| ซ | พยัญชนะตัวที่ ๑๑ นับเป็นพวกอักษรตํ่า ใช้เป็นตัวสะกดในแม่กด |
| ในคำที่มาจากภาษาต่างประเทศ เช่น กอซ. |
|
|
| ซก, ซ่ก | ก. เปียกชุ่มจนถึงหยด เช่น เหงื่อซก. |
|
|
| ซงดำ | น. โซ่ง, ซ่ง หรือ ไทยดํา ก็เรียก. (ดู โซ่ง). |
|
|
| ซ่ง | น. โซ่ง, ซงดำ หรือ ไทยดำ ก็เรียก. (ดู โซ่ง). |
|
|
| ซ่งฮื้อ | น. ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Aristichthys nobilis ในวงศ์ Cyprinidae |
| ปากเล็กอยู่ปลายสุดของหัว ไม่มีหนวด ลําตัวสีเงิน ยาวป้อม |
| แบนข้างเล็กน้อย ท้องกลม ที่สําคัญคือ มีหัวโตและกว้าง เกล็ดเล็ก |
| เรียบ หากินอยู่ตามพื้นท้องนํ้า มีถิ่นเดิมอยู่ในประเทศจีนนําเข้ามา |
| เลี้ยงเป็นอาหาร. |
|
|
| ซง้า | [ซะ] น. ปีมะเมีย. (ไทยเหนือ). |
|
|
| ซด | ก. อาการที่กินนํ้าร้อน นํ้าชา หรือนํ้าแกงทีละน้อย ๆ มักมีเสียงดังซู้ด. |
|
|
| ซน ๑ | ก. อาการที่อยู่ไม่สุขจับโน่นฉวยนี่หรือเล่นไม่เป็นเรื่องเป็นราว |
| ทําให้เดือดร้อนเสียหาย. |
|
|
| ซน ๒ | ก. เอาฟืนที่ไหม้ไฟบ้างแล้วซุกเข้าไปในกองไฟเรียกว่า ซนไฟ. |
|
|
| ซ่น | (โบ) น. ส้น, ส่วนท้ายของเท้า, ส่วนท้ายของบางสิ่งบางอย่าง เช่น |
| ซ่นปืน. |
|
|
| ซ้น | ก. อาการที่ข้อมือข้อเท้าเป็นต้นถูกกระแทกโดยแรงทําให้เคลื่อนเลย |
| ที่เดิมเข้าไป. |
|
|
| ซบ | ก. เอาหน้าฟุบแนบลงไป. |
| ซบเซา ว. หงอยก๋อย, เงียบเหงา, ไม่เบิกบาน; ไม่คึกคักเช่นเดิม เช่น |
| ตลาดการค้าเดี๋ยวนี้ซบเซาไป. |
|
|
| ซม | ว. อาการอย่างเป็นไข้ในระยะรุนแรงถึงกับนอนจนไม่อยากลืมตา |
| เรียกว่า นอนซม. |
| ซมซาน ก. กระเสือกกระสนไปอย่างสิ้นท่าหรือสิ้นคิด, ซาน หรือ |
| ซานซม ก็ว่า. ว. งมงาย, ไม่รู้อะไร, เช่น โง่ซมซาน, ซานซม ก็ว่า. |
|
|
| ซรอกซรัง | [ซฺรอกซฺรัง] (แบบ) ก. ซุกซ่อน, ซ่อนเร้น, เช่น อย่าทันเห็นแม่ออก |
| ชีสู่ซรอกซรังไป. (ม. คําหลวง กุมาร), ซอกซัง ก็ว่า. |
|
|
| ซวด | (โบ) ก. เกินขนาด, นูนขึ้นสูงขึ้น, เช่น อันว่าสวภาพท้อง |
| บมิซวดเสมออก. (ม. คําหลวง ทศพร). |
|
|
| ซวดเซ | ก. เอนไป, เอียงไป, จวนล้ม, เสียหลัก, (มักใช้แก่ฐานะความเป็นอยู่) |
| เช่น ฐานะซวดเซ. |
|
|
| ซวดทรง | (โบ) น. ทรวดทรง, รูปร่าง, สัณฐาน. |
|
|
| ซวน | ก. ถลาไปข้างหน้า เช่น เดินซวน, เอนไปจากแนว เช่น เสาซวน. |
| ซวนเซ ก. เซถลาไปมา. |
|
|
| ซวย | (ปาก) ว. เคราะห์ร้าย, อับโชค. (จ.). |
|
|
| ซอ ๑ | น. ตอไม้ไผ่ค่อนข้างยาวที่เหลืออยู่ที่กอ. |
|
|
| ซอ ๒ | น. ชื่อเครื่องดนตรีพวกหนึ่งสําหรับสี ในพวกเครื่องสายหรือมโหรี |
| มีคันชักสีให้ดัง มีหลายชนิด เช่น ซออู้ ซอด้วง, ลักษณนามว่า คัน. |
| ก. ร้องเพลง, ขับร้อง, เช่น ขับซอยอราชเที้ยร ทุกเมือง. (ลอ). |
|
|
| ซอก | น. ช่องทางที่แคบ ๆ เช่น ซอกเขา ซอกหู ซอกคอ. ก. ซุก, ซุกแทรก |
| เข้าไป, ซ่อน. |
| ซอกซอน ก. ด้นดั้นไป, ชอนไชไป เช่น หนอนซอกซอนไป |
| รากไม้ซอกซอนไป. |
| ซอกซัง ก. ซุกซ่อน, ซ่อนเร้น. |
| ซอกแซก ก. ดั้นด้นไปทุกซอกทุกมุมทั้ง ๆ ที่ไม่น่าจะไป เช่น |
| ซอกแซกไป, เสาะค้นขึ้นมาถามแม้ในเรื่องที่ไม่น่าถาม เช่น |
| ซอกแซกถาม. ว. ทุกแง่ทุกมุม เช่น ถามซอกแซก, เสาะหาสรรหา |
| มากิน เช่น กินซอกแซก, เป็นซอกเป็นตรอกมาก เช่น ทางซอกแซก. |
|
|
| ซอง | น. ซอกหรือช่องแคบ เช่น ซองหัวเรือท้ายเรือ เรียกว่า ซองเรือ; |
| ซอกหรือช่องแคบที่ทําขึ้นสําหรับเอาช้างม้าวัวควายเข้าไปไว้ในที่ |
| บังคับ; เครื่องใช้ที่มีลักษณะแคบสําหรับสอดใส่สิ่งของ เช่น ซองธูป |
| ซองพลู ซองจดหมาย ซองบุหรี่, ลักษณนามเรียกว่า ซอง เช่น |
| ธูปซองหนึ่งบุหรี่ ๒ ซอง; หน่วยของปริมาณของแท่งน้ำแข็ง |
| ก้อนใหญ่ แบ่งออกได้เป็น ๔ กั๊ก; เครื่องจับปลาชนิดหนึ่ง รูปร่าง |
| คล้ายกระบอก แต่มีปากบานกว้าง มีงาแซงใส่ ก้นมีฝาทําด้วยไม้ไผ่ |
| เจาะรูปิด; เรียกไหชนิดหนึ่ง รูปร่างสูง ๆ ปากเล็กแคบ สําหรับใส่ |
| หัวผักกาดเค็มเป็นต้น. |
| (รูปภาพ ซอง) |
| ซองขาว น. จดหมายให้ออกจากงานโดยไม่มีความผิด; ซองบรรจุ |
| เงินสินบนหรือค่าสินจ้างเพื่อให้ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง มักจะเป็นไป |
| ในทางมิชอบ. |
| ซองมือ น. ฝ่ามือที่รวมนิ้ว |
| มือ ให้ห่อเข้า,อุ้งมือ. |
| ซองหาง น. ซอกโคนหาง, เครื่องคล้องโคนหางช้างม้า. |
|
|
| ซ่อง ๑ | น. ที่มั่วสุมชุมนุมกันลับ ๆ (มักใช้ในทางไม่ดี) เช่น ซ่องการพนัน |
| ซ่องโจร ซ่องโสเภณี. ก. ประชุม. |
| ซ่องสุม ก. เกลี้ยกล่อมผู้คนให้มามั่วสุมกันเพื่อกระทําการ |
| อย่างใดอย่างหนึ่ง. |
| ซ่องเสพ ก. คบหากัน เช่น ควรซ่องเสพนักปราชญ์ อย่าซ่องเสพ |
| คนพาล; ร่วมประเวณี. |
|
|
| ซ่อง ๒, ซ่อง ๆ | ว. เงื่อง, เซื่อง, เช่น นกยางเดินซ่อง ๆ. |
| ซ่องแซ่ง ว. กระย่องกระแย่ง, กระซ่อง กระแซ่ง ก็ว่า. |
|
|
| ซ่อง ๓ | ก. ร้องพร้อม ๆ กัน, ร้องสรรเสริญ, มักใช้ ซ้อง. |
|
|
| ซ้อง | ก. ร้องพร้อม ๆ กัน, ร้องสรรเสริญ, บางทีใช้ว่า ซ่อง; ระดมกัน, |
| ทําพร้อม ๆ กัน เช่น ซ้องหัตถ์. |
|
|
| ซองพลู | ดู จอบ ๓. |
|
|
| ซองแมว | ดู ซ้องแมว. |
|
|
| ซ้องแมว | น. ชื่อไม้พุ่มเตี้ยชนิด Gmelina philippensis Cham. ในวงศ์ Labiatae |
| ดอกสีเหลืองออกเป็นช่อห้อย มีใบประดับสีขาวอมเขียวตลอดช่อ |
| ราก ใบ และผลใช้ทํายา ผลเชื่อมกินได้, ช้องแมว ซองแมว หรือ ข้าวจี่ |
| ก็เรียก. |
|
|
| ซอแซ | (โบ; กลอน) ว. เสียงจอแจ, ซ้อแซ้. |
|
|
| ซ้อแซ้ | (กลอน) ว. ซอแซ, เสียงจอแจ, เช่น ผินหน้าปรับทุกข์กันซ้อแซ้. |
| (สังข์ทอง). |
|
|
| ซอน | ก. ชอนไป, เสียด, ซุก. |
|
|
| ซ่อน ๑ | ก. แอบ, แอบแฝง, ปิดบัง, หลบไว้ในที่ลับตา. |
| ซ่อนเงื่อน ก. เร้นเงื่อนไว้ไม่ให้เห็น, ปิดบังข้อสําคัญไว้, ปิดบัง |
| อย่างมีเงื่อนงํา. |
| ซ่อนรูป ว. มีลักษณะให้เห็นขนาดย่อมกว่าตัวจริง, ใหญ่ดูเป็นเล็ก, |
| กินรูป ก็ว่า. |
| ซ่อนเร้น ก. แอบหรือซ่อนอยู่ในที่ลับตา. |
| ซ่อนหา น. การเล่นชนิดหนึ่งของเด็ก ฝ่ายหนึ่งซ่อนฝ่ายหนึ่งหา. |
|
|
| ซ่อน ๒ | (ถิ่น) ก. ช้อน, ต้อน, ใช้เฝือกกั้นลํานํ้าเพื่อจับปลา. |
|
|
| ซ้อน | ก. วางทับกัน เช่น เอาจานซ้อนกัน เอาหนังสือซ้อนสมุด, |
| เรียงแทรกเสริมกัน เช่น ฟันซ้อน มะลิซ้อน; ซํ้า ๆ กัน เช่น ถูกชก |
| ๒ ทีซ้อน เสียงปืนดัง ๓ นัดซ้อน; ว่ากันคนละทีในเชิงแข่งขัน เช่น |
| เทศน์ซ้อน. ว. มีหรือทำอย่างเดียวกันกับที่มีหรือทำอยู่แล้ว เช่น |
| เขามีประชุมซ้อน; ลักษณะที่จอดรถหรือเรือเรียงขนานกับอีกคันหนึ่ง |
| หรือลําหนึ่งที่จอดอยู่แล้ว เรียกว่า จอดรถหรือเรือซ้อนกัน; ลักษณะ |
| ที่จอดรถขวางรถที่จอดเป็นระเบียบอยู่แล้ว เป็นการกีดขวางทาง |
| จราจร เรียกว่า จอดรถซ้อนคัน. |
| ซ้อนกล ก. ใช้เล่ห์เหลี่ยมหรือกลอุบายที่เหนือกว่าแก้ลํา |
| ฝ่ายตรงกันข้าม. |
| ซ้อนซับ ก. ทับกันหลายชั้น. |
|
|
| ซ่อนกลิ่น | น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Polianthes tuberosa L. ในวงศ์ Agavaceae |
| ต้นเป็นกอ ดอกสีขาวเป็นช่อตั้งขึ้น กลิ่นหอม. |
|
|
| ซ่อนทราย | น. (๑) ชื่อปลานํ้าจืดชนิด Acanthopsis choirorhynchos ในวงศ์ |
| Cobitidae หัวแหลม ตาเล็ก มีหนวดสั้น ๔ คู่ เกล็ดเล็ก ลําตัวยาวเรียว |
| แบนข้างเล็กน้อย สีนํ้าตาลอ่อน มีจุดดําขนาดต่าง ๆ กระจายทั่วตัว |
| พบอาศัยในแหล่งนํ้าไหลที่พื้นท้องนํ้าเป็นทรายหรือกรวดหิน |
| ทั่วประเทศ, กล้วย ทราย หรือ หมู ก็เรียก. (๒) ชื่อปลาทะเลในสกุล |
| Sillago วงศ์ Sillaginidae หัวหลิม ลําตัวยาว แบนข้างเล็กน้อย |
| มีชุกชุมเป็นฝูง ไซ้ทรายอยู่ตามเขตนํ้าตื้นบริเวณชายฝั่ง ลําตัว |
| สีนํ้าตาลอ่อน หลังมีสีเข้มกว่าหรือสีเทา หลายชนิดมีแต้มสีเข้มกว่า |
| เรียงเป็นแถวอยู่ข้างลําตัวหรือพาดอยู่บนสันหลัง, เห็ดโคน ก็เรียก. |
|
|
| ซอม | น. เรียง (?) เช่น พลูเก้าซอม. (สุบิน). |
|
|
| ซ่อม | ก. ทําสิ่งที่ชํารุดให้คืนดี; แทง. น. เรียกช้างสําหรับใช้ฆ่าคนว่า |
| ช้างซ่อม เช่น ช้างพลายซ่อมตัวหนึ่ง เป็นช้างเพชฌฆาต. (พงศ. เลขา). |
| ซ่อมแซม ก. แก้ไขปรับปรุงเพิ่มเติมของที่ชํารุดให้กลับคืน |
| สู่สภาพเดิม. |
| ซ่อมแปลง ก. แก้ไขดัดแปลงของที่ชํารุดให้คืนดี. |
|
|
| ซ้อม ๑ | ก. ทําข้าวกล้องให้เป็นข้าวสาร โดยวิธีใส่ครกตํา เรียกว่า ซ้อมข้าว. |
| ว. เรียกข้าวที่เอาเปลือกออกโดยใช้วิธีใส่ครกตำ ยังมีจมูกข้าวและ |
| เยื่อหุ้มเมล็ดข้าวอยู่ ว่า ข้าวซ้อม หรือ ข้าวซ้อมมือ. |
|
|
| ซ้อม ๒ | ก. ทําทดลองเพื่อให้ชํานาญหรือให้แน่นอน เช่น ซ้อมรบ |
| ซ้อมความเข้าใจ. |
| ซ้อมค้าง ก. พูดทึกทักเอาราวกับเป็นจริง. |
| ซ้อมซัก (โบ) ก. ซักซ้อม; (กลอน) ทุบตี เช่น ยามเมื่อเพลี่ยงพล้ำ |
| เขาก็จะช่วยกันกระหน่ำซ้ำซ้อมซัก. (ม. ร่ายยาว ทานกัณฑ์). |
| ซ้อมพยาน ก. ซักซ้อมพยานว่าจะให้การต่อศาลอย่างใด |
| จึงจะสอดคล้องต้องกันดี. |
| ซ้อมพวน ก. หีบอ้อยครั้งที่ ๒. |
| ซ้อมใหญ่ ก. ซ้อมเต็มที่เหมือนของจริงก่อนแสดงจริง. |
|
|
| ซอมซ่อ | [ซอมมะ] ว. ไม่โอ่โถง เช่น บ้านซอมซ่อ, ขะมุกขะมอม เช่น |
| แต่งตัวซอมซ่อ. |
|
|
| ซอย | ก. ทําถี่ ๆ เช่น ซอยเท้า, สับถี่ ๆ เช่น ซอยมะม่วง, หั่นถี่ ๆ เช่น |
| ซอยหอม; ผ่าหรือตัดให้เป็นส่วนเล็ก ๆ เช่น ซอยไม้ระแนง. |
| ว. เรียกทางย่อยหรือทางแยกจากทางใหญ่ เช่น ถนนซอย คลองซอย. |
| น. ถนนหรือทางย่อยที่แยกจากทางใหญ่ เช่น ซอยลาดพร้าว ๑; |
| ลักษณนามเรียกถนนหรือทางที่แยกจากถนนใหญ่ เช่น ถนนสายนี้ |
| มีหลายซอย. |
|
|
| ซอยผม | ก. ตัดแต่งผมให้มีรูปทรงต่าง ๆ. |
|
|
| ซอยไพ่ | ก. นำไพ่ทั้งสำรับมาซอยถี่ ๆ เพื่อให้ไพ่สับที่กัน. |
|
|
| ซอส | น. เครื่องปรุงรส มีลักษณะเหลวหรือค่อนข้างข้น ใช้จิ้มหรือ |
| ปรุงอาหารเพื่อให้มีรสชาติดีขึ้น. (อ. sauce). |
|
|
| ซะซร้าว | [ซ้าว] (กลอน) ว. เสียงร้องเซ็งแซ่. |
|
|
| ซะซ่อง | (กลอน) ว. ซ่อง, เงื่อง. |
|
|
| ซะซอเซีย | (กลอน) ว. เสียงนกร้องจอแจ. |
|
|
| ซะซิกซะแซ | (กลอน) ว. เสียงร้องไห้มีสะอื้น. |
|
|
| ซะซิบ | (กลอน) ว. เสียงเช่นเสียงนกเล็ก ๆ ร้อง. |
|
|
| ซะเซาะ | (กลอน) ก. เซาะ, ทําให้แหว่งเข้าไป, ทําให้พังเข้าไป. |
|
|
| ซะเซียบ | (กลอน) ว. เงียบเชียบ. |
|
|
| ซัก | (กฎ) ก. ทําให้สะอาดด้วยนํ้า; ไล่เลียงให้กระจ่างแจ้ง. |
| ซักค้าน (กฎ) ดู ถามค้าน. |
| ซักซ้อม ก. สอบให้แม่นยํา, สอบให้คล่อง, แนะกันไว้ล่วงหน้า, |
| ซ้อมซัก ก็ว่า. |
| ซักไซ้ ก. ไต่ถามไล่เลียงให้ถี่ถ้วน. |
| ซักฟอก ก. ชําระให้หมดมลทิน; ซักถามให้ได้ความจะแจ้ง. |
| ซักแห้ง ก. ทําความสะอาดเสื้อผ้าหรือสิ่งทอต่าง ๆ ด้วยวิธีพิเศษ เช่น |
| ใช้สารเคมีโรยบนรอยเปื้อนแล้วปัดออก หรือแช่ลงในสารละลายเคมี. |
|
|
| ซักส้าว | น. ชื่อการเล่นชนิดหนึ่งของเด็กโดยจับแขนดึงกันไปมา. |
|
|
| ซัง | น. ตอข้าวที่เกี่ยวรวงแล้ว; สิ่งที่เป็นเส้น ๆ หุ้มยวงขนุน; ฝักข้าวโพด |
| ที่เอาเมล็ดออกหมดแล้ว; ตาที่อยู่ตามมุมของกระดานดวด. |
|
|
| ซั้ง | น. ที่ล่อปลาให้เข้าไปอยู่ ใช้ไม้ปักตามชายฝั่งลําแม่นํ้า เป็นรูปกลมบ้าง |
| รีบ้าง ภายในสุมด้วยกิ่งไม้เพื่อล่อปลาให้เข้าอาศัย เมื่อเวลาจะจับ |
| ก็เอาเฝือกหรืออวนล้อมแล้วเอาไม้ที่สุมนั้นออก, กรํ่า หรือ กลํ่า ก็ว่า. |
|
|
| ซังกะตาย, ซังตาย | ว. ไม่เต็มใจ, ฝืนใจ, อย่างเสียไม่ได้, (มักใช้แก่กริยาทํา). |
|
|
| ซัด ๑ | น. ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Trigonella foenumgraecum L. ในวงศ์ |
| Leguminosae เมล็ดใช้ทํายาได้ และใช้ต้มชุบผ้าให้มีกลิ่นหอม |
| เรียกว่า ลูกซัด. |
|
|
| ซัด ๒ | ก. สาดโดยแรง เช่น ซัดทราย ซัดปูน, เหวี่ยงไปโดยแรง เช่น ซัดหอก, |
| ทอด เช่น ซัดลูกบาศก์ ซัดเชือกบาศ, อาการที่คลื่นเหวี่ยงตัวไปมา |
| โดยแรง เช่น คลื่นซัดฝั่ง, ป้ายความผิดไปถึงคนอื่น เช่น นายดํา |
| ซัดนายขาว, รําทิ้งแขนออกไปข้างหน้า เช่น ซัดแขน; เบน เช่น |
| พระอาทิตย์ซัดใต้ซัดเหนือ; คําค่อนว่าหมายความว่า ห่ม เช่นว่า |
| ซัดแพรสี. |
| ซัดข้าวสาร ก. สาดข้าวสารในการขับไล่ผีเป็นต้น. |
| ซัดเซ ก. เที่ยวไปไม่เป็นตําแหน่งแห่งที่. |
| ซัดทอด ก. อ้างถึง, บ่งถึง; (กฎ) ให้การปรักปรําพาดพิงถึงบุคคลอื่น. |
| ซัดน้ำ (โบ) ก. สาดนํ้าในพิธีแต่งงานบ่าวสาว. |
| ซัดยา ก. ใส่ยาลงในเบ้าที่หลอมโลหะในการเล่นแร่แปรธาตุ. |
|
|
| ซั้น | ว. นั้น; รีบ, เร็ว, ถี่, ติด ๆ กัน. |
|
|
| ซับ | ก. เอาของเช่นผ้าหรือกระดาษทาบลงที่นํ้าหรือสิ่งที่มีลักษณะ |
| คล้ายคลึงเช่นนั้นเพื่อให้แห้ง; (ถิ่นอีสาน) ซึมซาบ, กำซาบ. |
| น. รองในในการฝังเพชรหรือพลอยในกระเปาะ |
| แหวน; เรียกกระดาษที่ใช้ซับหมึกให้แห้งว่า กระดาษซับ; |
| เรียกที่ที่มีน้ำซึมซาบอยู่ภายใต้ว่า ที่น้ำซับ. |
| ซับซ้อน ก. ปะปนทับถมรวมกันอยู่หลายอย่างหลายเรื่อง, |
| ยุ่งยากสับสนสะสางยาก, เช่น คดีซับซ้อน. |
| ซับซาบ (ปาก) ก. ซึมซาบ. |
| ซับใน น. ผ้าที่เย็บทาบอยู่ชั้นในของเครื่องแต่งกาย. |
| ซับพระพักตร์ (ราชา) น. ผ้าเช็ดหน้า. |
|
|
| ซับขนุน | ดู ใบขนุน (๑). |
|
|
| ซับซี่ | (โบ) ก. ซุบซิบพูดจากัน, กระซิบกัน. |
|
|
| ซัลฟา | น. ชื่อยาประเภทหนึ่ง เป็นสารอินทรียสังเคราะห์ ประเภทอนุพันธ์ |
| ของกรดซัลฟานิลิก เช่น ซัลฟาไดอะซีน ซัลฟากัวนิดีน มีสมบัติ |
| หยุดยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย. (อ. sulpha). |
|
|
| ซั้ว ๑ | ว. เสียงที่ไล่นกหรือไก่เป็นต้น. |
|
|
| ซั้ว ๒ | (ถิ่นอีสาน) น. ชื่อแกงชนิดหนึ่ง มักต้มผักหลายชนิดให้สุกก่อน |
| แล้วจึงนำมาหั่นหรือฉีกเป็นชิ้นเล็ก ๆ ใส่ลงในหม้อต้มใหม่พร้อมกับ |
| เครื่องปรุงประสมปลาร้า เช่น ซั้วไก่ ซั้วกบ. |
|
|
| ซา ๑ | น. ชื่อเรือโบราณชนิดหนึ่ง. |
|
|
| ซา ๒ | ก. ลดน้อยถอยลงกว่าที่เป็นอยู่, บรรเทาเบาลงกว่าที่เป็นอยู่, เช่น |
| ฝนซา ไฟซา. |
|
|
| ซ่า ๑ | น. ส้มซ่า. (ดู ส้ม ๑). |
|
|
| ซ่า ๒ | น. ชื่อปลานํ้าจืดหลายสกุลในวงศ์ Cyprinidae มีจุดสีดํา |
| บนเกล็ดข้างตัว จนเห็นเป็นลาย ๖๑๐ เส้น ที่โคนหางมีจุดสีดํา |
| เช่น ขี้ขม (Osteochilus hasselti) สร้อยลูกกล้วย (Labiobarbus |
| spilopleura). |
|
|
| ซ่า ๓ | ว. อาการที่ปรากฏแก่ร่างกายเมื่อเวลาขนลุกหรือเป็นเหน็บเป็นต้น; |
| เสียงดังอย่างเสียงนํ้าแตกกระจาย. |
|
|
| ซาก ๑ | น. ร่างของคนหรือสัตว์ที่ตายจนโทรมเหลือแต่เค้า, สิ่งก่อสร้าง |
| ที่ปรักหักพังแล้วเหลือแต่เค้า. |
| ซากดึกดำบรรพ์ น. ซากของพืชหรือสัตว์ดึกดําบรรพ์ที่ฝังอยู่ |
| เป็นเวลานานมาก จนกระทั่งกลายเป็นหิน. (อ. fossil). |
| ซากศพ น. ร่างของคนที่ตายแล้ว. |
|
|
| ซาก ๒ | น. ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Erythrophleum succirubrum Gagnep. |
| และชนิด E. teysmannii Craib ในวงศ์ Leguminosae ขึ้นในป่า |
| เบญจพรรณ เนื้อแข็งและหนัก ใช้เผาถ่านได้ดี ทุกส่วนมีพิษ กินตาย |
| ชนิดแรกใบเกลี้ยง ชนิดหลังใบมีขน, อีสานเรียก ซาด หรือ พันซาด. |
|
|
| ซาง ๑ | น. ชื่อไผ่หลายชนิดในสกุล Dendrocalamus วงศ์ Gramineae |
| ชนิดปล้องเล็กบางยาวใช้เป็นลํากล้องเป่าลูกดอก หรือลูกดินเหนียว |
| ปั้นกลมเป็นต้น เรียกว่า ไม้ซาง. |
|
|
| ซาง ๒ | น. ชื่อโรคชนิดหนึ่ง ตามตําราแพทย์แผนโบราณว่าเป็นแก่เด็กเล็ก |
| มีลักษณะเกิดเป็นเม็ดขึ้นในปากในคอ ลิ้นเป็นฝ้า มีอาการ เช่น |
| ไม่กินนม ไม่กินข้าว ปวดหัวตัวร้อน มีชื่อต่าง ๆ เช่น ซางเพลิง |
| ซางนํ้า ซางขโมย ซางโจร ซางโค. |
|
|
| ซาง ๓, ซ่าง ๑ | (ถิ่น) น. บ่อนํ้า. |
|
|
| ซ่าง ๒ | น. สิ่งปลูกสร้างชั่วคราวอย่างปะรำ มียกพื้นอยู่ข้างใน สำหรับ |
| พระสงฆ์นั่งสวดพระอภิธรรม ตั้งอยู่ ๔ มุมเมรุ, คดซ่าง คดสร้าง |
| สร้าง ส้าง หรือ สำซ่าง ก็ว่า. |
|
|
| ซาด | (ถิ่นอีสาน) น. ต้นซาก. (ดู ซาก ๒). |
|
|
| ซาน | ก. กระเสือกกระสนไปอย่างสิ้นท่าหรือสิ้นคิด, ซมซาน หรือ |
| ซานซม ก็ว่า. |
| ซานซม ก. กระเสือกกระสนไปอย่างสิ้นท่าหรือสิ้นคิด, ซาน หรือ |
| ซมซาน ก็ว่า. ว. งมงาย, ไม่รู้อะไร, เช่น โง่ซานซม, ซมซาน ก็ว่า. |
|
|
| ซ่าน | ก. แล่นกระจายไปทั่วตัวอย่างพิษซ่านเสียวซ่าน. |
| ซ่านเซ็น ก. กระจัดกระจาย, มักใช้เข้าคู่กับคำ แตกฉาน เป็น |
| แตกฉานซ่านเซ็น. |
|
|
| ซาบซ่าน | ก. แล่นไปทั่วร่างกาย เช่น ปีติซาบซ่าน. |
|
|
| ซาบซึ้ง | ว. อาการที่รู้สึกจับใจอย่างลึกซึ้ง, อาการที่รู้สึกปีติปลาบปลื้ม. |
|
|
| ซ่าโบะ | น. ผ้าห่ม. (ช.). |
|
|
| ซาแมเรียม | น. ธาตุลําดับที่ ๖๒ สัญลักษณ์ Sm เป็นโลหะหายาก ลักษณะ |
| เป็นของแข็ง หลอมละลายที่ ๑๐๗๒ํซ. (อ. samarium). |
|
|
| ซ้าย | ว. ตรงข้ามกับ ขวา, ถ้าหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ด้านทิศเหนือ |
| เรียกว่า ด้านซ้ายมือ ด้านทิศใต้ เรียกว่า ด้านขวามือ, ถ้าหันหลัง |
| ไปทางต้นนํ้าหรือยอดนํ้า ด้านซ้ายมือ เรียกว่า ฝั่งซ้าย ด้านขวามือ |
| เรียกว่า ฝั่งขวา; (การเมือง) เรียกกลุ่มที่มีอุดมคติทางการเมือง |
| การเศรษฐกิจ เป็นต้น ที่นิยมการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและรุนแรง |
| ว่า ฝ่ายซ้าย, โดยทั่วไปใช้หมายถึงกลุ่มที่นิยมลัทธิสังคมนิยมและ |
| คอมมิวนิสต์. |
|
|
| ซาลาเปา | น. ชื่อขนมชนิดหนึ่งของจีน ทําด้วยแป้งสาลีปั้นเป็นลูกกลม |
| ข้างในใส่ไส้ มีทั้งไส้หวานและไส้เค็ม. (จ.). |
|
|
| ซาว ๑ | ก. เอาข้าวสารล้างนํ้าด้วยวิธีใช้มือคนให้ทั่วเพื่อให้สะอาดก่อนหุงต้ม |
| เรียกว่า ซาวข้าว, โดยปริยายหมายถึงล้างสิ่งอื่นด้วยวิธีเช่นนั้น. |
| ซาวเสียง ก. ลองพูดหรือทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อฟังความคิดเห็น |
| จากผู้อื่นหรือคนจำนวนมาก, หยั่งเสียง ก็ว่า. |
|
|
| ซาว ๒ | (ถิ่นพายัพ) ว. ยี่สิบ. |
|
|
| ซาวน้ำ | น. เครื่องกินกับขนมจีนปนกันหลายสิ่ง มีกุ้งแห้งป่น กระเทียมซอย |
| สับปะรด หรือส้มต่าง ๆ เป็นต้น มักกินกับแจงลอน เรียกว่า |
| ขนมจีนซาวนํ้า. |
|
|
| ซาหริ่ม, ซ่าหริ่ม | น. ชื่อขนมอย่างหนึ่ง ทําด้วยแป้งถั่วเขียว ลักษณะคล้ายลอดช่อง |
| แต่ตัวเล็กและยาวกว่า กินกับนํ้ากะทิผสมนํ้าเชื่อม. |
|
|
| ซำ | (ถิ่นอีสาน) น. ที่น้ำซับ, ซับ. |
|
|
| ซ้ำ | ว. มีหรือทําอย่างเดียวกันอีกครั้งหนึ่งหรือหลาย ๆ ครั้ง เช่น |
| พูดซํ้า ตีซํ้า. |
| ซ้ำซ้อน น. งานที่ควรทําในหน่วยงานเดียว แต่กลับทําในหลาย |
| หน่วยงาน เข้าลักษณะงานซ้อนงาน เรียกว่า งานซํ้าซ้อน. |
| ซ้ำซาก ว. ทําแล้วทําอีกอย่างเดียวกันรํ่าไป, จําเจ. |
| ซ้ำเติม ก. เพิ่มเติมให้หนักหรือให้มากขึ้น. |
| ซ้ำร้าย ว. ร้ายขึ้นไปอีก. |
| ซ้ำสาม น. คําว่าคนตํ่าช้าไม่มีตระกูลดี. |
|
|
| ซิ, ซี | คําประกอบท้ายคําอื่นเพื่อเสริมข้อความให้เด่น ให้ชัด หรือ |
| ให้สละสลวยเป็นต้น, โดยมากใช้กับกริยาเป็นเชิงบังคับ เชิงชวน |
| หรือรับคำเป็นต้น เช่น ไปซิ มาซิ หรือ ไปซี มาซี, สิ ก็ว่า. |
|
|
| ซิก ๑, ซิก ๆ | ว. เรียกอาการที่เหงื่อไหลซึมออกมาตามตัวว่า เหงื่อไหลซิก; |
| เรียกอาการที่ร้องไห้ค่อย ๆ ว่า ร้องไห้ซิก ๆ, กระซิก ๆ ก็ว่า. |
|
|
| ซิก ๒, ซิกข์ | น. ชื่อศาสนาหนึ่งในอินเดีย มีศาสดาชื่อ คุรุนานัก; ชื่อชาวอินเดีย |
| พวกหนึ่งที่นับถือศาสนาซิกข์ส่วนมากอยู่ในแคว้นปัญจาป |
| ประเทศอินเดีย, สิกข์ หรือ สิข ก็ว่า. |
|
|
| ซิก ๓ | ดู จามจุรี ๒. |
|
|
| ซิกซี้ | ก. หัวเราะเย้าหยอกกัน, ระริก, กระซิกกระซี้ ก็ว่า. |
|
|
| ซิกแซ็ก | ว. คดไปคดมา, เลี้ยวไปเลี้ยวมา, เฉียงไปเฉียงมา, สลับฟันปลา; |
| ลดเลี้ยวสลับซับซ้อน. น. เรียกกรรไตรตัดผ้าให้มีรูปดังกล่าวว่า |
| กรรไตรซิกแซ็ก, เรียกการเย็บผ้าด้วยด้ายให้มีรูปดังกล่าวว่า |
| การเย็บซิกแซ็ก, เรียกจักรเย็บผ้าที่สามารถใช้เย็บซิกแซ็กว่า |
| จักรเย็บผ้าแบบซิกแซ็ก. (อ. zigzag). |
|
|
| ซิการ์ | น. ยาสูบซึ่งมวนด้วยใบยาสูบ มีขนาดโตกว่าบุหรี่ ปลาย ๒ ข้างเรียว. |
| (อ. cigar). |
|
|