| ฉ่าฉาว | ว. เกรียวกราว, เลื่องลือ, อื้ออึง. |
|
|
| ฉาด | ว. เสียงดังเช่นนั้นอย่างเสียงดังเมื่อตบหน้าโดยแรงเป็นต้น. |
|
|
| ฉาดฉาน | ว. อาการที่พูดห้าวหาญและชัดถ้อยชัดคํา, ฉะฉาน ก็ใช้. |
|
|
| ฉาตกภัย | [ฉาตะกะไพ] น. ภัยที่เกิดจากความแห้งแล้ง, ภัยที่เกิดจากข้าวยากหมากแพง. |
| (ป. ฉาต, ฉาตก, ว่า หิว, อิดโรยเพราะการอดอาหาร). |
|
|
| ฉาทนะ | [ฉาทะนะ] น. เครื่องปิดคลุม, เครื่องกําบัง, หนัง, การซ่อน, การบัง, เช่น |
| ท้าวก็แรงสุกลพัสตรฉาทน อนนขาวตระดาษดุจสังข์ โสดแล. (ม. คําหลวง |
| นครกัณฑ์). (ป., ส.). |
|
|
| ฉาน ๑ | น. ข้างหน้า เช่น ธงฉาน; ลาน เช่น ตัดหน้าฉาน. |
|
|
| ฉาน ๒ | (ถิ่น-ปักษ์ใต้) ส. ฉัน, เป็นสรรพนามบุรุษที่ ๑. |
|
|
| ฉาน ๓ | ก. แตก, กระจาย, ซ่าน, เช่น แตกฉานซ่านเซ็น. ว. มีแสงกล้า, มีแสงพุ่ง |
| ออกไป, สว่าง, กระจ่างแจ้ง, จ้า, เช่น แสงฉาน ปัญญาแตกฉาน; ฉาด เช่น |
| ขวิดควิ้วอยู่ฉาน ๆ. (ม. ร่ายยาว กุมาร). |
|
|
| ฉาน ๔ | น. ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง. |
|
|
| ฉาน ๕ | น. ชื่อรัฐหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศพม่า ติดต่อกับทาง |
| ภาคเหนือของประเทศไทย, ไทยใหญ่ ก็เรียก. |
|
|
| ฉาบ ๑ | น. เครื่องตีประกอบจังหวะชนิดหนึ่ง ทําด้วยโลหะรูปร่างเป็นแผ่นกลม |
| คล้ายจานแต่มีปุ่มนูนขึ้นตรงกลาง เจาะรูตรงกลางปุ่มไว้ร้อยเชือกหรือ |
| เส้นหนังสําหรับถือตี. |
|
|
| ฉาบ ๒ | ก. ทา เกลือก หรือเคลือบแต่ผิว ๆ เช่น ฉาบปูน ฉาบกล้วย. |
| ฉาบหน้า (ปาก) ก. เสแสร้งเพื่อให้เข้าใจว่ามีสถานะดีกว่าที่เป็นจริง. |
|
|
| ฉาบฉวย | ว. ชั่วครั้งชั่วคราว, ขอไปที, ไม่จริงจัง, เช่น ทําอย่างฉาบฉวย. |
|
|
| ฉาปะ | (แบบ) น. ลูกสัตว์, แผลงเป็น จาปะ ก็มี. (ป.; ส. ศาว). |
|
|
| ฉาย ๑ | น. เงา, ที่ร่ม; ราชาศัพท์เรียกกระจกส่องหน้าว่า พระฉาย. (ป., ส. ฉายา). |
|
|
| ฉาย ๒ | ก. ส่องแสงออกไป; (ปาก) กรายให้เห็น เช่น หล่อนฉายไปฉายมาทั้งวัน. |
| ฉายเฉิด ว. งาม, สดใส. |
| ฉายซ้ำ (ปาก) ก. กระทำซ้ำ ๆ เช่น เขามักฉายซ้ำเรื่องเก่า ๆ. |
| ฉายหนัง (ปาก) ก. ฉายแสงผ่านฟิล์มภาพยนตร์ให้ปรากฏภาพเคลื่อนไหว |
| บนจอ. |
|
|
| ฉาย ๓ | ก. เกลี่ยให้เสมอ, กระจายให้เสมอ, เช่น ฉายดิน. |
|
|
| ฉายา ๑ | น. เงา, ร่มไม้. (ป.); ชื่อที่พระอุปัชฌาย์ตั้งให้เป็นภาษาบาลีเมื่ออุปสมบท, |
| ชื่อตั้งให้กันเล่น ๆ หรือตามลักษณะที่หมายรู้กันในหมู่คณะ. (ป., ส.). |
| ฉายาลักษณ์ (ราชา) น. รูปถ่าย. |
|
|
| ฉายา ๒ | (กลอน; ปาก) น. ผู้หญิง, นางผู้มีโฉมงาม, เช่น ฉายามิใคร่จะจากไป. |
| (มโนห์รา). |
|
|
| ฉาว | ว. อื้ออึง, เอิกเกริก, เกรียวกราว. |
| ฉาวโฉ่ ว. อื้ออึง, เกรียวกราวขึ้น, รู้กันทั่วไป, (ใช้แก่ข่าวที่ไม่ดีไม่งาม), |
| โฉ่ฉาว ก็ว่า. |
|
|
| ฉ่ำ | ว. ชุ่มชื้น, ชุ่มน้ำในตัว. |
|
|
| ฉำฉา ๑ | น. ชื่อเรียกไม้เนื้ออ่อน โดยมากเป็นพวกไม้สนที่ใช้ทําหีบบรรจุของมา |
| จากต่างประเทศ. |
|
|
| ฉำฉา ๒ | (ถิ่น-พายัพ) น. ต้นก้ามปู. (ดู ก้ามปู). |
|
|
| ฉำเฉง | น. มูลฝิ่นครั้งที่ ๓. (จ. ซำเฉง). |
|
|
| ฉำแฉะ | ว. เฉอะแฉะ; อืดอาดล่าช้า. |
|
|
| ฉิ่ง ๑ | น. เครื่องตีกำหนดจังหวะชนิดหนึ่ง ทําด้วยโลหะหล่อหนา รูปร่างกลม |
| คล้ายถ้วยเจาะรูตรงกลางไว้ร้อยเชือกให้เป็นคู่กันสําหรับถือตีบอกจังหวะ |
| เข้ากับดนตรี; ชื่อเพลงไทยประเภทหนึ่ง. |
| ฉิ่งตรัง น. ชื่อเพลงไทยทํานองหนึ่ง. (ดึกดําบรรพ์). |
|
|
| ฉิ่ง ๒ | ว. เก, เฉ, ไม่ตรง, (ใช้แก่แขนขา) เช่น ขาฉิ่ง แขนฉิ่ง. |
|
|
| ฉิน ๑ | ก. ติ, ติเตียน, เช่น สามสิ่งนี้โหดให้ โทษแท้คนฉิน. (โลกนิติ), มักใช้เข้าคู่ |
| กับคํา ติ เป็น ติฉิน. |
|
|
| ฉิน ๒ | (กลอน) ว. ฉัน, เช่น, คล้าย, เหมือน, เช่น ทิพฉายฉวงฉินฉัตร ใบชรอัด |
| อรชร. (ม. คำหลวง วนประเวสน์). |
|
|
| ฉิน ๓ | ว. ฉัน, มีแสงกล้า, มีแสงที่พุ่งออกไป; งาม, มักใช้เข้าคู่กับคํา โฉม เป็น |
| ฉินโฉม หรือโฉมฉิน เช่น ฉินโฉมเฉกช่างวาด. (ม. คําหลวง ทานกัณฑ์). |
|
|
| ฉินท-, ฉินท์ | [ฉินทะ-] (แบบ) ก. ตัด, ขาด, ทําลาย. (ป., ส.). |
| ฉินทฤกษ์ [ฉินทะเริก] น. ฤกษ์ตัดจุก. |
|
|
| ฉิบ | ว. อาการที่หายไปหรือจากไปเร็วเกินคาด. |
| ฉิบหาย ก. สูญหมด, เสียหมด, หมดเร็ว, ป่นปี้, โดยปริยายใช้เป็นคําด่า |
| คําแช่ง หมายความเช่นนั้น. (ปาก) ว. มาก เช่น เก่งฉิบหาย. |
|
|
| ฉิมพลี | [ฉิมพะลี] น. ไม้งิ้ว. (ป. สิมฺพลิ; ส. ศาลฺมลิ). |
|
|
| ฉิว | ว. เร็วเรื่อยไปไม่ขาดสาย เช่น ลมพัดฉิว, เร็วไม่มีติดขัด เช่น แล่นฉิว เดินฉิว; |
| คล่อง, สะดวก. ก. รู้สึกไม่พอใจขึ้นมาทันที. |
|
|
| ฉี่ | (ปาก) ก. ถ่ายปัสสาวะ. น. ปัสสาวะ. ว. เสียงดังเช่นนั้นอย่างเสียงของที่ |
| ทอดน้ำมัน; อย่างยิ่ง เช่น เงียบฉี่ ร้อนฉี่. |
|
|
| ฉีก | ก. ขาดแยกออกจากกันหรือทําให้ขาดหรือแยกออกจากกัน เช่น ผ้าฉีก |
| ฉีกผ้า ฉีกทุเรียน,โดยปริยายหมายความว่า แยกสิ่งที่เป็นคู่หรือเป็นสํารับ |
| ออกจากกัน เช่น ฉีกตองไพ่. |
| ฉีกคำ ก. แยกพยางค์ของคำให้อยู่คนละวรรคหรือคนละบรรทัด มักใช้ใน |
| คำประพันธ์. |
| ฉีกแนว ก. แหวกแนว. |
| ฉีกหน้า ก. ทําให้ได้รับความอับอาย. |
|
|
| ฉีด | ก. ใช้กําลังอัดหรือดันให้ของเหลวอย่างน้ำพุ่งออกจากช่องเล็ก ๆ. |
| ฉีดยา ก. เอายาฉีดเข้าไปในร่างกายทางใต้ผิวหนัง ทางกล้ามเนื้อ หรือ |
| ทางเส้นเลือด. |
|
|
| ฉุ | ว. มีเนื้อไม่แน่น, ใช้แก่ อ้วน หรือ บวม เป็น อ้วนฉุ บวมฉุ. |
|
|
| ฉุก | ก. อาการที่เกิดขึ้นโดยพลัน, มักใช้เข้าคู่กับคำอื่น เช่น ฉุกคิด ฉุกใจ. |
| ฉุกคิด ก. คิดขึ้นมาทันที, คิดได้ในขณะนั้น, บังเอิญคิดได้. |
| ฉุกใจ ก. สะดุดใจ. |
| ฉุกเฉิน ว. ที่เป็นไปโดยปัจจุบันทันด่วนและจะต้องรีบแก้ไขโดยฉับพลัน |
| เช่น เหตุฉุกเฉิน, ที่อาจเป็นภัยต่อความมั่นคงหรือความปลอดภัยแห่ง |
| ราชอาณาจักร เช่น ภาวะฉุกเฉิน สถานการณ์ฉุกเฉิน. |
| ฉุกละหุก ก. สับสนวุ่นวายเพราะมีเรื่องเกิดขึ้นปัจจุบันทันด่วนโดยไม่ |
| คาดฝัน. |
|
|
| ฉุด | ก. ออกแรงลากหรือคร่าสิ่งใดสิ่งหนึ่งไป หรือรั้งสิ่งใดสิ่งหนึ่งขึ้น หรือดึง |
| สิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้. |
|
|
| ฉุน | ว. แรง, กล้า, (ใช้แก่กลิ่นและรส) เช่น บุหรี่ฉุน เหล้าฉุน. ก. รู้สึกชักโกรธ |
| ขึ้นมาทันที. (ข. ฉุรฺ). |
| ฉุนเฉียว ว. ฉุนจัด, โกรธง่าย, โกรธเร็ว, เฉียวฉุน ก็ว่า. |
|
|
| ฉุบ | ว. อาการที่แทงเข้าไปโดยเร็ว เช่น เขาใช้เหล็กแหลมแทงฉุบเข้าไป. |
|
|
| ฉุป, ฉุป | [ฉุบ, ฉุปะ-] น. การรบกัน, สงคราม, การสัมผัสถูกต้อง; เถาวัลย์; ลม. |
| (ส., ป.). |
|
|
| ฉุปศาสตร์ | [ฉุปะสาด] น. วิชาว่าด้วยการสงคราม. (ส.). |
|
|
| ฉุย | ว. อาการที่กลิ่นโชยมากระทบจมูก; อาการของควันที่พลุ่งขึ้นมาเรื่อย ๆ |
| เช่น ควันฉุย; คล่องแคล่ว เช่น เดินฉุย. |
|
|
| ฉุยฉาย | น. ชื่อเพลงร้องและท่ารําแบบหนึ่ง. ว. กรีดกราย. |
| ฉุยฉายเข้าวัง น. ท่าละครท่าหนึ่ง. |
|
|
| ฉู่ | ว. โฉ่, ฟุ้ง, (ใช้แก่กลิ่นเหม็น); เสียงแมลงวันซึ่งตอมสิ่งของอยู่มาก ๆ. |
|
|
| ฉู่ฉี่ ๑ | น. ชื่อแกงอย่างหนึ่ง คล้ายแกงคั่ว มีน้ำแกงข้น, ถ้าไม่มีน้ำแกง เรียกว่า |
| ฉู่ฉี่แห้ง. |
|
|
| ฉู่ฉี่ ๒ | ดู จี่ ๒. |
|
|
| ฉูด | ว. อาการที่พุ่งหรือไปโดยเร็ว เช่น น้ำพุ่งฉูด เรือแล่นฉูด. |
|
|
| ฉูดฉาด | ว. จ้ากว่าปรกติ อาจทําให้รู้สึกบาดตา (ใช้แก่สีบางสี). |
|
|
| เฉ | ว. เหไป, ไม่ตรงเส้นตรงแนว. |
| เฉไฉ ว. เถลไถล, เชือนแช. |
|
|
| เฉก | ว. เช่น, เหมือน. |
|
|
| เฉโก | ว. ฉลาดแกมโกง, ไม่ตรงไปตรงมา, โฉเก ก็ว่า. (ป. เฉโก ว่า ฉลาด). |
|
|
| เฉ่ง | ก. ชําระเงินที่ได้เสียกัน, ชําระเงินที่ติดค้างกันอยู่, โดยปริยายหมายความว่า |
| ด่า ว่า หรือทําร้ายร่างกาย. (จ.). |
|
|
| เฉด | ก. ขับไล่ไสส่ง เช่น เฉดหัวไป. ว. คําร้องไล่หมา. |
|
|
| เฉท | [เฉด] (แบบ) น. การตัด, การฟัน, การฉีก, การเด็ด, การขาด, เช่น เฉทเฌอ. |
| (ม. คําหลวงทานกัณฑ์). (ป., ส.). |
|
|
| เฉนียน | [ฉะเหฺนียน] น. ฝั่งน้ำ. (ข. เฉฺนร ว่า ชายฝั่ง). |
|
|
| เฉพาะ | [ฉะเพาะ] ว. โดยเจาะจง, เพ่งตรง, ตรงตัว; เผอิญ; แต่; จํากัด, เท่านี้, |
| เท่านั้น. (ข. เฉฺพาะ). |
| เฉพาะกาล ว. ชั่วคราว ในคําว่า บทเฉพาะกาล. |
| เฉพาะกิจ ว. เจาะจงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่น หน่วยปราบปรามเฉพาะกิจ. |
| เฉพาะตัว ว. เฉพาะบุคคล, ส่วนตัว. |
| เฉพาะพระพักตร์ (ราชา) ว. ต่อหน้า. |
| เฉพาะหน้า ว. ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น ๆ และจะต้องรีบแก้ไขให้ทันท่วงที |
| เช่น ปัญหาเฉพาะหน้า เหตุการณ์เฉพาะหน้า. |
|
|
| เฉย | ก. แสดงอาการเป็นปรกติไม่สนใจไยดีต่อสิ่งหรือเหตุการณ์ที่ประสบ เช่น |
| ถูกด่าว่า ก็เฉย. ว. นิ่งอยู่ไม่แสดงอาการอย่างใดอย่างหนึ่งออกมา เช่น |
| นอนเฉย. |
| เฉย ๆ ว. ใช้ประกอบข้อความหรือคําอื่น มีความหมายต่าง ๆ แล้วแต่ |
| ข้อความแวดล้อม เช่น หยิบไปเฉย ๆ คือ หยิบไปโดยไม่ได้บอกกล่าว, |
| อยู่บ้านเฉย ๆ คือ อยู่บ้านโดยไม่ทําอะไรให้เป็นกิจจะลักษณะ หรือไม่ได้ |
| ทํามาหากินอะไร; ไม่ยินดียินร้ายเช่น เขาเป็นคนเฉย ๆ, เท่านั้น เช่น |
| ปลูกเรือนไว้เฉย ๆ ไม่ให้ใครอยู่. |
| เฉยเมย ก. ละเลย, เพิกเฉย, ไม่นําพา. |
|
|
| เฉลย | [ฉะเหฺลย] ก. อธิบายหรือชี้แจงข้อปัญหาต่าง ๆ ให้เข้าใจ เช่น เฉลยปัญหา |
| เฉลยความ. (ข. เฉฺลิย ว่า ตอบ). |
|
|
| เฉลว | [ฉะเหฺลว] น. เครื่องจักสานชนิดหนึ่ง ทําด้วยตอกหักขัดกันเป็นมุม ๆ |
| ตั้งแต่ ''๕ มุมขึ้นไป สําหรับปักหม้อยา ปักเป็นเครื่องหมายที่สิ่งของ |
| ซึ่งจะขาย ปักบอกเขต หรือปักบอกเขตด่านเสียค่าขนอน, ฉลิว หรือ |
| ตาเหลว ก็ว่า. |
|
|
| เฉลา | [ฉะเหฺลา] ว. สวย, งาม, เกลี้ยงเกลา, เพราพริ้ง. |
|
|
| เฉลิม | [ฉะเหฺลิม] ก. ยกย่อง เช่น เฉลิมพระเกียรติ, เพิ่มพูน, เสริม, เช่น เฉลิมศรัทธา. |
| ว. เลิศ, ยอด. |
| เฉลิมพระชนมพรรษา [ฉะเหฺลิมพฺระชนมะพันสา] น. เรียกวันคล้ายวัน |
| พระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว วันคล้ายวัน |
| พระราชสมภพของสมเด็จพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระบรมราชินี |
| สมเด็จพระบรมราชชนนี สมเด็จพระยุพราช และ สมเด็จพระบรม |
| โอรสาธิราช ว่า วันเฉลิมพระชนมพรรษา. |
|
|
| เฉลี่ย | [ฉะเหฺลี่ย] ก. แบ่งส่วนให้เท่ากัน, แจกจ่ายให้ทั่วกัน. ว. ที่ถัวให้มีส่วน |
| เสมอกัน เช่น รายเฉลี่ย. |
|
|
| เฉลียง | [ฉะเหฺลียง] น. ส่วนของโบสถ์ วิหาร ศาลาการเปรียญที่ต่อออกมาโดยรอบ |
| หรือส่วนของเรือนที่ต่อออกมาด้านหัวและท้ายเรือน สําหรับนั่งเล่นหรือ |
| เดินติดต่อกันเป็นต้น. ว. เฉียง. |
|
|
| เฉลี่ยง | [ฉะเหฺลี่ยง] น. ยาน, คานหาม, โดยมากใช้ว่า เสลี่ยง. |
|
|
| เฉลียบ ๑ | [ฉะเหฺลียบ] น. ชื่อปลาทะเลชนิด Scomberoides lysan ในวงศ์ Carangidae |
| หัวและลําตัวแบนข้างมาก เกล็ดละเอียดแทรกแน่นอยู่ในหนัง เกล็ดบน |
| เส้นข้างตัวไม่เป็นสันแข็ง ลําตัวและปากไม่กว้างเท่าปลาสละ แต่เพรียว |
| และค่อนข้างยาว ปากกว้างกว่าปลาสีเสียดเล็กน้อยและมีจุดดํา ๒ แถว |
| เรียงตามยาวอยู่ข้างลําตัว. |
|
|
| เฉลียบ ๒ | [ฉะเหฺลียบ] น. ชื่อหอยทะเลกาบคู่ชนิด Isognomon isognomum ในวงศ์ |
| Isognomonidae เปลือกแบน ขอบด้านบนค่อนข้างเป็นแนวตรง ขอบ |
| ด้านล่างโค้งเว้าทางด้านหน้า นูนทางด้านตรงข้าม สีเข้มเกือบดำ เกาะอยู่ |
| ตามรากไม้หรือหินในป่าชายเลน. |
|
|
| เฉลียว | [ฉะเหฺลียว] ก. นึกระแวงขึ้นมา เช่น ไม่เฉลียวว่าเขาจะหักหลัง, มีไหวพริบ |
| เช่น ฉลาดแต่ไม่เฉลียว. |
| เฉลียวใจ ก. นึกระแวงขึ้นมา, ชักจะสงสัย. |
| เฉลียวฉลาด ว. มีปัญญาและไหวพริบดี, ฉลาดเฉลียว ก็ว่า. (ข. เฉฺลียวฉฺลาต, |
| เฉฺลียว ฉฺลาส). |
|
|
| เฉวียง | [ฉะเหฺวียง] น. ซ้าย; เอียง, ตะแคง, ทแยง. (ข. เฉฺวง). |
| เฉวียงบ่า ว. เรียกการห่มผ้าปิดทางบ่าซ้ายเปิดบ่าขวาว่า ห่มเฉวียงบ่า. |
|
|
| เฉวียน | [ฉะเหฺวียน] ว. เวียน, วนเวียน. |
|
|
| เฉอะแฉะ | ว. เปียกเลอะเทอะเปรอะเปื้อน. |
|
|
| เฉา | ก. เหี่ยว, ไม่สดชื่น. |
|
|
| เฉาก๊วย | น. ชื่อขนมชนิดหนึ่ง สีดํา ทําจากเมือกที่ได้จากการต้มเคี่ยวพรรณไม้ |
| ชนิดหนึ่ง ใส่แป้งลงไปผสม กวนให้ทั่ว ทิ้งไว้ให้เย็น กินกับน้ำหวาน |
| หรือใส่น้ำตาลทรายแดง. (จ.). |
|
|
| เฉาโฉด | ว. โง่, เซ่อ, โง่เขลา, โฉดเฉา ก็ว่า. |
|
|
| เฉาฮื้อ | น. ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Ctenopharyngodon idellus ในวงศ์ Cyprinidae |
| ปากเล็กอยู่ปลายสุดของหัว ไม่มีหนวด ที่สําคัญคือ ลําตัวยาว ท้องกลม |
| เกล็ดใหญ่เรียบ ลําตัวสีเงินอาศัยหากินพืชน้ำอยู่ใกล้ผิวน้า มีถิ่นเดิมอยู่ใน |
| ประเทศจีน นําเข้ามาเลี้ยงเป็นอาหาร. |
|
|
| เฉาะ | ก. เอามีดสับลงเป็นที่ ๆ เฉพาะที่ต้องการแล้วงัดให้แยกออก เช่น เฉาะตาล |
| เฉาะฝรั่ง. น. เรียกเนื้อในตาลอ่อนที่เฉาะออกมาจากเต้าตาลว่า ตาลเฉาะ. |
| เฉาะ ๆ ว. ง่าย ๆ, สะดวก, เหนาะ ๆ. |
| เฉาะปล่อง ก. ทําให้เป็นช่องไป. |
|
|
| เฉิด | ว. งามเด่น, สง่าผ่าเผย. |
| เฉิดฉัน, เฉิดฉิน (กลอน) ว. งาม, เพริศพริ้ง. |
| เฉิดฉาย ว. งามผุดผาดสดใส. |
|
|
| เฉิบ, เฉิบ ๆ | ว. คําร้องบอกจังหวะในการเต้นหรือรํา, มีท่าทางเนิบ ๆ เป็นจังหวะ เช่น |
| รําเฉิบ ๆ เดินเฉิบ ๆ พายเรือเฉิบ ๆ, ใช้ประกอบคําอื่นมีความหมายไป |
| ในทางที่มีอาการประหนึ่งว่าเป็นเช่นนั้น เช่น นั่งสบายใจเฉิบ. |
|
|
| เฉียง ๑ | ว. เฉหรือเบี่ยงจากแนวไปทางใดทางหนึ่ง เช่น เฉียงเหนือ เฉียงใต้ ห่ม |
| สไบเฉียง. |
|
|
| เฉียง ๒ | น. ต้นไม้ใช้ใบทํายา. (พจน. ๒๔๙๓). |
|
|
| เฉียงพร้าดำ | น. ชื่อไม้พุ่มชนิด Justicia ventricosa wall. ในวงศ์ Acanthaceae ต้นสูงได้ |
| ถึง ๓ เมตร ใบออกตรงข้ามกัน ปลายและโคนใบแหลม ดอกสีขาวประแดง |
| ออกเป็นช่อแน่นที่ปลายกิ่ง ต้นและใบใช้ทํายาได้, บัวฮาดํา ก็เรียก. |
|
|
| เฉียงพร้านางแอ | น. ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Carallia brachiata Merr. ในวงศ์ |
| Rhizophoraceae เนื้อไม้ใช้ทําเครื่องเรือน, คอแห้ง เขียงพระนางอี่ |
| เขียงพร้า สันพร้านางแอ หรือ สีฟันนางแอ ก็เรียก. |
|
|
| เฉียงพร้ามอญ | ดู กระดูกไก่ดํา. |
|
|
| เฉียด | ก. ผ่านไปในระยะกระชั้นชิด, โดยปริยายหมายความว่า จวนถูก เช่น |
| เฉียดรางวัล, เกือบ, จวนเจียน, เช่น เฉียดตาย. |
|
|
| เฉียบ | ว. ยิ่งนัก, จัด, เช่น เย็นเฉียบ คมเฉียบ. |
| เฉียบขาด ว. เด็ดขาด. |
| เฉียบพลัน ว. อาการที่เริ่มอย่างรวดเร็วและรุนแรงมาก (มักใช้แก่อาการ |
| ของโรค) เช่น หัวใจวายเฉียบพลัน. |
| เฉียบแหลม ก. ฉลาดหลักแหลม. |
|
|
| เฉียว | ว. แรง, จัด. |
| เฉียวฉุน ก. ฉุนจัด, โกรธง่าย, โกรธเร็ว, ฉุนเฉียว ก็ว่า. |
|
|
| เฉี่ยว | ก. กิริยาของนกที่โฉบลงมาคว้าอาหารไปโดยเร็ว, อาการที่กระทบหรือ |
| เสียดสีไปโดยเร็ว เช่น รถเฉี่ยวคน. (ปาก) ว. ล้ำยุค, นำสมัย, เช่น ผู้หญิง |
| คนนี้แต่งตัวเฉี่ยว. |
|
|
| เฉือน | ก. เชือดแบ่งเอาแต่บางส่วน, โดยปริยายหมายความว่า ชนะไปนิดเดียว, |
| ชนะอย่างหวุดหวิด. |
|
|
| เฉื่อย ๑, เฉื่อย ๆ | ว. เรื่อย ๆ, ช้า ๆ, เช่น ลมเฉื่อย ลมพัดเฉื่อย ๆ, ไม่รีบร้อน, อืดอาด, เช่น |
| คนเฉื่อยทํางานเฉื่อย ๆ. |
| เฉื่อยชา ว. อืดอาด, ไม่รีบร้อน, แฉะแบะ. |
|
|
| เฉื่อย ๒ | (เคมี) ว. ไม่เปลี่ยนไปง่ายโดยปฏิกิริยาเคมี, ไม่ไวต่อปฏิกิริยาเคมี. |
|
|
| แฉ ๑ | น. เครื่องตีชนิดหนึ่ง ทําด้วยโลหะ สําหรับตีขัดจังหวะ เล็กกว่าฉาบ. |
|
|
| แฉ ๒ | ก. แบ, ตีแผ่, เปิดเผย, เช่น แฉไพ่. |
|
|
| แฉโพย | ก. เปิดเผยข้อที่ปิดบังหรือความลับ. (จ.). |
|
|
| แฉ่ | ว. เสียงดังเช่นนั้นอย่างเสียงฝนตกพรํา ๆ เป็นระยะ ๆ หรือเสียงที่เอาโลหะ |
| เผาไฟร้อนจุ่มลงในน้า. |
|
|
| แฉก, แฉก ๆ | ว. ลักษณะของสิ่งที่เป็นแผ่นและแยกออกเป็นจัก ๆ หรือเป็นทางยาว เช่น |
| พัดแฉกดาว ๕ แฉก ใบตาลเป็นแฉก ๆ; เรียกพัดยศพระราชาคณะ มียอด |
| แหลมและริมเป็นจัก ๆ ว่า พัดแฉก. น. ลักษณนามเรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็น |
| แฉก ๆ เช่น ใบมะละกอมี ๕ แฉก รูป ๓ แฉก. |
|
|
| แฉง | น. กระบังศัสตราวุธ เช่น คนถือหอกแฉงปลอกทอง. (สุบิน). (ข.). |
|
|
| แฉ่ง | ว. ใช้ประกอบอาการของยิ้มหรือหน้าที่ร่าเริงเบิกบาน เช่น ยิ้มแฉ่ง หน้าแฉ่ง. |
| น. เครื่องตีประกอบจังหวะทําด้วยโลหะ รูปอย่างม้าล่อ. |
|
|
| แฉลบ ๑ | [ฉะแหฺลบ] ก. อาการของสิ่งแบน ๆ เคลื่อนเฉไปเฉมาไม่ตรงแนวทาง เช่น |
| ว่าวแฉลบร่อนกระเบื้องให้แฉลบไปตามผิวน้ำ. ว. อาการที่เคลื่อนเฉไป |
| เฉมาไม่ตรงแนวทาง เช่น นกบินแฉลบ รถวิ่งแฉลบ. |
|
|
| แฉลบ ๒ | [ฉะแหฺลบ] น. ชื่อไม้ต้น ๒ ชนิดในสกุล Acacia วงศ์ Leguminosae คือ |
| แฉลบขาว (A. harmandiana Gagnep.) และ แฉลบแดง (A. leucophloea |
| willd.) ดอกกลม ฝักรูปเคียวสีน้ำตาลเข้ม มีเปลือกสีขาว. |
|
|
| แฉลบ ๓ | [ฉะแหฺลบ] น. ชื่อหอยทะเลกาบคู่ชนิด Placuna sella ในวงศ์ Anomiidae |
| เปลือกค่อนข้างกลม แบน โค้งเล็กน้อยคล้ายอานม้า สีน้ำตาลเข้ม, อานม้า |
| ก็เรียก. |
|
|
| แฉล้ม | [ฉะแล่ม] ว. สวย, งดงาม, แช่มช้อย, แชล่ม หรือ แสล้ม ก็ใช้. |
|
|
| แฉละ | [ฉะแหฺละ] ก. แล่, เถือให้เป็นชิ้นบาง ๆ, เชือด, ชําแหละ ก็ใช้. |
|
|
| แฉว | [ฉะแหฺว] (โบ) ว. ที่รุ้ง, ที่คุ้ง, ที่เวิ้ง. |
|
|
| แฉะ | ก. เปียกหรือชุ่มน้ำอยู่เสมอ เช่น ถนนแฉะ ตาแฉะ, เปียกหรือชุ่มน้ำเกินไป |
| เช่น ข้าวแฉะ; ไม่รีบร้อน, เฉื่อยชา, เช่น ทํางานแฉะ. |
| แฉะแบะ ว. อาการที่นั่งเฉื่อยชาอยู่นาน ๆ, เฉื่อยชา, แบะแฉะ ก็ว่า. |
|
|
| โฉ | ก. ฟุ้งไป (ใช้แก่กลิ่นเหม็น). |
|
|
| โฉ่ | ว. คลุ้ง, ฟุ้ง, (มักใช้แก่กลิ่นที่เน่าเหม็นหรือเรื่องราวที่ไม่ดี) เช่น เหม็นโฉ่. |
| โฉ่ฉาว ว. อื้ออึง, เกรียวกราวขึ้น, รู้กันทั่วไป, (ใช้แก่ข่าวที่ไม่ดีไม่งาม), |
| ฉาวโฉ่ ก็ว่า. |
|
|
| โฉเก | ว. ฉลาดแกมโกง, ไม่ตรงไปตรงมา, เฉโก ก็ว่า. |
|
|
| โฉ่งฉ่าง | ว. เสียงอย่างเสียงโลหะกระทบกัน, มีท่าทางเก้งก้างไม่รัดกุม เช่น กิริยา |
| โฉ่งฉ่าง ชกโฉ่งฉ่าง, ส่งเสียงดังอย่างไม่เกรงใจใคร เช่น เขาพูดจาโฉ่งฉ่าง. |
|
|
| โฉงเฉง | ว. เอะอะเอ็ดอึงเป็นทํานองเกะกะเกเร เช่น พูดจาโฉงเฉง. |
|
|
| โฉด | ว. โง่เขลาเบาปัญญา. |
| โฉดเฉา ว. โง่, เซ่อ, โง่เขลา, เฉาโฉด ก็ว่า. |
|
|
| โฉนด | [ฉะโหฺนด] น. หนังสือสําคัญของทางราชการแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน, ก่อนนี้ |
| ถ้าเป็นสวนปลูกไม้ยืนต้น เรียกว่า โฉนดสวน, ถ้าเป็นสวนไม้ล้มลุก เรียกว่า |
| โฉนดป่า, เมื่อพ.ศ. ๒๔๔๔ เริ่มออกโฉนดแบบใหม่โดยวิธีรังวัดปักหลักเขต |
| ลงในที่ดินด้วยหมุดหลักฐานการแผนที่ และแสดงรูปแผนที่ที่ดินนั้นลงไว้ |
| ในโฉนดด้วย เรียกว่า โฉนดแผนที่; หนังสือ เช่น ออกโฉนดบาดหมายให้แก่ |
| ราชการ. (บรมราชาธิบาย ร. ๔). |
| โฉนดที่ดิน (กฎ) น. หนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน. |
|
|
| โฉบ | ก. โผลงมาคว้าเอาสิ่งของไป (ใช้แก่นก) เช่น กาโฉบลูกไก่, ฉวยเอาไป |
| อย่างรวดเร็ว เช่น เด็กโฉบมะม่วงนอกรั้วไปเสียแล้ว; เจตนาไปที่ใดที่หนึ่ง |
| เช่น โฉบไปหน้าโรงเรียน. |
|
|
| โฉเบ๊ | (ปาก) ก. เกะกะแกมโกง. |
|
|
| โฉม ๑ | น. รูปร่าง, ทรวดทรง, เค้า, เช่น เนื้อชาววังใช้ช้า โฉมใช่โฉมคนค้า หน้าใช่หน้า |
| กริกกริว. (ลอ). ว. งาม. |
| โฉมงาม ๑ น. รูปงาม. |
| โฉมฉาย, โฉมฉิน, โฉมเฉิด น. รูปร่างงามเปล่งปลั่ง, รูปร่างงามสง่าผ่าเผย. |
| โฉมเฉลา น. รูปร่างหล่อเหลา, หญิงงามหล่อเหลา. |
| โฉมตรู น. รูปงาม, หญิงงาม. |
| โฉมยง น. รูปร่างงามสง่า เช่น หนุ่มน้อยโสภาน่าเสียดาย ควรจะนับว่าชาย |
| โฉมยง. (อิเหนา), หญิงงามสง่า เช่น พระเพื่อนโฉมยงหย้อง อยู่เพี้ยงดวงเดือน. |
| (ลอ). |
| โฉมศรี น. รูปเป็นสง่า. |
| โฉมหน้า น. เค้าหน้า; เค้าที่คาดว่าจะเกิดในภายหน้า เช่น โฉมหน้าการเมือง |
| ยุคใหม่. ก. บ่ายหน้า. |
|
|
| โฉม ๒ | น. ผักโฉม. (ดู กระโฉม). |
|
|
| โฉมงาม ๑ | ดูใน โฉม ๑. |
|
|
| โฉมงาม ๒ | น. ปลาผมนาง. (ประพาสจันทบุรี). |
|
|
| โฉลก | [ฉะโหฺลก] น. โชค, โอกาส; ลักษณะซึ่งมีทั้งส่วนดีและส่วนไม่ดี ถ้าดี |
| เรียกว่า ถูกโฉลกถ้าไม่ดีเรียกว่า ไม่ถูกโฉลก มักกำหนดด้วยการดูลักษณะ |
| วัดขนาด นับ จำนวน เป็นต้นของคน สัตว์ สิ่งของ ว่าเป็นมงคลหรือไม่เป็น |
| มงคล, อีสานเรียก โสก; ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง, โฉลกแรก ก็ว่า. |
|
|
| ไฉน ๑ | [ฉะไหฺน] ว. ฉันใด, เช่นไร, อย่างไร, เช่น เป็นไฉน, ทำไม, เหตุใด, เช่น |
| ไฉนจึงไม่มาให้ทันเวลา. |
|
|
| ไฉน ๒ | [ฉะไหฺน] น. ชื่อปี่ชนิดหนึ่ง มีรูปร่างเหมือนปี่ชวา ใช้บรรเลงนำหมู่กลองชนะ |
| สำหรับประโคมในงานพระราชทานเพลิงศพที่ได้รับพระราชทานโกศเป็นต้น |
| มีหัวหน้าเรียกว่า จ่าปี่, สรไน ก็ว่า. |
|
|
| ไฉยา | (กลอน) น. ผู้หญิง, นางผู้มีโฉมงาม, เช่น เมื่อนั้น นางรจนาไฉยา แลเห็น |
| สมเด็จพระมารดา กัลยาออกมารับทันที. (บทละครสังข์ทอง), เขียนเป็น |
| ฉัยยา ก็มี. (ดู ชายา ๒). |
|
|
| ไฉไล | ว. งาม; (โบ) เลี่ยน, เลื่อม. |
|
|