บัญชีอักษรย่อและคำย่อที่ใช้ในพจนานุกรมนี้

๑. อักษรย่อในวงเล็บท้ายบทนิยาม บอกที่มาของคำ คือ :- ข. = เขมร ต. = ตะเลง ล. = ละติน จ. = จีน บ. = เบงกาลี ส. = สันสกฤต ช. = ชวา ป. = ปาลิ (บาลี) อ. = อังกฤษ ญ. = ญวน ฝ. = ฝรั่งเศส ฮ. = ฮินดี ญิ. = ญี่ปุ่น ม. = มลายู ๒. อักษรย่อหน้าบทนิยาม บอกชนิดของคำตามหลักไวยากรณ์ คือ :- ก. = กริยา ว. = วิเศษณ์ (คุณศัพท์หรือกริยาวิเศษณ์) น. = นาม ส. = สรรพนาม นิ. = นิบาต สัน. = สันธาน บ. = บุรพบท อ. = อุทาน ๓. อักษรย่อชื่อวิทยาศาสตร์ของชื่อสกุล มีหลักเกณฑ์ดังนี้ คือ :- ชื่อสกุลที่เขียนด้วยอักษรย่อ หมายถึงชื่อสกุลเดียวกับชื่อสกุลที่เขียนเต็มซึ่งกล่าวไว้ข้างหน้าโดยไม่มีชื่อ สกุลอื่นมาคั่น เช่น Caranx sexfasciatus, C. melampygus, Carangoides gymnostethus, C. fulvo guttatus ในที่นี้ C. melampygus หมายถึง Caranx melampygus และ C. fulvoguttatus หมายถึง Carangoides fulvoguttatus ๔. คำย่อในวงเล็บหน้าบทนิยาม บอกลักษณะของคำที่ใช้เฉพาะแห่ง คือ :- (กฎ) คือ คำที่ใช้ในกฎหมาย (กลอน) คือ คำที่ใช้ในบทร้อยกรอง (การทูต) คือ คำที่ใช้ในวงการทูต (การเมือง) คือ คำที่ใช้ในวงการเมือง (การศึกษา) คือ คำที่ใช้ในวงการศึกษา (เกษตร) คือ คำที่ใช้ในการเกษตรกรรม (คณิต) คือ คำที่ใช้ในคณิตศาสตร์ (คอม) คือ คำที่ใช้ในวิชาคอมพิวเตอร์ (เคมี) คือ คำที่ใช้ในเคมี (จริย) คือ คำที่ใช้ในจริยศาสตร์ (ชีว) คือ คำที่ใช้ในชีววิทยา (ดารา) คือ คำที่ใช้ในดาราศาสตร์ (ถิ่น) คือ คำที่เป็นภาษาเฉพาะถิ่น เช่น (ถิ่น-ปักษ์ใต้) คือ คำที่เป็นภาษาถิ่นภาคใต้ (ถิ่น-พายัพ) คือ คำที่เป็นภาษาถิ่นภาคพายัพ (ถิ่น-อีสาน) คือ คำที่เป็น ภาษาถิ่นภาคอีสาน (ธรณี) คือ คำที่ใช้ในธรณีวิทยา (บัญชี) คือ คำที่ใช้ในการบัญชี (แบบ) คือ คำที่ใช้เฉพาะในหนังสือ ไม่ใช่คำพูดทั่วไป เช่น กนก ลุปต์ ลุพธ์ (โบ) คือ คำโบราณ (ปรัชญา) คือ คำที่ใช้ในปรัชญา (ปาก) คือ คำที่เป็นภาษาปาก (พฤกษ) คือ คำที่ใช้ในพฤกษศาสตร์ (แพทย์) คือ คำที่ใช้ในแพทยศาสตร์ (ฟิสิกส์) คือ คำที่ใช้ในฟิสิกส์ (ไฟฟ้า) คือ คำที่ใช้ในวิชาไฟฟ้า (ภูมิ) คือ คำที่ใช้ในภูมิศาสตร์ (มานุษย) คือ คำที่ใช้ในมานุษยวิทยา (แม่เหล็ก) คือ คำที่ใช้ในวิชาแม่เหล็กไฟฟ้า (ราชา) คือ คำที่ใช้ในราชาศัพท์ (ถ้าไม่มีอธิบายเป็นอย่างอื่น ให้หมายความว่า ใช้เฉพาะ ของเจ้านาย) (เรขา) คือ คำที่ใช้ในเรขาคณิต (เลิก) คือ คำที่เลิกใช้แล้ว (วิทยา) คือ คำที่ใช้ในวิทยาศาสตร์ (วรรณ) คือ คำที่ใช้ในวรรณกรรม (ไว) คือ คำที่ใช้ในไวยากรณ์ (ศาสน) คือ คำที่ใช้ในศาสนศาสตร์ (เศรษฐ) คือ คำที่ใช้ในเศรษฐศาสตร์ (สถิติ) คือ คำที่ใช้ในสถิติศาสตร์ (สรีร) คือ คำที่ใช้ในสรีรวิทยา (สังคม) คือ คำที่ใช้ในสังคมศาสตร์ (สำ) คือ คำที่เป็นสำนวน (สัตว) คือ คำที่ใช้ในสัตวศาสตร์ (แสง) คือ คำที่ใช้ในวิชาแสง (โหร) คือ คำที่ใช้ในโหราศาสตร์ (อุตุ) คือ คำที่ใช้ในอุตุนิยมวิทยา ๕. คำย่อหนังสือที่อ้างในวงเล็บท้ายบทนิยาม มีดังนี้ คือ :- กฎมนเทียรบาล ในกฎหมายราชบุรี : หนังสือกฎหมาย พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ทรงรวบรวม ฉบับโรงพิมพ์กองลหุโทษ ร.ศ. ๑๒๐ กฎ. ราชบุรี : หนังสือกฎหมาย พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นราชบุรีดิเรกฤทธิ์ ทรงรวบ รวมฉบับโรงพิมพ์กองลหุโทษ ร.ศ. ๑๒๐ กฎหมาย : หนังสือเรื่องกฎหมายเมืองไทย หมอปรัดเล พิมพ์ จ.ศ. ๑๒๓๕ กฐินพยุห : ลิลิตกระบวนแห่พระกฐินพยุหยาตร พระนิพนธ์ในสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระ ปรมานุชิตชิโนรส กบิลว่าน : ตำรากบิลว่าน ของ หลวงประพัฒสรรพากร กฤษณา : กฤษณาสอนน้อง แบบเรียนกวีนิพนธ์ กลบท : เพลงยาวกลบท และกลอักษร ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕ กล่อมช้างของเก่า : ในหนังสือชุมนุมฉันท์ดุษฎีสังเวย ฉบับโรงพิมพ์ไท พ.ศ. ๒๔๕๗ กล่อมเด็ก : บทกลอนกล่อมเด็ก ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๗๐ กล่อมพญาช้าง : คำฉันท์กล่อมพยาช้าง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๘ กากี : เรื่องกากีกลอนสุภาพ หนังสือวรรณคดี ของ เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ฉบับหอสมุดแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๗ กาพย์ห่อโคลง : ประชุมกาพย์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๘ กามนิต : หนังสือเรื่องกามนิต ของ เสฐียรโกเศศและนาคะประทีป ฉบับเจริญวิทย์การพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๒๐ กำสรวล : กำสรวลศรีปราชญ์ ฉบับโรงพิมพ์ไท ถนนรองเมือง พ.ศ. ๒๔๖๐ กุมภชาดก : ในหนังสือนิบาตชาดก เล่ม ๑๕ ตึสตินิบาต ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๗๐ กุมารคำฉันท์ : พระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิงมณฑา กับ พระองค์เจ้าหญิงอุบล ฉบับโรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนกร พ.ศ. ๒๔๖๖ ไกรทอง : พระราชนิพนธ์บทละครเรื่องไกรทอง สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ พิมพ์ทูลเกล้าฯ ถวาย พ.ศ. ๒๔๕๖ ไกลบ้าน : พระราชหัตถเลขา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึง สมเด็จเจ้าฟ้านิภานภดล เมื่อเสด็จไปยุโรป ร.ศ. ๑๒๖ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๖ ขุนช้างขุนแผน : หนังสือบทเสภา เรื่องขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐-๖๑ ขุนช้างขุนแผน-แจ้ง : หนังสือบทเสภา เรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนแต่งงานพระไวย (สำนวนครูแจ้ง) ฉบับ กรมศิลปากร พ.ศ. ๒๔๗๘ คาวี : พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒ พิมพ์ จ.ศ. ๑๒๔๙ คำพากย์ : คำพากย์รามเกียรติ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๑ คำฤษดี : หนังสือคำฤษดี สมเด็จกรมพระปรมานุชิตชิโนรส สมเด็จกรมพระเดชาดิศร และกรมหลวง ภูวเนตรนรินทรฤทธิ์ ช่วยกันทรงนิพนธ์ ฉบับโรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ ร.ศ. ๑๒๔ โคบุตร : คำกลอนเรื่องโคบุตร ของ สุนทรภู่ โคลงกวี : โคลงกวีโบราณ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ โคลงพระยาตรัง : โคลงนิราศพระยาตรัง หนังสือโคลงกวีโบราณ และวรรณกรรมพระยาตรัง ฉบับโรงพิมพ์อักษรสัมพันธ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ เงาะป่า : พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับโรงพิมพ์อักษรบริการ พ.ศ. ๒๕๑๑ จด. ราชบัณฑิตยสถาน : หนังสือจดหมายเหตุราชบัณฑิตยสถาน จารึกวัดป่ามะม่วง : ศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง หนังสือประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๑ ฉบับโรงพิมพ์สำนัก เลขาธิการคณะรัฐมนตรี พ.ศ. ๒๕๒๑ จารึกวัดโพธิ์ : ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๔๗๒ จารึกสยาม : ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑ จารึกสุโขทัย, ศาสตราจารย์ ยอช เซเดส์ ชำระและแปล ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ จิตรปทาฉันท์ : หนังสือชุมนุมตำรากลอน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๕๐๔ จินดามณี : จินดามณี เล่ม ๑-๒ กับบันทึกเรื่องหนังสือจินดามณี และ จินดามณี ฉบับพระเจ้าบรมโกศ ของ พระโหราธิบดี ฉบับโรงพิมพ์รุ่งวัฒนา พ.ศ. ๒๕๑๒ ฉันท์โพธิบาทว์ : ในหนังสือประชุมจารึกวัดพระเชตุพน ฉันทลักษณ์ : ตำราสยามไวยากรณ์ ฉันทลักษณ์ ของ กรมศึกษาธิการ เฉลิมพระเกียรติพระนารายณ์ : โคลงเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์ พระศรีมโหสถ แต่ง ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๔๖๘ เฉลิมพระเกียรติ ร. ๒ : โคลงดั้นเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, พระยาตรัง แต่ง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ ชิงนาง ร. ๖ : ชิงนาง ละครพูด ๔ องก์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แปลงจากเรื่องภาษาอังกฤษ ของ ริชาด ปรินสะลี เชริเดน ชุมนุมตำรากลอน : หนังสือชุมนุมตำรากลอน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ เชมสบรุก : หนังสือจดหมายเหตุเรื่องเซอเชมสบรุกเข้ามาขอทำสัญญา ในรัชกาลที่ ๓ เมื่อปีจอ พ.ศ. ๒๓๙๓ ฉบับโรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร พ.ศ. ๒๔๖๖ แช่งน้ำ : ประกาศแช่งน้ำโคลงห้า โชค–โบราณ : หนังสือตำราโชคต่าง ๆ เลือกคัดจากฉบับของโบราณ นาวาตรีหลวงวุฒิวารีรณ ร.น. พิมพ์ พ.ศ. ๒๔๖๗ ไชยเชฐ : บทละครนอก พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒ รวม ๖ เรื่อง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕ ดอกสร้อยสวรรค์ครั้งกรุงเก่า : บทดอกสร้อยสวรรค์ครั้งกรุงเก่า พระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงอดิศรอุดมเดช ฉบับโรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร พ.ศ. ๒๔๖๓ ดิกชนารีไทย : ดิกชนารีไทย ค.ศ. ๑๘๔๖ ตัวเขียนของ J.H. Chandler ดึกดำบรรพ์ : ประชุมบทละครดึกดำบรรพ์ ฉบับหลวง พ.ศ. ๒๔๖๗ ดุษฎีสังเวย : คำฉันท์ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างของเก่า ฉบับหอพระสมุดวชริญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ ตราสามดวง : กฎหมายตราสามดวง ฉบับเรียงพิมพ์ พ.ศ. ๒๔๗๔ รวบรวมโดยหลวงประดิษฐ์มนูธรรม ตะเลงพ่าย : หนังสือลิลิตตะเลงพ่าย แบบเรียนกวีนิพนธ์ ตำนานเครื่องมโหรีปี่พาทย์ : พระนิพนธ์ในสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ฉบับโรงพิมพ์มิตรไทย พ.ศ. ๒๕๑๙ ตำนานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ : ตำนานเครื่องอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา ดำรง ราชานุภาพ ทรงเรียบเรียง ฉบับโรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร พ.ศ. ๒๔๖๗ ตำนานภาษีอากร : ตำนานภาษีอากรบางอย่าง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ ตำนานอักษรไทย : ของ ศาสตราจารย์ ยอช เซเดส์ ฉบับโรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร พ.ศ. ๒๔๖๙ ตำราขี่ช้าง : ครั้งแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕ ตำราช้างคำโคลง : โคลงตำราช้าง พระบวรราชนิพนธ์ในกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ วชิรญาณ รายเดือน เล่ม ๑๑ ตำราช้างคำฉันท์ : ฉบับโรงพิมพ์ไท ถนนรองเมือง พ.ศ. ๒๔๖๐ ตำราทำนายฝัน : หนังสือตำราโชคต่าง ๆ เลือกคัดจากฉบับของโบราณนาวาตรีหลวงวุฒิวารีรณ ร.น. พิมพ์ พ.ศ. ๒๔๖๗ ตำราปลูกไม้ผล : หนังสือตำราปลูกไม้ผล กับ ตำราปลูกข้าวของโบราณฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ ตำราสร้างพระพุทธรูป : ตำราสร้างพระพุทธรูป พระพุทธรูปสมัยต่าง ๆ ในประเทศไทย โดย หลวง บริบาลบุรีภัณฑ์ และตำราโสฬสแปรธาตุ (ทำทอง) ฉบับโรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พ.ศ. ๒๔๙๙ ไตรภูมิ : หนังสือไตรภูมิพระร่วง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ ร.ศ. ๑๓๑ ไตรภูมิวินิจฉัย : ไตรภูมิโลกวินิจฉัย ฉบับที่ ๑ ของ พระยาธรรมปรีชา (แก้ว รักตประจิตร) ม.ป.ท. พ.ศ. ๒๕๒๑ ทวาทศมาส : ฉบับโรงพิมพ์ไท พ.ศ. ๒๔๖๐ ท้าวแสนปม : ในหนังสือศกุนตลา มัทนะพาธา ท้าวแสนปม ประมวลสุภาษิต พระราชนิพนธ์ในพระบาท สมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับโรงพิมพ์รุ่งเรืองรัตน์ พ.ศ. ๒๕๑๓ นพมาศ : เรื่องนางนพมาศ ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๔๗๒ นันโท : นันโทปนันทสูตรคำหลวง หนังสือพระประวัติ และพระนิพนธ์บทร้อยกรอง พระนิพนธ์ในเจ้าฟ้า ธรรมธิเบศร ฉบับเจริญรัตน์การพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๖ นิ. เกาะแก้วกัลกตา : นิราศเกาะแก้วกัลกตา นิ. เดือน : นิราศเดือน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๖ นิ. ตรัง : นิราศพระยาตรัง นิทราชาคริต : ลิลิต พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นิ. ทวาราวดี : นิราศทวาราวดี ของ หลวงจักรปาณี (ฤกษ์) และบทละครเรื่องมณีพิไชย พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และ พระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงภูวเนตร นรินทรฤทธิ์ ฉบับโรงพิมพ์กรุงเทพการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๒ นิ. นรินทร์ : นิราศนรินทร์ แบบเรียนกวีนิพนธ์ นิ. ประธม : โคลงนิราศพระประธม พระเจ้าบรมวงศ์เธอชั้น ๒ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ทรงพระนิพนธ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๙ นิ. พลเสพย์ : ลิลิตนิราศพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพย์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ นิ. เพชร : นิราศเมืองเพชร ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๔๗๐ นิ. เมืองเทศ : นิราศเมืองเทศ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๒ นิ. ลอนดอน : นิราศลอนดอน แบบเรียนกวีนิพนธ์ นิ. สุรสีห : นิราศ พระบวรราชนิพนธ์ในกรมพระราชวังบวรมหาสุรสีหนาท นิ. อิเหนา : นิราศอิเหนา ประชุมนิราศสุนทรภู่ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕ บทดอกสร้อย : บทดอกสร้อยสุภาษิต สำหรับโรงเลี้ยงเด็ก ของ พระอรรคชายาเธอ ฉบับหอพระสมุด วชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕ บทแผ่นเสียง : บทแผ่นเสียง ของ ราชบัณฑิตยสภา ชุดที่ ๑ ฉบับโรงพิมพ์สยามพณิชยการ พ.ศ. ๒๔๗๖ บรมราชาภิเษก ร. ๗ : พระบรมราชาภิเษกสัปดมราชมหาจักรีวงศ์ บวรราชนิพนธ์ : พระบวรราชนิพนธ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๓ บัญชีเพลง : หนังสือบทเพลง ของ พระยาพิศาลสารเกษตร ฉบับโรงพิมพ์ยิ้มศรี พ.ศ. ๒๔๘๒ บุณโณวาท : บุณโณวาทคำฉันท์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๖ ปกีรณำพจนาดถ์ : ของ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) โรงพิมพ์หลวง ในพระบรม มหาราชวัง จ.ศ. ๑๒๔๑ ปฐมมาลา : ประถม ก กา ประถม ก กาหัดอ่าน ปฐมมาลา อักษรนิติ แบบเรียนหนังสือไทย ฉบับ โอเดียนการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๓ ปฐมสมโพธิกถา : พระนิพนธ์ในสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ฉบับประพาส ต้นการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๐๓ ประกาศ ร. ๔ : ประชุมประกาศ รัชกาลที่ ๔ ฉบับโรงพิมพ์คุรุสภา พ.ศ. ๒๕๐๕ ประชุมเชิญขวัญ : ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๑ ประชุมพงศ. : ประชุมพงศาวดาร ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, เลขบอกภาค ประชุมพงศ. ภาค ๒ : ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๒ ฉบับโรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ พ.ศ. ๒๔๗๐ ประชุมสุภาษิตสุนทรภู่ : คำฉันท์สอนหญิงและประชุมสุภาษิตสุนทรภู่ ฉบับโรงพิมพ์มงคลการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๒ ประชุมหนังสือเก่า ภาค ๒ : หนังสือประชุมหนังสือเก่า ภาค ๒ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๕๙ ประถม ก กา : แบบเรียนของเก่า โรงพิมพ์ครูสมิท จ.ศ. ๑๒๔๙ ประพาสจันทบุรี : เสด็จประพาสไทรโยคและจันทบุรี พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๕ ร.ศ. ๑๓๑ ประพาสไทรโยค : ดู ประพาสจันทบุรี ประพาสธารทองแดง : กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง พระนิพนธ์ในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๖ ประพาสมลายู : ระยะทางเสด็จพระราชดำเนินประพาสทางบกเรือรอบแหลมมลายู ร.ศ. ๑๐๙, พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๕ ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๔๗๕ ประวัติ. จุล : พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวก่อนเสวยราชย์ พิมพ์ พ.ศ. ๒๔๗๒ ปรัดเล : อักขราภิธานศรับท์ ของ หมอปรัดเล ปักษ์ใต้ : อภิธานพื้นเมืองมณฑลปักษ์ใต้ พ.ศ. ๒๔๗๕ ปาเลกัว : D.J.B. Pallegoix Dictionnaire, Siamois, Fran?ais-Anglais. พงศ. ๑๑๓๖ : พระราชพงศาวดาร ฉบับ จ.ศ. ๑๑๓๖ ในประชุมพงศาวดาร ภาค ๔ พงศ. กรุงเก่า : พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ พงศ. ๒๔๙๘ พงศ. ประเสริฐ : พงศาวดาร ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ ในประชุมพงศาวดาร ภาค ๑ พงศ. โยนก : พงศาวดารโยนก ของ พระยาประชากิจกรจักร์ (แช่ม บุนนาค) ฉบับโรงพิมพ์ โสภณพิพรรฒธนากร พ.ศ. ๒๔๗๘ พงศ. ร. ๒ : พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๒ พระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้า บรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ฉบับโรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ พ.ศ. ๒๔๘๒ พงศ. ร. ๓ : พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๓ ของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) ฉบับหอสมุดแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๗๗ พงศ. เลขา : พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา พงศ. เหนือ : ลิลิตพงศาวดารเหนือ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ทรงพระนิพนธ์, ฉบับโรงพิมพ์ไท ร.ศ. ๑๒๗ พงศ. อยุธยา : พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา (แบบเรียน) พจน. : พจนานุกรม กรมศึกษาธิการ พจน. ๒๔๙๓ : พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๔๙๓ พยุหยาตรา : โคลงพยุหยาตราเพชรพวง เจ้าพระยาพระคลัง (หน) แต่ง ฉบับโรงพิมพ์วัชรินทร บริษัท ร.ศ. ๑๑๕ หรือโรงพิมพ์ไท พ.ศ. ๒๔๕๗ พระนลคำหลวง : พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับโรงพิมพ์เจริญธรรม พ.ศ. ๒๔๙๖ พระราชกำหนดเก่า : พระราชกำหนดเก่า ครั้งกรุงศรีอยุธยา ฉบับโรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ พ.ศ. ๒๔๗๖ พระราชวิจารณ์ : พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๕ พระราชหัตถเลขา ครั้งที่ ๕ : หนังสือพระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รวมครั้งที่ ๕ ฉบับราชบัณฑิตยสภา พ.ศ. ๒๔๖๙ พระราชหัตถเลขา ร. ๗ : พระราชหัตถเลขาประพาสชวา ร. ๗ พากย์ : ประชุมคำพากย์รามเกียรติ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พากย์นางลอย : บทพากย์รามเกียรติ์ กาพย์นางลอย พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า นภาลัย ของ กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๑๙ พายัพ : อภิธานภาษาพื้นเมืองมณฑลพายัพ พ.ศ. ๒๔๗๔ พาลีสอนน้อง : ของ นรินทร์อินทร์ พิชัยสงคราม : พิชัยสงครามคำฉันท์ ฉบับโรงพิมพ์ไท พ.ศ. ๒๔๖๐ พิธีทวาทศมาส : โคลงพระราชพิธีทวาทศมาส สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยาบำราบ ปรปักษ์ ทรงนิพนธ์ พุทธเจดีย์ : ตำนานพุทธเจดีย์ พระนิพนธ์ในสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เพชรมงกุฎ : ลิลิตเพชรมงกุฎ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ เพลงยาวถวายโอวาท : ในหนังสือชีวิตและงานของสุนทรภู่ พระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ฉบับอมรการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๙ เพลงยาวนายภิมเสน : เพลงยาวคารมเก่า เล่ม ๒ ฉบับโรงพิมพ์ไทย พ.ศ. ๒๔๖๑ แพทย์ : แพทย์ตำบล ของ พระยาแพทย์พงศาวิสุทธาธิบดี (สุ่น สุนทรเวช) พ.ศ. ๒๔๗๖ ฟ้อน : ตำราฟ้อนรำ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๗๑ ม. กาพย์ : มหาชาติคำกาพย์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๕๙ ม. คำหลวง : มหาชาติคำหลวง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐ ม. ฉันท์ : มหาชาติคำฉันท์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ มณีพิชัย : มณีพิชัยตอนต้น บทละคร พระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น ๒ กรมหลวงภูวเนตร นรินทรฤทธิ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๒ มโนห์รา : บทละครครั้งกรุงเก่า เรื่องมโนห์รา ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ ม.ร. ๔ : หนังสือมหาชาติ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๔ ฉบับหอสมุดแห่งชาติ ม. ร่ายยาว : มหาเวสสันดรชาดก (แบบเรียน) มลายู : Wilkinson’s Malay-English Dictionary, 1903 ม. ภาคอีสาน : หนังสือมหาเวสสันดรชาดก คำกลอน ฉบับโรงพิมพ์กิมหลีหงวน พ.ศ. ๒๔๗๒ มัทนะ : ในหนังสือศกุนตลา มัทนะพาธา ท้าวแสนปม ประมวลสุภาษิต พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับโรงพิมพ์รุ่งเรืองรัตน์ พ.ศ. ๒๕๑๓ มาลัยคำหลวง : พระมาลัยคำหลวง พระนิพนธ์ในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร ฉบับหอสมุดแห่งชาติ พ.ศ. ๒๔๗๘ มิตรสภา : วารสารมิตรสภา มิวเซียม : หนังสือพิมพ์มิวเซียม เล่ม ๑-๓ มูลบท : มูลบทบรรพกิจ วาหนิติ์นิกร อักษรประโยค สังโยคพิธาน ไวพจน์พิจารณ์ พิศาลการันต์ แบบสอนหนังสือไทย ของพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ฉบับโรงพิมพ์ประเสริฐอักษร พ.ศ. ๒๕๐๑ ยวนพ่าย : ลิลิตยวนพ่าย ฉบับโรงพิมพ์ไท พ.ศ. ๒๔๖๐ ยอพระเกียรติ : โคลงและกลอนยอพระเกียรติ ๓ รัชกาล พระยาไชยวิชิต (เผือก) แต่ง ฉบับ โรงพิมพ์ไท พ.ศ. ๒๔๕๙ ยอพระเกียรติกรุงธน : โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี นายสวน มหาดเล็ก แต่ง ฉบับ หอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕ รัตนทวารา : หนังสือพิมพ์รัตนทวารา ราชกิจจา : หนังสือราชกิจจานุเบกษา ราชาธิราช : ของ เจ้าพระยาพระคลัง (หน) ฉบับอมรการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๓ ราชาภิเษก ร. ๗ : โคลงลิลิตสุภาพ ตำรับพระบรมราชาภิเษกสัปดมราชมหาจักรีวงศ์ พ.ศ. ๒๔๗๒ รามเกียรติ์ พลเสพย์ : บทละครชุดเบ็ดเตล็ดในเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๑ ที่ ๒ ที่ ๔ ที่ ๕ และพระบวรราชนิพนธ์ในกรมพระราชวังบวรมหาศักดิพลเสพย์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๕๘ รามเกียรติ์ ร. ๑ : พระราชนิพนธ์บทละครเรื่องรามเกียรติ์ในรัชกาลที่ ๑ รามเกียรติ์ ร. ๒ : พระราชนิพนธ์บทละครเรื่องรามเกียรติ์ในรัชกาลที่ ๒ รามเกียรติ์ ร. ๖ : บทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และ บ่อเกิดรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับโรงพิมพ์ประจักษ์ วิทยา พ.ศ. ๒๕๑๒ รำพันพิลาป : ในหนังสือชีวิตและงานของสุนทรภู่ พระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา ดำรงราชานุภาพ ฉบับอมรการพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๑๙ เรื่องพระบรมศพ : หนังสือเรื่องสมเด็จพระบรมศพ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๕๙ ลอ : ลิลิตพระลอ แบบเรียน ลักวิทยา : วารสารลักวิทยา ลักษณะธรรมนูญ : ในหนังสือเรื่องกฎหมายเมืองไทย หมอปรัดเลพิมพ์ จ.ศ. ๑๒๓๕ ลัทธิ : ลัทธิธรรมเนียมภาคต่าง ๆ ฉบับกรมศิลปากร ลำน้ำน้อย : นิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย หนังสือวรรณคดีพระยาตรัง ฉบับโรงพิมพ์รุ่งวัฒนา พ.ศ. ๒๕๑๕ ลิปิ : หนังสือพระบาฬีลิปิกรม ของ พระยาปริยัติธรรมธาดา พ.ศ. ๒๔๕๙ ลิลิตพยุหยาตรา : ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ โลกนิติ : แบบเรียนกวีนิพนธ์ โลกนิติคำโคลง วชิรญาณ : หนังสือวชิรญาณ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ วิทยาจารย์ : วารสารวิทยาจารย์ ไวพจน์ประพันธ์ : ในหนังสือภาษาไทย ของ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) เล่ม ๑ ฉบับ ป. พิศนาคะ การพิมพ์ พ.ศ. ๒๕๐๘ ไวพจน์พิจารณ์ : ฉบับโรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ ร.ศ. ๑๑๗ ศกุนตลา : ในหนังสือศกุนตลา มัทนะพาธา ท้าวแสนปม ประมวลสุภาษิต พระราชนิพนธ์ใน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับโรงพิมพ์รุ่งเรืองรัตน์ พ.ศ. ๒๕๑๓ ศิริวิบุลกิตติ : ในหนังสือชุมนุมตำรากลอน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๕๐๔ สมบัติอัมรินทร์ : ในวชิรญาณรายเดือน เล่ม ๑๑ สมุทรโฆษ : สมุทรโฆษคำฉันท์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๘ สยามสมาคม : วารสารสยามสมาคม สรรพสิทธิ์ : สรรพสิทธิ์คำฉันท์ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงนิพนธ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗ สักวาของคุณพุ่ม : ในหนังสือประชุมบทสักวา เล่นถวายในรัชกาลที่ ๕ ฉบับโรงพิมพ์ไทย พ.ศ. ๒๔๖๑ สังข์ทอง : แบบเรียนกวีนิพนธ์ สังข์ศิลป์ชัยภาคอีสาน : เรื่องสังข์ศิลป์ชัย คำกลอนโบราณภาคเหนือ ฉบับโรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ พ.ศ. ๒๔๖๘ สังโยคพิธาน : สังโยคพิธานแปล ของ กรมศึกษาธิการ ฉบับโรงพิมพ์อักษรนิติ ร.ศ. ๑๒๐ สามก๊ก : เรื่องสามก๊ก ฉบับราชบัณฑิตยสภา สามดวง : กฎหมายตราสามดวง สาส์นสมเด็จ : สาส์นสมเด็จ ภาค ๑-๕ สำนักพิมพ์คลังวิทยา พ.ศ. ๒๔๙๙ สิบสองเดือน : เรื่องพระราชพิธีสิบสองเดือน พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดี ศรีสินทรมหาจุฬาลงกรณ์พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับพิมพ์ พ.ศ. ๒๔๖๓ สุธน : พระสุธนคำฉันท์ พระยาอิศรานุภาพ (อ้น) แต่ง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๗๐ สุบิน : สุบินกุมาร โรงพิมพ์ครูสมิท บางคอแหลม จ.ศ. ๑๒๔๓ สุภาษิตสุนทรภู่ : ประชุมสุภาษิตสุนทรภู่ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ สุ. สอนเด็ก : สุภาษิตสอนเด็ก ในสุภาษิต ๓ อย่าง ราชบัณฑิตยสภาสอบทาน พ.ศ. ๒๔๗๒ สูตรธนู : สูตรธนูคำฉันท์ จาก วชิรญาณรายเดือน ปีที่ ๒๐ ตอนที่ ๗๔ และ ๗๕ เสภาพญาราชวังสัน : บทเสภาเรื่องพญาราชวังสัน กับ สามัคคีเสวก พระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระ รามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ ฉบับโรงพิมพ์ภักดีประดิษฐ์ พ.ศ. ๒๔๙๔ เสภาสุนทรภู่ : เสภาเรื่องพระราชพงศาวดาร สุนทรภู่ แต่ง ฉบับราชบัณฑิตยสภา เสือโค : เสือโคคำฉันท์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๕