| เจ็ดตะคลี | [-คฺลี] น. ผ้าลายอย่างดีชนิดหนึ่ง, เขียนเป็น เจตตะคลี หรือ เจ็ตคลี ก็มี. |
|
|
| เจดีย-, เจดีย์ ๑ | [-ดียะ-] น. สิ่งซึ่งก่อเป็นรูปคล้ายลอมฟาง มียอดแหลม บรรจุสิ่งที่นับถือ |
| มีพระธาตุเป็นต้น, สิ่งหรือบุคคลที่เคารพนับถือ. (ป. เจติย; ส. ไจตฺย). |
| เจดียฐาน, เจดียสถาน น. สถานที่เคารพเช่นที่ประดิษฐานพระพุทธปฏิมา |
| พระพุทธบาท พระพุทธฉายา และพระบรมสารีริกธาตุ. |
| เจดีย์ทิศ น. เจดีย์บริวารตั้งอยู่บนฐานไพทีหรือลานประทักษิณล้อมเจดีย์ |
| ประธาน มี ๔ องค์ เหมือนดังประจำทิศต่าง ๆ ตามคตินิยมทางจักรวาล. |
|
|
| เจดีย์ ๒ | น. ชื่อหอยทะเลกาบเดี่ยวหลายชนิดในวงศ์ Turritellidae เปลือกเวียน |
| เป็นเกลียวสูงหลายชั้น ยอดแหลมคล้ายเจดีย์ เช่น ชนิด Turritella terebra. |
|
|
| เจต, เจต- | [เจด, เจตะ-, เจดตะ-] น. สิ่งที่คิด, ใจ. (ป.; ส. เจตสฺ). |
| เจตคติ [เจตะ-] น. ท่าทีหรือความรู้สึกของบุคคลต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่ง. |
| (อ. attitude). |
| เจตจำนง [เจด-] น. ความตั้งใจมุ่งหมาย, ความจงใจ. |
| เจตภูต [เจดตะพูด] น. สภาพเป็นผู้คิดอ่าน คือ มนัส, ที่เรียกในภาษา |
| สันสกฤตว่าอาตมัน เรียกในภาษาบาลีว่า ''อัตตา'' ก็มี ''ชีโว'' ก็มี, มีอยู่ |
| ในลัทธิว่า ในโลกนี้ไม่มีอะไรสูญ แม้คนและสัตว์ตายแล้ว ร่างกายเท่านั้น |
| ทรุดโทรมไป, ส่วนเจตภูตเป็นธรรมชาติไม่สูญ ย่อมถือปฏิสนธิในกําเนิด |
| อื่นสืบไป ลัทธินี้ทางพระพุทธศาสนาจัดเป็นสัสตทิฐิ แปลว่า ความเห็น |
| ว่าเที่ยง, ตามสามัญที่เข้าใจกัน เจตภูต คือวิญญาณที่สิงอยู่ในตัวคน กล่าว |
| กันว่าออกจากร่างได้ในเวลานอนหลับ. |
|
|
| เจตนา | [เจดตะนา] ก. ตั้งใจ, จงใจ, มุ่งหมาย. น. ความตั้งใจ, ความจงใจ, |
| ความมุ่งหมาย. (ป., ส.). |
| เจตนารมณ์ น. ความมุ่งหมาย. |
|
|
| เจตพังคี | [เจดตะ-] น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Cladogynos orientalis Zipp. ex Span. |
| ในวงศ์ Euphorbiaceae ท้องใบขาว รากใช้ทํายาได้. |
|
|
| เจตมูลเพลิง | [เจดตะ-] น. ชื่อไม้พุ่มขนาดเล็กหลายชนิดในสกุล Plumbago วงศ์ |
| Plumbaginaceae เช่น เจตมูลเพลิงแดง (P. indica L.) ดอกสีแดง |
| และ เจตมูลเพลิงขาว (P. zeylanica L.) ดอกสีขาว, รากของทั้ง ๒ ชนิด |
| มีรสเผ็ดร้อน ใช้ทํายาได้. |
| เจตมูลเพลิงฝรั่ง ดู พยับหมอก ๒. |
|
|
| เจตสิก | [เจตะ-, เจดตะ-] น. อารมณ์ที่เกิดกับใจ. ว. เป็นไปในจิต เช่น |
| สุขหรือทุกข์ที่เกิดในจิต. (ป.; ส. ไจตสิก). |
|
|
| เจติย- | [-ติยะ-] (แบบ) น. เจดีย์. (ป.). |
|
|
| เจโตวิมุติ | [-วิมุด] (แบบ) น. ความหลุดพ้นด้วยอํานาจแห่งจิต เป็นโลกุตรธรรม |
| ประการหนึ่ง, คู่กับ ปัญญาวิมุติ. (ป. เจโตวิมุตฺติ). |
|
|
| เจน | ว. คุ้น, ชิน, เช่น เจนตา, ชํานาญ เช่น เจนสังเวียน, จําได้แม่นยํา |
| เช่น เจนทาง. |
| เจนจบ ว. ชํานาญทั่ว, รอบรู้, ได้พบได้เห็นมามาก. |
| เจนจัด ก. สันทัด, ชํานาญ, มีประสบการณ์มาก, จัดเจน ก็ว่า. |
| เจนใจ ว. ขึ้นใจ, แม่นยําในใจ. |
| เจนเวที ก. ขึ้นเวทีมามากแล้ว, โดยปริยายหมายความว่า มีความชำนาญ, |
| ช่ำชอง. |
| เจนสนาม ก. ออกสนามมามากแล้ว, โดยปริยายหมายความว่า |
| มีความชำนาญ, ช่ำชอง. |
| เจนสังเวียน ก. ขึ้นชกบนสังเวียนบ่อย, โดยปริยายหมายความว่า |
| มีความชำนาญ, ช่ำชอง. |
|
|
| เจ็บ | ก. ป่วยไข้, ราชาศัพท์ว่า ประชวร; รู้สึกทางกายเมื่อถูกทุบตีหรือ |
| เป็นแผลเป็นต้น. |
| เจ็บไข้, เจ็บป่วย ก. ไม่สบายเพราะโรคหรือความไข้หรือเหตุอื่นที่ทํา |
| ให้รู้สึกเช่นนั้น, เจ็บไข้ได้ป่วย ก็ว่า. |
| เจ็บแค้น ก. ผูกใจเจ็บ. |
| เจ็บใจ ก. ชํ้าใจ. |
| เจ็บช้ำน้ำใจ ก. เจ็บใจ, สะเทือนใจ. |
| เจ็บท้อง ก. อาการเจ็บท้องเวลาจะคลอดลูก. |
| เจ็บท้องข้องใจ (โบ) ก. เดือดเนื้อร้อนใจ. (จารึกพ่อขุนรามคำแหง). |
| เจ็บปวด ก. รู้สึกเจ็บใจเพราะผิดหวัง. |
| เจ็บร้อน ก. เป็นเดือดเป็นแค้น. |
| เจ็บแสบ ก. รู้สึกเจ็บใจอย่างเผ็ดร้อน. |
|
|
| เจรจา | [เจนระจา] ก. พูด, พูดจากัน, พูดจากันเป็นทางการ. (ส. จรฺจา). |
|
|
| เจริญ |
|
|
| undefined |
|
|
| undefined |
|
|
| undefined |
|
|
| undefined |
|
|
| undefined | [จะเริน] ก. เติบโต, งอกงาม, ทําให้งอกงาม, เช่น เจริญทางพระราชไมตรี |
| เจริญสัมพันธไมตรี, มากขึ้น; ทิ้ง เช่น เจริญยา, จำเริญยา ก็ว่า; ตัด เช่น |
| เจริญเกศา, จำเริญเกศา ก็ว่า; สาธยาย, สวด, (ในงานมงคล) เช่น |
| เจริญพระพุทธมนต์. |
| เจริญตาเจริญใจ ว. งาม, ต้องตาต้องใจ. |
| เจริญพร เป็นคําเริ่มที่ภิกษุสามเณรพูดกับสุภาพชน และเป็นคํารับ. |
| เจริญพันธุ์ ว. มีความสามารถในการสืบพันธุ์และแพร่พันธุ์. |
| เจริญรอย ก. ประพฤติ เช่น เจริญรอยตามผู้ใหญ่. |
| เจริญสมณธรรม ก. บําเพ็ญสมณธรรม. |
| เจริญอาหาร ก. บริโภคอาหารได้มาก. ว. ที่ทําให้บริโภคอาหาร |
| ได้มากเช่น ยาเจริญอาหาร. |
|
|
| เจริด | [จะเหฺริด] (แบบ) ว. งาม, เชิด, สูง, เช่น ป่านั้นเจริดจรุงใจก็มี. |
| (ม. คําหลวง มหาพน). |
|
|
| เจรียง | [จะเรียง] (แบบ) ก. ขับลํา, ขับกล่อม, ร้องเพลง. (ข. เจฺรียง). |
|
|
| เจลียง | [จะเลียง] น. ชื่อไข้ที่มีอาการจับวันเว้นวัน. |
|
|
| เจว็ด | [จะเหฺว็ด] น. แผ่นไม้รูปคล้ายใบเสมา เขียนหรือแกะเป็นรูปเทพารักษ์ |
| ประดิษฐานไว้ในศาลพระภูมิหรือศาลเจ้า มักทำเป็นรูปเทวดาถือพระขรรค์, |
| โดยปริยายหมายความว่า ผู้ที่ได้รับยกย่องให้เป็นประธานหรือเป็นใหญ่ |
| แต่ไม่มีอำนาจ เช่น ตั้งเป็นเจว็ดขึ้นไว้, ใช้ว่า ตระเว็ด หรือ เตว็ด ก็มี. |
|
|
| เจษฎา ๑ | [เจดสะดา] น. ผู้เป็นใหญ่ที่สุด, พี่. (ป. เชฏ?; เชฺยษฺ?). |
|
|
| เจษฎา ๒ | [เจดสะดา] น. การเคลื่อนไหวอวัยวะ, การไหวมือและเท้า, ท่ารํา; |
| กรรม, การทําด้วยตั้งใจ, การประพฤติ, การตั้งใจทํา, เช่น |
| ภูบาลทุกทวี- ปก็มาด้วยเจษฎา. (สมุทรโฆษ). (ส. เจษฺฏา). |
|
|
| เจ๊สัว | น. คนที่มั่งมี (มักหมายถึงเศรษฐีจีน), เจ้าขรัว หรือ เจ้าสัว ก็เรียก. |
|
|
| เจอ, เจอะ | ก. พบ, เห็น, ประสบ, ประจวบ. |
|
|
| เจ่อ | ก. อาการที่ปากบวมยื่นออกมาหรือมีลักษณะเช่นนั้น. |
|
|
| เจ๋อ, เจ๋อเจ๊อะ | ก. เสนอหน้าเข้าไปในสถานที่ไม่สมควรเมื่อเขาไม่ต้องการหรือ |
| มิได้เรียกหา. |
|
|
| เจอร์เมเนียม | น. ธาตุลําดับที่ ๓๒ สัญลักษณ์ Ge เป็นโลหะสีขาว เปราะ หลอมละลายที่ |
| ๙๓๗.๔?ซ. มีสมบัติเป็นกึ่งตัวนํา สารประกอบแมกนีเซียมเจอร์เมเนต |
| ใช้ประโยชน์ในหลอดวาวแสง (fluorescent lamp). (อ. germanium). |
|
|
| เจา | (โบ) น. เรียกลูกชายคนที่ ๙ ว่า ลูกเจา, คู่กับ ลูกหญิงคนที่ ๙ ว่า ลูกเอา. |
| (กฎ. ๒/๒๖). |
|
|
| เจ่า ๑ | น. อาหารชนิดหนึ่ง ทำด้วยกุ้งหรือปลาประสมด้วยข้าวหมาก เรียกว่า |
| กุ้งเจ่า ปลาเจ่า, ถ้าหลนกับกะทิ เรียกว่า หลนกุ้งเจ่า หลนปลาเจ่า |
| ใช้เป็นเครื่องจิ้ม. |
|
|
| เจ่า ๒ | ว. อาการที่เกาะ จับ หรือนั่งอย่างหงอยเหงา เช่น นกจับเจ่า นั่งเจ่า, |
| อยู่ในที่จํากัดไปไหนมาไหนไม่ได้ เช่น นํ้าท่วมต้องนั่งเจ่าอยู่กับบ้าน. |
| เจ่าจุก ว. เซา, นั่งเหงา, นั่งคุดคู้อยู่, จุกเจ่า ก็ว่า. |
|
|
| เจ้า ๑ | น. ผู้เป็นใหญ่, ผู้เป็นหัวหน้า, เช่น เจ้านคร; เชื้อสายของกษัตริย์นับตั้งแต่ |
| ชั้นหม่อมเจ้าขึ้นไป, บางแห่งหมายถึงพระเจ้าแผ่นดินก็มี เช่น เจ้ากรุงจีน; |
| ผู้เป็นเจ้าของ เช่น เจ้าทรัพย์ เจ้าหนี้; ผู้ชํานาญ เช่น เจ้าปัญญา เจ้าความคิด |
| เจ้าบทเจ้ากลอน; มักใช้เติมท้ายคําเรียกผู้ที่นับถือ เช่น พระพุทธเจ้า เทพเจ้า; |
| เทพารักษ์ เช่น เจ้าพ่อหลักเมือง. |
| เจ้ากรม น. หัวหน้ากรมในราชการฝ่ายทหาร, (โบ) หัวหน้ากรมในราชการ |
| ฝ่ายพลเรือน เช่น เจ้ากรมสวนหลวง. (สามดวง), หัวหน้ากรมของเจ้าต่างกรม. |
| เจ้ากรรม น. ผู้เคยมีกรรมมีเวรต่อกันมาแต่ชาติก่อน, เจ้ากรรมนายเวร ก็ว่า. |
| ว. ที่ทำให้ผิดหวังหรือได้รับความเดือดร้อน เช่น รถเจ้ากรรมเกิดเสียขึ้น |
| กลางทางเลยไปไม่ทัน เด็กเจ้ากรรมวิ่งมาชนเกือบหกล้ม. อ. คำกล่าวแสดง |
| ความผิดหวังเพราะเกิดอุบัติเหตุโดยไม่คาดคิดมาก่อนเป็นต้น เช่น เจ้ากรรม |
| แท้ ๆ รถมาเสียเอาตอนฝนตกเสียด้วย. |
| เจ้ากรรมนายเวร น. ผู้เคยมีกรรมมีเวรต่อกันมาแต่ชาติก่อน, เจ้ากรรม ก็ว่า. |
| เจ้ากระทรวง น. ผู้บังคับบัญชากระทรวง ได้แก่ รัฐมนตรี และ ปลัดกระทรวง. |
| เจ้ากี้เจ้าการ น. ผู้ที่ชอบเข้าไปวุ่นในธุระของคนอื่นซึ่งมิใช่หน้าที่ของตน |
| จนน่ารำคาญ. |
| เจ้ากู น. ท่าน (ใช้เรียกพระที่นับถือ). |
| เจ้าขรัว น. คนที่มั่งมี (มักหมายถึงเศรษฐีจีน), เจ๊สัว หรือ เจ้าสัว ก็เรียก. |
| เจ้าของ น. (กฎ) ผู้มีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน; ผู้มีสิทธิครอบครอง ใช้สอย |
| เก็บผลประโยชน์ และจําหน่ายทรัพย์สิน. |
| เจ้าขา ว. คําที่ผู้หญิงใช้เรียกหรือขานรับผู้ใหญ่อย่างสุภาพ. |
| เจ้าข้า ว. คําของผู้น้อยรับคําของผู้ใหญ่; คําร้องบอกกล่าว. |
| เจ้าข้าวแดงแกงร้อน น. ผู้มีบุญคุณที่เคยอุปการะเลี้ยงดูมา. |
| เจ้าขุนมุลนาย, เจ้าขุนมูลนาย น. ผู้บังคับบัญชา, เจ้านาย ก็ว่า. |
| เจ้าไข้ น. เจ้าของคนไข้, ผู้รับผิดชอบในตัวคนไข้. |
| เจ้าคณะ น. หัวหน้าคณะสงฆ์, คําเรียกตําแหน่งผู้ปกครองคณะสงฆ์ |
| ระดับตําบล อําเภอ จังหวัด และภาค เป็นต้น ว่า เจ้าคณะตําบล เจ้าคณะ |
| อําเภอ เจ้าคณะจังหวัด และเจ้าคณะภาคตามลําดับ. |
| เจ้าครอก (โบ) น. เจ้าโดยกําเนิดหรือที่สถาปนาขึ้น, เรียกพระราชโอรส |
| และพระราชธิดาชั้นเจ้าฟ้าว่า เจ้าครอกฟ้า, เรียกพระองค์เจ้าและหม่อมเจ้า |
| ว่า เจ้าครอก. |
| เจ้าคะ ว. คำที่ผู้หญิงใช้เรียกหรือถามผู้ใหญ่อย่างสุภาพ. |
| เจ้าค่ะ ว. คำที่ผู้หญิงใช้ขานรับผู้ใหญ่อย่างสุภาพ. |
| เจ้าคารม น. ผู้มีฝีปากคมคาย. |
| เจ้าคุณ (โบ) บรรดาศักดิ์ฝ่ายในที่ทรงแต่งตั้ง; (โบ; ปาก) คำเรียกผู้มี |
| บรรดาศักดิ์ตั้งแต่ชั้นพระยาขึ้นไป; (ปาก) คำเรียกพระภิกษุที่เป็น |
| พระราชาคณะ. |
| เจ้าคุณจอม น. ตําแหน่งพระสนมเอกวังหลวง. |
| เจ้าแง่เจ้างอน, เจ้าแง่แสนงอน ว. มีแง่งอนมาก. |
| เจ้าจอม น. ตําแหน่งพระสนมวังหลวง. |
| เจ้าจอมมารดา น. เจ้าจอมที่มีพระราชโอรสหรือพระราชธิดาแล้ว. |
| เจ้าจำนวน (โบ) น. เจ้าหน้าที่เก็บภาษีอากร. |
| เจ้าจำนำ น. ผู้ซื้อขายหรือติดต่อกันเป็นประจํา. |
| เจ้าชีวิต น. พระเจ้าแผ่นดิน. |
| เจ้าชู้ ๑ น. ผู้ใฝ่ในการชู้สาว. |
| เจ้าเซ็น น. อิหม่ามฮูเซ็นผู้เป็นหลานตาของพระมะหะหมัด, คนพวกหนึ่ง |
| ที่ถือศาสนาอิสลาม ซึ่งนับถืออิหม่ามฮูเซ็น; ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง. |
| เจ้าเซ็นเต้นต้ำบุด น. ชื่อกลบทชนิดหนึ่ง มีตัวอย่างว่า สุดแค้นแสนคม |
| สมเขาสรวล คําสอนข้อนสั่งข้างสิ่งควร ซํ้าข้อส่วนเข้าแซงแข่งซน. |
| เจ้าตัว น. ตัวของผู้ที่ถูกอ้างถึง. |
| เจ้าถ้อยหมอความ น. ผู้ที่ชอบเอากฎหมายมาอ้าง, ผู้มักใช้โวหาร |
| พลิกแพลงไปในทางกฎหมาย. |
| เจ้าถิ่น น. เจ้าของถิ่น, ผู้ชำนาญในเรื่องของท้องถิ่นนั้น ๆ, (ปาก) |
| นักเลงโต. |
| เจ้าท่า (กฎ) น. เจ้าพนักงานผู้มีอํานาจหน้าที่ควบคุมและตรวจตราการ |
| เดินเรือ การใช้เรือ การจอดเรือ ร่องนํ้า ทางเดินเรือ และกิจการท่าเรือ. |
| เจ้าที่ ๑ น. พระภูมิ, มักใช้เข้าคู่กันเป็น พระภูมิเจ้าที่. |
| เจ้าที่ ๒, เจ้าที่เจ้าทาง น. เทวดารักษาพื้นที่และหนทาง. |
| เจ้าทุกข์ น. ผู้ที่เสียหายได้รับทุกข์หรือเดือดร้อน, ผู้ที่ไม่มีความสุขใจ. |
| ว. ที่มีหน้าเศร้าอยู่เสมอ เช่น เด็กคนนี้อาภัพ หน้าตาเจ้าทุกข์. |
| เจ้าไทย (โบ) น. พระสงฆ์; เจ้านายชั้นผู้ใหญ่; เขียนเป็น เจาไท ก็มี เช่น |
| พ๋องเผ่าพรรนอนนเหงาเจาไทอนนไปสู. (จารึกวัดช้างล้อม). |
| เจ้านาย น. เจ้า; ผู้บังคับบัญชา, เจ้าขุนมุลนาย หรือ เจ้าขุนมูลนาย ก็ว่า. |
| เจ้าเนื้อ ว. อ้วน. |
| เจ้าบ้าน (กฎ) น. บุคคลผู้เป็นหัวหน้าซึ่งครอบครองบ้านในฐานะเป็น |
| เจ้าของผู้เช่า หรือในฐานะอื่น เช่น ผู้ดูแลบ้าน. |
| เจ้าบ่าว น. ชายผู้เข้าพิธีแต่งงานกับเจ้าสาว. |
| เจ้าบุญนายคุณ น. ผู้มีบุญคุณ. |
| เจ้าเบี้ย น. นายเงิน. |
| เจ้าประคุณ น. (โบ) คำเรียกผู้ที่นับถือ และท่านที่เป็นเจ้าบุญนายคุณ. |
| ส. คำที่ภิกษุสามเณรหรือคฤหัสถ์ใช้เรียกสมเด็จพระราชาคณะ, ใช้ |
| เต็มว่า ท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒. (เพี้ยนมา |
| จาก เจ้าพระคุณ). |
| เจ้าประคู้น น. คําเรียกสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อขอให้มาช่วยให้สมประสงค์, |
| เป็นคำอุทานแสดงถึงการอ้อนวอน อธิษฐาน บนบาน หรือ สาปแช่ง |
| เป็นต้น. |
| เจ้าปู่ น. ผู้เฒ่าที่คนเคารพนับถือ, ปู่เจ้า ก็ว่า. |
| เจ้าพนักงาน (กฎ) น. บุคคลผู้ได้รับแต่งตั้งให้ปฏิบัติราชการ ไม่ว่าเป็น |
| ประจําหรือชั่วคราว และหมายความรวมถึงบุคคลผู้ทําหน้าที่ช่วยราชการ |
| ซึ่งกฎหมายถือว่าเป็นเจ้าพนักงานเฉพาะกรณีด้วย. |
| เจ้าพนักงานบังคับคดี (กฎ) น. เจ้าพนักงานศาลหรือพนักงานอื่น ผู้มี |
| อํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย ในอันที่จะปฏิบัติการเพื่อคุ้มครอง |
| สิทธิของคู่ความในระหว่างพิจารณา หรือเพื่อบังคับตามคําพิพากษา |
| หรือคําสั่งของศาล. |
| เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ (กฎ) น. บุคคลซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวง |
| ยุติธรรมแต่งตั้งโดยเฉพาะตัว หรือโดยตําแหน่งหน้าที่ ให้ปฏิบัติหน้าที่ |
| พิทักษ์ทรัพย์สินและจัดการเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ในคดีล้มละลาย |
| เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์นี้ถือว่าเป็นเจ้าพนักงานของศาล. |
| เจ้าพนักงานภูษามาลา น. ข้าราชการในราชสํานัก มีหน้าที่ถวายทรง |
| พระเครื่องใหญ่ ถวายพระกลด ถวายสุกํา ทําสุกํา เปลื้องเครื่องสุกําศพ |
| พระบรมศพ พระศพ และเปลื้องเครื่องสุกําศพที่ได้รับพระราชทานโกศ |
| เป็นต้น โบราณมีหน้าที่ถวายเครื่องต้นด้วย, ในกฎหมายตราสามดวง |
| เรียกแยกเป็น พนักงานพระภูษา พนักงานพระมาลา. |
| เจ้าพนักงานสนมพลเรือน น. ข้าราชการในราชสํานัก ทําหน้าที่เกี่ยวกับ |
| พิธีศพ ทําสุกําศพหีบ จัดดอกไม้ ดูแลรักษาเครื่องนมัสการ โกศ หีบ เป็นต้น. |
| เจ้าพระเดชนายพระคุณ น. ผู้มีบุญคุณมาก. |
| เจ้าพระคุณ ส. คำที่ภิกษุสามเณรหรือคฤหัสถ์ใช้เรียกสมเด็จพระราชาคณะ, |
| ใช้เต็มว่า ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จฯ, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒, ใช้ว่า |
| เจ้าประคุณ ก็มี. |
| เจ้าพระยา ๑ น. บรรดาศักดิ์ข้าราชการผู้ใหญ่ สูงกว่าพระยา ต่ำกว่าสมเด็จ |
| เจ้าพระยาเช่น เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี. |
| เจ้าพ่อ น. เทพารักษ์ผู้คุ้มเกรงถิ่นนั้น ๆ, ผู้เป็นใหญ่หรือมีอิทธิพลในถิ่นนั้น. |
| เจ้าพายุ น. ชื่อตะเกียงชนิดหนึ่งเมื่อเผาไส้แล้วสูบลมให้ดันนํ้ามันเป็นไอ |
| ขึ้นไปเลี้ยงไส้ทำให้เกิดแสงสว่างนวลจ้า. |
| เจ้าฟ้า น. สกุลยศสำหรับพระราชโอรสหรือพระราชธิดาซึ่งพระมารดา |
| เป็นพระราชธิดาหรือพระราชนัดดาของพระมหากษัตริย์; เรียกเจ้าผู้ครอง |
| แคว้นไทยถิ่นอื่น เช่น เจ้าฟ้าเชียงตุง. |
| เจ้าภาพ น. เจ้าของงานพิธีหรือผู้รับเป็นเจ้าของงานพิธี เช่น เจ้าภาพงาน |
| แต่งงาน เจ้าภาพสวดพระอภิธรรม; (ปาก) เจ้ามือ เช่น เย็นนี้ฉันขอเป็น |
| เจ้าภาพเลี้ยงข้าวเอง. |
| เจ้าภาษี (โบ) น. ผู้ผูกขาดตัดตอนจากรัฐบาลไปเรียกเก็บภาษีบางอย่าง |
| จากราษฎร. |
| เจ้ามรดก (กฎ) น. ผู้ตายซึ่งมีทรัพย์มรดกตกทอดแก่ทายาท. |
| เจ้ามือ น. ผู้ตั้งต้นในวงการพนันเช่นวงไพ่, ผู้รับกินรับใช้ในการเล่น |
| การพนันเช่นถั่ว โป หวย; (ปาก) ผู้รับออกเงินในการเลี้ยง, เจ้าภาพ ก็ว่า. |
| เจ้าแม่ น. เทพารักษ์ผู้หญิงที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์จะให้ความคุ้มเกรงรักษาได้ |
| เช่น เจ้าแม่ทับทิม, หญิงผู้เป็นใหญ่หรือมีอิทธิพลในถิ่นนั้น. |
| เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด (สํา) น. ผู้ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง. |
| เจ้ายศ, เจ้ายศเจ้าอย่าง ว. ถือยศถือศักดิ์. |
| เจ้าระเบียบ ว. ที่ถือระเบียบอย่างเคร่งครัด, ระเบียบจัด. |
| เจ้าเรือน น. นิสัยซึ่งประจําอยู่ในจิตใจ เช่น มีโทสะเป็นเจ้าเรือน; |
| (โหร) ดาวเจ้าของราศี. |
| เจ้าเล่ห์ น. ผู้มีกลอุบายพลิกแพลงต่าง ๆ. |
| เจ้าเล่ห์เพทุบาย ว. มีเล่ห์เหลี่ยมเพทุบายมาก. |
| เจ้าเล่ห์แสนกล ว. มีเล่ห์เหลี่ยมกลอุบายมาก, แสนกล ก็ว่า. |
| เจ้าสังกัด น. ส่วนราชการที่หน่วยงานย่อยหรือหน่วยงานอื่นสังกัดอยู่ |
| เช่น กระทรวงศึกษาธิการเป็นเจ้าสังกัดของกรมสามัญศึกษา สำนัก |
| นายกรัฐมนตรีเป็นเจ้าสังกัดของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. |
| เจ้าสัว น. คนที่มั่งมี (มักหมายถึงเศรษฐีจีน), เจ๊สัว หรือ เจ้าขรัว ก็เรียก. |
| เจ้าสามสี น. พลอยชนิดหนึ่ง เมื่อโดนแสงอาทิตย์จะมีสีเขียวมรกต |
| เมื่อโดนแสงอื่น ๆ ที่ไม่ใช่แสงอาทิตย์ เช่นแสงไฟจากหลอดไฟ จะ |
| มีสีแดงแล้วเปลี่ยนเป็นสีม่วง, พลอยสามสี ก็เรียก. |
| เจ้าสาว น. หญิงผู้เข้าพิธีแต่งงานกับเจ้าบ่าว. |
| เจ้าสำบัดสำนวน, เจ้าสำนวน น. ผู้ใช้คารมพลิกแพลง. |
| เจ้าสำราญ ว. ที่ชอบฟุ้งเฟ้อใช้ชีวิตอย่างสนุกสนานเพลิดเพลิน. |
| เจ้าหน้า, เจ้าหน้าเจ้าตา น. ผู้ชอบทําเอาหน้า, ผู้ชอบเสนอหน้าเข้าไป |
| ทําธุระให้คนอื่นโดยเขาไม่ได้ขอร้อง. |
| เจ้าหน้าที่ น. ผู้มีหน้าที่, ผู้ปฏิบัติหน้าที่. |
| เจ้าหนี้ น. เจ้าของหนี้; ผู้ขายเชื่อหรือให้กู้ยืมทรัพย์แก่บุคคลซึ่งเรียกว่า |
| ลูกหนี้; (กฎ) บุคคลซึ่งมีมูลหนี้เหนือบุคคลอีกคนหนึ่งซึ่งเรียกว่าลูกหนี้ |
| และมีสิทธิที่จะเรียกให้ลูกหนี้ชําระหนี้ได้. |
| เจ้าหลวง น. เจ้าผู้ครองประเทศราชฝ่ายเหนือ. |
| เจ้าหล่อน ส. คําใช้แทนผู้ที่เราพูดด้วย, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒, คํา |
| ใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๓, บางทีผู้ใหญ่ใช้แก่ผู้น้อย |
| ในบุรุษที่ ๓. |
| เจ้าหัว, เจ้าหัวกู (โบ) น. ผู้เป็นเจ้าเหนือหัว (ใช้เรียกพระสงฆ์). |
| เจ้าอธิการ น. พระที่ดํารงตําแหน่งเป็นพระอุปัชฌาย์หรือเจ้าคณะตําบล |
| ซึ่งไม่มีสมณศักดิ์อย่างอื่น. |
| เจ้าอารมณ์ ว. ที่โกรธง่าย, ที่เอาใจยาก. |
| เจ้าอาวาส น. พระภิกษุซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดํารงตําแหน่งผู้ปกครองวัด. |
|
|
| เจ้า ๒ | ส. คําใช้แทนผู้ที่เราพูดด้วย สําหรับผู้ใหญ่พูดกับผู้น้อยอย่างสุภาพหรือ |
| เอ็นดู, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๒ เช่น เจ้ามานี่, คําใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง, |
| เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๓, มักใช้เข้าคู่กับคํา นั่น เป็น เจ้านั่น เช่น เจ้านั่น |
| จะไปด้วยหรือเปล่า. |
|
|
| เจ้า ๓ | น. คำนำหน้าชื่อเพื่อแสดงว่าเป็นเชื้อสายเจ้านายฝ่ายเหนือ เช่น |
| เจ้าดวงเดือน; คํานําหน้าที่ผู้ใหญ่เรียกเด็กหรือผู้น้อย เช่น เจ้าหนู |
| เจ้าแดง เจ้านี่. |
|
|
| เจ้า ๔ | น. ผู้ค้าขายสิ่งของต่าง ๆ เช่น เจ้าผัก เจ้าปลา, ลักษณนามหมายความว่า |
| ราย เช่น มีผู้มาติดต่อ ๓ เจ้า. |
|
|
| เจ๊า | ก. เลิกกันไป, ไม่ได้ไม่เสีย. (ภาษาการพนัน). |
|
|
| เจ้าชู้ ๑ | ดูใน เจ้า ๑. |
|
|
| เจ้าชู้ ๒ | น. ชื่อหญ้าชนิด Chrysopogon aciculatus (Retz.) Trin. ในวงศ์ |
| Gramineae ผลมักเกาะติดเมื่อผ่านไปถูกเข้า. |
|
|
| เจ้าพระยา ๑ | ดูใน เจ้า ๑. |
|
|
| เจ้าพระยา ๒ | น. ชื่อมะเขือพันธุ์หนึ่งของชนิด Solanum aculeatissimum Jacq. |
|
|
| เจ้าฟ้า ๑ | น. ชื่อกั้งขนาดกลางชนิด Acanthosquilla sirindhorn ในวงศ์ |
| Nannosquillidae ลำตัวค่อนข้างแบนสีเหลืองนวล มีแถบสีดำ |
| พาดขวางทุกปล้องตลอดความยาวลำตัวและแพนหาง ด้านบนของ |
| หางนูนเป็น ๓ ลอน แต่ละลอนมีหนาม ๔-๖ อัน ขุดรูอยู่ตาม |
| หาดทรายปนโคลน. |
|
|
| เจ้าฟ้า ๒ | น. ชื่อปูน้ำจืดชนิด Phricotelphusa sirindhorn ในวงศ์ Potamidae |
| กระดองและขาก้ามสีขาว เบ้าตาและขาสีม่วงอมดำ อาศัยอยู่บริเวณ |
| น้ำตกตามซอกหินบนภูเขาระดับสูง พบในจังหวัดระนอง ราชบุรี |
| และเพชรบุรี. |
|
|
| เจ้าฟ้าหญิงสิรินธร | น. ชื่อนกนางแอ่นชนิด Pseudochelidon sirintarae ในวงศ์ Hirundinidae |
| ลำตัวสีดำ มีแต้มขาวตรงโคนหาง ตาและขอบตาขาว ปากเหลือง เฉพาะ |
| ตัวผู้มีหางยาวคล้ายเส้นลวด ๒ เส้นพบบริเวณบึงบอระเพ็ด, ตาพอง ก็เรียก. |
|
|
| เจาะ ๑ | ก. ทําให้เป็นช่องเป็นรู. |
| เจาะจมูก ก. เจาะด้านหัวและท้ายของซุงเป็นรูปสามเหลี่ยมคล้ายจมูก |
| ห่างจากหัวไม้ประมาณ ๗๕ เซนติเมตร กว้างประมาณ ๑๒.๕ เซนติเมตร |
| แล้วเอาลวดหรือหวายร้อยเข้ากับคานแพซึ่งเป็นไม้ยาว ๆ ขวางลํากับ |
| ท่อนซุงเพื่อผูกเป็นแพ. |
|
|
| เจาะ ๒, เจาะจง | ก. ตั้งใจเฉพาะ, มุ่งไปที่, เช่น นักข่าวเจาะข่าวเรื่องยาเสพติดในโรงเรียน |
| หัวหน้าเจาะจงให้เขาทำงานชิ้นนี้. |
|
|
| เจิ่ง | ก. แผ่ไปมากกว่าปรกติ (ใช้แก่นํ้า). |
|
|
| เจิด | ว. เชิดชู. |
| เจิดจ้า ว. สว่างสุกใส. |
|
|
| เจิ่น | ก. เข้าหน้าไม่สนิทเพราะห่างเหินไปนาน เช่น หมู่นี้เขาเจิ่นไป, เจื่อน ก็ว่า. |
|
|
| เจิม ๑ | ก. เอาแป้งหอมแต้มเป็นจุด ๆ ที่หน้าผากหรือสิ่งที่ต้องการให้มีสิริมงคล; |
| เสริม, เพิ่ม, เช่น เจิมปากกระทง. |
|
|
| เจิม ๒ | น. คิ้ว. (อนันตวิภาค). (ข. จิญฺเจิม ว่า คิ้ว). |
|
|
| เจีย | (ปาก) ก. ทําให้ผิวโลหะสึก เรียบ โดยวิธีขัดหรือกลึงเป็นต้น. |
|
|
| เจียง | (ถิ่น-พายัพ; อีสาน) น. เดือนแรกของปีนับทางจันทรคติ คือ เดือนอ้าย. |
|
|
| เจียด ๑ | น. ภาชนะชนิดหนึ่งลักษณะคล้ายตะลุ่มมีฝาคล้ายรูปฝาชี เป็นเครื่องยศ |
| ขุนนางโบราณ สําหรับใส่ของเช่นผ้า มักทําด้วยเงิน. |
|
|
| เจียด ๒ | ก. แบ่งปันแต่น้อย, ขอแบ่งปันบ้าง, เช่น เขามีน้อยขอเจียดเอามาบ้าง. |
| เจียดยา ก. ซื้อยาแผนโบราณ. |
|
|
| เจียน ๑ | ก. ตัด ขริบ หรือเฉือนให้ไปตามแนวหรือให้ได้รูปตามที่ต้องการ เช่น |
| เจียนพลู เจียนใบตอง. (ข. เจียร ว่า ตัด, เล็ม). |
| เจียนหมาก ก. ผ่าหมากดิบสดตามยาวเป็นซีก ๆ แล้วใช้มีดเล็กปอก |
| เปลือกชั้นนอกตรงกลางผล ลอกเปลือกถกขึ้นไปเกือบถึงด้านขั้วผล |
| แล้วเจียนเปลือกชั้นในให้ขาดจากเนื้อหมาก แกะเอาเนื้อที่ติดกับ |
| เปลือกนอกออกมากินกับพลูที่บ้ายปูนหรือตากให้แห้งเพื่อเก็บไว้ |
| กินได้นาน ๆ. |
|
|
| เจียน ๒ | ว. เกือบ เช่น เหนื่อยเจียนตาย. |
|
|
| เจี๋ยน | น. กับข้าวอย่างหนึ่ง มีปลาทอดแล้วปรุงด้วยเครื่องต่าง ๆ เรียกว่า |
| ปลาเจี๋ยน. (จ. เจี๋ยน ว่า เคลือบนํ้าตาล, เชื่อมนํ้าตาล). |
|
|
| เจี๊ยบ ๑ | ว. จัด, มาก, ยิ่งนัก, เช่น เย็นเจี๊ยบ. |
|
|
| เจี๊ยบ ๒ | น. เรียกลูกไก่ตัวเล็ก ๆ ว่า ลูกเจี๊ยบ. ว. เสียงร้องของลูกเจี๊ยบ. |
|
|
| เจียม ๑ | น. เครื่องลาดลักษณะเหมือนพรม ทําด้วยขนสัตว์ชนิดหนึ่งในจําพวก |
| กวาง มีอยู่ทางเหนือของประเทศจีน. (เทียบ ข. เจียม ว่า แกะ). |
|
|
| เจียม ๒ | ก. รู้จักประมาณตัว, ประพฤติตนพอสถานประมาณ, เช่น เจียมเนื้อเจียมตัว. |
| เจียมสังขาร (ปาก) ก. รู้จักประมาณร่างกาย, มักใช้ในความปฏิเสธว่า |
| ไม่เจียมสังขาร. |
|
|
| เจี๋ยมเจี้ยม | ว. วางหน้าไม่สนิทมีอาการเก้อเขิน. |
|
|
| เจียร ๑ | [เจียน] ว. นาน, ช้านาน, ยืนนาน. (ป., ส. จิร ว่า ยั่งยืน). |
|
|
| เจียร ๒ | [เจียน] ก. จร, ไป, จากไป, เช่น วันเจียรสุดาพินท์ พักเตรศ. (ทวาทศมาส). |
|
|
| เจียระไน | ก. ทําเพชรพลอยหรือแก้วให้เป็นเหลี่ยมหรือรูปตามต้องการแล้วขัดเงา. |
| (เทียบทมิฬ จาไณ). |
|
|
| เจียระบาด | น. ผ้าคาดเอวชนิดหนึ่ง มีชายห้อยลงที่หน้าขา. |
|
|
| เจียว ๑ | ก. ทอดมันสัตว์เพื่อเอานํ้ามัน เช่น เจียวนํ้ามันหมู, ทอดของบางอย่าง |
| ด้วยนํ้ามัน เช่น เจียวไข่ เจียวหอม เจียวกระเทียม; (ถิ่น-พายัพ) แกง. |
| ว. ที่ทอดด้วยนํ้ามัน เช่น ไข่เจียว หอมเจียว กระเทียมเจียว. |
|
|
| เจียว ๒ | ว. เชียว, ทีเดียว, อย่างนั้น, แน่นอน. |
|
|
| เจี๊ยว ๑ | (ปาก) ก. ส่งเสียงดังเซ็งแซ่ก่อให้เกิดความรำคาญ โดยมากเป็นเสียงผู้หญิง |
| หรือเด็ก, เจี๊ยวจ๊าว ก็ว่า; ก่อเรื่องวุ่นวาย, เอะอะอาละวาด. ว. อาการที่ |
| ส่งเสียงดังเซ็งแซ่ก่อให้เกิดความรำคาญ โดยมากเป็นเสียงผู้หญิงหรือเด็ก, |
| เจี๊ยวจ๊าว ก็ว่า. |
| เจี๊ยวจ๊าว (ปาก) ก. ส่งเสียงดังเซ็งแซ่ก่อให้เกิดความรำคาญ โดยมาก |
| เป็นเสียงผู้หญิงหรือเด็ก, เจี๊ยว ก็ว่า. ว. อาการที่ส่งเสียงดังเซ็งแซ่ก่อ |
| ให้เกิดความรำคาญ โดยมากเป็นเสียงผู้หญิงหรือเด็ก, เจี๊ยว ก็ว่า. |
|
|
| เจี๊ยว ๒ | (ปาก) น. กระเจี๊ยว. |
|
|
| เจือ | ก. เอาส่วนน้อยประสมลงไปในส่วนมากให้ระคนปนกัน, ตามปรกติ |
| ใช้กับของเหลว เช่น เอานํ้าเย็นเจือนํ้าร้อน. ว. ไม่แท้ไม่บริสุทธิ์เพราะ |
| มีสิ่งอื่นปนอยู่ด้วย เช่น เงินเจือ. |
| เจือจาง ว. ไม่เข้มข้น, เข้มข้นน้อยลงเพราะเติมตัวทําละลายเช่นนํ้า |
| เพิ่มลงไป, มีตัวทําละลายมาก มีตัวถูกละลายน้อย เช่น สารละลาย |
| กรดเจือจาง, (ใช้แก่สารละลาย). |
| เจือปน ก. เอาส่วนน้อยประสมลงในส่วนมากเพื่อให้ระคนปนเป็น |
| อันเดียวกัน. |
|
|
| เจือจาน | ก. เผื่อแผ่, อุดหนุน, จานเจือ ก็ว่า. |
|
|
| เจื่อน | ก. เข้าหน้าไม่สนิทเพราะห่างเหินไปนาน เช่น หมู่นี้เขาเจื่อนไป, เจิ่น ก็ว่า; |
| วางหน้าไม่สนิทเพราะกระดากอายเนื่องจากถูกจับผิดได้เป็นต้น เช่น หน้า |
| เขาเจื่อนไป, เรียกหน้าที่มีลักษณะเช่นนั้นว่า หน้าเจื่อน. |
|
|
| เจื้อย | ว. เรื่อยไปไม่มีติดขัด เช่น เทศน์เจื้อย พูดเจื้อย แล่นเจื้อย. |
| เจื้อยแจ้ว ว. มีเสียงไพเราะทอดยาวติดต่อเรื่อยไปไม่ขาดระยะ. |
|
|
| เจือสม | ก. มีความสอดคล้องหรือสนับสนุนให้น่าเชื่อ เช่น คำให้การของพยาน |
| โจทก์กับพยานจำเลยเจือสมกัน. |
|
|
| แจ ๑ | ว. กระชั้นชิด, ไม่คลาด, ไม่ห่าง, (ใช้ในอาการที่คุมหรือติดตาม) เช่น |
| คุมแจ ตามแจ. |
| แจจน, แจจัน ว. เบียดเสียดกัน, ยัดเยียดกัน, แน่นกัน, อัดแอ, มากนัก; |
| อึกทึก, อึง. |
|
|
| แจ ๒ | น. อาหารที่ไม่ปรุงด้วยเนื้อสัตว์ และผักบางชนิดเช่นกระเทียม กุยช่าย |
| ผักชี, เจ ก็ว่า. (จ.). |
|
|
| แจ้ | น. ชื่อไก่ชนิดหนึ่ง ตัวเล็กเตี้ย หงอนใหญ่ ตัวผู้มีสีสันสวยงามกว่าไก่ตัวผู้ |
| ชนิดอื่น. ว. ลักษณะของต้นไม้เตี้ย ๆ ที่มีกิ่งทอดแผ่ออกไปโดยรอบ, |
| โดยปริยายหมายถึงสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น เรือนทรงแจ้. |
|
|
| แจ๋ | ว. จัด (ใช้แก่สีแดงหรือแสงแดด) เช่น แดงแจ๋ แดดแจ๋. |
|
|
| แจก | ก. แบ่งหรือปันให้แก่คนหลาย ๆ คน เช่น แจกเสื้อผ้า แจกสตางค์; |
| กระจายออก, แยกออก, เช่น แจกออกเป็นแม่ ก กา. |
| แจกจ่าย ก. แบ่งปันให้ไปทั่ว ๆ. |
| แจกแจง ก. อธิบายขยายความออกไป, อธิบายแสดงรายละเอียด. |
| แจกไพ่ ก. แบ่งไพ่ให้แก่ผู้เล่นทุกคนตามกําหนดกฎเกณฑ์. |
|
|
| แจกัน | น. ภาชนะสําหรับปักดอกไม้ตั้งเครื่องบูชาหรือประดับสถานที่ |
| มักมีรูปคล้ายขวดปากบาน. |
|
|
| แจง ๑ | น. ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กชนิด Maerua siamensis Pax ในวงศ์ Capparidaceae |
| ลําต้นเกลี้ยง เปลือกสีเทาดํา เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ ผลกลมรี สุกสีเหลือง. |
|
|
| แจง ๒ | ก. กระจายออกเป็นส่วน ๆ เช่น แจงเบี้ย แจงถั่ว, พูดหรือเขียนขยายความ |
| ออกไปในคำว่า ชี้แจง. น. เรียกเทศน์สังคายนาว่า เทศน์แจง. |
| แจงรูป น. วิธีเอาเถ้าถ่านและกระดูกศพที่เผาเสร็จแล้วบนกองฟอนมา |
| เรียงลําดับเป็นอย่างรูปคน ให้หัวอยู่ทางทิศตะวันตกแล้วหันกลับมาทาง |
| ทิศตะวันออก, แปรรูป หรือ แปรธาตุ ก็ว่า. |
| แจงสี่เบี้ย ก. อธิบายละเอียดชัดแจ้ง. |
|
|
| แจง ๓, แจ่ง | (ถิ่น-พายัพ; อีสาน) น. มุม. |
|
|
| แจ้ง | ก. แสดงให้รู้, บอกให้รู้, เช่น แจ้งความประสงค์. ว. กระจ่าง, สว่าง, |
| ชัด, เช่น แจ้งใจ. |
| แจ้งความ ก. บอกให้ทราบความ, แจ้งเหตุต่อเจ้าพนักงาน. |
|
|
| แจงลอน | น. ปลาหรือเนื้อโขลกปั้นเป็นก้อนหรือเป็นแผ่นเคี่ยวกับนํ้ากะทิ สําหรับ |
| กินกับขนมจีนซาวนํ้า, บางทีใช้โขลกปลาปั้นเป็นก้อนเสียบไม้ปิ้งไฟ |
| เรียกว่า แจงลอนแห้ง, จังลอน ก็ว่า. |
|
|
| แจ๊ด | (ปาก) ว. จัด, ยิ่ง, ในคำว่า แดงแจ๊ด. |
|
|
| แจดแจ้, แจ๊ดแจ๋ | (ปาก) ว. มีกิริยาวาจาจุ้นจ้านเกินพอดี. |
|
|
| แจตร | [แจด, แจดตฺระ] น. เดือน ๕ ตามจันทรคติ. (ส. ไจตฺร). |
|
|
| แจ้น | ก. รีบไปหา เช่น แจ้นไปหา. ว. เร็ว เช่น วิ่งแจ้น. |
|
|
| แจบ | (ถิ่น-อีสาน) ก. สนิท; แจ้ง, ชัด. |
|
|
| แจ่ม | ว. กระจ่าง, ไม่มัวหมอง. |
| แจ่มแจ้ง ว. กระจ่างชัด, แจ่มกระจ่าง. |
| แจ่มใส น. ปลอดโปร่งไม่ขุ่นมัว เช่น อารมณ์แจ่มใส, โปร่ง เช่น |
| อากาศแจ่มใส. |
|
|
| แจร | [แจฺร] น. ต้นแคแตร เช่น แคแจรเจริญจราว. (ม. คําหลวง จุลพน). |
|
|
| แจรก | [แจฺรก] (กลอน) ก. แจก, แตกออก, กระจายออก, แยกออก. |
|
|
| แจรง | [แจฺรง] (กลอน) ก. แจง, กระจายออก, ขยายออก, เช่น ดอกไม้งาม |
| เงื่อนแต้ม แชรงยอดแย้มผกาแจรง. (ม. คำหลวง จุลพน). |
|
|
| แจว | น. เครื่องมือสำหรับพุ้ยนํ้าให้เรือเดิน ลักษณะคล้ายพาย แต่ด้ามยาวเรียว |
| มีที่มือจับเรียกว่า หมวกแจว ใช้หูแจวคล้องเข้ากับหลักแจว. |
| ก. เอาแจวพุ้ยนํ้าให้เรือเดิน; (ปาก) รีบหนีไป เช่น แจวอ้าว. |
|
|
| แจ่ว | (ถิ่น-อีสาน) น. เครื่องจิ้มชนิดหนึ่ง ทําด้วยนํ้าปลาร้าหรือน้ำปลาใส่พริกป่น. |
|
|
| แจ้ว, แจ้ว ๆ | ว. มีเสียงแจ่มใส เช่น ไก่ขันแจ้ว, มีเสียงดังติดต่อกันไปเป็นระยะ ๆ |
| เช่น พูดแจ้ว ๆ. |
|
|