| แจ๋ว | ว. มีเสียงดังกังวานแจ่มชัด, ใสมาก เช่น นํ้าใสแจ๋ว; (ปาก) ดีเยี่ยม เช่น |
| ปาฐกถาวันนี้แจ๋ว. |
| แจ๋วแหวว ว. มีประกายสดใส. |
|
|
| แจะ ๑ | ก. แตะ, กระทบ, ประกบกัน, (ใช้เฉพาะการเล่นอย่างเล่นโยนหลุม |
| โดยโยนสตางค์หรือเบี้ยให้ไปแตะหรือประกบกัน), ภาษาปากใช้ว่า |
| กบแจะ ก็มี; แตะต้อง เช่น มือไปแจะหน้าขนม. |
|
|
| แจะ ๒ | ว. เสียงดังเช่นนั้น เช่น เคี้ยวหมากแจะ ๆ. |
|
|
| โจก | น. หัวหน้า (มักใช้ในทางไม่สู้ดี). |
|
|
| โจ๊ก ๑ | น. ข้าวต้มชนิดหนึ่งที่ใช้ปลายข้าวต้มจนเละ. (จ.). |
|
|
| โจ๊ก ๒ | ว. มีนํ้ามากเกินส่วน (ใช้แก่นํ้าแกง) เช่น น้ำแกงใสโจ๊ก; เสียงดัง |
| อย่างเสียงนํ้าไหล. |
|
|
| โจ๊ก ๓ | น. ไพ่ตัวพิเศษจะใช้แทนตัวไหนก็ได้ตามที่ต้องการ. (อ. joker). |
|
|
| โจ๊ก ๔ | น. ตัวตลก. (อ. joker); เรื่องตลก. ว. ตลกขบขัน. (อ. joke). |
|
|
| โจง | ก. โยงขึ้น, รั้งขึ้น. |
| โจงกระเบน ก. ม้วนชายผ้านุ่งแล้วสอดไปใต้หว่างขา ดึงขึ้นไปเหน็บขอบ |
| ผ้านุ่งด้านหลังระดับบั้นเอว, เรียกวิธีนุ่งผ้าเช่นนั้นว่า นุ่งผ้าโจงกระเบน. |
|
|
| โจงกระเบนตีเหล็ก | น. ท่าละครท่าหนึ่ง. |
|
|
| โจ่งครึ่ม, โจ๋งครึ่ม, โจ่งครุ่ม | ว. ลักษณะเสียงอย่างหนึ่งคล้ายกับเสียงกลองแขกดัง เลยหมายความ |
| เลือนไปถึงทําการสิ่งไร ๆ ที่เป็นการเปิดเผย, อย่างเปิดเผย, อย่างโจ่งแจ้ง, |
| อย่างไม่เกรงกลัวใคร. |
|
|
| โจ๋งเจ๋ง | ว. ใสมีแต่นํ้า เช่น น้ำแกงใสโจ๋งเจ๋ง. |
|
|
| โจ่งแจ้ง | ว. อย่างเปิดเผย, ไม่ปิดบัง, เช่น เขาแสดงอย่างโจ่งแจ้ง. |
|
|
| โจท | [โจด] (โบ) ก. ฟ้อง เช่น ทาษโจทเจ้าว่ามิได้เปนทาษก็ดีว่าได้ส่งเงิน |
| ค่าตัวแล้วก็ดี. (สามดวง). |
| โจทเจ้า ก. เอาความผิดของเจ้าไปโพนทะนา; เอาใจออกหาก. |
|
|
| โจทก์ | [โจด] น. (กฎ) บุคคลผู้ฟ้องคดีต่อศาล; ผู้กล่าวหา. (เดิมเขียนเป็นโจทย์). |
| (ป., ส.). |
|
|
| โจทนา | [โจดทะนา] น. การทักท้วง, การฟ้องหา; คําฟ้องหา. (ป., ส.). |
|
|
| โจทย์ | [โจด] น. คําถามในวิชาคณิตศาสตร์, โดยปริยายใช้หมายถึงสิ่งที่ |
| คล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น ปัญหานี้เป็นโจทย์ที่รัฐบาลแก้ไม่ตก. |
|
|
| โจน | ก. กระโดดพุ่งไปโดยเร็ว เช่น โจนนํ้า, เผ่นข้ามไป เช่น โจนท้องร่อง, |
| กระโจน ก็ว่า, โดยปริยายหมายถึงอาการคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น นํ้าโจน. |
| โจนร่ม (โบ) น. การเล่นชนิดหนึ่ง เช่น มีการมหรสพสมโภชต่าง ๆ |
| และมีโจนร่มด้วย. (พงศ. เลขา). |
|
|
| โจม ๑ | น. สิ่งที่ตามปรกติมียอดเป็นลอมอย่างซุ้ม ใช้เป็นเครื่องกำบังแดดลม |
| เป็นต้น; กูบที่มีด้านเปิดโล่ง ๔ ด้าน; กระโจม ก็ว่า. |
|
|
| โจม ๒ | ก. โถมเข้าไป, กระโดดเข้าไป, เช่น โจมจับ โจมฟัน. |
| โจมจับ น. ชื่อช้างศึกพวกหนึ่ง มีหน้าที่เข้าโจมตีข้าศึก, ช้างโจมทัพ ก็เรียก. |
| โจมตี ก. ใช้กําลังบุกเข้าตี, โดยปริยายหมายความว่า พูดหรือเขียนว่าหรือ |
| กล่าวหาผู้อื่นอย่างรุนแรง. |
| โจมทัพ น. ชื่อช้างศึกพวกหนึ่ง มีหน้าที่เข้าโจมตีข้าศึก, ช้างโจมจับ ก็เรียก. |
|
|
| โจร ๑, โจร- | [โจน, โจระ-, โจนระ-] น. ผู้ร้ายที่ลักขโมยหรือปล้นสะดมทรัพย์สิน |
| ผู้อื่นเป็นต้น. (ป., ส.). |
| โจรกรรม [โจระกํา, โจนระกํา] น. การลัก, การขโมย, การปล้น. |
| (ส.; ป. โจรกมฺม). |
| โจรสลัด [โจนสะหฺลัด] น. โจรที่ปล้นเรือในทะเล. |
|
|
| โจร ๒ | น. ชื่อโรคซางชนิดหนึ่ง เรียกว่า ซางโจร. |
|
|
| โจล | [โจน, โจละ] (แบบ) น. ผ้า, ท่อนผ้า, เช่น บริขารโจล. (ป.). |
|
|
| โจษ, โจษจัน | [โจด, โจดจัน] ก. พูดอึง, พูดกันเซ็งแซ่, เล่าลือกันอื้ออึง, จรรโจษ |
| หรือ จันโจษ ก็ใช้. |
| โจษจน, โจษแจ (กลอน) ก. พูดอึง, เล่าลือกันอื้ออึง. |
|
|
| ใจ | น. สิ่งที่ทําหน้าที่รู้ รู้สึก นึก และคิด เช่น ใจก็คิดว่าอย่างนั้น, หัวใจ เช่น |
| ใจเต้น, ลมหายใจ เช่น กลั้นใจ อึดใจ หายใจ, ความรู้สึกนึกคิด เช่น ใจคด |
| ใจซื่อ; จุดสำคัญของบางสิ่งบางอย่าง เช่น ใจมือ, บริเวณที่ถือว่าเป็นจุด |
| สำคัญของสถานที่ เช่นใจบ้านใจเมือง. |
| ใจกลาง น. ศูนย์กลาง. |
| ใจกว้าง ว. มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่. |
| ใจขาด ว. จนสุดความสามารถ เช่น สู้ใจขาด. |
| ใจขุ่น ว. มีใจไม่ผ่องใส. |
| ใจแข็ง ว. ไม่ยอมง่าย ๆ, ไม่รู้สึกสงสาร, อดกลั้นความเจ็บปวดหรือ |
| ทุกข์โศกไว้ได้. |
| ใจความ น. ส่วนสําคัญของเรื่อง, ตรงข้ามกับ พลความ. |
| ใจคอ น. จิตใจ, อัธยาศัย, อารมณ์, บางทีใช้ในทางร้ายก็มี เช่น ใจคอ |
| จะทิ้งบ้านทิ้งช่องไปได้หรือ. |
| ใจแคบ ว. ไม่คิดเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ใคร ๆ. |
| ใจง่าย ว. เชื่อง่าย, ยินยอมง่าย. |
| ใจจดใจจ่อ ว. มุ่งอยู่, เป็นห่วงอยู่. |
| ใจจืด ว. ไม่มีแก่ใจเอื้อเฟื้อใคร. |
| ใจเฉื่อย ว. มีอารมณ์เฉื่อยชา, ไม่กระตือรือร้น. |
| ใจชื้น ว. รู้สึกเบาใจ, มีหวังขึ้น, ไม่เดือดร้อน. |
| ใจดำ ว. เห็นแก่ตัว, ไม่เอื้อเฟื้อใคร, ขาดกรุณา. น. ความในใจ เช่น |
| พูดถูกใจดํา แทงใจดํา; จุดดําที่อยู่กลางเป้า. |
| ใจดี ว. มีใจเมตตากรุณา, ไม่โกรธง่าย; คุมใจไว้ให้มั่น เช่น ใจดีสู้เสือ. |
| ใจเด็ด ว. มีนํ้าใจเด็ดเดี่ยว. |
| ใจเดียว ว. ไม่หลายใจ, มีความรักและซื่อตรงในบุคคลเดียวหรือ |
| สิ่งเดียวไม่เปลี่ยนแปลง. |
| ใจเดียวกัน ว. มีความรู้สึกนึกคิดตรงกัน. |
| ใจต่ำ ว. มีใจใฝ่ในทางเสีย. |
| ใจเติบ ว. มีใจกว้างขวางเกินสมควร; มีใจอยากให้มากไว้หรือใหญ่โตไว้. |
| ใจแตก ว. ประพฤติไปตามที่ตนนิยมในทางที่ผิดหรือนอกโอวาทจนเคยตัว. |
| ใจโต ว. มีใจกว้างเกินประมาณ, มักใช้เข้าคู่กับ หน้าใหญ่ เป็น หน้าใหญ่ใจโต. |
| ใจถึง ว. กล้าทํา, กล้าพูด. |
| ใจทมิฬ ว. มีใจดุร้าย, มีใจร้ายกาจ, บางทีก็ใช้คู่กับคำ หินชาติ เป็น |
| ใจทมิฬหินชาติ. |
| ใจน้อย ว. โกรธง่าย. |
| ใจนักเลง น. มีใจกล้าสู้; มีใจกว้างขวางกล้าได้กล้าเสีย. |
| ใจบาน ว. ดีใจ, ปลื้มใจ. |
| ใจบาป, ใจบาปหยาบช้า ว. มีใจฝักใฝ่ในทางชั่วร้าย. |
| ใจบุญ ว. มีใจฝักใฝ่ในการบุญ. |
| ใจเบา ว. ไม่ยั้งคิด, เชื่อง่าย. |
| ใจปลาซิว ว. มีใจไม่อดทน. |
| ใจป้ำ ว. กล้าได้กล้าเสีย. |
| ใจแป้ว ว. มีใจห่อเหี่ยว. |
| ใจฝ่อ ว. ตกใจ. |
| ใจพระ ว. มีใจบุญ, มีใจเมตตา. |
| ใจเพชร ว. ใจแข็ง. |
| ใจมา ว. มีหวังขึ้น เช่น ใจมาเป็นกอง ใจมาเป็นกระบุง. |
| ใจมาร ว. มีใจดุร้าย, มีใจอำมหิต, บางทีก็ใช้คู่กับ ใจยักษ์ เป็น ใจยักษ์ใจมาร. |
| ใจมือ น. มาตราตวงตามวิธีประเพณีของไทยโบราณ ๑๕๐ เมล็ดข้าว = ๑ |
| ใจมือ ๔ ใจมือ = ๑ กำมือ และ ๘ กำมือ = ๑ จังออน; กลางฝ่ามือ. |
| ใจเมือง ว. ศูนย์กลางของเมือง, กลางเมือง เช่น เกิดเรื่องที่กลางใจเมือง. |
| ใจไม่ดี ว. ใจเสียเพราะกลัวหรือวิตกกังวล. |
| ใจไม้ไส้ระกำ ว. เพิกเฉยดูดาย, ไม่มีเมตตากรุณาและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ใคร. |
| ใจยักษ์ ว. มีใจดุร้าย, มีใจอํามหิต, บางทีก็ใช้คู่กับ ใจมาร เป็น ใจยักษ์ใจมาร. |
| ใจเย็น ว. ใจหนักแน่นไม่ฉุนเฉียว, ไม่รีบร้อน. |
| ใจร้อน ว. มีใจไม่หนักแน่น ฉุนเฉียวง่าย; มีใจรีบร้อนอยากจะให้เสร็จเร็ว ๆ. |
| ใจร้าย ว. ดุร้าย, ไม่ปรานี. |
| ใจเร็ว ว. ตกลงใจอย่างรวดเร็วโดยไม่พิจารณาให้รอบคอบ. |
| ใจเร็วด่วนได้ (สำ) ว. อยากได้เร็ว ๆ โดยไม่คิดให้รอบคอบ. |
| ใจลอย ว. เผลอสติ, เคลิบเคลิ้ม. |
| ใจสูง ว. มีใจที่อบรมมาดี, มีใจใฝ่ในทางดี. |
| ใจเสาะ ว. มีใจขี้กลัวหรือร้องไห้ง่าย, มีใจอ่อนแอ. |
| ใจเสีย ว. มีใจไม่ดีเพราะกลัวหรือวิตกกังวล, หมดกําลังใจ. |
| ใจหนักแน่น ว. มีใจอดทน, ไม่เชื่อง่าย. |
| ใจหาย ว. อาการที่ตกใจเสียวใจขึ้นทันที, ใช้ประกอบท้ายคําอื่นมี |
| ความหมายว่า มาก เช่น ดีใจหาย แพงใจหาย. |
| ใจหายใจคว่ำ ว. ใจไม่อยู่กับเนื้อกับตัว. |
| ใจหิน ว. มีใจโหดเหี้ยม, มีใจที่แข็งมากไม่ยอมโอนอ่อน เช่น โจรใจหิน. |
| ใจเหี่ยวแห้ง ว. มีใจไม่สดชื่น. |
| ใจใหญ่ใจโต ว. มีใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่เกินฐานะ. |
| ใจอ่อน ว. ยอมง่าย, สงสารง่าย. |
|
|
| ไจ | น. ด้ายหรือไหมที่แยกจากเข็ดแล้วมัดผูกไว้เพื่อไม่ให้ยุ่ง, ลักษณนาม |
| เรียกด้ายหรือไหมที่แยกออกจากเข็ดแล้วเช่นนั้น เช่น ด้ายไจหนึ่ง |
| ด้าย ๒ ไจ. |
|
|
| ไจ้ | (ถิ่น-พายัพ) น. ปีชวด. |
|
|
| ไจ้ ๆ | (กลอน) ว. เนือง ๆ, บ่อย ๆ, เป็นอยู่อย่างนั้น, จะไจ้ ก็ว่า. |
|
|
| ไจร | [ไจฺร] (กลอน) จร, จากไป, เช่น แลเอกจักร เจียรไจร. (สมุทรโฆษ). |
|
|