้, หวายนํ้า (Daemonorops angustifolia Mart.).
(๒) ชื่อกล้วยไม้ในสกุล Dendrobium วงศ์ Orchidaceae เช่น
หวายตะมอย.
หวายตะมอย น. (๑) ชื่อกล้วยไม้ชนิด Dendrobium crumenatum Sw.
ในวงศ์ Orchidaceae ดอกสีขาว หอม ใช้ทํายาได้. (๒) ดู ตะเข็บ ๓.
หวายดินดู โคคลาน.
หวำว. บุ๋มลงไป เช่น ผอมจนแก้มหวำ เนื้อตะโพกหวำ, ลึกไม่มาก, เป็นแอ่ง
เช่น พื้นดินหวำ.
หวิดว. เฉียด, จวนเจียน, เกือบ, เช่น หวิดถูกลอตเตอรี่, หวุดหวิด ก็ว่า.
หวิว, หวิว ๆว. มีความรู้สึกที่ดูเหมือนใจจะขาดไป เช่น รู้สึกใจหวิวคล้ายจะเป็นลม,
มีความรู้สึกหวาดอย่างใจหาย เช่น ขึ้นไปในที่สูง ๆ ใจมักจะหวิว ๆ;
มีเสียงดังเช่นนั้น เช่น ลมพัดหวิว ๆ.
หวีน. ของใช้ชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นซี่ ๆ เรียงต่อกันเป็นปื้น ใช้สางผมหรือ
เส้นด้ายเป็นต้น; กลุ่มผลกล้วยที่มีขั้วติดเรียงกันอยู่; โดยปริยายเรียก
สิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น. ก.แต่งผมด้วยหวี, สางผม.
หวี่น. ชื่อแมลงขนาดเล็กหลายชนิดในวงศ์ Drosophilidae ตัวยาว ๓-๔
มิลลิเมตร มักมีสีนํ้าตาลอมแดง ตาสีแดง มีปีกใสคู่เดียว มักตอมผลไม้
หรือผักเน่าเปื่อย ที่พบมากที่สุดเป็นชนิด Drosophila melanogaster
นิยมใช้เป็นสัตว์ทดลองในการศึกษาทางพันธุศาสตร์ของสัตว์.
ว. มีเสียงอย่างเสียงแมลงหวี่กระพือปีก.
หวีดน. เครื่องสําหรับใช้เป่าให้มีเสียงดังเช่นนั้น เรียกว่า นกหวีด. ว. มีเสียงร้อง
ดังเช่นนั้น โดยมากเป็นเสียงผู้หญิง.
หวือว. มีเสียงดังเช่นนั้นอย่างเสียงสะเก็ดไม้กระเด็นอย่างแรง.
หวุดหวิดว. เฉียด, จวนเจียน, เกือบ, หวิด ก็ว่า.
หวุมว. บุ๋ม, บํ๋า, โบ๋.
หวูดน. เครื่องเปิดไอนํ้าให้มีเสียงดังเช่นนั้น. ว. มีเสียงดังเช่นนั้น
อย่างเสียงเปิดหวูด.
หสน-[หะสะนะ-] น. การหัวเราะ, ความรื่นเริง. (ป., ส.).
หอน. เรือนหรืออาคารซึ่งใช้เฉพาะกิจการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น หอพระ
หอนั่ง หอสมุด; เรือนซึ่งปลูกสําหรับให้คู่บ่าวสาวที่แต่งงานกันแล้วอยู่
เรียกว่า เรือนหอ.
หอการค้า (กฎ) น. สถาบันที่บุคคลหลายคนจัดตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมการค้า
อุตสาหกรรม เกษตรกรรม การเงินหรือเศรษฐกิจ อันมิใช่เป็นการหาผล
กําไรหรือรายได้แบ่งปันกัน.
หอคอย น. อาคารสูงที่สร้างขึ้นสําหรับคอยระวังเหตุและสังเกตการณ์.
หอคำ น. เรือนของเจ้าผู้ครองแคว้นฝ่ายเหนือ.
หอจดหมายเหตุ น. สถานที่เก็บและให้บริการเอกสารจดหมายเหตุ.
หอฉัน น. อาคารที่สร้างขึ้นในวัด เป็นที่สำหรับพระภิกษุสามเณรนั่งฉัน
อาหารและทำวัตรสวดมนต์เป็นต้น.
หอไตร น. หอสําหรับเก็บพระไตรปิฎก.
หอบังคับการ น. ที่ซึ่งผู้บังคับการเรือและนายทหารเรือร่วมกันปฏิบัติงาน
ควบคุมและสั่งการให้เจ้าหน้าที่ประจําเรือแผนกต่าง ๆ ปฏิบัติภารกิจตาม
ที่ได้รับมอบหมาย.
หอประชุม น. ห้องประชุมขนาดใหญ่.
หอพัก น. ที่พักอาศัยสําหรับนักเรียนนักศึกษาเป็นต้น; (กฎ) สถานที่ที่จัด
ขึ้นเพื่อรับผู้พักตามกฎหมายว่าด้วยหอพัก.
ห่อก. พันหรือหุ้มสิ่งของด้วยใบไม้หรือกระดาษเป็นต้น; ลักษณนามเรียก
ของที่หุ้มด้วยใบไม้หรือกระดาษเป็นต้น เช่น ขนมห่อหนึ่ง ข้าว ๒ ห่อ.
ห่อปาก ก. ทำริมฝีปากให้รวบเข้าหากันเป็นช่องกลม.
ห่อตัว ก. งอตัว; ก้มนิดหน่อยพร้อมทั้งโค้งไหล่เข้าหากัน.
ห่อหมก น. ชื่อกับข้าวชนิดหนึ่ง ใช้นํ้าพริกกับเนื้อปลาเป็นต้นกวนกับ
นํ้ากะทิมีผักรองแล้วห่อนึ่ง.
ห่อเหี่ยว ว. มีความรู้สึกหดหู่, สลดใจ, เช่น หมู่นี้อ่านหนังสือพิมพ์มีแต่
ข่าวร้าย ๆ ทำให้รู้สึกห่อเหี่ยว.
ห่อไหล่ ก. ทำไหล่ทั้ง ๒ ให้คู้เข้าเพราะหนาวหรือเกรงกลัวเป็นต้น.
ห้อก. วิ่งเต็มเหยียด, วิ่งเต็มที่.
หอกน. อาวุธสําหรับแทงชนิดหนึ่ง ทําด้วยโลหะ มีด้ามยาว.
หอกข้างแคร่ (สํา) น. คนใกล้ชิดที่อาจคิดร้ายขึ้นมาเมื่อไรก็ได้ มักใช้แก่
ลูกเลี้ยงที่ติดมากับพ่อหรือแม่, ศัตรูที่อยู่ข้างตัว.
หอกซัด น. หอกด้ามสั้น สําหรับใช้พุ่งหรือซัดไป.
หอง ๑น. ชื่อแกงอย่างจีนชนิดหนึ่ง ใช้เนื้อหมูเป็นต้นต้มกับดอกไม้จีนหรือหน่อไม้
แห้งและถั่วลิสง.
หอง ๒ก. ส่งให้สูงขึ้น, แต่งให้สูงขึ้น. (จ.).
ห้องน. ส่วนของเรือนหรือตึกเป็นต้นที่มีฝากั้นเป็นตอน ๆ; ตอน เช่น พระพุทธคุณ
เก้าห้อง; ชั้น เช่น ห้องฟ้า.
ห้องเครื่อง (ราชา; ปาก) น. ครัว, เรียกเต็มว่าห้องเครื่องวิเสท, ห้องสำหรับ
เก็บเครื่องราชูปโภค, เรียกเต็มว่า ห้องเครื่องราชูปโภค; ห้องเครื่องยนต์เรือ
เป็นต้น.
ห้องชุด (กฎ) น. ส่วนของอาคารชุดที่แยกการถือกรรมสิทธิ์ออกได้เป็น
ส่วนเฉพาะของแต่ละบุคคล.
ห้องแถว น. อาคารไม้ที่สร้างเป็นห้อง ๆ เรียงติดกันเป็นแถว,
ถ้าก่อด้วยอิฐฉาบปูนหรือคอนกรีตเป็นห้อง ๆ เรียงติดกันไปเรียกว่า
ตึกแถว; (กฎ) อาคารที่พักอาศัยหรืออาคารพาณิชย์ซึ่งปลูกสร้างติดต่อ
กันเป็นแถวเกิน ๒ ห้อง และประกอบด้วยวัตถุไม่ทนไฟเป็นส่วนใหญ่.
ห้องโถง น. ห้องขนาดใหญ่ที่ปล่อยไว้โล่ง ๆ.
ห้องน้ำ น. ห้องอาบนํ้า, ส้วม.
ห้องสมุด, หอสมุด น. ห้องหรืออาคารที่มีระบบจัดเก็บรวบรวมรักษา
หนังสือประเภทต่าง ๆ ซึ่งอาจรวมทั้งต้นฉบับ ลายมือเขียน ไมโครฟิล์ม
เป็นต้น เพื่อใช้เป็นที่ค้นคว้าหาความรู้.
หอนก. ร้องเสียงยาวโหยหวน (ใช้แก่หมา), (ปาก) เสียงวี้ดหรือกรี๊ดจากเครื่องยนต์
หรือเครื่องขยายเสียงเป็นต้น.
ห่อนว. เคย เช่น ไป่ห่อนเหลือคิดข้า คิดผิด แม่นา. (ลอ), ในคําประพันธ์บาง
คราวใช้แทน ไม่ เช่น สาลิกามาตามคู่ ชมกันอยู่สู่สมสมร แต่พี่นี้อาวรณ์
ห่อนเห็นเจ้าเศร้าใจครวญ. (เห่ชมนก).
หอบ ๑ก. เอาแขนทั้ง ๒ ข้างรวบสิ่งของไป; ขนสมบัติย้ายไป เช่น หอบข้าว
หอบของ หอบลูกหอบเต้า; พัดพาไป เช่น ลมหอบเมฆฝนไปหมด.
น. ปริมาณของฟืนหรือผักหญ้าเป็นต้นที่พอ ๒ แขนรวบได้ เรียกว่า
หอบหนึ่ง.
หอบหิ้ว ก. ทั้งหอบทั้งหิ้ว; ร่วมทุกข์ร่วมสุขไม่ทอดทิ้งกัน เช่น คนคู่นี้
ถึงจะยากจนอย่างไรเขาก็หอบหิ้วกันไป.
หอบ ๒ก. หายใจถี่ด้วยความเหนื่อยหรืออ่อนเพลีย.
หอบหืด ก. อาการหายใจไม่สะดวก มีเสียงหวีดหวือ เนื่องจากหลอดลม
หดเกร็ง มักเกิดในผู้ป่วยโรคหืด.
หอม ๑น. (๑) ชื่อไม้ล้มลุกมีหัวหลายชนิดในสกุล Allium วงศ์ Alliaceae กลิ่นฉุน
ใช้ปรุงอาหาร เช่น หอมหัวใหญ่ หรือ หอมฝรั่ง (A. cepa L.), หอมหัว
หรือ หอมแกง (A. ascalonicum L.) ชนิดหลังนี้มักเรียกผิดเป็น หอมแดง.
(๒) ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากกล้วยป่า (Musa acuminata Colla)
ผลยาว กลิ่นหอม ไม่มีเมล็ด.
หอมขาว (ถิ่น-อีสาน) น. ต้นกระเทียม. (ดู กระเทียม).
หอมจันทร์ น. ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งกลายมาจากกล้วยป่า (Musa acuminata
Colla) ผลเล็กเรียวขนาดกล้วยนํ้าไทย กลิ่นหอม.
หอมเตียม (ถิ่น-พายัพ) น. ต้นกระเทียม. (ดู กระเทียม).
หอมแป้น (ถิ่น-พายัพ) น. ต้นกุยช่าย. (ดู กุยช่าย).
หอม ๒ก. จูบ; ได้รับกลิ่นดี. ว. มีกลิ่นดี, ตรงข้ามกับ เหม็น.
หอมหวน ก. หอมตลบ.
หอมหื่น (วรรณ) ก. หอมยวนใจ เช่น หอมหื่นรื่นรสเพี้ยง กลิ่นเนื้อนวลนางฯ.
(เห่ชมไม้).
หอม ๓ก. เก็บ, รวบรวม, ในความว่า เก็บหอมรอมริบ.
หอมยับ (โบ) ก. รวบเก็บไว้ เช่น ข้าแต่พระองค์ผู้เปนเครื่องประดับซึ่งให้
หอมยับทรัพย์หนใดฯ. (ม. คำหลวง หิมพานต์).
ห้อม ๑ก. แวดล้อม ในคำว่า แห่ห้อม; (โบ) ระวังรักษา เช่น คนผู้ดังนี้ คือว่า
พระราชภักดีจักช่อยห้อมบ้านห้อมเมือง (จารึกหลักที่ ๓๘ ประชุมพงศ.
ภาค ๓).
ห้อมล้อม ก. โอบล้อม, แวดล้อม, เช่น ฝูงชนห้อมล้อมดาราภาพยนตร์
ชื่อดัง.
ห้อม ๒, ห้อมเมือง(ถิ่น-พายัพ) น. ต้นคราม. [ดู คราม ๓ (๒)].
หอมกราย(ถิ่น-จันทบุรี) น. ต้นขี้อ้าย. [ดู ขี้อ้าย (๑)].
หอมแดงน. ชื่อไม้ล้มลุกมีหัวชนิด Eleutherine bulbosa (Miller) Urban ในวงศ์
Iridaceae ใบแบนคล้ายใบหมากแรกเกิด ดอกสีขาวนวล หัวสีแดงเข้ม
รสขมเผ็ดซ่า ใช้ทํายาได้.
หอมป้อมดู ชี ๒.
หอยน. ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในไฟลัม Mollusca มีเปลือกหุ้มตัว แบ่ง
ออกได้เป็น ๒ จําพวกตามลักษณะของเปลือก คือ จําพวกกาบเดี่ยว เช่น
หอยขม (Filopaludina doliaris) ในวงศ์ Viviparidae และจําพวกกาบคู่
เช่น หอยนางรม (Saccostrea forskali) ในวงศ์ Ostreidae.
ห้อยก. แขวนติดอยู่ เช่น ห้อยอุบะ, ปล่อยหรือหย่อนให้แขวนติดอยู่ เช่น
นั่งห้อยเท้า.
ห้อยท้าย ก. ต่อท้าย.
ห้อยโหน ก. อาการที่เกาะราวหรือห่วงเป็นต้น แล้วโยนตัวไปมา.
หอยโข่งน. ฝาเรือนเครื่องผูกแบบหนึ่ง มีโครงไม้ไผ่ยืนเป็นหลักซึ่งวางห่างกัน
๑ ฝ่ามือ ด้านในของโครงยืนจะมีไม้ไผ่ผ่าซีกหรือแผ่นไม้เล็ก ๆ ที่เรียกว่า
ไม้เซ็น หรือ ลูกเซ็น วางตามขวาง ด้านหลังไม้เซ็นกรุใบจากอ่อนเป็นต้น
ขัดด้วยเข็มไม้ไผ่อีกชั้นหนึ่ง เรียกว่า ฝาหอยโข่ง.
หอยปากเป็ดน. ชื่อสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลังชนิด Lingula unguis ในวงศ์ Lingulidae
ไฟลัม Brachiopoda เปลือกสีเขียว แบน บาง มีก้านยืดหดได้ อาศัยอยู่ตาม
หาดโคลน.
หอยแปดเกล็ดดู ลิ่นทะเล.
หอยเม่นน. ชื่อสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลังในชั้น Echinoidea ไฟลัม Echinodermata
รูปทรงกลมคล้ายผลส้ม มีหนามแข็งทั่วตัว อาศัยตามแนวปะการัง
มีหลายชนิดหลายสกุล เช่น ชนิด Diadema setosum, เม่นทะเล ก็เรียก.
ห้อเลือดว. ช้ำมีเลือดคั่งอยู่ใต้ผิวหนัง.
ห่อแห่, ห้อแห้ว. มีอาการท้อแท้อ่อนเปลี้ย.
หะว. เสียงเปล่งเพื่อให้ลงมือพร้อมกัน.
หะแรก ว. ครั้งแรก, คราวแรก, เริ่มลงมือ.
หะยี, หัจญีดู ฮัจญี.
หะหาย, หะห้ายว. เสียงเยาะ เช่น หะหายกระต่ายเต้น ชมแข. (ตำนานเรื่องศรีปราชญ์).
หะแห้น(วรรณ) ว. เสียงร้องของสัตว์ดังเช่นนั้น.
หักก. พับงอ, พับงอหรือทําให้พับให้งอเพื่อให้ขาดหรือหลุดออกจากกัน;
เอาออกจากจํานวนที่มีอยู่ เช่น หักจํานวนเงิน; ถูกตีอย่างแรงจนงงม่อยไป
(ใช้แก่ไก่); เลี้ยวอย่างกะทันหัน เช่น หักหัวเรือ หักพวงมาลัย; เรียกแต้ม
ลูกเต๋า ๓ ลูก ที่ขึ้นแต้ม ๑ ๒ ๓ ตามลําดับ ถือว่าเป็นแต้มเลวที่สุด.
หักกลบลบหนี้ (กฎ) น. การนําเอาหนี้ที่บุคคล ๒ คนต่างเป็นลูกหนี้และ
เจ้าหนี้ในมูลหนี้อันมีวัตถุประสงค์เป็นอย่างเดียวกัน มาหักลบกันเท่า
จํานวนหนี้ที่ตรงกัน เพื่อให้ลูกหนี้หลุดพ้นจากหนี้นั้น.
หักคอ (ปาก) ก. ถือวิสาสะบังคับเอา.
หักใจ ก. ตัดใจไม่คิดในเหตุที่เกิดขึ้น, มักใช้กับเหตุการณ์ที่ทำให้เสียใจหรือ
สูญเสียเป็นต้น.
หักด้ามพร้าด้วยเข่า (สํา) ก. หักโหมเอาด้วยกําลัง, ใช้อํานาจบังคับเอา.
หักทองขวาง น. วิธีปักไหมทอง หักเส้นไปตามขวางลาย ใช้ปักเครื่องสูง.
หักบัญชี ก. เอาออกจากจํานวนที่มีอยู่ในบัญชี, หักกลบลบหนี้ทางบัญชี.
หักราคา ก. ตัดราคาให้ตํ่าลง เช่น พ่อค้าหักราคาข้าวเพราะมีความชื้นสูง
และคุณภาพต่ำ.
หักร้างถางพง ก. ฟันป่าพงลงให้เตียน.
หักแรง ก. โหมทำงานจนเกินกำลัง เช่น อย่าหักแรงทำงานจนเกินไป จะทำ
ให้ล้มป่วย.
หักล้าง ก. ลบล้าง.
หักลำ (สํา) ว. ทําให้เสียท่าหรือเสียเหลี่ยม.
หักหน้า ก. ทําหรือพูดโดยเจตนาให้อีกฝ่ายหนึ่งได้อาย.
หักหลัง ก. ร่วมใจกันมาก่อนแล้วกลับทําร้ายให้ในภายหลัง.
หักหาญ ก. หักเอาด้วยความกล้า, หักเอาด้วยอํานาจ.
หักห้าม ก. ยับยั้งใจ.
หักเห ก. เปลี่ยนทางไป, เปลี่ยนแนวไป; (แสง) ลักษณะการที่แสงเปลี่ยน
แนวทางเคลื่อนที่เมื่อผ่านตัวกลางต่างชนิดกัน.
หักเหลี่ยม ก. ทำให้ผู้อื่นเสียเชิง.
หักโหม ก. ระดมเข้าไปด้วยกำลังให้แตกหัก, โหมหัก ก็ว่า; เอากําลังแรง
เข้ามาหักเอา, ทํางานโดยไม่บันยะบันยัง.
หักอก ก. ทําให้คนรักพลาดหวัง.
หักอกหักใจ ก. หักใจ.
หักมุกน. ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งพัฒนามาจากลูกผสมระหว่างกล้วยป่า
กับกล้วยตานี ผลเป็นเหลี่ยม นิยมทำให้สุกด้วยความร้อนก่อนกิน.
หังส-[หังสะ-] น. หงส์. (ป., ส. หํส).
หัจญ์ดู ฮัจญ์.
หัจญีดู ฮัจญี.
หัช[หัด] ว. น่ารัก; น่ายินดี, พึงใจ. (ป. หชฺช).
หัฏฐะ ๑[หัดถะ] ว. ร่าเริง, ยินดี, สบายใจ. (ป.; ส. หฺฤษฺฏ).
หัฏฐะ ๒, หัสตะ[หัดถะ, หัดสะตะ] น. ดาวฤกษ์ที่ ๑๓ มี ๕ ดวง เห็นเป็นรูปฝ่ามือหรือเหนียง
สัตว์, ดาวศอกคู้ หรือ ดาวศีรษะช้าง ก็เรียก.
หัด ๑น. โรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อไวรัส มีอาการไข้สูงและปวดศีรษะ ออกผื่นแดง
ตามตัว. (อ. measles, morbilli, rubeola).
หัดเยอรมัน น. โรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อไวรัส มีอาการไข้ ต่อมนํ้าเหลือง
ที่คอโต ออกผื่นแดงทั่วตัวคล้ายโรคหัด แต่อาการไม่รุนแรงเท่า มีผล
รุนแรงต่อทารกในครรภ์ระยะ ๓ เดือนแรก, เหือด ก็เรียก. (อ. German
measles, rubella).
หัด ๒ก. ฝึก, ฝึกฝน, ทําให้ชํานาญ.
หัตก. ทําลาย. (ป., ส. หต).
หัตถ-, หัตถ์[หัดถะ-, หัด] น. มือ; ศอกหนึ่ง; งวงช้าง. (ป.; ส. หสฺต).
หัตถกรรม น. งานช่างที่ทำด้วยมือ โดยถือประโยชน์ใช้สอยเป็นหลัก.
(ป. หตฺถ + ส. กรฺมนฺ; ป. หตฺถกมฺม).
หัตถการ, หัตถกิจ น. การทําด้วยฝีมือ, การช่าง.
หัตถบาส น. ระยะระหว่างพระสงฆ์ที่นั่งทําสังฆกรรมหรือระหว่างพระภิกษุ
สามเณร กับคฤหัสถ์ผู้ถวายของ ห่างกันไม่เกินศอกหนึ่ง. (ป. หตฺถปาส).
หัตถพันธ์, หัตถาภรณ์, หัตถาลังการ น. สร้อยมือ.
หัตถศาสตร์ น. วิชาเกี่ยวกับการทำนายจากเส้นลายมือ.
หัตถศิลป์ น. ศิลปะในการผลิตสิ่งต่าง ๆ ด้วยมือ โดยถือความงามเป็น
หลัก. (ป.).
หัตถศึกษา น. การศึกษาที่เน้นในเรื่องการประดิษฐ์สิ่งต่าง ๆ ด้วยมือ.
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒